Αρχεία | Σεπτέμβριος, 2013

Член на Европската Слободна Алијанса – Европска Политичка Партија (EFA-EPP) Член на Федералната Унија на Европските Националности (FUEN)

Член на Европската Слободна Алијанса – Европска Политичка Партија (EFA-EPP)

Член на Федералната Унија на Европските Националности (FUEN)

Ст. Драгуми 11 Флорина/Лерин П.Κ. 53100 П.С. 51 – Тел/fax +30 23850 46548

www.vinozito.org e-mail vinozito@otenet.gr



Το Προεδρείο της Ευρωπαϊκής Ελεύθερης Συμμαχίας – Ουράνιο Τόξο επιθυμεί να αποστείλει τις θερμές ευχές στο Πρόεδρο κ. G. Ivanov καθώς επίσης και στο λαό της Δημοκρατίας της Μακεδονίας για την εθνική επέτειο του Ιλιντέν.

Το Ιλιντέν αποτελεί ορόσημο για  τους απανταχού Μακεδόνες, αναγνωρίζουμε και τιμούμε τη θυσία των αγωνιστών για ελευθερία και ανεξαρτησία από το οθωμανικό ζυγό.

Επίσης ευχόμαστε στον λαό της Δημοκρατίας της Μακεδονίας να ξεπεράσει όλα τα προβλήματα και να ενταχθεί το ταχύτερο δυνατό στην οικογένεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς επίσης ευημερία και πρόοδο.

За многу години – Χρόνια πολλά.

Лерин / Φλώρινα, 2 Αυγούστου 2013

Το Προεδρείο της ΕΕΣ –Ουράνιο Τόξο

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

ПЕСНА ВИ ПЕАМ МАКЕДОНСКА СО ЗБОРОВИ НАШИНСКИ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΣΑΣ ΤΡΑΓΟΥΔΩ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΜΕ ΛΕΞΕΙΣ ΔΙΚΕΣ ΜΑΣ

Στο τεύχος του Αυγούστου δημοσιεύσαμε άρθρο για τα μακεδόνικα πανηγύρια και χορούς που έγιναν κατά τη διάρκεια του Ιουλίου, σε μεγάλο αριθμό μακεδόνικων χωριών, με μεγάλη επιτυχία και μεγάλο πλήθος κόσμου να τραγουδάει και να χορεύει την τόσο βασανισμένη και εκδιωγμένη μακεδόνικη παράδοση και κουλτούρα γενικά.

Το ίδιο ακριβώς συνέβη και το μήνα Αύγουστο, όπου έλαβαν χώρα πολλοί χοροί, πανηγύρια και πολιτιστικές εκδηλώσεις, σε όλες τις άκρες του ελληνικού τμήματος της Μακεδονίας. Χιλιάδες κόσμου διασκέδασε με μακεδόνικα τραγούδια και γενικά με ήθη και έθιμα, σε πολλά μακεδόνικα χωριά, με αφορμή τον εορτασμό του πολιούχου του χωριού ή την παρουσίαση τοπικών προϊόντων ή τις εκδηλώσεις του τοπικού πολιτιστικού συλλόγου, αλλά και χορούς διοργανωμένους από αθλητικούς συλλόγους, συλλόγους γυναικών κ.α.

Τα χωριά που πλέον άφοβα χορεύουν και τραγουδούν τη μακεδονικότητά τους είναι πολλά.

Όλα τα θεμιτά και αθέμιτα μέσα που χρησιμοποιούσε και χρησιμοποιεί το κράτος και παρακράτος για να αποσιωπήσει τους Μακεδόνες δεν πιάνουν πλέον τόπο, όπως τόπο δεν πιάνουν ούτε οι εγκάθετοι ,,Ελληναράδες,, ανάμεσα στους κατοίκους των χωριών που επί μισθώσει προσπαθούν να τους τρομοκρατούν, ούτε τα ,,μυστικά κονδύλια,, που μοιράζονταν για να αγοράζονται συνειδήσεις. Πόσο μάλλον η οικονομική και πάνω απ΄όλα κοινωνική κρίση που μαστίζει τη χώρα.

Δε λείπουν βέβαια οι ,,τοποθετημένοι,, που προσπαθούν να χαλάσουν την ατμόσφαιρα στα μακεδόνικα γλέντια και με τον τρόπο αυτό να ,,αποδείξουν,, την ,,ελληνικότητα,, του χωριού. ένα τέτοιο περιστατικό συνέβη στις 2 Αυγούστου στο χωριό Μπάνιτσα,Λέρινσκο (Βεύη Φλώρινας), όπου κάτοικος του χωριού, με καταγωγή από την Πελοπόννησο, χτύπησε επισκέπτη των εκδηλώσεων επειδή παρήγγειλε μακεδόνικο τραγούδι. Δε μπορούσε να το πράξει αυτό στους συγχωριανούς του και επιτέθηκε σε κάποιον επισκέπτη. Δε μπορούμε στο γαϊδούρι, χτυπάμε το σαμάρι, με λίγα λόγια. Πολιτισμός, έτσι; Ο τύπος αυτός απομακρύνθηκε από όλους τους  εξαγριωμένους παρεβρισκομένους, οι οποίοι πέταξαν στην κυριολεξία τον συντοπίτη τους εκτός χώρου των εκδηλώσεων. Κάτι παρόμοιο είχε συμβεί και στο Κρούσσαρε,Ενιτζζεβάρνταρσκο (Αμπελειές Γιαννιτσών), το οποίο είχαμε αναφέρει σε προηγούμενο τεύχος της Νόβα Ζόρα. Ευτυχώς όμως ο ,,θεσμός,, των εγκαθέτων έχει σχεδόν σβύσει.

Χοροί και εκδηλώσεις, με μακεδόνικο γνήσιο τρόπο έγιναν τον Αύγουστο στο Тиолиште,Костурско-Τιόλισστε,Κόστουρσκο (Τοιχιό Καστοριάς), Апоскеп,Костурско-Άποσκεπ,Κόστουρσκο (Απόσκεπο Καστοριάς), Личиште,Костурско-Λίτσσισστε,Κόστουρσκο (Πολυκάρπη Καστοριάς),  Крушаре,Ениџевардарско-Κρούσσαρε,Ενιτζζεβάρνταρσκο (Αμπελειές Γιαννιτσών), Острово,Воденско-Όστροβο,Βόντενσκο (Άρνισσα Έδεσσας), Чичигс,Ениџевардарско-Τσσιτσσιγκς,Ενιτζζεβάρνταρσκο (Σταυροδρόμι Γιαννιτσών), Кронцелево,Воденско-Κροντσέλεβο,Βόντενσκο (Κερασιά Έδεσσας),  Сетина,Леринско-Σέτινα,Λέρινσκο (Σκοπός Φλώρινας), Ајтуш,Соровичевско-Άιτουςς,Σοροβίτσσεβσκο (Αετός Αμυνταίου), Теово,Воденско-Τέοβο,Βόντενσκο (Καρυδιά Έδεσσας), Жерви,Воденско-Ζζέρβι, Βόντενσκο (Ζέρβη Έδεσσας), Баница,Леринско-Μπάνιτσα, Λέρινσκο (Βεύη Φλώρινας), Забрдени,Леринско-Ζαμπ΄ρντενι,Λέρινσκο (Λόφοι Φλώρινας), Неокази,Леринско-Νεόκαζι,Λέρινσκο (Νεοχωράκι Φλώρινας), Нерет,Леринско-Νέρετ,Λέρινσκο (Πολυπόταμος Φλώρινας), Долно Котори,Леринско-Ντόλνο Κότορι,Λέρινσκο (Υδρούσα Φλώρινας), Горно Котори,Леринско-Γκόρνο Κότορι,Λέρινσκο (Άνω Υδρούσα Φλώρινας), Крива,Кукушко-Κρίβα,Κούκουσσκο (Γρίβα Κιλκίς),  Кладораби,Леринско-Κλαντόραμπι,Λέρινσκο (Κλαδοράχη Φλώρινας), Крпешина,Леринско-Κ΄ρπέσσινα,Λέρινσκο (Ατραπός Φλώρινας), Мокрени,Леринско-Μόκρενι,Λέρινσκο (Βαρυκό Φλώρινας), Асаново Село,Леринско-Ασάνοβο Σέλο,Λέρινσκο (Μεσοχώρι Φλώρινας),  Пожар,Мегленско-Πόζζαρ,Μέγκλενσκο (Λουτράκι Αλμωπίας), Песочница,Леринско-Πεσότσσνιτσα,Λέρινσκο (Αμμοχώρι Φλώρινας) κ.α.

Μέχρι και τις αρχές της δεκαετίας του ΄90, μόνο σε λιγότερα από δέκα μακεδόνικα χωριά ακουγόταν μακεδόνικο τραγούδι σε χορούς, πανηγύρια, γάμους και άλλες χαρές. Τη φετινή χρονιά μακεδόνικο τραγούδι ακούστηκε σε εκατό περίπου χωριά και όχι μόνο στις επίσημες εκδηλώσεις τους, αλλά και σε άλλους εορτασμούς, όπως κόλεντε, Πρωτομαγιά, μεγάλες θρησκευτικές γιορτές κτλ.

Το καλοκαίρι φτάνει στο τέλος του σιγά σιγά και εκεί φτάνουν και οι μακεδόνικες εκδηλώσεις. Ακόμη καλύτερα, ακόμη δυνατότερα την επόμενη χρονιά!!

Да сте живи и здрави – Ντα στε ζζίβι ι ζντράβι !!

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

ПРВИ ДИПЛОМИ ПО МАКЕДОНСКИ ЈАЗИК ВО ЕВРОПСКА УНИЈА ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΠΤΥΧΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ

