Κατηγορία | ΓΝΩΜΕΣ | Мислења

Όταν ήρθαν οι Έλληνες

Η πρώτη μου επαφή με τη μακεδονική γλώσσα έγινε εντελώς τυχαία, όταν πρωτοετής τότε φοιτητής επισκέφθηκα την Νάουσα/Негуш, μια από τις πλέον πολυπολιτισμικές πόλεις στην Ελλάδα, για τις γιορτές των Χριστουγέννων. Ποτέ δε θα μπορούσα να φανταστώ πόσο πολύ θα άλλαζε τη ζωή μου αυτό το γεγονός. Ξανάκουσα μακεδονικά λίγο αργότερα στην Τριανδρία της Θεσσαλονίκης/Солун, στον Άγιο Αχίλλειο/ Ахил της Πρέσπας και στη Φλώρινα/Лерин.

Η πρώτη μου επαφή με τη μακεδονική (αλλά και τη βλά- χικη) γλώσσα έγι- νε εντελώς τυχαία το μακρινό 1991, όταν πρωτο- ετής τότε φοιτητής επισκέφθη- κα την Νάουσα/Негуш, μια από τις πλέον πολυπολιτισμικές πό- λεις στην Ελλάδα, για τις γιορ- τές των Χριστουγέννων. Ποτέ δε θα μπορούσα να φανταστώ πόσο πολύ θα άλλαζε τη ζωή μου αυτό το γεγονός.
Ξανάκουσα μακεδονικά λίγο αργότερα στην Τριανδρία της Θεσσαλονίκης/Солун, στον Άγιο Αχίλλειο/Ахил της Πρέ- σπας και στη Φλώρινα/Лерин το 1995, όταν εκλήθην ως ρε- πόρτερ της ιδιωτικής τηλεό- ρασης τότε, να καλύψω την κα- ταστροφή και πυρπόληση των γραφείων του μακεδονικού πολιτικού κόμματος Ουράνιο Τόξο (που παρ’ όλιγο να στοιχή- σει και τις ζωές μελών του) από «εξαγριωμένους πολίτες». Από τότε κύλησε πολύ νερό στ’ αυλάκι. Τόσο πολύ, ώστε σήμερα να νιώθω άσχημα που δε μπορώ να γράψω το κομ- μάτι ετούτο στα μακεδονικά, παρ’ όλο που τα μιλάω πλέον σχετικά υποφερτά. Κι είμαι πε- ρήφανος γι’ αυτό. Είμαι περή- φανος πού είμαι φορέας-έστω και εξ αγχιστείας- μιας ιστορι- κής, πανέμορφης και πλούσιας γλώσσας, πλουσιότερης από τα νεοελληνικά.

Δεν είμαι, ωστόσο, περήφανος για το πως την έμαθα. Αν δεν υπήρχε εκείνο το ταξίδι στη Νά- ουσα/Негуш,πιθανότατα δεν θα ερχόμουν πότέ σε επαφή μαζί της. Θα έμενα με αυτά που μας μαθαίνουν στα σχολεία και στα πανεπιστήμια, ότι στην Ελ- λάδα δεν υπάρχουν λιγότερο ομιλούμενες γλώσσες ούτε άν- θρωποι που να τις μιλούν, παρά μόνο ελληνικά. Στην καλύτερη περίπτωση ίσως να μάθαινα ότι υπάρχει ένα προφορικό «σλα- βικό ιδίωμα» που όμως σβήνει σιγά-σιγά μαζί με τους ελάχι- στους παπούδες και γιαγιάδες που απέμειναν να το μιλούν. Αυτή είναι η επίσημη θέση του ελληνικού κράτους.Και είναι εν μέρει σωστή, ξέρετε. Προφο- ρικά τα έμαθαν τα μακεδόνικα όσοι τα μιλούν στην Ελλάδα, προφορικά και με έντονα τα στοιχεία της διαλέκτου της πε- ριοχής Φλώρινας/Леринско τα έμαθα κι εγώ. Η χώρα μας κάνει το παν για να εξαφανίσει αυτή τη γλώσσα. Δεν απαγορεύει πλέον την χρήση της όπως μέ- χρι πριν από λίγα χρόνια, δεν ορκίζει ολόκληρα χωριά όπως π.χ. η Ατραπός/Карпесина ώστε οι κάτοικοί τους να στα- ματήσουν να μιλάνε το «τρι- σκατάρατο σλαβικό ιδίωμα». Αποθαρρύνει, ώστόσο, κάθε προσπάθεια ημιεπίσημης έστω χρήσης της και αρνείται βέβαια πεισματικά την ένταξή της στο δημόσιο εκπαιδευτικό σύστη- μα. Ευτυχώς, η προσπάθεια αυτή είναι καταδικασμένη σε αποτυ- χία.Τα μακεδονικά ομιλούνται- ως μητρική ή δεύτερη γλώσ- σα-από εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες πολίτες ενώ γίνονται κατανοητά από ακόμα περισ- σότερους. Κι αυτή εδώ η εφη- μερίδα που κάνει τα πρώτα της βήματα είναι μια ζωντανή από- δειξη γι’ αυτό.Μια από τις βασι- κότερες αποστολές της είναι η διάσωση και η διατήρηση της μακεδονικής γλώσσας, όχι πλέ- ον από στόμα σε στόμα αλλά μέσω γραπτών κειμένων, γιατί ως γνωστόν scripta manent.

