Αρχεία | Ιούνιος, 2013

10 мај – Првиот Mакедонец стапна на врвот од светот и остана таму засекогаш 10 Μαḯου – Ο πρώτος Μακεδόνας πάτησε στην κορυφή του κόσμου και έμεινε εκεί για πάντα

Να μην ξεχαστεί – η μέρα που ο πρώτος Μακεδόνας κατέκτησε το Έβερεστ, τοποθέτησε εκεί μακεδόνικα σύμβολα, αλλά δυστυχώς εκεί άφησε και την τελευταία του πνοή, στις ψηλές κορυφές.

Στις 10 του Μάη 1989, πριν ακριβώς 24 χρόνια, ο Димитар Илиевски – Мурато (Ντιμίταρ Ιλίεβσκι-Μούρατο) από τη Битола-Μπίτολα της Δημοκρατίας της Μακεδονίας, ως μέλος της μακεδόνικης αλπινιστικής ομάδας  „Έβερεστ ’89,, ανέβηκε στην ψηλότερη κορυφή του κόσμου, το Έβερεστ και κατά την επιστροφή από την κορυφή, δεν κατάφερε να κατεβεί στο τελευταίο καταφύγιο της νότιας πλευράς και έμεινε για πάντα εκεί.

Η ανάβαση είχε πραγματοποιηθεί από τη νότια πλευρά του Έβερεστ, μαζί με τον Σλοβένο αλπινιστή  Виктор Грошељ-Βίκτορ Γκρόσσελ, τον Κροάτη αλπινιστή Стипе Божиќ-Στίπε Μπόζζιτς και τους κατοίκους της περιοχής εκείνης Σόναμ και Ατζίβα.

Προς τιμή του έχει τοποθετηθεί μνημείο στο όρος Пелистер-Πέλιστερ, και κάθε χρονιά λαμβάνει μέρος και  παραδοσιακή ορειβατική εκδρομή που φέρει το όνομά του.

Μιλώντας όμως για Μακεδόνες αλπινιστές και ιδιαίτερα για τα Ιμαλάια, μεταδίδουμε και άλλη μια σχετική είδηση.

Ο Ѓорѓе Петков-Γκιόργκε Πέτκοβ, γιατρός στο νοσοκομείο της πόλης Гевгелија-Γκεβγκέλια της Δημοκρατίας της Μακεδονίας, πριν από λίγες μέρες, ανέβηκε στην κορυφή των Ιμαλαḯων – Άισλαντ Πιτςς, ύψους άνω των 7.000 μέτρων.

Με την κατάκτηση όμως μιας από τις ψηλότερες κορυφές του κόσμου, ο Πέτκοβ έκανε άλλο ένα μεγάλο κατόρθωμα. Ανεβαίνοντας στο όρος από την πλευρά του Νεπάλ, πενταμελής ομάδα Γερμανών αλπινιστών είχε εγκλωβιστεί σε θερμοκρασία -35 βαθμών Κελσίου και δυνατό άνεμο. Ο Μακεδόνας γιατρός βοήθησε τους Γερμανούς να μη μείνουν σκεπασμένοι στο χιόνι και τις πολύ χαμηλές θερμοκρασίες και η πράξη του αυτή, αν και καθυστέρησε τη δική του προσπάθεια, στέφτηκε με επιτυχία. Προσέφερε πρώτες ιατρικές βοήθειες και με την ομάδα του μετέφερε τους Γερμανούς σε καταφύγιο.

Ο δόκτορ Πέτκοβ επέστρεψε στη πατρίδα του σώος και αβλαβής. Έχει κατακτήσει πολλές κορυφές σε Ευρώπη, Αφρική και Αμερική και η κατάκτηση της κορυφής αυτής των Ιμαλαḯων αποτελεί προετοιμασία για την κατάκτηση στο εγγύς μέλλον της κορυφής του Έβερεστ.

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

Σώπα μη μιλάς

του Αζίζ Νεσίν

Ένα θαυμάσιο ποίημα που αντικατοπτρίζει στην εντέλεια και τη ζωή μεγάλου ποσοστού των Μακεδόνων στην Ελλάδα τον τελευταίο αιώνα!! Είναι πολλοί αυτοί που θα βρουν τον εαυτό τους μέσα στους στίχους αυτούς…

Σώπα, μη μιλάς , είναι ντροπή
κόψ’ τη φωνή σου
σώπασε επιτέλους
κι αν ο λόγος είναι αργυρός
η σιωπή ειναι χρυσός.

Τα πρώτα λόγια που άκουσα από παιδί
έκλαιγα, γέλαγα, έπαιζα μου λέγανε: “σώπα”.

Στο σχολείο μού κρύψαν την αλήθεια τη μισή,
μου λέγανε: “εσένα τι σε νοιάζει; Σώπα!”

Με φιλούσε το πρώτο κορίτσι που ερωτεύτηκα και μου λέγανε:
“κοίτα μην πείς τίποτα, σσσσ… σώπα!”

Κόψε τη φωνή σου και μη μιλάς, σώπαινε.
Κι αυτό βάσταξε μέχρι τα εικοσί μου χρόνια.

Ο λόγος του μεγάλου
η σιωπή του μικρού.

Έβλεπα αίματα στο πεζοδρόμιο,
“Τι σε νοιάζει εσένα;”, μου λέγανε,
“θα βρείς το μπελά σου, σώπα”.

Αργότερα φωνάζανε οι προϊστάμενοι
“Μη χώνεις τη μύτη σου παντού,
κάνε πως δεν καταλαβαίνεις, σώπα”

Παντρεύτηκα, έκανα παιδιά ,
η γυναίκά μου ήταν τίμια κι εργατική και
ήξερε να σωπαίνει.
Είχε μάνα συνετή, που της έλεγε “σώπα”.

Σε χρόνια δίσεκτα οι γονείς, οι γείτονες με συμβουλεύανε:
“Μην ανακατεύεσαι, κάνε πως δεν είδες τίποτα. Σώπα”
Μπορεί να μην είχαμε με δαύτους γνωριμίες ζηλευτές,
με τους γειτονες, μας ένωνε, όμως, το Σώπα.

Σώπα ο ενας, σώπα ο άλλος, σώπα οι επάνω, σώπα η κάτω,
σώπα όλη η πολυκατοικία και όλο το τετράγωνο.
Σώπα οι δρόμοι οι κάθετοι και οι δρόμοι οι παράλληλοι.
Κατάπιαμε τη γλώσσά μας.
Στόμα έχουμε και μιλιά δεν έχουμε.
Φτιάξαμε το σύλλογο του “Σώπα”.
και μαζευτηκαμε πολλοί,
μία πολιτεία ολόκληρη, μια δύναμη μεγάλη, αλλά μουγκή!

Πετύχαμε πολλά, φτάσαμε ψηλά, μας δώσανε παράσημα,
τα πάντα κι όλα πολύ.
Ευκολα, μόνο με το Σώπα.
Μεγάλη τέχνη αυτό το “Σώπα”.