Επί όγδοοη συνεχή χρονιά, η μακεδόνικη γλώσσα διδάσκεται στο κροάτικο νησί Шолта-Σσόλτα. Αυτό όμως που αποτελεί ιδιαίτερο χαρακτηριστικό για τη φετινή Θερινή Σχολή Μακεδόνικης Γλώσσας είναι το γεγονός ότι διοργανώνεται για πρώτη φορά από την Κροατία ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ογδόντα περίπου μαθητές από την Κροατία, οι οποίοι διδάσκονται τη μακεδόνικη γλώσσα στα σχολεία τους σύμφωνα με το μοντέλο C, συμπεριλήφθησαν στο πρόγραμμα εκμάθησης της μακεδόνικης γλώσσας, ιστορίας, γεωγραφίας και μουσικής. Βασικός στόχος αυτού του πρότζεκτ είναι να προσελκύσει τα παιδιά τρίτης γενεάς μελών της μακεδόνικης εθνικής μειονότητας της Κροατίας στις ρίζες των προγόνων τους, αλλά και να τα ωθήσει να διατηρήσουν την εθνική τους ταυτότητα στο περιβάλλον όπου ζουν.
Εκτός από τους μαθητές που παρακολουθούν μαθήματα καθόλη τη διάρκεια της χρονιάς στα σχολεία όπου η μακεδόνικη γλώσσα έχει εισαχθεί ως μάθημα επιλογής, όπως στις πόλεις Ζάγκρεμπ, Σπλιτ, Όσιεκ, Πούλα, Ριέκα, Βούκοβαρ και Βίνκοβτσι, στο θερινό σχολείο της Σσόλτα συμμετέχουν και μαθητές από πόλεις όπου δεν υπάρχουν τέτοια σχολεία, αλλά υπάρχουν μακεδόνικοι πολιτιστικοί συλλόγοι, για παράδειγμα στην πόλη Ζάνταρ.
Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από το κροατικό υπουργείο παιδείας, ενώ μέρος των χρημάτων εξασφαλίστηκε από το δήμο του Σπλιτ, όπως και από το δημοτικό εκπρόσωπο της μακεδόνικης εθνικής μειονότητας στην πόλη Όσιεκ, Леа Странски-Λέα Στράνσκι.
- Αυτο το πρόγραμμα σημαίνει πολλά για μας τους Μακεδόνες που ζούμε στην Κροατία. Όχι μόνο δίνουμε τη δυνατότητα στα παιδιά μας να εκβαθύνουν τις γνώσεις τους πάνω στη μακεδόνικη γλώσσα και πολιτισμό, αλλά μεταξύ αυτών υπάρχουν και παιδιά που για πρώτη φορά έρχονται σε επαφή με τη γλώσσα και την κυριλλική γραφή – δήλωσε ο Ангел  Митревски-Άγγελ Μίτρεβσκι, αντιπρόεδρος της Μακεδόνικης κοινότητας της Κροατίας.
Τα πτυχία εκμάθησης της φετινής χρονιάς έχουν ιδιαίτερη σημασία για τους Μακεδόνες της Κροατίας, δήλωσαν εκπρόσωποι της μακεδόνικης διασποράς της χώρας, επειδή εκδίδονται μέσα σε νέα πλαίσια, από το νέο μέλος της Ε.Ε.

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

ΑΓΑΠΗΤΟΙ ΦΙΛΟΙ ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΣ

Στα χέρια σας κρατάτε το 41 τεύχος της Νόβα Ζόρα. Σαράντα τέυχη ήδη έχουν εκδοθεί, σε σαράντα στην σειρά μήνες και έχουν βρεθεί στα χέρια όλων αυτών που διψούν για την αλήθεια, που πονάνε την έλειψη δικαίων των εθνικά Μακεδόνων στην Ελλάδα. Για τη μικρή ή μεγάλη αυτή επέτειο δε θα γράψουμε νέο κείμενο, αλλά θα σας μεταφέρουμε το κείμενο που είχαμε παρουσιάσει στο πρώτο τεύχος αυτής της μεγάλης προσπάθειας. Да сте живи и здрави!!!


Βρισκόμαστε πλέον στον 21ο αιώνα και ζούμε σε μία Ευρώπη της δημοκρατίας και της ανοχής, σε μία Ευρώπη που προσπαθεί με όλα τα μέσα να καταπολεμήσει τις διακρίσεις, τον εθνικισμό και την μισαλοδοξία. Δυστυχώς όμως το ίδιο δεν συμβαίνει και στην χώρα μας την Ελλάδα. Την Ελλάδα που επιθυμεί να θεωρείται η χώρα της φιλοξενίας,  η κοιτίδα της δημοκρατίας και του πολιτισμού. Στην Ελλάδα αυτή, σήμερα, ο εθνικισμός είναι το γάλα του λαού, ο ρατσισμός εθνική ιδεολογία και ότι το διαφορετικό (θρησκεία, εθνική συνείδηση, σεξουαλικός προσανατολισμός κτλ.),θεωρείται άμεσα κάτι το προδοτικό, το εθνικά επικύνδυνο για τον εθνικό μύθο ‘Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών’. Όλα αυτά ιδιαίτερα μας πονάνε εμάς τους εθνικά Μακεδόνες, που τόσα περάσαμε στο παρελθόν και ακόμα και σήμερα δεν είμαστε αναγνωρισμένοι. Δεν αναγνωρίζεται η γλώσσα μας, γίνονται όλες οι απαραίτητες ενέργειες για να αλλοιωθεί η κουλτούρα μας, δεν επιτρέπεται η επιστροφή των πολιτικών μας προσφύγων, αφαιρούνται οι ιθαγένειες των οικονομικών μας μεταναστών που θα ‘τολμήσουν’ να δηλώσουν εθνικά Μακεδόνες ……….. Ακόμα, αντί με εμάς να ασχολείται η τοπική αυτοδιοίκηση, ασχολούνται οι μυστικές υπηρεσίες.

Ακριβώς πάνω στα προβλήματα αυτά, άλλα και στα καθημερινά, οικονομικά, κοινωνικά προβλήματα των Μακεδόνων άλλα και όλων των Ελλήνων πολιτών γενικά, θα εστιάζεται η εκδοτική αυτή προσπάθεια της НОВА ЗОРА (ΝΟΒΑ ΖΟΡΑ).

Προσπάθεια για σωστή ενημέρωση, αποκάλυψη της αλήθειας, μόρφωση και διαμαρτυρία. Προσπάθεια να συμβάλουμε και εμείς στον εκδημοκρατισμό της χώρας μας με στόχο επιτέλους την πλήρη ένταξή της, πραγματικά και όχι τυπικά, στην μεγάλη οικογένεια της δημοκρατικής και ανοικτής Ευρώπης.

Αγαπητοί φίλοι, мили Македонци,

Στηρίξτε την προσπάθεια αυτή, διαδώστε την НОВА ЗОРА !!!

Με Εκτίμηση,

Η Συντακτική Επιτροπή

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

Αγαπητή Νόβα Ζόρα,

Σας γράφω με σκοπό να αναφέρω ένα γεγονός που το θεώρησα ιδιάζουσας σημασίας.

Μακεδόνικα Πανηγύρια, μια διαφορετική προσέγγιση…. Ακούς εκεί ..λαός να ντρέπεται για την καταγωγή του.. Τί πάει να πει είναι ο Δήμαρχος καλεσμένος; Ίσα ίσα επιβάλεται να σεβαστεί  την φιλοξενία που του προσφέρουν και γιατί όχι; να σύρει και τον χορό -που λεμε και στα μερη μου-… Άκου και μένα και έγω τραγουδιστής είμαι σε τοπικό συγκρότημα αλλά δεν υπάρχει  περίπτωση να έρθει κάποιος και να μας υποδείξει τί θα παίξουμε ….ακόμα και με τα φτυάρια να μας ρίξει τα Ευρώ. Άσε που αν πάει κάποιος και πει στους υπευθύνους των εκδηλώσεων ότι  αυτά δεν είναι ελληνικά θα πάρει την εξής απάντηση: από εκεί είναι η έξοδος του χωριού, στο καλό και να μην μας ξανάρθετε…έτσι απλά χωρίς φασαρίες!!!!!!!!!! σύρε και ρώτα όποιον θες απο την Σαμαρίνα ως την Σαρακίνα αν δέχονται οι νέοι να αλλάξουν την Παράδοση που κληρονόμησαν απο τους παπούδες τους….και ενώ η συζήτηση συνεχιζόταν, ξαφνικά ακούω  μια ερώτηση….- και εσάς σας απαγόρεψαν να μιλάτε την μητρική σας γλώσσα; και δεχτήκατε  στιγματισμό και κυνηγητό εξαιτίας της εθνικής σας καταγωγής; Ξαφνιάστηκα…όχι τόσο από την ερώτηση αλλά περισσότερο από το άτομο που μου την υπέβαλε. Ήταν η σύζυγος του τραγουδιστή. Το μόνο που κατάφερα να ψελίσω ήταν: ναι…αλλά το και εμάς; Τί σημαίνει; Μου  ανταποκρίθηκε με ήρεμη φωνή. Έχω γεννηθεί και μεγαλώσει σε ένα χωριό του νομού Ιωαννίνων και για κάποιους θεωρούμαι -όπως και οι παπούδες μου- βορειοηπειρώτισσα ή Ελληνίδα  Βλάχα…εγώ όμως είμαι Βλάχα και έχουμε κοινά σημεία με εσάς τους Μακεδόνες…και εμείς  δεχτήκαμε διωγμό. Όχι βέβαια με τον ίδιο τρόπο σαν εσάς αλλά δεχτήκαμε και η δικιά μας γλώσσα εντέχνως απαγορεύτηκε και αν υπάρχουν κάποιοι που την μιλούν είναι χάρη των παπούδων που δε δέχτηκαν να απαρνηθούν το γένος τους-με ότι και να σημαίνει αυτό- εσάς σας αποκαλούν γυφτοσκοπιανούς ή ανύπαρκτους. Εμάς παρομοιάζουν την λέξη Βλάχος με τον  άξεστο, τον αμόρφωτο….η βασική μας διαφορά; Και λέω διαφορά γιατί αυτό κατάλαβα ότι  συμβαίνει σε πολλά Μακεδόνικα χωριά – εμείς μιλάμε ελεύθερα την Γλώσσα των παππούδων  μας, εμείς ακόμα διασκεδάζουμε με τα τραγούδια μας, έχοντας στο πλευρό μας και τον κόσμο,   αλλά και τις ορχήστρες ….και να σου πω και κάτι τελευταίο; Λαός που απαρνείται το Γένος του  δεν εχει ανθρώπινη υπόσταση!!!!! Αυτό είναι άνα μικρό μέρος μιας ενδιαφέρουσας συζήτησης  που είχα με έναν τραγουδιστή ενός τοπικού συγκροτήματος των Γρεβενών καθώς και με την  σύζυγό του….και για όσους δεν γνωρίζουν, στα Γρεβενά οι παραδοσιακές ορχήστρες παίζουν  κυρίως Βλάχικα και μάλιστα τα τραγουδάνε…..

Μετά τιμής,

Γατόπουλος Θωμάς (Makis Nik Gatopoulos)

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

Για τη Νόβα Ζόρα,

Μια Μακεδόνισσα από το χωριό Буф-Μπουφ, που τώρα λέγεται Ακρίτας, μετανάστευσε στο Τορόντο του Καναδά το έτος 1950. Στο ελληνικό της διαβατήριο, μεταξύ των στοιχείων που αναφέρονταν, ήταν το ονοματεπώνυμό της και το χωριό που γεννήθηκε, το οποίο αναφερόταν ως Μπούφι.

Μετά από κάποιο διάστημα η γυναίκα αυτή έγινε Καναδή πολίτης και όταν έληξε το ελληνικό της διαβατήριο, της εκδόθηκε καναδικό διαβατήριο. Χρησιμοποίησε το ληγμένο ελληνικό της διαβατήριο ως αποδεικτικό αναγνώρισης και τόπου γέννησης και έτσι το νέο της καναδικό διαβατήριο γράφτηκε σύμφωνα μ΄αυτό. Το όνομα που αναφερόταν ως τόπος γέννησης ήταν Μπούφι και έτσι γράφτηκε και στο καναδικό διαβατήριο.