Δεν είναι, όμως, μόνον αυτός ο ρόλος της Нова Зора. Ανατρέ- χοντας και πάλι στα προσωπικά μου βιώματα θυμάμαι με πόσο μεγάλη έκπληξη και δυσπιστία άκουγα στα χωριά της Φλώρι- νας/Леринско τα «κατορθώ- ματα» των Κρητικών συμπατρι- ωτών μου που εκστράτευσαν μισθοφορικά στην οθωμανο- κρατούμενη Μακεδονία για να την «απελευθερώσουν». Τις σφαγές, τους βιασμούς, τις λεηλασίες, το κάψιμο και την ισοπέδωση ολόκληρων μακε- δονόφωνων χωριών. Θεώρη- σα ότι ήταν σκόπιμο να ψάξω περισσότερο το θέμα- η περι- έργεια σε συνδυασμό με τη δυ- σπιστία που προανέφερα- κα- θώς και πάλι εμείς στα σχολεία αλλιώς τα μάθαμε. Ανάτρεξα λοιπόν στις πιο αυθεντικές πη- γές που θα μπορούσα να βρω, τα ημερολόγια ακριβώς εκεί- νων των Κρητικών που άφησαν τα άνυδρα κακοτράχαλα βουνά των Σφακίων και της υπόλοιπης ορεινής Κρήτης και αναζήτη- σαν μια καλύτερη τύχη στη Μα- κεδονία. Και τη βρήκαν μόνο που αυτή ήταν βαμμένη με αίμα αθώων Μακεδόνων χωρι- κών.Μια ματιά στα ημερολόγια του Καραβίτη, του Καούδη, του Τσόντου-Βάρδα, του Κλειδή και των άλλων «αγωνιστών» αρκεί για να πείσει όλους όσους θα θελήσουν να τα διαβάζουν για να δουν τι πραγματικά συνέβη στον λεγόμενο «Μακεδονικό Αγώνα».

Επί της ουσίας, οι συμμορίες αυτές προσπαθούσαν να προ- ετοιμάσουν το έδαφος για την εισβολή του ελληνικού Στρα- τού στη Μακεδονία, με απώ- τερο στόχο την προσάρτησή της στο νεοελληνικό κράτος. Συνάντησαν ένα καθόλα εχθρι- κό περιβάλλον, με ελάχιστους ελληνόφωνους κατοίκους και αναγκάστηκαν ακόμα κι εκείνοι να μάθουν μακεδονικά για να μπορέσουν να επιβιώσουν. Η συνέχεια είναι λίγο πολύ γνω- στή.Μετά από τρεις αιματη- ρούς πολέμους, ο στόχος επε- τεύχθη, ένα μεγάλο μέρος της Μακεδονίας πέρασε σε ελληνι- κά χέρια, μαζί με τους Μακεδό- νες και όλους τους υπόλοιπους μη ελληνικούς πληθυσμούς. Δε νομίζω ότι υπάρχει πιο χα- ρακτηριστικό στοιχείο που να περιγράφει την περίοδο αυτή από την φράση των πιο ηλικι- ωμένων Μακεδόνων που ξεκι- νούν τις αφηγήσεις τους για τα γεγονότα λέγοντας: «Όταν ήρ- θαν οι Έλληνες…». Αν οι Έλλη- νες προυπήρχαν στην περιοχή όπως μας έμαθαν στα σχολεία, τότε προσδιορισμός αυτού του είδους δεν θα είχε κανένα νόη- μα…