Μάθε το στη γυναίκα σου, στο παιδί σου, στην πεθερά σου
κι όταν νιώσεις ανάγκη να μιλήσεις ξερίζωσε τη γλώσσά σου
και κάν’την να σωπάσει.
Κόψ’ την σύρριζα.
Πέτα την στα σκυλιά.
Το μόνο άχρηστο όργανο από τη στιγμή που δεν το μεταχειρίζεσαι σωστά.

Δεν θα έχεις έτσι εφιάλτες, τύψεις κι αμφιβολίες.
Δε θα ντρέπεσαι τα παιδιά σου και θα γλιτώσεις απο το βραχνά να μιλάς,
χωρίς να μιλάς να λές “έχετε δίκιο, είμαι σαν κι εσάς”
Αχ! Πόσο θα ‘θελα να μιλήσω ο κερατάς.

Και δεν θα μιλάς,
θα γίνεις φαφλατάς ,
θα σαλιαρίζεις αντί να μιλάς .

Κόψε τη γλώσσά σου, κόψ’την αμέσως.
Δεν έχεις περιθώρια.
Γίνε μουγκός.
Αφού δε θα μιλήσεις, καλύτερα να το τολμησεις. Κόψε τη γλώσσά σου.

Για να είσαι τουλάχιστον σωστός στα σχέδια και στα όνειρά μου
ανάμεσα σε λυγμούς και σε παροξυσμούς κρατώ τη γλώσσά μου,
γιατί νομίζω πως θα’ρθει η στιγμή που δεν θα αντέξω
και θα ξεσπάσω και δεν θα φοβηθώ και θα ελπίζω
και κάθε στιγμή το λαρύγγι μου θα γεμίζω με ένα φθόγγο,
με έναν ψιθυρο, με ένα τραύλισμα, με μια κραυγή που θα μου λεει:

Mίλα!

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

Για την θέση Χουντή στο Ευρωκοινοβούλιο και την στάση των Ελλήνων Ευρωβουλευτών

Μια επιτροπή του Ευρωκοινοβουλίου κατέθεσε ψήφισμα στην ολομέλεια για την άμεση έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Δημοκρατία της Μακεδονίας.
Η έκθεση προόδου περιέχει διαπιστώσεις, σκεπτικά, προτάσεις για όλα σχεδόν τα ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπίσει η γειτονική χώρα για την ένταξη της στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η έκθεση προόδου της Δημοκρατίας της Μακεδονίας για το 2012, η οποία βασίστηκε στην εισήγηση του Βρετανού ευρωβουλευτή των Σοσιαλιστών Ρίτσαρντ Χιούιτ, εγκρίθηκε από την Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με 505 ψήφους υπέρ, 61 κατά και 31 αποχές.
Ο Χουντής του ΣΥΡΙΖΑ αλλά και οι υπόλοιποι Έλληνες ευρωβουλευτές (πλην Χρυσόγελου) ψήφησαν κατά γιατί προφανώς αντιλαμβάνονται με τον ίδιο τρόπο το ζήτημα της ένταξης μιας χώρας στην ΕΕ.
Προφανώς όμως αδυνατούν να εξηγήσουν στον Ελληνικό λαό την θετική ψήφο 505 ευρωβουλευτών και την αποχή άλλων 31.
Το χειρότερο είναι ότι ο Χουντής και οι υπόλοιποι αδυνατούν να αντιληφθούν ζητήματα που όλος ο πολιτισμένος κόσμος αντιλαμβάνεται (όπως πχ το δικαίωμα του αυτοπροσδιορισμού).
Για τους Έλληνες ευρωβουλευτές προέχουν τα ψηφαλάκια και η διατήρηση των εθνικών μύθων.
Αντί λοιπόν να εξηγήσουν στον Ελληνικό λαό ότι αυτά που υποστηρίζουμε απλά δεν στέκονται και να μην μπερδεύουμε την εθνική αφήγηση με την σημερινή πραγματικότητα, τι κάνουν; Αναμασούν προς το εσωτερικό τις γνωστές θέσεις (γεωγραφικός προσδιορισμός, ERGA OMNES,κλπ) για να καλύψουν τα νώτα τους (ψηφαλάκια) και αφήνουν τους εγχώριους Ταλιμπάν να βομβαρδίζουν τον Ελληνικό λαό με υστερίες του τύπου.. «Προδότες όσοι ψήφισαν υπέρ των Σκοπιανών στην Ευρωβουλή» «Υπάλληλοι του Σόρος οι Ευρωβουλευτές» «Σιωνιστές, Τούρκοι και Αμερικανοί στηρίζουν τους γυφτοσκοπιανούς» «Χάνεται η Μακεδονία μας».
Άντε τώρα ο μέσος Έλληνας να μπορέσει να σχηματίσει γνώμη.
Τι λέτε μπορεί;;;

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

Οι φίλοι μας οι Πράσινοι διαμαρτύρονται- και καλά κάνουν- γιατί η Ελλάδα δεν έχει ακόμα επικυρώσει τη Συμφωνία με την ΕΕ, την Αλβανία και τη Δημοκρατία της Μακεδονίας για το πάρκο της Πρέσπας, ενώ την έχει υπογράψει ήδη από το 2010. Δεν τους είδα όμως ούτε αυτούς ούτε κανένα άλλο από τα κοινοβουλευτικά κόμματα της συμφοράς που έχουμε, να διαμαρτύρονται γιατί η χώρα μας δεν επικυρώνει 16 χρόνια τώρα τη Σύμβαση για τις Περιφερειακές και Μειονοτικές Γλώσσες του Συμβουλίου της Ευρώπης ή γιατί δεν εφαρμόζει τις αποφάσεις του Ευρωπαικού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Φαρισαϊστάν.

Поздрав, Γιώργος Ν. Παπαδάκης

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

„Υπάρχουν διάφορες ανοησίες στον κόσμο αυτό. Τη μακεδόνικη γλώσσα πολλές φορές κάποιοι την αποκαλούν τεχνιτή γλώσσα. Λες και ο Τίτο ένα πρωί είπε, ας γίνει τώρα η μακεδόνικη γλώσσα και αυτή έγινε. Στην ουσία, η τυποποίηση της σύγχρονης μακεδόνικης γλώσσας έχει τις ρίζες της στον ύστερο 18ο αιώνα, την περίοδο που όλες οι βαλκανικές ταυτότητες συστάθηκαν, ενώ η Οθωμανική Αυτοκρατορία υποχωρούσε από τη Βαλκανική Χερσόνησο…“

„ Πιστεύω ότι το όνομα δεν πρέπει να αλλάξει. Δεν υπάρχει άλλη Μακεδονία, δεν υπάρχει άλλη μακεδόνικη γλώσσα. Εάν υπάρχει βορειομακεδόνικη γλώσσα ή ανωμακεδόνικη γλώσσα, δε θα υπάρχει νοτιομακεδόνικη γλώσσα. Σε όλον τον κόσμο γνωρίζουν και καταλαβαίνουν ότι υπάρχει μακεδόνικη γλώσσα, την οποία ομιλούν όλοι στη Δημοκρατία της Μακεδονίας, αλλά και εκτός αυτής…“