Φέτος, η γυναίκα αυτή θέλησε να επισκεφτεί την Ελλάδα. Στα ελληνικά σύνορα της απαγορεύτηκε η είσοδος επειδή στο καναδικό της διαβατήριο αναφερόταν ως τόπος γέννησης Μπούφι αντί για το νέο όνομα Ακρίτας. Το όνομα του χωριού αλλάχτηκε από τις ελληνικές αρχές το 1955. Η γυναίκα είχε μεταναστεύσει το 1950, όταν επίσημο όνομα του χωριού ήταν το Μπούφι και έτσι έγραφε στο διαβατήριο που έδωσε ως αποδεικτικό για την έκδοση νέου στον Καναδά. Όλα αυτά τα εξήγησε στις συνοριακές αρχές και αυτές της απάντησαν ότι δεν τους ενδιέφερε τί έγραφε στο προηγούμενό της διαβατήριο. Η είσοδος στην ηλικιωμένη γυναίκα απαγορεύτηκε και αυτή βρέθηκε σε άσχημη κατάσταση χωρίς να ξέρει τί να κάνει. Ούτε εγκληματίας ήταν, ούτε καταζητούμενος, ούτε, ούτε, ούτε… Μόνο ένα ασήμαντο στοιχείο του διαβατηρίου της ήταν το πρόβλημα, για το οποίο υπεύθυνες για το λάθος ήταν οι ελληνικές αρχές που ,,παίζουν,, με τα τοπονύμια…

Η πολιτική δίωξης των Μακεδόνων, με όλα τα μέσα, καλά κρατεί!!!

Поздрав, Ѓорги Николов, Торонто, Канада

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

Σκίτσο του Ανδρέα Πετρουλάκη, εφημερίδα Καθημερινή

Σκίτσο του Ανδρέα Πετρουλάκη, εφημερίδα Καθημερινή

Σκίτσο του Ανδρέα Πετρουλάκη, εφημερίδα Καθημερινή

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

Η μακεδονική γλώσσα στην Ελλάδα έχει βέβαιο μέλλον

Ο καθηγητής νοτιοσλαβικών γλωσσών Christian Voss σε συνέντευξή του στην Deutsche Welle, προβλέπει ένα αισιόδοξο μέλλον για την μακεδονική γλώσσα στην Ελλάδα: Στους νέους Μακεδόνες υπάρχει ενδιαφέρον για τη μητρική τους γλώσσα.

«Σήμερα στην Ελλάδα ομιλούνται σλαβικές διάλεκτοι σε μεγάλο μέρος της χώρας, από την Καστοριά στα δυτικά μέχρι την Καβάλα στα ανατολικά της χώρας. Είναι η περιοχή που σήμερα ονομάζεται ελληνική Μακεδονία. Εδώ ζουν περίπου 200.000 άνθρωποι με μακεδονική καταγωγή, αλλά σήμερα μόνο ένα μικρό ποσοστό των ανθρώπων αυτών μιλούν τη μητρική τους μακεδονική γλώσσα», είπε στη Deutsche Welle ο καθηγητής Christian Voss του Τμήματος Νοτιοσλαβικών Γλωσσών και Πολιτισμικών Σπουδών του Πανεπιστημίου HUMBOLDT του Βερολίνου.

«Το περασμένο αιώνα, ειδικά από το 1913, όταν οι περιοχές αυτές ενσωματώθηκαν στο ελληνικό κράτος, πραγματοποιήθηκε μια πολιτική αφομοίωσης άλλοτε περισσότερο και άλλοτε λιγότερο κατασταλτική. Η συγχώνευση των πληθυσμών οδήγησε τους γονείς να μιλούν με τα παιδιά τους, μόνο στα ελληνικά. Για τους περισσότερους Μακεδόνες στην Ελλάδα η μακεδονική γλώσσα από την εποχή εκείνη έχει εξαφανιστεί.»

Η Ελλάδα γίνεται περισσότερο ελεύθερη υπό την πίεση της Ε.Ε.

Ο κύριος λόγος για την εξαφάνιση της γλώσσας είναι, πράγματι, η ελληνική κρατική πολιτική η οποία αρνείται την ύπαρξη μακεδονικής μειονότητας και μακεδονικής γλώσσας στην επικράτειά της. Στο παρελθόν απαγορευόταν στους ανθρώπους να μιλούν τη μητρική τους γλώσσα. Ωστόσο, η ίδρυση του πολιτικού κόμματος της μακεδονικής μειονότητας “Ουράνιο Τόξο” καθώς και η πρόσφατη δημιουργία του Ιδρύματος “Κρστε Πέτκωφ Μισίρκωφ” δημιούργησαν νέες συνθήκες που επιτρέπουν τη διατήρηση της μακεδονικής γλώσσας και της μακεδονικής πολιτιστικής παράδοσης στην Ελλάδα:

«Σε κάθε περίπτωση, συνοπτικά, μπορούμε να πούμε ότι η Ελλάδα κατά τα τελευταία 20 χρόνια έγινε πιο ελεύθερη κυρίως υπό τη πίεση της πολύ πιο ελεύθερης Ε.Ε. και, κατά συνέπεια, η μακεδονική μειονότητα κέρδισε νέες ελευθερίες. Συγκεκριμένα, πρόκειται για γιορτές και παραδοσιακά τραγούδια στη μακεδονική γλώσσα. Για πολλές δεκαετίες υπήρχε αυστηρή απαγόρευση να εκφωνούνται τραγούδια με μακεδονικό κείμενο σε γιορτές ή σε γάμους. Η δημόσια χρήση του μακεδονικού κειμένου στα τραγούδια ήταν ένα βασικό αίτημα του κόμματος “Ουράνιο Τόξο” τα τελευταία 20 χρόνια. Έγινε πραγματικότητα κυρίως στη Φλώρινα, περιοχή κοντά στα σύνορα» εξηγεί ο καθηγητής Christian Voss.

Δεν υπάρχουν σχολεία για τη διατήρηση και την ανάπτυξη της μακεδονικής γλώσσας στην Ελλάδα.

«Σήμερα δεν υπάρχουν σχολεία για την διατήρηση της μακεδονικής γλώσσας παρά μόνο ιδιωτικές πρωτοβουλίες» δήλωσε ο Fos. Το κόμμα και οι πολιτιστικές οργανώσεις προμηθεύονται βιβλία και προσπαθούν μέσα σε οικογενειακό περιβάλλον να διδάξουν και να μάθουν στα παιδιά τη γλώσσα τους: «Συναντήθηκα με πολλές οικογένειες και με πολλούς φίλους που έχω στην περιοχή. Τα βιβλία με τα οποία διδάσκουν τα παιδιά τους προέρχονται κυρίως από τη Δημοκρατία της Μακεδονίας. Δεν έχουν άλλα τυπωμένα βιβλία, ενώ η μακεδονική τους γλώσσα είναι πλησιέστερη στην διάλεκτο της Φλώρινας η οποία μπορεί να θεωρηθεί πως είναι η φιλολογική τους γλώσσα.»

Ο καθηγητής Christian Voss σε έρευνά του κατά τα έτη 2000 – 2005 μελέτησε τη μακεδονική γλώσσα στην Ελλάδα. Προσπάθησε να διερευνήσει τη διαδικασία αφομοίωσης / εξαφάνισής της. Τελικά κατέληξε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ένα είδος ισορροπίας. Δηλαδή, αν και υπάρχει αφομοίωση, εμφανίζεται ένα νέο ενδιαφέρον στη νεολαία για τη μακεδονική γλώσσα και πολιτισμό: «Είμαι επιστήμονας, διερευνώ τις γλώσσες και προσωπικά με ενδιαφέρει η ομάδα πληθυσμού η οποία γνωρίζει να ομιλεί τις δύο γλώσσες και υποχρεώνεται να μιλά μόνο τη μια. Σε αυτή την ομάδα εξέτασα τις διάφορες συμπεριφορές και το ρόλο τους κατά φύλο, ηλικία και κοινωνική θέση. Κατά τη διάρκεια της έρευνας διαπιστώθηκε, συμπερασματικά, ότι υπάρχει μια δυναμική αν και παρουσιάζονται πολλές αντιφατικές καταστάσεις. Για παράδειγμα, από τη μία πλευρά βλέπουμε τους νέους γονείς, στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι οι μητέρες, που ενώ αποφεύγουν να μάθουν τη μητρική τους γλώσσα στα παιδιά, ταυτόχρονα από την άλλη πλευρά οι ίδιες παρουσιάζουν μια τάση “αναγέννησης” (revival) προτρέποντας τα παιδιά τους να χορεύουν χορούς τραγουδισμένους με κείμενο στη γλώσσα των γονέων και των παππούδων τους κατά διάρκεια πολιτιστικών εκδηλώσεων. Επομένως δεν βλέπω κανένα λόγο να είμαστε απαισιόδοξοι, ότι η γλώσσα τους απειλείται με εξαφάνιση» είπε ο καθηγητής Christian Voss.

Ο αγώνας για τη διατήρηση της μακεδονικής γλώσσας.

Παρά το γεγονός ότι η παλαιότερες γενιές εξακολουθούν να μιλούν κυρίως στη μακεδονική γλώσσα οι νεώτερες γενιές την μιλούν όλο και λιγότερο. «Είναι υπαρκτή η διαδικασία αφομοίωσης, αλλαγής της γλώσσας. Η πρώτη γενιά μιλάει πολύ καλά τη μακεδονική γλώσσα αλλά αυτή η γενιά, δυστυχώς, δεν πήγε ποτέ στο σχολείο. Έμαθε την μητρική γλώσσα μόνο προφορικά, δεν έμαθε ποτέ να γράφει και να διαβάζει στη μακεδονική γλώσσα. Στη συνέχεια έχουμε τη δεύτερη γενιά, η οποία φοίτησε σε ελληνικό σχολείο και γνωρίζει τις δύο γλώσσες. Αυτή η γενιά προτίμησε να παροτρύνει τα παιδιά της να μιλούν κυρίως ελληνικά. Όμως, γνωρίζω μεγάλο αριθμό ανθρώπων αυτής της γενιάς, κυρίως ακτιβιστών του κόμματος “Ουράνιο Τόξο”, που δίδαξαν στα παιδιά τους την μακεδονική γλώσσα, όχι τόσο μέσω ομιλίας στο οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον, όσο με τη βοήθεια βιβλίων προκειμένου να μάθουν στα παιδιά τους τη μητρική γλώσσα των παππούδων και των πατεράδων τους.»

Μέρος της ευρωπαϊκής ταυτότητας είναι η καλλιέργεια και την προώθηση της πολυγλωσσίας και της πολιτιστικής ποικιλομορφίας στην Ευρώπη. Για το σκοπό αυτό, η Ε.Ε. διαθέτει πολλούς πόρους. Έτσι βλέπω μια καλή βάση, παρά την έξαρση του εθνικισμού, να αγαπήσουμε τις ολιγότερο ομιλούμενες γλώσσες εξηγεί ο καθηγητής  Voss. Όσον αφορά την προώθηση της μακεδονικής γλώσσας, έχει συγκεκριμένες ιδέες:

«Θα ήθελα να δημιουργηθούν στην μακεδονική γλώσσα εκπομπές με γνωστά κόμικς, τηλεοπτικές εκπομπές ή ραδιοφωνικά προγράμματα στην Ελλάδα που θα προσελκύσουν τους νέους και θα ενθαρρύνουν το ενδιαφέρον τους για τη γλώσσα. Μέχρι στιγμής η μακεδονική γλώσσα για τους νέους αυτούς είναι ταυτισμένη μόνο με τους παππούδες, τις γιαγιάδες και τα δημοτικά τραγούδια. Αυτή η τάση ταύτισης της γλώσσας, από τους νέους 15-18 χρονών, με τους παππούδες τις γιαγιάδες και τα δημοτικά τραγούδια είναι πρόβλημα. Δεν είναι μοναδική περίπτωση. Παρόμοιες περιπτώσεις υπάρχουν και στη Γερμανία με τους Σορμπς της Λουσατίας καθώς και στην Άνω Σιλεσία της Πωλονίας με τους Γερμανούς. Εκεί η ταύτιση του πολιτισμού τους με τις παλαιότερες γενιές δεν προσελκύει τους νέους.»