Η γνώση της Ιστορίας είναι πά- ντα χρήσιμη για να μπορούμε να ερμηνευούμε ζητήματα του παρόντος. Είμαι σίγουρος ότι πολύ λίγοι Έλληνες γνωρίζουν τι έγινε π.χ. στον σχετικά πρό- σφατο Εμφύλιο και για ποιο λόγο εμφανίζεται στην επικαι- ρότητα το θέμα πιθανής επι- στροφής υπηκοότητας σε Μα- κεδόνες πολιτικούς πρόσφυγες που την έχασαν τότε. Από την άλλη πλευρά, όμως, ζούμε στο 2010, είμαστε όλοι πολίτες της Ευρωπαικής Ένωσης και δε μπορούμε να επιλύουμε τα σημερινά προβλήματα γαντζω- μένοι στο χθες. Ευτυχώς ή δυ- στυχώς, οι Έλληνες ήρθαν και δεν θα φύγουν. Το ζητούμενο, συνεπώς, είναι να τους «ανα- γκάσουμε» να συμμορφωθούν στις επιταγές της εποχής. Να δεχτούν και να αγκαλιάσουν στην πράξη και όχι στα λόγια την εθνική και γλωσσική διαφο- ρετικότητα, να αποδεχτούν την υπάρξη των εθνικά Μακεδό- νων και της γλώσσας τους και να τους ενθαρρύνουμε κάποια στιγμή να βρουν τη γενναιότη- τα να ζητήσουν συγνώμη για τα εγκλήματα που διέπραξαν. Με άλλα λόγια, ο απώτερος στόχος είναι ο εκδημοκρατι- σμός της ελληνικής κοινωνίας, μέλη της οποίας αποτελούμε όλοι μας, Αυτός είναι και ο βα- σικότερος ρόλος που θα κληθεί να παίξει αυτό εδώ το έντυπο. Και για να τον επιτύχουμε, χρει- αζόμαστε τη στήριξη όλων. Των εκατοντάδων χιλιάδων Μακεδόνων που για τους δι- κούς τους λόγους απέφυγαν να αναμειχθούν πιο ενεργά με το μακεδονικό κίνημα στην Ελλάδα. Των δημοκρατικών Ελλήνων που ψάχνουν να δια- βάσουν κάτι διαφορετικό από τις «ειδήσεις»-φασόν που τους σερβίρουν νυχθημερόν κανά- λια, ραδιόφωνα και εφημερί- δες.

Είναι πολύ μεγάλη η τιμή, πολύ μεγάλο το βήμα. Ας μην ξεχνά- με ότι πρόκειται για το πρώτο μέσο ενημέρωσης που κυκλο- φορεί μαζικά και στη μακεδο- νική γλώσσα. Ξέρουμε ότι θα βρούμε απέναντι μας όλων των ειδών τα εμπόδια, όμως γνω- ρίζουμε επίσης ότι είναι απλά θέμα χρόνου για να πετύχουμε τους στόχους μας. Είναι θέμα χρόνου για να μπορέσω κι εγώ να γράψω αυτά τα λόγια στα μακεδόνικα. Το ποτάμι δε γυρί- ζει πίσω. Само напред, драги мои.

Η πρώτη μου επαφή με τη μακεδονική γλώσσα έγινε εντελώς τυχαία, όταν πρωτοετής τότε φοιτητής επισκέφθηκα την Νάουσα/Негуш, μια από τις πλέον πολυπολιτισμικές πόλεις στην Ελλάδα, για τις γιορτές των Χριστουγέννων. Ποτέ δε θα μπορούσα να φανταστώ πόσο πολύ θα άλλαζε τη ζωή μου αυτό το γεγονός. Ξανάκουσα μακεδονικά λίγο αργότερα στην Τριανδρία της Θεσσαλονίκης/Солун, στον Άγιο Αχίλλειο/Ахил της Πρέσπας και στη Φλώρινα/Лерин.

δεν επιτρέπονται τα σχόλια.

Κατηγορίες

Ευχαριστούμε θερμά τους Μακεδόνες οικονομικούς μας μετανάστες σε Αυστραλία, Καναδά και δυτική Ευρώπη, όπως και τους φίλους μας απ’ όλα τα μέρη της Ελλάδας, για την οικονομική στήριξη της έκδοσης της Нова Зора. Благодариме - Μπλαγκοντάριμε


ALPHA BANK

Account 852 00 2101 031390

IBAN: GR47 0140 8520 8520 0210 1031 390

BIC: CRBAGRAA

Μηνιαίες Εκδόσεις

Македонска Ризница
  • ,ΞΕΦΥΛΛΙΣΜΑ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΤΕΥΧΩΝ
    РАЗГЛЕДУВАЊЕ НА ПРЕТХОДНИ БРОЕВИ
  • 2016 (147)
  • 2015 (416)
  • 2014 (404)
  • 2013 (377)
  • 2012 (372)
  • 2011 (323)
  • 2010 (202)