Κριστίνα Κράμερ, Καθηγήτρια Πανεπιστημίου του Τορόντο

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

Τρομοκρατώντας τους τρομοκράτες

Όσοι μου κάνετε την τιμή και διαβάζετε τακτικά αυτήν εδώ τη στήλη, θα ξέρετε ασφαλώς την τοποθέτησή μου για το σημερινό- αλλά και το

Του Γιώργου Ν. Παπαδάκη

Του Γιώργου Ν. Παπαδάκη

παλαιότερο- νεοελληνικό πολιτικό κατεστημένο. Πραγματικά δεν μπορώ να βρω ούτε έναν τομέα, στον οποίο να συμφωνώ με τις «ιδέες» ή τα λεγόμενα αυτών των θλιβερών ανθρώπων . Εκτός ελάχιστων δυστυχώς εξαιρέσεων που απλά επιβεβαιώνουν τον κανόνα, έχω μάθει πλέον να μην περιμένω τίποτε θετικό να βγει από το στόμα τους και είμαι ευτυχής όταν σιωπούν για λίγο.

Σε κάτι όμως όλος αυτός ο συρφετός έχει απόλυτο δίκιο. Τον ακούμε διαρκώς να πιπιλίζει την παρόλα «όταν οι Έλληνες είναι ενωμένοι, μπορούν να καταφέρουν πολλά». Φυσικά και δεν εννοεί όλους τους Έλληνες πολίτες, ούτε καν όλους τους εθνικά Έλληνες. Εννοεί τον εαυτό του. Όταν το άθλιο πολιτικό κατεστημένο από την Μεταπολίτευση και εντεύθεν είναι ενωμένο, μπορεί να καταφέρει πολλά. Και όντως είναι ενωμένο, από την άκρα Αριστερά μέχρι την άκρα Δεξιά. Και όντως καταφέρνει πολλά. Όμως δυστυχώς είναι όλα αρνητικά.

Πάρτε για παράδειγμα την άτυχη χώρα που ονομάζεται Δημοκρατία της Μακεδονίας. Με το έτσι θέλω αυτοί οι «ενωμένοι Έλληνες», χρησιμοποιώντας απίθανα τρικ και τεχνάσματα και κάθε θεμιτό και- κυρίως – αθέμιτο μέσο, έχουν καταφέρει να την κρατήσουν για χρόνια ολόκληρα στον προθάλαμο της Ευρωπαικής Ένωσης. Έχουν καταφέρει να στρέψουν τη μικρή αυτή χώρα που το μόνο που ήθελε ήταν το δικαίωμα στην αυτόφωτη ύπαρξη στην αγκαλιά του άκρατου λαικισμού όπως αυτός εκφράζεται από την πατριδοκάπηλη κυβέρνηση Γκρούεφσκι. Εχουν επίσης καταφέρει να ξεγελάσουν τους διεθνείς συνομιλητές τους, φορώντας κατά περίσταση το προσωπείο του «επικοδομητικού» , του «ειλικρινή», του «πραγματικού φίλου» και προσπαθώντας να κρύψουν το αποκρουστικά εθνικιστικό πραγματικό τους πρόσωπο.

Τον περασμένο μήνα σας έγραφα για τον Αβραμόπουλο. Αυτό το μήνα τη σκυτάλη πήρε ο Ε. Βενιζέλος. Τον άκουγα από την Ουάσιγκτον να απαντά σε ερωτήσεις αναφορικά με το ζήτημα της ονομασίας και ειλικρινά νόμιζα ότι μιλούσε ο Αβραμόπουλος. Εκτός από τα γνωστά γλειώδη ότι η Ελλάδα είναι ο καλύτερος φίλος της Δημοκρατίας της Μακεδονίας, ο Ευάγγελος το προχώρησε ακόμα περισσότερο προαναγγέλοντας νέο ελληνικό βέτο στη Σύνοδο Υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ που θα αποφασίσει σε λίγες ημέρες για το αν θα δωθεί ημερομηνία έναρξης ενταξιακών διαπραγματεύσεων στη γειτονική χώρα. Κι αυτό παρά το γεγονός ότι βρίσκεται σε εξέλιξη μια ακόμα απέλπιδα προσπάθεια του διαμεσολαβητή Νίμιτς, έστω και αν αυτή είναι μακράν η πλέον κωμική ως τώρα. Με λίγα λόγια, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ λέει στους πάντες (Μακεδόνες, διεθνή κοινότητα, διαμεσολαβητής) ότι ματαιοπονούν καθώς ότι και να συμβεί, η Αθήνα θα μπλοκάρει εκ νέου τον ευρωπαικό δρόμο της Δ. Μακεδονίας. Προσέξτε μάλιστα ποιον τρόπο βρήκε ο απίστευτος αυτός πολιτικάντης για να εκφράσει κάτι που όλοι ήδη γνωρίζαμε:

«Η Ελλάδα είναι ο καλύτερος δρόμος για να πάει κανείς από τα Σκόπια στις Βρυξέλες. Αλλά χωρίς τη μεσολάβηση μας, η γειτονική χώρα δε θα μπορέσει να πετύχει τους ευρωπαικούς της στόχους…ας αποφύγουμε συνεπώς τις δηλώσεις και ας αφοσιωθούμε στις προσπάθειες των Ηνωμένων Εθνών και του διαμεσολαβητή. Από την άλλη, ξέρετε πολύ καλά τις κοκκινές μας γραμμές και θα πρέπει να τις υπογραμμίσω. Πρέπει να προετοιμάσουμε μια εποικοδομητική και κοινά αποδεκτή λύση .»

Απειλές, ψέμματα, υποκρισία και φασισμός σε 2 μόλις προτάσεις. Λίγες στιγμές πιο πριν, παρακινούσε τα 2 εμπλεκόμενα μέρη σε διακριτικότητα ώστε να μπορέσει ο Νίμιτς να κάνει, λέει, τη δουλειά του. Ξέχασε βέβαια να μας πει ότι το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών ήταν αυτό  που άρχισε τις διαρροές αμέσως μετά την τελευταία πρόταση του διαμεσολαβητή, καθότι σφόδρα δυσαρεστημένο από αυτή. Ο λεβαντινισμός των Νεοελλήνων, όμως, δεν επιτρέπει μια καθαρή στάση και έτσι έγινε μεγάλη προσπάθεια να εξωθηθούν οι Μακεδόνες σε δημόσια απόρριψη της πρότασης, ώστε ο Αβραμόπουλος και ο Βενιζέλος να φανούν οι «καλοί» στα μάτια της διεθνούς κοινότητας. Όταν το σχέδιο δεν τους βγήκε, δεν είχαν απολύτως κανέναν ενδοιασμό να «αδειάσουν» τον Νίμιτς και να επιστρέψουν στη λογική του βέτο.