Ποιο είναι το μέλλον της μακεδονικής γλώσσας στην Ελλάδα μετά από δέκα χρόνια;

Ο καθηγητής Voss προβλέπει ένα βέβαιο, σταθερό και αισιόδοξο μέλλον: «Η κατάσταση, θα έλεγα, είναι σχετικά σταθερή. Υπήρξε μια μεγάλη καταστολή πριν και κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, μια εξίσου μεγάλη καταπίεση μετά τον πόλεμο η οποία κορυφώθηκε τη δεκαετία του εξήντα με τη χούντα. Όμως, τα τελευταία 20 χρόνια η κατάσταση έχει αλλάξει και έχει φιλελευθεροποιηθεί σε μεγάλο βαθμό. Νομίζω ότι τώρα όλα εξαρτώνται από την ίδια την ομάδα πληθυσμού που μιλά τις δυο γλώσσες, από τον τρόπο που θα αξιοποιήσει τις ελευθερίες που κέρδισε από την ελληνική κυβέρνηση, από τον τρόπο που θα οργανωθεί και πώς θα αξιοποιήσει τους πόρους που προέρχονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Επιπλέον, το ζήτημα είναι κατά πόσον η ομάδα αυτή θα μπορέσει να αναδείξει την ελκυστικότητα της μακεδονικής γλώσσας και του πολιτισμού της. Όπως ήδη είπα, υπάρχει χώρος ελευθεριών για κάτι τέτοιο, αρκεί η δεύτερη και τρίτη γενιά Μακεδόνων να αξιοποιήσουν σωστά αυτές τις ελευθερίες με τη δράση τους».

———-

- Η συνέντευξη στα μακεδονικά υπάρχει εδώ: http://www.dw-world.de/dw/article/0,,5284045,00.html.

- Σε αυτού του είδους τις έρευνες ο όρος ‘γενιά’ δεν χρησιμοποιείται μόνο με την έννοια της ‘βιολογικής γενιάς’ αλλά και με την έννοια της ‘ομάδας πληθυσμού’ με τη γλώσσικη σημασία. Παράδειγμα: Έστω οτι εχουμε δυο Μακεδόνες 45 χρονών που γεννήθηκαν στο ίδιο τόπο την ίδια χρονιά: τον Α και τον Β. Ο Α δεν σπούδασε, πέρασε τη ζωή του στο χωριό και μιλάει κυρίως μακεδονικά. Ο Β σπούδασε σε ελληνικές σχολές και μιλάει εξίσου καλά μακεδονικά & ελληνικά. Σε αυτή τη περίπτωση παρόλο που και οι δύο έχουν την ιδια βιολογική ηλικία ο Α ανήκει στην ‘πρώτη γενιά’ και Β στην ‘δευτερη γενιά’.

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

ПАВЛОС ФИЛИПОВ ВОСКОПУЛОС – ΠΑΥΛΟΣ ΦΙΛΙΠΟΒ ΒΟΣΚΟΠΟΥΛΟΣ Денешната ситуација во Грција е како нацистичката атмосфера во Германија Η σημερινή κατάσταση στην Ελλάδα είναι όπως η ναζιστική ατμόσφαιρα κάποτε στη Γερμανία

(συνέντευξη του μέλους του Προεδρείου του Ουράνιου Τόξου στο μακεδόνικο περιοδικό Македонска Ризница)

Όταν θα κάναμε μια σύγκριση για τις τελευταίες δύο δεκαετίες, δηλαδή από την ανεξαρτητοποίηση της Δημοκρατίας της Μακεδονίας εώς σήμερα, πώς θα μπορούσατε να ορίσετε τη θέση των εθνικά Μακεδόνων στην Ελλάδα; Επήλθε βελτίωση, παρέμεινε σε στάτους κβο ή χειροτέρεψε;

Όταν γίνεται λόγος για την κατάσταση των εθνικά Μακεδόνων στην Ελλάδα τις τελευταίες δεκαετίες, πρέπει να δούμε μέσα από διπλή προοπτική. Συγκεκριμένα, από τη μια πλευρά ποιά είναι η κατάσταση, η πολιτική της Ελλάδας, των ελληνικών αρχών σχετικά με τις μειονότητες και από την άλλη πλευρά ποιά η συμπεριφορά του μειονοτικού πληθυσμού. Για το πρώτο μπορώ να πω ότι δεν επήλθε καμία αλλαγή από τις ελληνικές αρχές τα τελευταία 20 χρόνια. Υπήρξε μια μικρή διαφορά τα πρώτα 2-3 χρόνια μετά την ίδρυση ανεξάρτητου μακεδόνικου κράτους, όταν ξεκίνησαν επιθετικότερες πολιτικές προς τους εθνικά Μακεδόνες, ιδιαίτερα μέτρα και πρακτικές εναντίων των μακεδόνικων χωριών και πληθυσμού. Για παράδειγμα, το 1992 οι ελληνικές αρχές δοκίμασαν να σταματήσουν ή να εμποδίσουν τους δημόσιους εορτασμούς και ειδικότερα τη δημόσια χρήση της μακεδόνικης γλώσσας μέσω των τραγουδιών στα περιβάλλοντα χωριών.   Μετά αυτά τα πρώτα χρόνια, ο φόβος για μαζικοποίηση και πολιτικοποίηση της υπόθεσης της μακεδόνικης μειονότητας, έκαναν τις ελληνικές αρχές να ενεργούν απρόσεχτα και επιθετικά. Σιγά σιγά άρχισαν να εφαρμόζονται πιο εξελιγμένα κρατικά μέτρα και πιέσεις, εμπόδιζαν βίαια μέχρι και γιορτές και πανηγύρια, αλλά μέσω των κομματικών δομών που ανέλαβαν την εξουσία το 1993, το ΠΑΣΟΚ έλεγχε οποιαδήποτε προσπάθεια μαζικοποίησης. Για τη δεύτερη πλευρά, δηλαδή για τη μειονότητα, παρόμοια τα χρόνια αυτά, μετά το 1991, υπήρξε σχετική  „αναθέρμανση”, κινητοποίηση και ενδιαφέρον επειδή το καθεστώς στην Ελλάδα καθημερινά, μέσω των ΜΜΕ, σερβίριζε ότι να είναι σχετικά με τη Δημοκρατία της Μακεδονίας. Όσο το καθεστώς έπαιρνε διάφορα μέτρα, τόσο έσβυνε το ενδιαφέρον αυτό. Εδώ θα ήθελα να προσθέσω ότι μέχρι και οι ελληνικές αρχές κατάλαβαν ότι η αρνητική διαφήμηση δεν παύει να είναι διαφήμηση και έτσι σταδιακά σταμάτησαν με τη δημόσια εξάπλωση αντιμακεδονικών θέσεων και πολιτικών. Παραπέρα λόγος γίνεται για „στάτους κβο” σχετικά με την ελληνική πολιτική κατά της μειονότητας, αλλά το ίδιο δεν συνέβη και για τις δραστηριότητες του μακεδόνικου κινήματος. Υπήρξε και υπάρχει συνεχής ανάπτυξη στις δραστηριότητές του, από πλευράς των μελών του, σε εγχώριο και διεθνές επίπεδο. Από τα πανηγύρια, τραγούδι και χορό στις αρχές του ΄90, μεταβήκαμε σε διοργάνωση Συνεδρίου στο Σόλουν/Θεσσαλονίκη, παρουσιάσεις μακεδόνικων βιβλίων στη μέση της Αθήνας, διαμαρτυρίες μέσα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, συνεχείς ενημερώσεις όλων των γνωστών διεθνών κέντρων (ΟΑΣΕ, Συμβούλιο της Ευρώπης, Ε.Ε. Ηνωμένα Έθνη), μέχρι και συνεργασία με διεθνείς ειδικούς σε υψηλό επίπεδο, με σκοπό την πληροφόρηση των ξένων για το μη σεβασμό των βασικών μειονοτικών δικαιωμάτων στην Ελλάδα. Είναι θλιβερό που η Ελλάδα δεν ακούει και ούτε εφαρμόζει συμβουλές, ούτε βελτιώνει λανθασμένες πολιτικές εναντίον της μακεδόνικης μειονότητας και για το λόγο αυτό δεν υπέρχει καμιά πρόοδος στο θέμα αυτό.
Πώς αντικατοπτρίζεται η ασταμάτητη οικονομική κρίση της Ελλάδας στη ζωή των εθνικά Μακεδόνων;

Η οικονομική κρίση στην Ελλάδα έχει χτυπήσει και τους εθνικά Μακεδόνες. Ακόμη χειρότερα είναι τα πράγματα γι΄αυτούς, ιδιαίτερα για το τμήμα του πληθυσμού που ακόμη βρίσκεται στη διαδικασία εθνικής αφύπνησης. Όταν μια μέση οικογένεια έχει οικονομικές δυσκολίες δεν είναι εύκολο να αυτοθυσιάζεται ή να θυσιάζει κάτι προσωπικό για να αποκτήσει δικαιώματα μέσω αγώνα και πολιτικής δράσης. Είναι γνωστό ότι σε τέτοιου είδους καταστάσεις, όταν το μεγαλύτερο μέρος της μειονότητας είναι ημι-αφομοιωμένο ή ημι-συνειδητοποιημένο, η οικονομική κρίση ενεργεί ως αρνητικό τονωτικό. Κυριαρχούν άλλες προτεραιότητες. Την σημερινή περίοδο μπορώ να την αποκαλέσω μεταβατική…

Αν και η επίσημη πολιτική της Ελλάδας προς τη Δημοκρατία της Μακεδονίας δε μπορεί να θεωρηθεί καλής γειτνίασης, υπάρχουν παρόλα αυτά άτομα ή οργανώσεις στην Ελλάδα που αναγνωρίζουν τη μακεδόνικη μειονότητα και δεν τους ενοχλεί το εθνικό όνομα των βόρειων τους γειτόνων;

Ναι, υπάρχει τέτοιο φαινόμενο στην Ελλάδα. Υπάρχουν μεμονομένα άτομα και κινήματα που σέβονται και υποστηρίζουν τους εθνικά Μακεδόνες ως ΜΑΚΕΔΟΝΕΣ. Επειδή εκεί ,,κρύβεται ο λαγός,, για το συγκεκριμένο ζήτημα. Υπάρχουν οι πραγματικοί φίλοι των Μακεδόνων και οι μασκαρεμένοι, οι υποκριτές. Υπάρχουν αυτοί που πραγματικά αναγνωρίζουν το μακεδόνικο έθνος και οι ,,άλλοι,, που μιλούν χαϊδευτικά για „Σλάβους”, „Σλαβόφωνους” και άλλα παρόμοια. Από τη μία πλευρά τοποθετούνται θετικά ή κριτικάρουν τις αρχές, αλλά συνειδητά αγνοούν το μακεδόνικο έθνος. Δεν σέβονται το δικαίωμα αυτοπροσδιορισμού και προσπαθούν να „βαπτίσουν”. Αυτοί οι ειλικρινείς δίκαιοι Έλληνες αντιμετωπίζουν πολλές δυσκολίες όταν δηλώνουν δημόσια τις θέσεις τους, ιδιαίτερα σε πολιτικό επίπεδο. Αυτόματα ανακηρύσσονται προδότες. Το φαινόμενο αυτό στην Ελλάδα είναι παρόμοιο μ΄αυτό που συνέβαινε στη Γερμανία την περίοδο της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης και μετά απ΄αυτήν. Η ναζιστική ιδεολογία δαιμονοποιούσε τους Εβραίους. Τότε όποιος συνειδητοποιημένος Γερμανός δημοκράτης ασκούσε κριτική στην εξουσία ή έδειχνε αλληλεγγύη στους Εβραίους, αυτόματα λάβαινε το στίγμα από τις καθεστωτικές δομές. Αυτό συμβαίνει σήμερα και στην Ελλάδα, σχετικά με τους Μακεδόνες.

