Το κόμμα των Μακεδόνων στη Βουλγαρία.

Συνομιλία με τον Στόικο Στόικοβ, μέλος του Προεδρείου του κόμματος.

• Πείτε μας δυο λόγια για σας.

Ονομάζομαι Στόικο Στόικοβ και γεννήθηκα στην πόλη Σα- ντάνσκι, όπου και τελείωσα την πρωτοβάθμια και δευτεροβάθ- μια εκπαίδευση. Πανεπιστήμιο τελείωσα στα Σκόπια της Δημ. της Μακεδονίας και έπειτα έκανα μεταπτυχιακές σπουδές Ιστορίας.Εργάζομαι ως ανα- πληρωτής αρχισυντάκτης στην εφημερίδα Νάροντνα Βόλια, μακεδόνικη εφημερίδα στη Βουλγαρία. Είμαι συμπρόεδρος στο ΟΜΟ Ίλιντεν ΠΙΡΙΝ.

• Τί είναι το ΟΜΟ Ίλιντεν ΠΙΡΙΝ;

Είναι πολιτικό κόμμα το οποίο ιδρύθηκε το 1998 μετά την ένωση αρκετών μακεδόνικων μη κυβερνητικών οργανώσεων της Βουλγαρίας. Η αιτία δημι- ουργίας του κόμματος ήταν πολύ απλή. Κανένα από τα υπάρχοντα 350 κόμματα στη Βουλγαρία δεν αντιπροσώπευε τα δικαιώματα της μακεδονι- κής μειονότητας της χώρας. Έτσι, αναγκαστήκαμε μόνοι μας να οργανωθούμε και να αγωνιστούμε για τα δικαιώμα- τά μας. Ο στόχος μας είναι η αναγνώριση της μακεδόνικης μειονότητας στη Βουλγαρία και η άμεση απόδοση όλων των δικαιωμάτων, τα οποία προ- βλέπονται από την Σύμβαση- Πλαίσιο για τα δικαιώματα των μειονοτήτων, καθώς και από άλλα διεθνή έγγραφα.

• Ποιά είναι η σημερινή κατά- σταση των Μακεδόνων στη Βουλγαρία;

Η ύπαρξή τους, ανοιχτά και επί- σημα, δεν αναγνωρίζεται από το κράτος. Δεν απολαμβάνουν κανένα από τα δικαιώματα τα οποία προβλέπονται από την Σύμβαση-Πλαίσιο. Καταπα- τούνται ακόμα και τα βασικά δικαιώματα της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα δικαιώματα του ανθρώπου, όπως για παρά- δειγμα, το «δικαίωμα του συνε- ταιρίζεσθαι».Έτσι είναι αδύνατη η ίδρυση και εγγραφή μακεδό- νικων συλλόγων και ενώσεων. Η επίσημη θέση του κράτους, η οποία παρουσιάζεται και στα σχολεία, είναι ότι οτιδήποτε το μακεδόνικο είναι βουλγάρικο και ότι μακεδόνικο έθνος και γλώσσα δεν υπάρχουν. Είναι κατανοητό ότι το κράτος δεν επενδύει ούτε ένα ευρώ στην ανάπτυξη και διατήρηση της μακεδόνικης κουλτούρας, ενώ επενδύει πολλά στην προσπά- θεια εκβουργαρισμού της. Άλλο σοβαρό πρόβλημα είναι οι δη- λώσεις μίσους. Τα δικαστήρια προστατεύουν αυτούς που προσβάλουν και όχι αυτούς που προσβάλονται. Για παράδειγμα, ένας τηλεπαρουσιαστής, δή- λωσε σε συνέντευξη ότι όλοι οι «Μακεδονιστές» είναι άτομα αγράμματα και ανήθικα. Και το δικαστήριο τον αθώωσε. Τέτοια παραδείγματα υπάρχουν πολ- λά. Επίθετα όπως «αγράμματοι, προδότες, χαφιέδες κτλ», συ- χνά χρησιμοποιούνται σχετικά με τους Μακεδόνες, ακόμα και στα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Το 2006, δήμαρχος πόλης της Βουλγαρίας, κάλεσε να διω- χθούν από τη Βουλγαρία όλοι αυτοί που αισθάνονται Μακε- δόνες. Δύο βουλευτές ζήτησαν τα μέλη του κόμματός μας να κλείνονται κατευθείαν στη φυ- λακή, χωρίς να δικάζονται, και ακόμα και αρχηγός κόμματος που εκπροσωπείται στη βουλή, δήλωσε ότι άτομα όπως εμείς πρέπει να εκτελούνται στο δρό- μο. Δεν επήλθε καμία αντίδρα- ση από κρατικά όργανα.