Μπορεί να ακουστεί βαρύ, όμως ξέρετε τι μου θυμίζει αυτή η ελληνική στάση με τις κόκκινες γραμμές που ουσιαστικά υπαγορεύει την όποια λύση στη μακεδονική πλευρά;  Την λογική της ναζιστικής Γερμανίας των παραμονών του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου, όσον αφορά τις γειτονικές της χώρες. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθούσε το Χίτλερ να καταπίνει τους μικρότερους γειτονές του, προσποιούμενη ότι δε βλέπει και πασχίζοντας με κάθε τρόπο να αποφύγει τον πόλεμο. Βλέποντας αυτή την αδυναμία και επικαλούμενο διάφορα προσχήματα-κόκκινες γραμμές (προστασία ομοεθνών, δικαιότερη κατανομή φυσικών πόρων και άλλες φαιδρότητες), οι Ναζί προσάρτησαν εν μια νυκτί την Αυστρία και την τότε Τσεχοσλοβακία καταλύοντας τη διεθνή νομιμότητα και επιβάλλοντας το δίκαιο του ισχυρού. Παραλίγο μάλιστα να πετύχουν το ίδιο και με την πολύ μεγαλύτερη Πολωνία, αν είχαν χειριστεί το θέμα περισσότερο διακριτικά.

Ως άλλος Ναζί και χρησιμοποιώντας την ισχύ που της δίνει το μέγεθός της και- δυστυχώς- και η ιδιότητά της ως μέλος της Ευρωπαικής Ένωσης, η Ελλάδα εκμεταλλεύεται στο έπακρο τα ολέθρια  λάθη των Βρυξελλών στο θέμα και τρομοκρατεί τη Δημοκρατία της Μακεδονίας. «Η θα συμφωνήσετε σε μια λύση ακριβως όπως τη θέλουμε εμείς ή θα σας φαει το μαύρο σκοτάδι»,  λένε σε όλους τους τόνους οι Αβραμοβενιζελοτσιπραίοι στους Μακεδόνες. Όπερ εστι μεθερμηνευόμενον, μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα. Γιατί αν οι στη Δ. Μακεδονίας δεχτούν συμβιβασμό, είναι σαν να υπογράφουν μια μακρόσυρτη θανατική καταδίκη. Αν πάλι στείλουν στο διάβολο τους Νεοέλληνες εκβιαστές, πολύ δύσκολα θα μπορέσουν να γίνουν μια μέρα μέλη της ΕΕ.

Αναλύοντας αυτές τις σκέψεις σε Μακεδόνες πολιτικούς που διετέλεσαν ή ακόμα διατελούν σε υψηλά αξιώματα, η ερώτηση που εισέπραξα ήταν:

«Και τι προτείνεις εσύ;»

Η απάντησή μου εξίσου σύντομη.

«Τρομοκρατήστε τον τρομοκράτη»

Αυτό σημαίνει ότι ακόμα και δεν το εννοεί, η μακεδονική διπλωματία θα πρέπει να φερθεί πιο έξυπνα από ότι μέχρι σήμερα και να περάσει στην αντεπίθεση. Αν η επίσημη Ελλάδα θέλει όνομα με γεωγραφικό προσδιορισμό, η μακεδονική κυβέρνηση θα μπορούσε να κάνει έναν ελιγμό και να δώσει σημάδια ότι τον αποδέχεται. Μόνο έτσι θα ξεγυμνώσει εντελώς τους πραιτοριανούς του Υπουργείου Εξωτερικών και όλους αυτούς τους αστείους πολιτικούς που κοροιδεύουν τον κόσμο, εντός και εκτός συνόρων. Μόνο έτσι θα φανεί ότι η Ελλάδα δεν θέλει επ ουδενί λύση του προβλήματος αλλά να καθυστερήσει όσο μπορεί μήπως και η Δημοκρατία της Μακεδονίας διαλυθεί ώστε να μην αναγκαστεί ποτέ να δώσει στους Μακεδόνες εντός της επικράτειάς της αυτό που τόσο επίμονα τους αρνείται δεκαετίες τώρα. Το δικαίωμα στην αξιοπρέπεια , το δικαίωμα να είναι αυτό που οι ίδιοι νιώθουν και επιθυμούν και όχι αυτό που φασιστικά τους βαφτίζουν.

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

MHRMI – МАКЕДОНСКО МЕЃУНАРОДНО ДВИЖЕЊЕ ЗА ЧОВЕКОВИ ПРАВА MHRMI – ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΙΝΗΜΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ РАЗГОВОР СО БИЛ НИКОЛОВ – ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΜΠΙΛ ΝΙΚΟΛΟΒ

Ο Бил Николов-Μπιλ Νικόλοβ είναι ο πρόεδρος της μεγαλύτερης μακεδόνικης οργάνωσης του Καναδά, του MHRMI, με έδρα το Τορόντο. Είναι 38 ετών, οικονομολόγος, πατέρας δύο αγοριών και κατάγεται, και από τους δύο γονείς από το χωριό Желево,Леринско-Ζζέλεβο,Λέρινσκο (Ανταρτικό Φλώρινας). Έχει καταφέρει να νικήσει τρεις φορές τον καρκίνο και σχετικά με τη μεγάλη του αυτή περιπέτεια είχε δηλώσει: ,,Κατάλαβα ότι οι υλικές απολαύσεις δεν αξίζουν τίποτα. Έχω αφιερώσει τη ζωή μου στον αγώνα για τα δίκαια του Μακεδόνικου λαού, όπου αυτός και αν ζει,,!!

Τί είναι το MHRMI;
Το MHRMI είναι μια μακεδόνικη οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων που στόχος της είναι να βοηθάει τους Μακεδόνες σχετικά με τα ανθρώπινά τους δικαιώματα, για να μπορούν να μιλούν και μαθαίνουν τη μητρική τους Μακεδόνικη γλώσσα, ελεύθερα να μπορούν να δηλώνουν εθνικά Μακεδόνες. Το  Macedonian Human Rights Movement International – Μακεδόνικο Διεθνές Κίνημα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (το γνήσιο ήταν  Macedonian Human Rights Movement of Canada) ιδρύθηκε το 1986, κυρίως από Μακεδόνες που κατάγονταν από τα μακεδόνικα χωριά της Ελλάδας, με σκοπό αυτά που ανέφερα παραπάνω. Για να βοηθήσει δηλαδή τους Μακεδόνες να αποκτήσουν όλα αυτά που η ελληνική και η βουλγάρικη πολιτεία τους αρνείται πεισματικά, καταπατώντας όλους τους διεθνείς νόμους και κανονισμούς.
Το MHRMI, αλλά και το AMHRC (Αυστραλιανή Μακεδόνικη Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων) αποτελούν τις δύο οργανώσεις που άμεσα βοηθούν ηθικά και οικονομικά τους Μακεδόνες ακτιβιστές και τις οργανώσεις τους σε όλα τα γεωγραφικά τμήματα της Μακεδονίας. Μεταξύ των πρωτοβουλιών μας είναι και οι παρακάτω:

• Αγορά και στήριξη  Ραδιοφωνικού Σταθμού στο Лерин-Λέριν (Φλώρινα) και Τηλεοπτικού Σταθμού στην Κόρτσσα της Αλβανίας, ο οποίος ήδη λειτουργεί στη μακεδόνικη γλώσσα.
• Στήριξη διδασκαλίας της μακεδόνικης γλώσσας σε ιδιωτικό επίπεδο σε διάφορα σημεία της Βόρειας Ελλάδας, Αλβανίας, όπως και οικονομική βοήθεια στο άνοιγμα ενός ακόμη μακεδόνικου νηπιαγωγείου στην Κόρτσσα της Αλβανίας.