Ως „Ουράνιο Τόξο”-κόμμα των εθνικά Μακεδόνων στην Ελλάδα-έχετε επαφές ή κάποια συνεργασία με τέτοια άτομα και οργανώσεις;

Το Ουράνιο Τόξο συνεχώς διατηρεί επαφές με τέτοια άτομα και οργανώσεις και σε εγχώριο και σε διεθνές επίπεδο, σχετικά με τα μειονοτικά δικαιώματα. Το κόμμα είναι μέλος της μεγάλης οικογένειας της ΕΦΑ-Ευρωπαϊκή Ελεύθερη Συμμαχία, η οποία είναι ευρωπαϊκό κόμμα που έχει Ευρωβουλευτές και μ΄αυτούς συνεργαζόμαστε παραγωγικά. Είναι μέλος επίσης και της FUEN  (Ομοσπονδιακή Ένωση των Ευρωπαϊκών Εθνών) και δραστηριοποιούμαστε επίσης και σε επίπεδο Συμβουλίου της Ευρώπης. Βεβαίως επιμένουμε και πραγματοποιούμε επαφές με προοδευτικά άτομα και οργανώσεις στην Ελλάδα, τους αλληθινούς Έλληνες δημοκράτες και προσπαθούμε για την προβολή του μακεδόνικου ζητήματος στην Ελλάδα μέχρι και μέσω τέτοιου είδους συνεργασίες. Αυτό είναι μέρος των δραστηριοτήτων του κόμματος, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και σε διεθνές επίπεδο, σύμφωνα πάντα με τις δυνατότητές μας.

Τα προηγούμενα χρόνια είχατε περιοδικά τη δυνατότητα σε κάποια από τα ελληνικά τηλεοπτικά κανάλια να παρουσιάσετε ή να αμυνθείτε τη μακεδόνική σας ταυτότητα. Ποιά η κατάσταση σήμερα; Υπάρχει ενδιαφέρον από πλευράς τους για δημόσια παρουσίαση των απόψεών σας ή φασιστικοποίηση της κοινωνίας επέδρασε και εκεί;

Σχετικά με τις εμφανίσεις μας σε ελληνικά tv κανάλια πριν μερικά χρόνια, θα πρέπει να τονίσω ότι επίτηδες δοκιμάσαμε να συμμετάσχουμε σε τέτοιες εκπομπές, συνήθως μειωμένης σοβαρότητας, για να προσπαθήσουμε να προβάλουμε την πραγματική εικόνα σχετικά με τα μειονοτικά ζητήματα στον κόσμο των μέσων μαζικής ενημέρωσης της Ελλάδας. Γνωρίζαμε για το χαμηλό επίπεδο των ελληνικών καναλιών, για τις προκαταλήψεις των δημοσιογράφων, εκτός μικρού αριθμού εξαιρέσεων (βλέπε Βαλιανάτος), αλλά παρόλα αυτά αποφασίσαμε να συμμετάσχουμε επειδή όπως είπαμε και παραπάνω, και η αρνητική διαφήμηση είναι στην ουσία διαφήμηση. Ακόμη και με τον τρόπο αυτό, έμμεσα, προβαλόταν το μακεδόνικο ζήτημα, πιο ,,επιθετικά,, στην ελληνική κοινωνία. Η κατάσταση σχετικά με τα δικαιώματα των εθνικά Μακεδόνων δεν έχει αλλάξει. Αυτός ο τύπος „παιχνιδιού” με τα ελληνικά μέσα μαζικής ενημέρωσης απέδωσε και θετικά αποτελέσματα, επειδή οι λογικοί δημοκράτες πολίτες έλαβαν θετικό κίνητρο να μάθουν περισσότερα για τη μακεδονική μειονότητα. Στο μεγαλύτερο μέρος των πολιτών της Ελλάδας εμφανίστηκαν αρνητικές αντιδράσεις, θυμός και δυσφημίσεις, κατά εμένα προσωπικά, κατά του Ουράνιου Τόξου και γενικά των εθνικά Μακεδόνων, επειδή δυστυχώς ο μέσος Έλληνας είναι προπονημένος από το σύστημα και θεωρεί για λογικό να δυσφημίζει και να απειλεί τα μέλη των εθνικών μειονοτήτων. Όλοι αυτοί οι ακροδεξιοί, φασιστές και νεοναζιστές ερεθίζονται όταν οι εθνικά Μακεδόνες ενεργούν δημόσια. Επί χρόνια ολόκληρα υπομένουμε και προσπαθούμε με ψυχραιμία να δρούμε θετικά στην ελληνική κοινωνία και μέσω της απόκτησης των δικαιωμάτων των Μακεδόνων, κατά κάποιο τρόπο, να βοηθήσουμε για μια σχετική δημοκρατικοποίηση της  οπισθοδρομικής ελληνικής κοινωνίας.

Πέρασαν πέντε χρόνια από την επίσκεψη της Γκέι ΜακΝτούγκαλ και Γκρέαμ Φοξ, των ανεξάρτητων ειδικών για τα μειονοτικά δικαιώματα των Ηνωμένων Εθνών. Υπήρξαν μήπως κάποιες θετικές αλλαγές στο ελληνικό κράτος σχετικά με τους εθνικά Μακεδόνες, μετά τη δημοσίευση των εκθέσεών τους;

Οι διεθνείς εκθέσεις των ειδικών, όπως της κυρίας ΜακΝτούγκαλ των Ηνωμένων Εθνών, οι εκθέσεις του ECRI του Συμβουλίου της Ευρώπης, όπως και η έκθεση από το 1992 της μη κυβερνητικής οργάνωσης Helsinki Watch, από μια πλευρά δίνουν τη δυνατότητα σε μας τους ακτιβιστές ενός είδους „προστασίας”. Έχουμε συναντηθεί με επιφανείς ανθρώπους και εκπροσώπους σοβαρών διεθνών οργανισμών και για το λόγο αυτό οι ελληνικές δομές δε μπορούν να ενεργούν επιθετικά και βίαια εναντίων μας, τουλάχιστον δημόσια. Για μας τους ακτιβιστές αυτά τα πράγματα είναι σημαντικά, για να μπορούμε να διεθνοποιούμε το μακεδόνικο ζήτημα και εμείς αυτό πράττουμε και θα πράττουμε. Από την άλλη πλευρά, ήταν τιμή μας και χαρά μας να συζητούμε και να πληροφορούμε σοβαρούς ανθρώπους σχετικά με το θέμα αυτό στην Ελλάδα. Το ελληνικό κράτος, όλα αυτά τα χρόνια προσπαθούσε και προσπαθεί να αγνοήσει τις κριτικές και τις συστάσεις σχετικά με το σεβασμό των μειονοτικών δικαιωμάτων και την αναγνώριση των εθνικά Μακεδόνων στην επικράτειά του. Σε διεθνή επίπεδο υπάρχουν μηχανισμοί και συμφωνίες και στον πολιτισμένο κόσμο τα κράτη συνεργάζονται και επιμένουν να διορθώνουν τα πιθανά λάθη. Έτσι έχουν φτιάξει το σύστημα και φυσικά υπάρχει σεβασμός αρχών και πρακτικών. Δυστυχώς υπάρχουν και οι εξαιρέσεις σε ότι αφορά την κρατική δράση.  Τυπικά αρνητικότατα παραδείγματα αποτελούν η Ελλάδα και η Βουλγαρία.

Πρόσφατα είχατε επίσκεψη στα γραφεία του Ουράνιου Τόξου από φοιτητές και καθηγητές του τμήματος ιστορίας του Ινστιτούτου ερευνών για τη νότια και νοτιοανατολική Ευρώπη της Γερμανίας. Θα θέλατε να μας πείτε κάτι για το γεγονός αυτό;

Αυτή η δραστηριότητα είναι συνηθισμένη για μας στο Ουράνιο Τόξο, δεν έγινε για πρώτη φορά.  Πέρυσι είχαμε δεχτεί επίσκεψη από φοιτητές και καθηγητή από το Πανεπιστήμιο της Βοστώνης των ΗΠΑ, οι οποίοι σπουδάζουν στον τομέα κοινωνικής ανθρωπολογίας, συνδεδεμένη με θέματα ταυτότητας. Στο μέλλον οι φοιτητές αυτοί ή κάποιοι από αυτούς θα αναλάβουν θέσεις στην κοινωνική ζωή των κρατών τους. Ίσως και στην πολιτική. Η καλύτερη επένδυση και ευκαιρία προβολής της μακεδονικότητας στην Ελλάδα είναι η έμμεση απόκτηση υποστηρικτών σε διεθνές επίπεδο. Κατά την συνάντηση αυτή είχαμε τη δυνατότητα να εξηγήσουμε λεπτομερειακά γιατί η Ελλάδα και η Βουλγαρία δεν αναγνωρίζουν μακεδόνικη ταυτότητα και έθνος, ποιές οι αιτίες δράσης τους ενάντια στη μακεδονικότητα σήμερα και ότι είναι συνδεδεμένο με το μακεδόνικο ζήτημα. Εξηγήσαμε επίσης για ποιό λόγο η Ελλάδα εμποδίζει τη γειτονική Δημοκρατία της Μακεδονίας στην ενσωμάτωσή της σε διεθνή πλαίσια, για τις αιτίες και τις ουσιώδης πτυχές του προβλήματος. Αποτελεί καθήκον μας και ευχαρίστηση όταν συναντιόμαστε με ανοιχτούς και προοδευτικούς ανθρώπους, ιδιαίτερα με νέους των πανεπιστημιακών κύκλων. Είμαι σίγουρος ότι σ΄αυτούς δε θα μπορεί οποιοσδήποτε Έλληνας να ,,μπλοφάρει,, ή να μιλάει κατά των Μακεδόνων και της μακεδονικότητας. Αυτοί οι φοιτητές πλέον γνωρίζουν την όλη κατάσταση, την είδαν και έμαθαν επι τόπου.