• Ποιά ήταν η κατάσταση των Μακεδόνων την περίοδο του κομμουνισμού;

Την περίοδο του κομμουνι- σμού, η συμπεριφορά απέναντι στους Μακεδόνες, πέρασε από δύο φάσεις. Σε πρώτη φάση, την περίοδο της δεκαετίας του ’40 και ’50, οι Μακεδόνες ήταν αναγνωρισμένοι και υπήρχε μά- λιστα και μια πολιτιστική αυτο- νομία στη Μακεδονία του Πίριν. Μέχρι και διαπραυματεύσεις υπήρχαν για κάποιο διάστημα με σκοπό την ένωση της με την τότε Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Μακεδονίας, στα πλαίσια της τότε Γιουγκοσλαβίας. Μια χρονιά επιτράπηκε η διδασκα- λία της μακεδόνικης γλώσσας στα βουλγάρικα σχολεία, άνοι- ξε μακεδόνικο βιβλιοπωλείο, θέατρο, γίνονταν εκπομπές στο βουλγάρικο ραδιόφωνο για τους Μακεδόνες κ.α. Στις απο- γραφές εκείνου του καιρού, οι Μακεδόνες ήταν 187.000, δη- λαδή το 63% του πληθυσμού της Μακεδονίας του Πίριν, ενώ οι Βούλγαροι ήταν 33% και 4% άλλες εθνικότητες. Έπειτα η πο- λιτική άλλαξε, οι Μακεδόνες δεν αναγνωρίζονταν πλέον και άρ- χισε ένας βίαιος διωγμός τους. Άλλαξαν τα διαβατήρια και αντί να γράφουν Μακεδόνες, έγρα- φαν πλέον Βούλγαροι. Απαγο- ρεύτηκε η ακρόαση του Ράδιο Σκόπιε και των μακεδόνικων τραγουδιών. Με όλα τα μέσα ενός ολοκληρωτικού κράτους, οργανώθηκε ολική αφομοίωση, όπου εξαφανίστηκαν ιστορικά μνημεία όπως το μακεδόνικο σύμβολο του μοναστηριού Ριλ- σκι. Πολλοί αντιστάθηκαν στην πολιτική αυτή και εκατοντάδες άτομα βρέθηκαν στη φυλακή, ή τα ανάγκασαν να μετοικήσουν ή βασανίστηκαν φριχτά. Την περίοδο εκείνη εμφανίστηκαν δεκάδες παράνομες μακεδόνι- κες οργανώσεις, εκ των οποίων μέρος των μελών τους είναι ακόμα ενεργά στο κίνημά μας. Ως παράδειγμα θα αναφέρω τον συμπρόεδρο του ΟΜΟ Ίλι- ντεν ΠΙΡΙΝ- Στόγιαν Γκεοργκίεβ, ο οποίος λόγω της συμμετοχής του σε μακεδονικές οργανώ- σεις την περίοδο του κομμου- νισμού, κλείστηκε σε βουλγά- ρικες φυλακές δύο φορές από τέσσερα χρόνια. Όπως και στην Ελλάδα, οι κομμουνιστές, από υποστηρικτές των Μακεδόνων, μεταλλάχτηκαν στους χειρότε- ρους εχθρούς μας.

• Με ποιόν τρόπο το κόμμα σας αγωνίζεται για τα δικαι- ώματα των Μακεδόνων στη Βουλγαρία;