Μακεδόνες από το χωριό Μπουφ σε συγκέντρωση στο Τορόντο 1949

Μακεδόνες από το χωριό Μπουφ σε συγκέντρωση στο Τορόντο 1949

•Οικονομική βοήθεια για την μακεδόνικη εφημερίδα Нова Зора στην Ελλάδα, την μακεδόνικη εφημερίδα Народна Волја-Νάροντνα Βόλια στη Βουλγαρία, όπως και εκδόσεις στις περιοχές Μάλα Πρέσπα και Γκόλο Μπ΄ρντο της  Αλβανίας, αλλά και την στήριξη  διαφόρων άλλων πρωτοβουλιών σε όλα τα μέρη όπου ζουν Μακεδόνες.
•Την κρίσιμη καμπάνια Our Name is Macedonia (Το Όνομά μας είναι Μακεδονία), όπου απαιτούμε άμεση διακοπή των διαπραγματεύσεων για το όνομα της Δημοκρατίας της Μακεδονίας.
• Λειτουργία γραφείων μακεδόνικων οργανώσεων στη Βουλγαρία, Ελλάδα και Αλβανία.
•Απαίτηση αναγνώρισης και υποστήριξη για τα Μακεδόνικα ανθρώπινα δικαιώματα στην Ουάσιγκτον, Οττάβα, Βρυξέλλες και γενικά σε όλον τον κόσμο.

Με ποιές Μακεδόνικες οργανώσεις συνεργάζεται το MHRMI με σκοπό την προαγωγή των μακεδόνικων δικαίων;
Εκτός Βαλκανίων, το MHRMI συνεργάζεται στενά με την μακεδόνικη οργάνωση Australian Macedonian Human Rights Committee (Αυστραλιανή Μακεδόνικη Επιτροπή Ανθρωπίνων Διακαιωμάτων).  Εντός Καναδά συνεργαζόμαστε στενά με την οργάνωση των εκδιωγμένων παιδιών από την Ελλάδα Деца Бегалци (Παιδιά Φυγάδες), την οργάνωση Lerin Region Cultural Association in Canada, όπως και πολλές άλλες μικρότερες οργανώσεις και συλλόγους. Σε ότι αφορά το βαλκανικό χώρο, στενή συνεργασία υπάρχει εδώ και πολλά χρόνια με το κόμμα των εθνικά Μακεδόνων στην Ελλάδα Виножито (Ουράνιο Τόξο), την Στέγη Μακεδόνικου Πολιτισμού στο Λέριν και την εφημερίδα Νόβα Ζόρα , τη Μακεδόνικη οργάνωση ΟΜΟ ΙΛΙΝΤΕΝ ΠΙΡΙΝ στη Βουλγαρία και την εφημερίδα Νάροντνα Βόλια , το μακεδόνικο κόμμα της Αλβανίας και τις υπόλοιπες μακεδόνικες οργανώσεις στην Αλβανία, και πολλές άλλες.

Πόσοι Μακεδόνες ζουν στον Καναδά, για ποιό λόγο μετανάστευσαν εκεί, από πού κατάγονται;
Στον Καναδά ζουν περισσότεροι από 300.000 Μακεδόνες. Οι πρώτοι Μακεδόνες που μετανάστευσαν στον Καναδα έφτασαν εδώ στα τέλη του 19 αιώνα και εάν κάποιος ρίξει μια ματιά στα καναδικά αρχεία του Χάλιφαξ, Νέας Σκωτίας (εκεί δηλαδή που κατέφταναν όλοι οι μετανάστες και έπειτα μοιράζονταν σε άλλες πόλεις) θα βρει όλους όσους ήρθαν και τη χώρα καταγωγής τους. Αν και η Μακεδονία βρισκόταν ακόμη στα πλαίσια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, υπήρχαν πολλοί μετανάστες που δήλωσαν ότι έρχονται από τη Μακεδονία και ότι η γλώσσα τους είναι η Μακεδόνικη. Τεράστιος αριθμός Μακεδόνων από τα μακεδόνικα χωριά της Ελλάδας μετανάστευσε στον Καναδά μετά τη λήξη του Εμφυλίου πολέμου στην Ελλάδα, ενώ Μακεδόνες από την σημερινή Δημοκρατία της Μακεδονίας έφτασαν λιγάκι αργότερα. Οι περισσότεροι Μακεδόνες στον Καναδά κατάγονται από τα μακεδόνικα χωριά της βόρειας Ελλάδας και οι υπόλοιποι από τη Δημοκρατία της Μακεδονίας. Αργότερα μετανάστευσαν εδώ και πολλοί Μακεδόνες από τη Μάλα Πρέσπα της Αλβανίας και πολλοί λιγότεροι από τη Μακεδονία του Πίριν της Βουλγαρίας. Οι περισσότεροι πάντως κατάγονται από τις περιοχές Лерин-Λέριν (Φλώρινα), Костур-Κόστουρ (Καστοριά) και  Битола-Μπίτολα. Εγώ έχω γεννηθεί στον Καναδά, αλλά οι ρίζες μου είναι από το χωριό Желево-Ζζέλεβο, που οι Έλληνες μετονόμασαν σε Ανταρτικό. Είμαι περήφανος που μπορώ να πω ότι πολλοί από τους πρώτους Μακεδόνες του Καναδά κατάγονται από το Ζζέλεβο, ότι έχτισαν ένα μεγάλο κτίριο για διάφορες εκδηλώσεις, το οποίο λειτουγεί ακόμη και ονομάζεται Zhelevo Hall  στο Τορόντο και επίσης ότι έχτισαν και τον πρώτο Μακεδόνικο Ορθόδοξο Ναό στον Καναδά, το Свети Климент Охридски (Άγιο Κλίμεντ της Οχρίδας). Υπάρχουν επίσης και συλλόγοι χωριών με πολυάριθμα μέλη, τα οποία κατάγονται από το ίδιο μακεδόνικο χωριό της βόρειας Ελλάδας, από τους οποίους οι μεγαλύτεροι είναι αυτοί του Буф-Μπουφ (Ακρίτα Φλώρινας), της Баница-Μπάνιτσα (Βεύη Φλώρινας), του Невољани-Νεβόλιανι (Σκοπιά Φλώρινας), του Арменоро-Αρμένορο (Αρμενοχώρι Φλώρινας), του Габреш-Γκάμπρεςς (Γαύρου Καστοριάς), της Ракита-Ράκιτα (Ολυμπιάδα Εορδαίας), του Чеган-Τσσέγκαν (Αγιου Αθανασίου Έδεσσας) και πολλοί άλλοι…