Εκτός από τους εθνικά Μακεδόνες, γνωρίζετε για ποιό το ενδιαφέρον στους Έλληνες και τους υπόλοιπους πολίτες που ζουν στην Ελλάδα για το περιεχόμενο της εφημερίδας Νόβα Ζόρα;

Στους δημοκρατικούς κύκλους, ναι, υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για την εφημερίδα Νόβα Ζόρα. Οι δημοκράτες Έλληνες επιθυμούν να μάθουν περισσότερα σχετικά με τις μακεδόνικες υποθέσεις. Το μεγαλύτερο τμήμα πάντως, εθνικιστικά και αντιμακεδονικά εκπαιδευμένο,  συνεχίζει να συκοφαντεί, κατηγορεί, να αμαυρώνει την εφημερίδα και έμμεσα το Ουράνιο Τόξο, κάτι που αποτελεί μια σταθερή ελληνική πολιτική. Για τους περισσότερους Έλληνες, εμείς είμαστε κατάσκοποι των „Σκοπιανών”, πληρωμένοι κτλ. Είναι λυπηρό για παράδειγμα ότι για τον ολοκληρωτικό τρόπο σκέψης εναντίων μας δεν υπάρχει κάποια μεγάλη διαφορά μεταξύ αυτών που νομίζουν ότι ανήκουν στον αριστερό ή δεξιό πολιτικό χώρο. Συγκεκριμένα για τους ακροδεξιούς και γενικά τους δεξιούς, το Ουράνιο Τόξο είναι υπηρέτης των „Σκοπιανών”, προδότες κ.α. Οι „αριστερές” πλευρές στην Ελλάδα δε λένε ότι είμαστε πληρωμένοι των Σκοπίων, αλλά ότι είμαστε „μοχλός” της Αμερικής και γενικά της Δύσης, που χρησιμοποιούν τις μειονότητες για να χαλάνε την ειρήνη στα Βαλκάνια. Αποτελεί δηλαδή μια μορφή εξελιγμένης άρνησης, έμμεση συκοφαντία και αμαύρωση. Αυτή είναι μια γενική εικόνα των ελληνικών αξιωμάτων. Οι πραγματικοί δημοκράτες Έλληνες αποτελούν δυστυχώς στην σημερινή Ελλάδα τη μικρότερη μειονότητα.

Ποιά τα σχέδια σας για το μέλλον και πώς θα μπορούσαν οι Μακεδόνες από τη Δημοκρατία της Μακεδονίας, μεμονομένα ή μέσω μη κυβερνητικών οργανώσεων, να κάνουν κάτι για να βελτιώσουν την κατάσταση των εθνικά Μακεδόνων στην Ελλάδα;

Τα σχέδια μας κυρίως περιλαμβάνουν συνεχή προβολή της μακεδονικότητας στην Ελλάδα και σε διεθνές επίπεδο. Αυτός είναι ο σκοπός μας. Συνεχής αγώνας για να επιβάλεται το μακεδόνικο ζήτημα και συγκεκριμένα η ολική αναγνώριση των εθνικά Μακεδόνων σε θεσμικό επίπεδο. Όταν γίνεται λόγος για τον αγώνα του Ουράνιου Τόξου και των ακτιβιστών του ενάντια στις αρνήσεις του ελληνικού κράτους, στην ουσία πρόκειται για αγώνα του Δαυίδ ενάντια στο Γολιάθ. Οι μακεδόνικες μη κυβερνητικές οργανώσεις είναι καλό να εκβαθύνουν τις σχέσεις τους με τις αντίστοιχες κατάλληλες οργανώσεις στην Ελλάδα. Αυτό δεν είναι καθόλου εύκολο να γίνεται, επειδή και για τους εθνικά Μακεδόνες εδώ δεν είναι εύκολο δημόσια να ενεργούν για τα μακεδονικά ενδιαφέροντα και επίσης υπάρχει και μεγάλη δυσκολία για τη λήψη υποστήριξης από δημοκράτες Έλληνες. Η σημερινή κατάσταση στην Ελλάδα είναι όπως η ναζιστική ατμόσφαιρα στη Γερμανία του ΄30 του περασμένου αιώνα και η άνοδος του φασισμού και ναζισμού, επειδή αυτή η ιδεολογία εμφυτεύεται εδώ και χρόνια. Τότε σε εκείνη τη Γερμανία, οι Εβραίοι στιγματίστηκαν και έγιναν θύματα, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια του πολέμου, ενώ οι Γερμανοί δημοκράτες που στήριζαν τον εβραικό λαό κηρύσσονταν προδότες και εχθροί του έθνους. Κάντε έναν παραλληλισμό με την Ελλάδα του σήμερα και όλα θα ξεκαθαρίσουν. Σε ότι αφορά τη Δημοκρατία της Μακεδονίας, δεν χρειάζεται τίποτα παραπάνω από ότι να γίνει κράτος με ευημερία που θα εξέχει των άλλων βαλκανικών κρατών. Μακάρι να μη γίνει κακό αντίγραφο των βαλκανικών εθνικισμών, αλλά το αντίθετο. Δημοκρατικός, με αρχές, σεβασμός των αξιών, προοδευτική οικοδόμηση της μακεδονικότητας, βλέποντας μπροστά και όχι πίσω, γιατί έτσι θα πλησιάσει τα προοδευτικά δυτικά κράτη. Αυτό θα είναι αρκετό για ένα καλό μέλλον όλων των Μακεδόνων όπου και αν βρίσκονται.

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

НОВА ВЕРЗИЈА ЗА УБИСТВОТО НА ГРЧКИОТ НАЦИОНАЛЕН ХЕРОЈ: ЕТНИЧКИ МАКЕДОНЦИ ГО УБИЛЕ ПАВЛОС МЕЛАС?! ΝΕΑ ΕΚΔΟΧΗ ΓΙΑ ΤΟ ΦΟΝΟ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΗΡΩΑ: ΕΘΝΙΚΑ ΜΑΚΕΔΟΝΕΣ ΣΚΟΤΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΥΛΟ ΜΕΛΑ;!

Τα όργανα του κράτους συχνά χρησιμοποιούν την ιστορία και ορισμένα ιστορικά πρόσωπα, γεγονότα και διεργασίες στη δημιουργία εθνικών

Παύλος Μελάς

Παύλος Μελάς

μύθων, ενώ πολλές φορές οι ιστορικοί αποκαλούνται ως „δημιουργοί των εθνών“. Σχετικά μ΄αυτό, ο ιστορικός, για τις ανάγκες του έθνους και του εθνικού μύθου, πολύ συχνά ορισμένα γεγονότα και πηγές δεν τα λαμβάνει υπόψην του, τα πλαστογραφεί, τα ελαχιστοποιεί ή τα μεγιστοποιεί στο έπακρο. Στον καιρό των σύγχρονων εθνών και εθνικισμών, τα γεγονότα του παρελθόντος που ήταν   „επιστημονικά τεκμηριωμένα“, πρέπει να επιβεβαιώνουν την συλλογική ταυτότητα και να δίνουν θάρρος στους τωρινούς, τους „δικαιολογημένους“ κληρονόμους της „δοξασμένης ιστορίας“, να συνεχίσουν την κληρονομιά της προηγούμενης κοινής δράσης. Επίσης, στην τότε σύγχρονη εποχή, τα „ηρωικά“ γεγονότα και πρόσωπα χρησιμοποιούνταν κατάλληλα για πολιτική και εθνική επιστράτευση για τις ανάγκες του έθνους. Τέτοια ήταν και η υπόθεση με το θάνατο του Παύλου Μελά!

Τα επίθετα πολυάριθμα. Ο Μελάς ανακηρύχθηκε ως ο „μεγαλύτερος“ ήρωας και ταυτόχρονα ως το „μεγαλύτερο“ θύμα του ελληνικού „Μακεδονικού Αγώνα“. Πρόσωπο που για τον απλό Έλληνα αποτελεί συνώνυμο του αγωνιστή για τον „ελληνισμό“ στη Μακεδονία.  Υπάρχουν περισσότεροι παράγοντες για τους οποίους ο Μελάς μυθοποιήθηκε και το „έργο“  του και πάνω απ΄όλα ο θάνατός του χρησιμοποιήθηκε στο μέγιστο στην εθνική κινητοποίηση κατά τη διάρκεια της ελληνικής παραστρατιωτικής επέμβασης στο ευρωπαικό τμήμα της τότε Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (1904-1908), αλλά και αργότερα, μετά την προσάρτιση του μεγαλύτερου τμήματος της Μακεδονίας στα πλαίσια του ελληνικού βασιλείου (1912-1913), όταν το πρόσωπό του χρησιμοποιούταν (και ακόμη χρησιμοποιείται) στη δημιουργία της ελληνικής εθνικής ταυτότητας στη βόρεια Ελλάδα. Μεγάλο ρόλο στην σύνθεση του μωσαϊκού του μύθου του Μελά έπαιξε η οικογενειακή του καταγωγή. Γεννήθηκε στην πόλη Μασσαλία της Γαλλίας, το 1870, παιδί της οικογένειας του πολιτικού Μιχαήλ Μελά. Η καταγωγή του ήταν από τη βόρεια Ήπειρο και για το λόγο αυτό ορισμένοι ιστορικοί θεωρούν ότι είχε αλβανική καταγωγή;! Επίσης, η μετακόμιση στην Αθήνα, η καλή εκπαίδευση που έλαβε στην Στρατιωτική Σχολή και αργότερα το αξίωμα του υπολοχαγού πυροβολικού, αποτελούσαν άριστη προϋπόθεση στην εθνική κατασκευή της προσωπικότητας του Μελά. Τέλος, ο γάμος του με τη Ναταλία, η οποία καταγόταν από την οικογένεια Δραγούμη, μια από τις γνωστότερες της εποχής εκείνης στην Ελλάδα (ο παππούς της Στέφανος είχε διετελέσει περισσότερες φορές πρωθυπουργός και υπουργός εξωτερικών) και πλέον δραστήρια γύρω από το μακεδόνικο ζήτημα, συνέβαλε στο γεγονός ο Μελάς να γίνει „ο μεγαλύτερος ήρωας“ του ελληνικού επεκτατισμού στο μακεδόνικο χώρο. Το ερώτημα που τίθεται λογικά από τον καθένα είναι ποιά η επίδραση αυτών των παραγόντων στη δημιουργία του μύθου του Μελά;   Λογικά, σύμφωνα με τα ελληνικά εθνικά κριτήρια, άνθρωπος ο οποίος ήταν μέρος των αριστοκρατικών κύκλων της Αθήνας, με κοινωνικό, πολιτικό και στρατιωτικό κύρος στην τότε ελληνική κοινωνία, πάνω απ΄όλα οικογενειακή προσωπικότητα και ο οποίος βεβαίως χρησιμοποιούσε όλα τα αγαθά αυτού του τρόπου ζωής, αποφάσισε μια μέρα να εγκαταλείψει την ελληνική πρωτεύουσα με σκοπό να πολεμήσει για τον ,,ελληνισμό,, στα βουνά της Μακεδονίας. Όλο αυτό αποτελούσε μια άριστη ιστορία γύρω από την οποία εκείνη την περίοδο θα κινητοποιούνταν οι Έλληνες πολίτες στον αγώνα εναντίων των ,,αιώνιων εχθρών του έθνους,,. Παρόλα αυτά, ακόμη μεγαλύτερη σημασία για την εθνική άνοδο του προσώπου και του έργου του Μελά απέκτησε ο „ηρωικός του θάνατος“ σε ακόμη πιο „ηρωική μάχη“ με τον τούρκικο στρατό το φθινόπωρο του 1904 στο χωριό Στάτιτσα,Κόστουρσκο (σήμερα Μελάς Καστοριάς). Ή, όπως σε κάποια στιγμή ειρωνικά η πανεπιστημιακή καθηγήτρια-ανθρωπολόγος Δρ.Αναστασία Καρακασίδου, αναλύοντας την „ηρωική του αξία“, είχε γράψει: „Ο Μελάς παρουσιαζόταν ως σημαιοφόρος της Μεγάλης Ιδέας, ως άνθρωπος που αγίασε το βωμό της ελευθερίας, ως αληθινός ήλιος στη μέση του σκοταδιού και ως γενναίος φονιάς των Βουλγάρων, ο οποίος θαύμαζε το μεγαλείο της Ελλάδας“. Εξηγώντας το φαινόμενο αυτό, θα πρέπει με την σειρά να παρακολουθήσουμε τη συνδεδεμένη δράση του με τη Μακεδονία, την επίσημη εκδοχή για τη δολοφονία του και τί αποκαλύπτουν τα νεότερα γεγονότα σχετικά με το θάνατο του Μελά.