Καταρχήν, οργανώνουμε τους Μακεδόνες στον αγώνα τους για ανθρώπινα δικαιώματα. Βο- ηθάμε εντός και εκτός του κόμ- ματος, διάφορες μακεδόνικες μη κυβερνητικές οργανώσεις και συλλόγους με συμβουλές, επαφές, εξιδεικευμένη βοήθεια κ.α. Γύρω από το κόμμα έχει δη- μιουργηθεί μια πλειάδα συλλό- γων και λεσχών, όπου κυριαρχεί ένα πολύ καλό κλίμα συνερ- γασίας και κατανόησης. Μα- θαίνουμε τους ανθρώπους ότι πρέπει να αγωνίζονται για τα δικαιώματά τους χωρίς φόβο, πώς να το πετύχουν αυτό, αλλά ταυτόχρονα μαθαίνουμε και εμείς. Κατα δεύτερο λόγο, πληρο- φορούμε τους διεθνείς παρά- γοντες ότι υπάρχει σοβαρό πρόβλημα σε ότι αφορά τα δι- καιώματα των Μακεδόνων στη Βουλγαρία. Πιστεύω ότι στον τομέα αυτό έχουμε πετύχει πολλά. Όλο και περισσότερο γί- νεται κατανοητό ότι το πρόβλη- μα υπάρχει και ότι η μειονότητα δεν είναι μικρή. Άλλο σημαντικό μέρος των ενεργειών μας είναι να ενημε- ρώνουμε όχι μόνο τα μέλη της μακεδόνικης μειονότητας, αλλά και ολόκληρη την κοινή γνώμη της Βουλγαρίας, για την ύπαρξή μας, τα προβλήματά μας και τον σκοπό του αγώνα μας. Έχουμε μεγάλη στήριξη από την εφη- μερίδα Ναρόντνα Βόλια (Λαϊκή Θέληση) και από το περιοδικό Μακεντόνσκι Γκλας, όπως και επίσης, ως κόμμα, διαθέτουμε ιστοσελίδα στο ίντερνετ και θα θέλαμε στο μέλλον να έχουμε και δικό μας ραδιόφωνο, αλλά εκεί συναντάμε πολλά εμπόδια. Θέλουμε να εγγραφούμε ως κόμμα και μέσω των εκλογών να συμμετάσχουμε στην πολι- τική ζωή και στο σύστημα και από εκεί να διεκδικούμε τα δι- καιώματά μας. Πιστεύουμε ότι με τον τρόπο αυτό, ο φόβος των Μακεδόνων θα εξατμι- στεί και θα γκρεμιστεί ο μύθος ότι Μακεδόνες δεν υπάρχουν. Πραγματικά, όταν οι Βούλγαροι πολίτες δουν ότι χιλιάδες ψήφοι πάνε στο κόμμα μας, τότε κανείς δεν θα μπορεί να τους πείσει ότι δεν υπάρχει μακεδόνικη μειο- νότητα στη Βουλγαρία. Από την άλλη πλευρά, πιστεύουμε ότι οι νόμιμες ενέργειές μας θα κατα- φέρουν να πείσουν την κοινή γνώμη ότι δεν είμαστε κάτι το βλαβερό για τη χώρα. Αυτό θα διαλύσει την κοινωνική στήριξη της σημερινής αντιμακεδόνικης πολιτικής. Επιμένουμε όλο αυτό το διά- στημα, χωρίς δυστυχώς επιτυ- χία, να αρχίσουμε διάλογο με τις αρχές για την κατάσταση και τα δικαιώματα των Μακε- δόνων. Οι αρχές επιμένουν ότι δεν υπάρχουμε. Εμείς όμως δεν παραιτούμαστε. Εδώ θα πρέπει να σημειώσου- με ότι μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες μας ήταν η κατάκτηση του δικαιώματος των ειρηνικών συγκεντρώσεων. Πριν από λίγα μόνο χρόνια, το να συγκεντρω- θούμε κάπου δημόσια, να κά- νουμε ομιλίες ή και να κρατάμε πανώ, ήταν κάτι που μόνο ονει- ρευόμασταν. Αυτό τώρα έχει αλλάξει. Άλλη μεγάλη επιτυχία μας, κατα τη γνώμη μου, είναι το γεγονός ότι τα αιτήματά μας και οι παρατηρήσεις μας, μέσω των διεθνών Εκθέσεων, καταλή- γουν στα χέρια των βουλγάρι- κων αρχών και παράδειγμα για αυτό ήταν η προ διμήνου Έκθε- ση του Τόμας Χάμμαρμπεργκ, Επιτρόπου για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του Συμβουλίου της Ευρώπης, όπου εξ ολοκλή- ρου συμπεριλήφθηκαν οι από- ψεις μας και τα αιτήματά μας.

• Γνωρίζουμε ότι η Βουλγα- ρία δεν αναγνωρίζει το ΟΜΟ Ίλιντεν ΠΙΡΙΝ. Πείτε μας κάτι γιαυτό.