Σε ποιά μέρη είναι επικεντρωμένοι οι Μακεδόνες στον Καναδά; Υπάρχουν μακεδόνικες συνοικίες;
Η πλειοψηφία των Μακεδόνων στον Καναδά ζει μέσα και γύρω από το Τορόντο. Ιδιαίτερα στο  Scarborough (συνοικία μέσα στο Τορόντο) και Markham, λίγο έξω από την πόλη. Ο Δήμος του Markham  πρόσφατα ονόμασε τρεις από τις οδούς του προς τιμή των Μακεδόνων και της Μακεδονίας με μακεδόνικα ονόματα και έτσι πλέον υπάρχουν οι οδοί Bitola Drive, Pelister Drive και Dame Gruev Drive!  Επίσης υπάρχει Λεωφόρος Macedonia στο Newmarket του Ontario και Διασταύρωση Macedonia στο  Mississauga του Ontario, όπως και μερικοί άλλοι δρόμοι της χώρας. Πολλοί επίσης Μακεδόνες ζουν στις πόλεις Windsor, Hamilton, Cambridge και στο υπόλοιπο του Καναδά, όπως  Vancouver και  Montreal.

Πώς είναι η ζωή των Μακεδόνων στη μεγάλη και πλούσια αυτή χώρα;

Οι Μακεδόνες είναι πετυχημένοι πολίτες της χώρας και πολλοί από αυτούς κατέχουν υψηλές θέσεις σε διάφορους τομείς, όπως επιτυχημένοι δικηγόροι, επιχειρηματίες, γιατρούς και επαγγελματίες αθλητές. Υπάρχουν περισσότεροι Καναδοι-Μακεδόνες από τους καλύτερους παίχτες του εθνικού σπορ του Καναδά, του χόκευ στο πάγο. Ο καλύτερος σκόρερ της Εθνικής Κατηγορίας του Καναδά είναι ο Steven Stamkos (Stamkov), Μακεδόνας με μακεδόνικη εθνική συνείδηση και καταγωγή από το χωριό Арменско-Άρμενσκο (Άλωνα Φλώρινας)!

Ο Καναδάς αναγνωρίζει τους Μακεδόνες ως Μακεδόνες; Ποιά δικαιώματα απολαμβάνουν οι Μακεδόνες εκεί;

Ο Καναδάς πάντοτε αναγνώριζε τους Μακεδόνες ως Μακεδόνες και επίσημα αναγνώρισε τη Δημοκρατία της Μακεδονίας με το συνταγματικό

Στίβ Στάμκος

Στίβ Στάμκος

της όνομα το 2007. Την αναγνώριση έκανε το Συντηριτικό Κόμμα του Καναδά. Όλες οι προσπάθειες που έγιναν από πλευράς ελληνικής κοινότητας Καναδά για να αρθεί η απόφαση αναγνώρισης της Δημοκρατίας της Μακεδονίας είχαν αποτυχία. Επίσης, εμείς ως οργάνωση ενημερώνουμε τακτικά τις καναδικές αρχές σχετικά με τις διακρίσεις κατά των Μακεδόνων σε Ελλάδα και Βουλγαρία, όπως και για την άρνηση εισόδου στη χώρα από πλευράς ελληνικών αρχών σε Μακεδόνες, Καναδούς πολίτες.

Οι Μακεδόνες στον Καναδά έχουν εκκλησίες σε όλη τη χώρα, οι οποίες λειτουργούν και ως κοινοτικά κέντρα και επίσης διοργανώνουν αμέτρητες πολιτιστικές εκδηλώσεις και μακεδόνικους χορούς. Έχουν πρόσβαση σε όλα τα κρατικά μέσα μαζικής ενημέρωσης και η μακεδόνικη γλώσσα διδάσκεται στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο, όπως και στη βασική εκπαίδευση σε όλα τα σχολεία του Καναδά!
Με ποιόν τρόπο διατηρείται η μακεδονικότητα τόσο μακριά από τα πάτρια εδάφη;

Διδαχτήκαμε να είμαστε περήφανοι Μακεδόνες από τους γονείς και τους παππούδες μας και είμαστε τυχεροί που μπορούμε αυτό να το πράξουμε ελεύθερα στον Καναδά. Ακόμη και οι Καναδοί πολίτες που κατάγονται από τα μακεδόνικα χωριά της Ελλάδας, αλλά λόγω των αφομοιωτικών μέτρων ή του φόβου απέκτησαν ελληνική συνείδηση, άρχισαν να κατανοούν πλέον ότι είναι στην ουσία Μακεδόνες και όχι Έλληνες, όπως θα ήθελαν οι ελληνικές αρχές και ο εθνικός μύθος της Ελλάδας! Υπάρχουν πολλά είδη μακεδόνικων οργανώσεων στον Καναδά, πολλές μακεδόνικες εφημερίδες, μακεδόνικα τηλεοπτικά κανάλια και ραδιοσταθμοί, όπως και μακεδόνικες εκπομπές στα κρατικά κανάλια και ραδιόφωνα. Μακεδόνικες οργανώσεις, πολιτιστικές εκδηλώσεις και μέσα ενημέρωσης υπάρχουν όπου ζουν Μακεδόνες. Μεγάλη συνεισφορά στη διατήρηση της μακεδονικότητας έχει και ο μακεδόνικος γάμος, ο οποίος είναι πασίγνωστος σε όλον τον Καναδά για τη διάρκειά του και τους μεγάλους υπέροχους χορούς και τραγούδια.
Ακούγεται ότι γίνονται προσπάθειες εκφοβισμού των Μακεδόνων από ελληνικές οργανώσεις μέχρι και στον Καναδά. Αληθεύει αυτό;

Οι ελληνικές οργανώσεις στον Καναδά είναι εξαιρετικά αντιμακεδόνικες και ανοιχτά ρατσιστικές απέναντί τους. Οι Μακεδόνες όμως δεν

Θεμέλια του ναού Σβ.Κλίμεντ Όχριτσκι στον Καναδά, δεκαετία του ΄60

Θεμέλια του ναού Σβ.Κλίμεντ Όχριτσκι στον Καναδά, δεκαετία του ΄60

εκφοβίζονται και πάντοτε υπερασπίζονται τη μακεδόνικη κληρονομιά μας. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, οι ελληνικές οργανώσεις προσπάθησαν να αποτρέψουν ότι το ακεδόνικο στον Καναδά, όπως για παράδειγμα να κατεβάσουν μια μακεδόνικη σημαία από το Mel Lastman Square in North York (μεγάλο κτίριο στο Τορόντο)  και χρειάστηκε να λύσει το θέμα η αστυνομία! Επιτέθηκαν μάλιστα και στο δήμαρχο και έγιναν ρεζίλι σε όλα τα καναδικά μέσα ενημέρωσης. Έδειξαν στην ουσία τον ρατσισμό τους και καταδικάστηκαν απ΄όλους τους υπόλοιπους Καναδούς πολίτες.