Ευθύμιος Καούδης

Ευθύμιος Καούδης

Οι αρχές του 1904, αποτέλεσαν ορόσημο στην πολιτική της ελληνικής κυβέρνησης, η οποία αποφάσισε να υποστηρίξει την ιδέα αποστολής παραστρατιωτικών σωμάτων στην οθωμανική Μακεδονία. Μέσα σε τέτοιο κλίμα, ο Μελάς και ακόμη τρεις αξιωματικοί, με την συνοδεία μερικών αντρών, αναχώρησαν για τη νοτιοδυτική Μακεδονία, με σκοπό να εξετάσουν επι τόπου και να εκτιμήσουν εάν ήταν δυνατό να στείλουν ελληνικές ένοπλες ομάδες σε εκείνο το τμήμα της Μακεδονίας. Μεταξύ των μελών της ομάδας αυτής ήταν και ο μισθοφόρος πλέον των Ελλήνων Κότε Χρίστοβ (Κώτας) από το χωριό Ρούλιε (σημ.Κώτας) και ακόμη πιο σημαντικό, ο Λάκης Πύρζας, εθνικά Μακεδόνας από την πόλη Λέριν (σημ.Φλώρινα), ο οποίος δρούσε μισθοφορικά για τα συμφέροντα της ελληνικής προπαγάνδας και συνόδευε το Μελά στην αποστολή αυτή, αλλά και στις επόμενες δύο αποστολές και παρακάτω στο κείμενο θα δούμε ποιός ήταν ο ρόλος του στο φόνο του Έλληνα ,,ήρωα,,. Η επόμενη είσοδος του Μελά στη Μακεδονία συνέβη τον Ιούλιο του 1904, όταν πλέον είχε ληφθεί η απόφαση έναρξης του ελληνικού „Μακεδονικού αγώνα“. Αυτή τη φορά περιηγήθηκε στα νοτιότερα τμήματα της Μακεδονίας, τα οποία κατοικούνταν κυρίως από ελληνόφωνους. Σκοπός του ήταν να δημιουργήσει δίκτυο ανάμεσα στον τοπικό πληθυσμό, το οποίο θα έπρεπε να υποδέχεται τις ένοπλες ομάδες από την Ελλάδα, αλλά και να δημιουργήσει κανάλι μεταφοράς οπλισμού. Αν και κατάφερε να δημιουργήσει μια πρώτη βάση συνεργατών, ο Μελάς τον Αύγουστο επέστρεψε μερικώς απογοητευμένος στην Αθήνα λόγω του μικρού ενδιαφέροντος και  κινήτρου του ελληνόφωνου πληθυσμού να υποστηρίξει την ιδέα ένοπλης επέμβασης στη Μακεδονία.

Η απόφαση έναρξης της ελληνικής παραστρατιωτικής επέμβασης στη Μακεδονία  εναντίον του ΒΜΡΟ (Εσωτερική Μακεδόνικη Επαναστατική Οργάνωση) ήδη είχε ληφθεί, η κυβέρνηση των Αθηνών είχε ήδη σταθεί ηθικά, οικονομικά και στρατιωτικά, πίσω από την ιδέα αυτή. Μεταξύ των πρώτων που σύστασε ένοπλη ομάδα ήταν και ο Παύλος Μελάς. Αυτή ήταν στην ουσία και η τελευταία του αποστολή στη Μακεδονία, επειδή σύντομα στο Κόστουρσκο (περιοχή Καστοριάς) θα έχανε τη ζωή του.

Η ένοπλη ομάδα του Μελά, αποτελούμενη από 35 αντάρτες, πέρασε τα ελληνο-οθωμανικά σύνορα στις 28 Αυγούστου 1904. Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά αυτής της ομάδας μισθοφόρων ήταν η πρακτική της τρομοκρατίας, απειλών και δολοφονίες στο μακεδόνικο πληθυσμό. Το πρώτο χωριό που ένιωσε την τρομοκρατική δράση του Μελά ήταν το χωριό Στρέμπενο,Σοροβίτσσεβσκο (σημ.Ασπρόγεια Αμυνταίου). Ο „ήρωας“ αποφάσισε να ξεκινήσει τους σκοτωμούς των εξέχοντων συμμετάσχοντων στην Επανάσταση του Ίλιντεν, αλλά και για να εκδικηθεί τον σκοτωμό του Βάγκελ (ήταν από το Στρέμπενο, πρώην μέλος του ΒΜΡΟ, μετέπειτα αγορασμένος από τον Καραβαγγέλη). Η πρώτη ένοπλη σύγκρουση της ομάδας του Μελά με τον οθωμανικό στρατό συνέβη στις 19 Σεπτεμβρίου 1904 στο χωριό Νέρετ,Λέρινσκο (σημ.Πολυπόταμο Φλώρινας). Στο καλά οργανωμένο από πλευράς ΒΜΡΟ χωριό, οι αντάρτες μπήκαν για να ,,τιμωρήσουν,, πέντε μέλη του επαναστατικού κινήματος. Αντί γι΄αυτό όμως, η ομάδα έμαθε ότι στο χωριό υπήρχε τούρκικος στρατός. Οι οδηγίες τους ήταν να αποφέυγουν επαφές με τις αρχές και έτσι οι αντάρτες άρχισαν να φεύγουν από το χωριό. όταν βρέθηκαν σε σίγουρο έδαφος, ο στρατός τους επιτέθηκε και σκοτώθηκε ένας αντάρτης. Τις επόμενες ημέρες ο Μελάς έλαβε ενισχύσεις από 30 περίπου άντρες που είχε στείλει η Αθήνα. Αποφάσισε και πάλι να επιτεθεί στο Νέρετ, λόγω των πληροφοριών που είχε λάβει ότι εκεί βρισκόταν μεγάλη ομάδα Μακεδόνων επαναστατών. Η επίθεση συνέβη στις 10 Οκτωβρίου, αλλά και πάλι χωρίς επιτυχία και μετά την ισχυρή αντίσταση των Μακεδόνικων ομάδων, οι αντάρτες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν το χωριό.

Μετά τη δεύτερη αποτυχημένη επίθεση στο Νέρετ, ο Μελάς αποφάσισε καταρχήν να μειώσει τον αριθμό των ανταρτών του. Είχε πλέον συνειδητοποιήσει ότι τόσο μεγάλη ομάδα, 70 αντρών, δύσκολα ελέγχεται και συντονίζεται, αλλά και εύκολα μπορεί να αποκαλυφθεί από τις οθωμανικές αρχές.  Διανοητικά εξαντλημένος από τις δύο αποτυχίες, εξαντλημένος από τη διανυκτέρευση με βροχή στο όρος Βίτσσο (Βίτσι) και χωρίς να έχει καταφέρει να έρθει σε επαφή με την ομάδα του Ευθύμιου Καούδη, η οποία βρισκόταν στο χωριό Ζζέλεβο (Ανταρτικό), ο Μελάς και οι μισθοφόροι του έφτασαν στο μακεδόνικο χωριό Στάτιτσα στις 12 Οκτωβρίου. Μεγάλο λάθος των παραστρατιωτικών, επείδη το χωριό αποτελούσε μέρος του οργανωτικού δικτύου της επιτροπής του κόστουρσκο του ΒΜΡΟ. Την επόμενη μέρα, 13 Οκτωβρίου, ο Μελάς στην Στάτιτσα σκοτώθηκε.

Η επίσημη εκδοχή της ελληνικής ιστοριογραφίας

Για τις ανάγκες της ελληνικής ελίτ και πολιτικής, η ελληνική ιστοριογραφία κατασκεύασε δική της εκδοχή για το θάνατο του Μελά. Η εκδοχή αυτή είναι και σήμερα ενεργή, ιδιαίτερα στην σχολική εκπαίδευση. Σύμφωνα με την επίσημη εκδοχή, όταν η ομάδα του Μελά έφτασε στην Στάτιτσα, την υποδέχτηκε ο Κόνσταντιν Στέριοβ ή εξελληνισμένα Ντίνας Στεργίου (πρώην κόμιτα του βόιβοντα Μίτρε Παντζζάροβ-Βλάοτ), ο οποίος μισθοφορικά δρούσε για την ελληνική προπαγάνδα. Ο Ντίνας μοίρασε τους αντάρτες σε πέντε σπίτια του χωριού. ταυτόχρονα, χωρίς να γνωρίζουν, στην Στάτιτσα βρισκόταν και ο βόιβοντα Μίτρε Βλάοτ, ο οποίος πριν να αναχωρήσει φρόντισε, μέσω τρίτου προσώπου, να ενημερώσει το οθωμανικό σώμα του διπλανού χωριού Κονόμλαντι (σημ.Μακροχώρι) ότι στην Στάτιτσα βρισκόταν ο ίδιος και η τσσέτα του (ο Καραβαγγέλης στα απομνημονεύματά του ως προδότη αναφέρει κάποιον Κόνσταντιν που ήταν άντρας του Μίτρε Βλάοτ, ένα συνώνυμο που εύκολα δημιουργεί υποψίες και μπερδέματα!). Στις 13 Οκτωβρίου, στρατιωτική μονάδα περικύκλωσε το χωριό αναζητώντας τους κόμιτι. Οι