Οι βουλγάρικες αρχές επέτρε- ψαν την εγγραφή του κόμματός μας το Φεβρουάριο του 1999, λίγες μέρες πριν την κατάθεσή της αίτησης τους για ορισμό ημερομηνίας έναρξης των δια- πραγματεύσεων με την Ε.Ε. τον επόμενο χρόνο, δύο εβδομά- δες αφού έλαβαν τη ζητούμενη ημερομηνία, απαγόρεψαν το κόμμα. Κερδίσαμε την υπόθε- ση στο Διεθνές Δικαστήριο του Στρασβούργου, αλλά η Βουλγα- ρία αρνήθηκε να μας επιστρέ- ψει τη νομιμότητα με τη δικαι- ολογία ότι η απόφαση αυτή δεν είναι υποχρεωτική προς εκτέλε- ση. Και όχι μόνο αυτό. Άλλαξε το νόμο και αντί να χρειάζονται 50 υπογραφές για την σύσταση κόμματος, τώρα είναι αναγκαί- ες 5000. Εμείς καταφέραμε το 2006 να συγκεντρώσουμε 6000 υπογραφές, μέσα σε κλί- μα εκφοβισμού και απίστευτης προπαγάνδας εναντίων μας. Το δικαστήριο βρήκε άλλες τυπι- κές αιτίες για να αρνηθεί την εγ- γραφή μας και τα μέλη μας που υπέγραψαν, καλέσθηκαν στην αστυνομία με σκοπό τον εκφο- βισμό. Κάποιοι τρεις φορές. Ο σκοπός αυτών των ενεργειών ήταν να φοβηθούν τα μέλη μας και να καταστεί αδύνατο να συ- γκεντρωθούν ξανά 5000 υπο- γραφές για νέα αίτηση εγγρα- φής. Ταυτόχρονα, για να σωθεί ο μύθος της ανυπαρξίας των Μακεδόνων, μέσω των μέσων μαζικής ενημέρωσης, εξαπλώ- θηκε η συκοφαντία ότι πληρώ- ναμε πολίτες για να υπογρά- ψουν με το ποσό των 500 ευρώ. Δηλαδή για τον σκοπό αυτό, ξοδέψαμε 3 εκατομύρια ευρώ !!!. Επίσης μας συκοφαντούσαν ότι κλέβαμε τα στοιχεία των πο- λιτών, ότι εγγράψαμε νεκρούς κτλ. Εάν όλα αυτά ήταν αλήθεια τότε, είναι οφθαλμοφανές, αμέ- σως θα μας δίκαζαν και φυλά- κιζαν. Μέχρι τώρα τρεις φορές προσπαθήσαμε να εγγραφού- με, χωρίς επιτυχές αποτέλεσμα. Βρισκόμαστε ξανά στο Στρα- σβούργο, προσδοκώντας μια απόφαση ξεκάθαρη, την οποία η Βουλγαρία δεν θα μπορεί τόσο εύκολα να την προσπερά- σει. Το πρόβλημα δεν υπάρχει μόνο με το κόμμα. Όπως ανέφε- ρα παραπάνω, δεν εγγράφεται καμία μακεδόνικη οργάνωση στη Βουλγαρία.

• Μετά την είσοδο της Βουλ- γαρίας στην Ευρωπαϊκή Ένω- ση, βελτιώθηκε η κατάσταση των πραγμάτων για τους Μα- κεδόνες;

Όχι πολύ. Οι βουλγάρικες αρχές αρχικά θεώρησαν ότι αφού έγι- ναν μέλος, τα κριτίρια δεν ισχύ- ουν πλέον για τη Βουλγαρία και έτσι σκλήρυνε την πολιτική της εναντίων μας. Απαγόρεψε ει- ρηνική συγκέντρωση, κάλεσμα να απαγορευτεί η μακεδόνικη εφημερίδα «Νάροντνα Βό- λια»….Ευτυχώς πολύ γρήγορα τους αποδείξαμε ότι κάνουν λά- θος και λιγάκι τα πράματα ηρέ- μησαν, το οποίο φαίνεται και από το γεγονός ότι φέτος δεν απαγορεύτηκε ο εορτασμός για το Γιάνε Σάντανσκι.