Οι ελληνικές οργανώσεις είναι απαγοητευμένες επειδή ξέρουν πλέον ότι έχουν χάσει τη μάχη για το μακεδόνικο ζήτημα. Τα ψέματά τους και τα μέτρα τους δεν πιάνουν πλέον τόπο.

Πολλοί Μακεδόνες, Καναδοί πολίτες, λόγω της μακεδονικής τους εθνικής συνείδησης λαμβάνουν απαγόρευση εισόδου στην Ελλάδα, αν και κατάγονται από μακεδόνικα χωριά της ίδιας. Θα θέλατε να σχολιάσετε το γεγονός;

Όπως ανέφερα και παραπάνω, εκτός από την πίεση που ασκήσαμε στην καναδική κυβέρνηση για να αναγνωρίσει τη Δημοκρατία της Μακεδονίας με το συνταγματικό της όνομα, απαιτούμε  επίσης το τέλος των διακρίσεων κατά των Μακεδόνων από την Ελλάδα, τη Βουλγαρία και εν μέρει την Αλβανία. Έχουμε επιτύχει πολλά πάνω στο θέμα της άρνησης εισόδου στην Ελλάδα Μακεδόνων Καναδών πολιτών, σε συνεργασία με την καναδική κυβέρνηση η οποία έχει έρθει αντιμέτωπη με την Ελλάδα για το θέμα αυτό, ιδιαίτερα των γνωστών ως ,,Παιδιών Φυγάδων,, και Μακεδόνων ακτιβιστών για τα δίκαια των εθνικά Μακεδόνων στην Ελλάδα. Και άλλες χώρες έχουν κάνει επίσης το ίδιο. Το MHRMI και το Виножито (Ουράνιο Τόξο) ζητούν τη χρήση των διπλών ονομάτων για τα μακεδόνικα χωριά και πόλεις στη βόρεια Ελλάδα.  Είμαστε ελεύθεροι στον Καναδά να χρησιμοποιούμε μόνο το γνήσιο μακεδόνικο όνομα των χωριών και πόλεων και για παράδειγμα ο Μακεδόνικος ναός στο Markham ονομάζεται St. Dimitrija of Solun Macedonian Orthodox Church και επίσης οι συλλόγοι Μακεδόνικων χωριών ονομάζονται με τα μακεδόνικά τους ονόματα.

Η Ελλάδα δε μπορεί να συνεχίσει να αρνείται την είσοδο στην επικράτειά της σε Μακεδόνες με βάση την εθνικότητά τους και οι Μακεδόνες πρέπει να έχουν σηκωμένο το κεφάλι τους και να συνεχίσουν να απαιτούν ένα τέλος σε όλο αυτό.

Μεγάλη οικονομική, αλλά ακόμη μεγαλύτερη κοινωνική κρίση στην Ελλάδα. Ποιά η άποψή σου και η άποψη γενικά των Καναδών;

Η ελληνική οικονομική κατάσταση έχει ρίξει ένα εξαιρετικά αρνητικό φως για την Ελλάδα και ακόμη χειρότερα,  η άνοδος του νεοναζισμού στην Ελλάδα, ιδιαίτερα η είσοδος της Χρυσής Αυγής στο ελληνικό κοινοβούλιο, έδειξε στους Καναδούς, αλλά και σε όλον τον κόσμο το πόσο ρατσιστική είναι η ελληνική κοινωνία. Ο κόσμος είναι στο πλευρό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και οι Μακεδόνες πρέπει να συνεχίσουν να αποτελούν τη φωνή του δικαίου, να συνεχίσουν να είναι περήφανοι που είναι Μακεδόνες. Τα Μακεδόνικα πανηγύρια σε πολλά μακεδόνικα χωριά της βόρειας Ελλάδας αποτελούν μια τεράστια αίσθηση υπερηφάνειας για τους Μακεδόνες στον Καναδά και σε όλο τον κόσμο. Η Ελλάδα πρέπει να εκμεταλευτεί θετικά την κρίση που περνάει και να κάνει ριζικές αλλαγές στους κοινωνικούς της θεσμούς και ιδιαίτερα στο εκπαιδευτικό της σύστημα, ένα σύστημα που μόνο Ευρωπαίους δημοκράτες πολίτες δε βγάζει… Το πρόβλημα της Ελλάδας ξεκινάει από τον αντιευρωπαικό της τρόπο ζωής και όχι μόνο από κακούς οικονομικούς χειρισμούς…
Τί θα ήθελες να πεις στους Μακεδόνες που ζουν στην Ελλάδα και θα διαβάσουν την συνέντευξη αυτή; Τί θα ήθελες να πεις στις ελληνικές αρχές, οι οποίες δεν αναγνωρίσουν τους εθνικά Μακεδόνες και κάνουν τα πάντα για να εξαφανίσουν τη μακεδονικότητα;

Εμπνέομαι που οι Μακεδόνες στη βόρεια Ελλάδα κατάφεραν να διατηρήσουν τις Μακεδόνικες ρίζες τους και είναι περήφανοι για τη μακεδονικότητά τους, εξαλείφοντας όλες τις προσπάθειες εξαφάνισης των Μακεδόνων από πλευράς ελληνικής πολιτείας. Βλέποντας Μακεδονόπουλα να χορεύουν μακεδόνικους χορούς και να τραγουδάνε μακεδόνικα τραγούδια και ακούγοντας ανθρώπους να μιλάνε μακεδόνικα στα μακεδόνικα χωριά στην Ελλάδα, μεγαλώνει η περηφάνια όλων των Μακεδόνων, σε όλα τα τμήματα της Μακεδονίας, αλλά και σε όλον τον κόσμο. Η Ελλάδα δε μπορεί πλέον να κρύβει τους Μακεδόνες της επικράτειάς της. Ο κόσμος έχει αλλάξει. Οι πληροφορίες κινούνται ταχύτατα. Όλη η υφήλιος πλέον γνωρίζει την ύπαρξη των εθνικά Μακεδόνων στην Ελλάδα και τα πάνδεινα που τράβηξαν οι άνθρωποι αυτοί λόγω του εθνικού μύθου της ,,δημοκρατικής,, αυτής χώρας.

Το MHRMI προβάλει σε όλον τον κόσμο τις ενέργειες της Ελλάδας στην προσπάθειά της να εξαλείψει την ύπαρξη των εθνικά Μακεδόνων. Η Ελλάδα δε μπορεί να κρύβεται πλέον από την αλήθεια. Горе главата – Ψηλά το κεφάλι!!!