Μίτρε Παντζζάροβ - Βλάοτ

Μίτρε Παντζζάροβ - Βλάοτ

περισσότεροι αντάρτες κατάφεραν με ασφάλεια να εγκαταλείψουν το χωριό, αλλά ένα σπίτι, όπου βρισκόταν ο Κρητικός Γεώργιος Βολάνης και ακόμη έξι αντάρτες, ήταν περικυκλωμένο. Μετά από σύντομη μάχη παραδόθηκαν (7 άτομα) και τον Αύγουστο του 1905 καταδικάστηκαν σε πενταετή φυλάκιση. Ο Μελάς βρισκόταν στο απέναντι σπίτι μαζί με το Ντίνα, τον Πύρζα και τους Έλληνες Γεώργιο Στρατινάκη και Πέτρο Χατζητάση. Στο βιβλίο που εκδόθηκε το 1979 από το Γενικό Επιτελείο Στρατού της Ελλάδας, με τίτλο „Ο Μακεδονικός αγώνας και τα γεγονότα στη Θράκη“, για το θάνατο του Μελά αναφέρεται: „Αμέσως με το που περικυκλώθηκαν τα σπίτια όπου βρίσκονταν οι Έλληνες αντάρτες, πυροβολισμοί άρχισαν απ΄όλες τις πλευρές. Ο Μελάς βρέθηκε σε απροσδόκητη κατάσταση, προσπάθησε να βγάλει την ομάδα από τη δύσκολη κατάσταση που βρισκόταν. Γι΄αυτό βγήκε ηρωικά από το σπίτι για να λάβει εικόνα του τί συμβαίνει, αλλά πριν να περάσει την πόρτα, χτυπήθηκε από τούρκικη σφαίρα στο στομάχι και έπεσε καταγής. Κατάφερε να επιστρέψει στο σπίτι. Το τραύμα ήταν βαρύ και σε λίγο πέθανε“. Η τάση είναι ολοφάνερη! Δημιουργείται αντίληψη  „ηρωικού “ θανάτου του „ήρωα“ που προκλήθηκε από τους „αιώνιους εχθρούς“ του ελληνισμού – τους Τούρκους (ως άμεσοι εκτελεστές) και τους Μακεδόνες (ως έμμεσοι, ,,προδότες,,). Στο παραπάνω βιβλίο, για να ,,συμπληρωθεί,, η εικόνα, το κείμενο συνεχίζει με τον παρακάτω τρόπο: „Η θλιβερή είδηση για το θάνατο του Μελά γρήγορα έφτασε στην Αθήνα. Οι καμπάνες στις εκκλησίες χτυπούσαν λυπημένα και αν και η πρωτεύουσα και όλη η Ελλάδα λίγα ήξεραν για την εκστρατεία του στη Μακεδονία, για το θάνατο του Μελά αναφέρονταν σαν σε εθνικό ήρωα. Κύματα θυμού χτύπησαν τον ελληνισμό και από τη μια ως την άλλη άκρη της χώρας ζητούταν εκδίκηση. Εώς τότε το μακεδόνικο ζήτημα ενδιέφεραι μόνο ένα μικρό μέρος του ελληνισμού. Μετά το γεγονός αυτό, έλαβε την σημασία αγώνα επιβίωσης όλου του έθνους“. Ο σκοπός ήταν ολοφάνερος – δημιουργία εθνικής ευφορίας η οποία έπρεπε ,,μάθει,, τις νέες γενιές Ελλήνων πώς πρέπει να αντιδρούν για να προστατέψουν το έθνος όταν „απειλείται“!!!

Η φιμωμένη αλήθεια

Ενδιαφέρον παρουσιάζει αυτό το θέμα και για μικρό αριθμό Ελλήνων ιστορικών και ερευνητών, όπως π.χ. σχετικά κείμενα του Δημήτρη Λιθοξόου, του Τάσου Κωστόπουλου και του Βασίλη Γούναρη, τα οποία δίνουν μια εντελώς διαφορετική εικόνα για το θάνατο του Μελά, από την επίσημη εκδοχή του κράτους.

Όπως και να ΄χει, το μυστήριο γύρω από το φόνο του Μελά οφείλεται σε περισσότερους παράγοντες. Από την πρώτη κιόλας μέρα, 13 Οκτωβρίου 1904, υπάρχει ένα είδος συνομωσίας από τους ίδιους τους πρωταγωνιστές με σκοπό την απόκρυψη ορισμένων λεπτομερειών. Εντυπωσιακές είναι οι αντιφατικές μαρτυρίες των μισθοφόρων συναγωνιστών του Μελά για τις τελευταίες στιγμές της ζωής του. Αυτό μας δίνει το δικαίωμα να συμπεράνουμε ότι υπάρχει τάση απόκρυψης ή μετάλλαξης ορισμένων λεπτομερειών γύρω από τον τρόπο θανάτου του.

Ως εξάχνιση των παραπάνω αναφερομένων και με βάση τις διαθέσιμες πηγές και βιβλιογραφία, η ανοικοδόμηση του γεγονότος αυτού θα ήταν η παρακάτω. Στις 13 Οκτωβρίου, το απόγευμα, πριν η ελληνική ομάδα εγκαταλείψει την Στάτιτσα, τούρκικο σώμα από το Κονόμλαντι, πληροφορημένο από πριν, μπήκε στο χωριό. Οι Τούρκοι κατάφεραν να αποκαλύψουν μόνο το καταφύγιο της ομάδας του Βολάνη, ενώ οι υπόλοιποι απαρατήρητοι υποχώρησαν από την Στάτιτσα, εκτός του Μελά και της ομάδας του που βρίσκονταν στο απέναντι σπίτι. Σύμφωνα με μία εκδοχή, στην σύγκρουση με τον στρατό συμμετείχε μόνο η ομάδα του Βολάνη, ενώ σύμφωνα με άλλη εκδοχή, σ΄αυτήν συμμετείχαν και οι άντρες του Μελά, οι οποίοι άνοιξαν πυρ για να καταλάβουν καλύτερες θέσεις και να βοηθήσουν το Βολάνη. Όπως και να ΄χει, όταν έπεσε το σκοτάδι, ο Μελάς και ο Πύρζας, ενώ ακόμη διαρκούσε η πολιορκία του καταφυγίου του Βολάνη, προσπάθησαν να βγουν από την αυλή του σπιτιού. Ακούστηκε μόνο ένας πυροβολισμός. Ήταν από το όπλο του Πύρζα. Πιθανόν να πέτυχε τυχαία το Μελά στο τμήμα του στομαχιού. Βαριά τραυματισμένος, ο Μελάς μαζί με τον Πύρζα, κατάφερε να επιστρέψει στο σπίτι όπου είχαν βρει καταφύγιο. Δημιουργήθηκε χαώδης κατάσταση. Ο Μελάς λόγω των πόνων από το τραύμα, συνεχώς βογγούσε δυνατά και υπήρχε κίνδυνος να τους ανακαλύψουν όλους. Τότε ενέργησε ο Ντίνας, ο οποίος με μαχαίρι έκοψε το λαιμό του Μελά και τον αποτελείωσε. Μετά απ΄αυτό, εγκατέλειψαν το σπίτι και κατευθύνθηκαν προς το χωριό Ζζέλεβο, όπου κατέφτασαν στις 14 Οκτωβρίου και ενημέρωσαν τους εκεί αντάρτες του Καούδη για το συμβάν στην Στάτιτσα, αλλά ταυτόχρονα άρχισαν να πλέκουν τα ψέμματά τους. Το σώμα το Μελά προσωρινά θάφτηκε στην Στάτιτσα, όπου σύντομα (14 Οκτωβρίου) στάλθηκε ο Ντίνας από τον Καούδη, με σκοπό, εάν υπήρχε η δυνατότητα, να πάρει το σώμα του νεκρού Μελά. Ο Ντίνας επέστρεψε στο Ζζέλεβο στις 16 Οκτωβρίου χωρίς το σώμα, λέγοντας ότι το σώμα δεν είχε ακόμη παγώσει πολύ και δεν υπήρχε δυνατότητα να πάρει το κεφάλι “ (ο Ντίνας δηλαδή ακόμη από τότε ανέφερε κομμένο κεφάλι;!) Την ίδια μέρα ενημερώθηκε ο Έλληνας πρόξενος στη Μπίτολα και έστειλε στο Ζζέλεβο τον υπάλληλο Βασίλειο Αγοραστό. Στις 17 Οκτωβρίου έφυγαν από το Ζζέλεβο όλοι οι αντάρτες, εκτός από μια μικρή ομάδα της οποίας ηγούταν ένας Μακεδόνας μισθοφόρος των Ελλήνων, ο Πάβλε Κίροβ (η ελληνική ιστοριογραφία τον αναφέρει με εξελληνισμένο όνομα Παύλος Κύρου). Πριν να αναχωρήσει, ο Καούδης έδωσε 5 λίρες στο Ντίνα, ο οποίος με τη βοήθεια κατοίκων της Στάτιτσα έπρεπε να μεταφέρει το σώμα του Μελά στο Ζζέλεβο. Ο Ντίνας επέστρεψε στις 18 Οκτωβρίου, φέρνοντας σε έναν σάκο μόνο το κεφάλι του Μελά. Η δικαιολογία του στον Κίροβ και στον Αγοραστό ήταν η παρακάτω: ενώ άνοιγε τον προσωρινό τάφο, έμαθε ότι καταφτάνει στην Στάτιτσα στρατός και έτσι αναγκάστηκε να πάρει μόνο το κεφάλι του νεκρού και να φύγει από το χωριό. Ο Ντίνας και πάλι έλεγε ψέμματα! Σύμφωνα με εξακτιβωμένες πηγές, εκείνη την ημέρα οι τουρκικές αρχές δε γνώριζαν ακόμη ότι στην Στάτιτσα είχε χάσει τη ζωή του ο Μέλάς. Αυτό το έμαθε στις 23 Οκτωβρίου, όταν και βρήκε το ακέφαλο σώμα του. Η αιτία που ο Ντίνας δε μετέφερε όλο το σώμα ήταν απλή. Δε μπορούσε να δείξει στους υπόλοιπους το Μελά με κομμένο το λαιμό. Εξαφάνισε δηλαδή το τί πραγματικά είχε γίνει, κόβοντας τελείως το κεφάλι του Μελά…

Ήδη στις 19 Οκτωβρίου 1904, οι εφημερίδες στην Αθήνα άρχισαν να γράφουν για τη  „μάχη“ του Πάυλου Μελά με τους Τούρκους στη Μακεδονία και για τον „ηρωικό θάνατο“ του νεαρού Έλληνα αξιωματικού. Για τον κατασκευασμένο εθνικό μύθο, η σφαίρα του Πύρζα και το μαχαίρι του Ντίνα δεν είχαν θέση και δεν αφορούσαν το ελληνικό έθνος!!!

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

Κατηγορίες

Ευχαριστούμε θερμά τους Μακεδόνες οικονομικούς μας μετανάστες σε Αυστραλία, Καναδά και δυτική Ευρώπη, όπως και τους φίλους μας απ’ όλα τα μέρη της Ελλάδας, για την οικονομική στήριξη της έκδοσης της Нова Зора. Благодариме - Μπλαγκοντάριμε


ALPHA BANK

Account 852 00 2101 031390

IBAN: GR47 0140 8520 8520 0210 1031 390

BIC: CRBAGRAA

Μηνιαίες Εκδόσεις

Македонска Ризница
  • ,ΞΕΦΥΛΛΙΣΜΑ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΤΕΥΧΩΝ
    РАЗГЛЕДУВАЊЕ НА ПРЕТХОДНИ БРОЕВИ
  • 2016 (147)
  • 2015 (416)
  • 2014 (404)
  • 2013 (377)
  • 2012 (372)
  • 2011 (323)
  • 2010 (202)