• Έχετε συνεργασία με άλλες μακεδόνικες οργανώσεις ανα τον κόσμο;

Ναι. Στενή συνεργασία στα Βαλκάνια έχουμε με το Ουράνιο Τόξο, το κόμμα των Μακεδό- νων στην Ελλάδα. Συνεργασία η οποία πολύ μας βοήθησε και μας βοηθάει. Επίσης, συνερ- γαζόμαστε με τις οργανώσεις των Μακεδόνων της Αλβανίας και με τον Σύλλογο των Παι- διών Φυγάδων από την Μπίτο- λα. Επαφές επίσης έχουμε και με μακεδόνικες οργανώσεις από την Ρουμανία, Κροατία και Σερβία. Εκτός Βαλκανίων, στενή συνεργασία έχουμε με το Μακεδονικό Διεθνές Κίνη- μα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (MHRMI) του Καναδά, την Αυ- στραλιανή Μακεδόνικη Επιτρο- πή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (AMHRC) και με την Ενωμένη Μακεδόνικη Διασπορά (UMD). Στην Βουλγαρία, καλές σχέσεις έχουμε με το Βουλγάρικο Παρα- τηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι. Σημαντικότατες επίσης είναι οι σχέσεις μας με την Ευ- ρωπαϊκή Ελεύθερη Συμμαχία (EFA), όπου το κόμμα μας είναι μέλος.

• Ποιά είναι η θέση σας σε ότι αφορά το αίτημα της Ελλά- δας, η Δημοκρατία της Μακε- δονίας να αλλάξει το όνομά της;

Αυτό είναι ένα παράλογο αί- τημα, γεννημένο από την μα- ταιοδοξία του ελληνικού εθνι- κισμού. Τα αληθινά κίνητρα δεν μπορούν να είναι αυτά που παρουσιάζονται επίσημα – ούτε η Δημοκρατία της Μα- κεδονίας μπορεί να αποτελέσει απειλή για την Ελλάδα, ούτε το σύστημα του ΝΑΤΟ και της Ε.Ε. επιτρέπει οποιοδήποτε είδος επιθετικότητας. Σ’ότι αφορά το όνομα και γενικά τα μακεδό- νικα ονόματα, για παράδειγμα μπορούμε να φέρουμε το γεγο- νός ότι στη Βουλγαρία υπάρχει ένας σωρός οδών, πλατειών, κτιρίων, ακόμη και κομμάτων που στην ονομασία τους περι- έχουν και την λέξη Μακεδονία, μακεδόνικος κτλ. Στην Σόφια υπάρχει οδός Αλεξάνταρ Μα- κέντονσκι και στο Πλόβντιβ υπάρχει άγαλμα του Φίλιπ Μα- κέντονσκι. Αλλά σε όλα αυτά η Ελλάδα δεν αντιδρά καθόλου, που καθαρά δείχνει ότι το πρό- βλημα δεν είναι το όνομα, αλλά οι ίδιοι οι Μακεδόνες, το μακε- δόνικο έθνος και η μακεδόνικη γλώσσα. Τα κίνητρα δηλαδή εί- ναι τα ίδια λόγω των οποίων και η Βουλγαρία δεν αναγνωρίζει μακεδόνικο έθνος και γλώσσα. Οι δύο αυτές χώρες (Ελλάδα και Βουλγαρία) δεν έχουν τη δύναμη να αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα, ούτε να ανα- γνωρίσουν τα λάθη του παρελ- θόντος. Δεν είναι τυχαίο που παρατηρείται κάποια συνεργα- σία μεταξύ Ελλάδας και Βουλ- γαρίας, όχι μόνο ενάντια στη Δημ.της Μακεδονίας, αλλά και ενάντια στις μακεδόνικες μει- ονότητες. Να υπενθυμίσω πως πέρυσι, οι βουλγαρικές αρχές, χωρίς αιτία, αλλά και παράνο- μα, κατάσχεσαν στα σύνορα με την Ελλάδα προεκλογικό υλικό του Ουράνιου Τόξου.

• Τι μήνυμα θα στείλετε στους Μακεδόνες που ζουν στην Ελ- λάδα;

Το ίδιο που λέω στους Μακε- δόνες της Βουλγαρίας. Πρέπει να αγωνιστούμε για τα δικαι- ώματά μας χωρίς σταματημό, χωρίς απογοητεύσεις, χωρίς φόβο. Εάν κάθε γενιά αγωνιστεί σύμφωνα με τις δυνατότητές της, τότε σίγουρα θα πετύχουμε πολλά. Πιστεύω ότι κάποτε θα ‘ρθει η στιγμή που όλοι οι Μα- κεδόνες θα ζουν σε μια Ευρώπη χωρίς σύνορα, απολαμβάνο- ντας όλα τα δικαιώματά τους, ως ισότιμοι Ευρωπαίοι πολίτες.