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

ОСЛОБОДУВАЊЕТО НА КЛИСУРА ВО ТЕКОТ НА ИЛИНДЕНСКОТО ВОСТАНИЕ | Η ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΚΛΕΙΣΟΥΡΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΙΛΙΝΤΕΝ (1903)

Στη μακεδόνικη ιστορία, την ιστορία της Επανάστασης του Ίλιντεν, όπως και στην συλλογική μνήμη του μακεδόνικου λαού, η απελευθέρωση

Η ημέρα απελευθέρωσης της Κλεισούρας

Η ημέρα απελευθέρωσης της Κλεισούρας

των κωμοπόλεων Крушево-Κρούσσεβο, Клисура-Κλεισούρα και Невеска-Νέβεσκα (Νυμφαίο), κατέχουν ιδιαίτερη θέση. Για το μακεδόνικο εθνικο-απελευθερωτικό αγώνα την περίοδο μετά την καταστολή της Επανάστασης του Ίλιντεν, αυτά τα ηρωικά γεγονότα θα αποτελούν συνεχής ώθηση, τα οποία σε μεγάλο αριθμό μελλοντικών γενεών Μακεδόνων αποτέλεσαν το δρόμο για τις προσπάθειες απόκτησης των τόσο ποθητών δικαίων του μακεδόνικου λαού.

Η Επανάσταση του Ίλιντεν, στην περιοχή του Костур-Κόστουρ (Καστοριά), ξεκίνησε επίσημα στις 20 Ιουλίου 1903. Οι επαναστατικές δράσεις όμως ξεκίνησαν την επόμενη μέρα, αν και προβλεπόταν να αρχίσουν το βράδυ μεταξύ 20 και 21 Ιουλίου. Την πληροφορία έναρξης της Επανάστασης οι ηγέτες της περιοχής την έλαβαν με καθυστέρηση, στις 20 Ιουλίου, ημέρα που είχε καθοριστεί ως ημέρα ξεσηκωμού. Την ημέρα εκείνη, το μεγαλύτερο μέρος των ηγετών περιοχών, βόιβοντι και τσσέτι (ένοπλες ομάδες), βρισκόταν βόρεια της πόλης Костур-Κόστουρ (Καστοριά), κοντά στο χωριό Дреновени-Ντρενόβενι (Κρανιώνας). Μετά την αρχική χαρούμενη ατμόσφαιρα που επικράτησε ανάμεσα στους ένοπλους επαναστάτες, λόγω της πληροφορίας έναρξης της επανάστασης, οι υπεύθυνοι της οργάνωσης ξεκίνησαν να δίνουν γενικές οδηγίες, σχέδια και κατευθύνσεις, με σκοπό τις επιτυχείς δράσεις. Έπειτα, την ίδια μέρα, όταν τελείωσε πλέον η εν μέρει επιστράτευση χωρικών των γύρω χωριών, οι επαναστάτες πλησίασαν την πόλη Κόστουρ, σταθμεύοντας στο χωριό Апоскеп-Άποσκεπ (Απόσκεπος). Στόχος ήταν να εκτελεστεί σαμποτάζ και επίθεση στην πόλη, αλλά λόγω αντικειμενικών αιτιών το σχέδιο απέτυχε. Επιστολή του Γενικού Επιτελείου άργησε να φτάσει, η οποία σύμφωνα με τον Иван Попов-Ίβαν Πόποβ, „εάν λαμβάναμε την επιστολή έγκαιρα και αναπτυσσόμασταν σύμφωνα με τα σχέδια, σίγουρα θα παίρναμε το Κόστουρ, στο οποίο είχε δεν είχε 800 Οθωμανούς στρατιώτες“. Ο Хрсисто Силјанов-Χρίστο Σιλιάνοβ από την άλλη πλευρά, την αιτία αποτυχίας την αποδίδει στην „κινητικότητα του στρατού“, ο οποίος βρισκόταν σε σκηνές στην άκρη της πόλης και „κατάλαβαν την είσοδο των επαναστατών και όλο αυτό ανάγκασε την ηγεσία να άλλαξει τα σχέδια“. Η μόνη επιτυχία εκείνης της βραδιάς ήταν η αποκοπή της πόλης από την υπόλοιπη περιοχή μέσω της διακοπής των δικτύων επικοινωνίας (τηλέγραφο) και του μικρού δικτύου ηλεκτρισμού που υπήρχε.

Εν τω μεταξύ, μέρος των επαναστατικών δυνάμεων βρισκόταν ακόμα στο Άποσκεπ και άρχισε να διαμοιράζεται σε διάφορα μέρη των

Πάντο Κλι’άσσεβ

Πάντο Κλι’άσσεβ

περιοχών Корешта-Κόρεσστα (Κορέστια) και  Пополе-Πόπολε, με σκοπό να κάνουν την απαραίτητη επιστράτευση ανδρών και κατάλληλα να προετοιμάσουν το πεδίο για τις ένοπλες δράσεις. Στις 20 Ιουλίου η τσσέτα του Митре Панџаров Влаот-Μίτρε Πάντζζαροβ Βλάοτ στάθμευσε στο χωριό Кономлади-Κονόμλαντι (Μακροχώρι), ο Манол Розов-Μάνολ Ρόζοβ κατευθύνθηκε προς το χωριό Загоричани-Ζαγκορίτσσανι (Βασιλιάδα), ενώ ο Пандо Кљашев-Πάντο Κλιάσσεβ με την τσσέτα του αναχώρησε για το χωριό Блаца-Μπλάτσα (Οξυά). Την επόμενη μέρα, ο Лазар Поп Трајков-Λάζαρ ΠοπΤράικοβ πήγε στο χωριό Д’мбени-Ντ΄μπενι (Δεντροχώρι), ο Васил Чакаларов στο χωριό Шештево-Σσεσστέβο (Σιδηροχώρι), ενώ για το χωριό Вишени-Βίσσενι (Βυσσινιά) αναχώρησε ο Иван Попов-Ίβαν Πόποβ. Η πρώτη σύγκρουση μεταξύ των Μακεδόνων και του οθωμανικού στρατού, ο οποίος ήταν σταθμευμένος στο Βίσσενι συνέβη στις 21 Ιουλίου και όπου οι Τούρκοι λόγω του μικρού τους αριθμού, εγκατέλειψαν το χωριό και πήγαν στο Κόστουρ.

Στόχος των Μακεδόνων επαναστατών στις πρώτες τους δράσεις ήταν οι οθωμανικές φρουρές που στάθμευαν στα μεγαλύτερα χωριά της ευρύτερης περιοχής. Εκτός όμως από την σύγκρουση στο Βίσσενι, άλλη σύγκρουση με φρουρά χωριού δεν έγινε επειδή οι φρουρές ήταν λίγων αντρών και υποχώρησαν έγκαιρα στο Κόστουρ. Ο οθωμανικός στρατός της περιοχής δεν είχε λάβει ακόμη ενισχύσεις και οι Μακεδόνες επαναστάτες ήταν περισσότεροι στον αριθμό.

Η επίθεση στην Κλεισούρα έγινε στις 23 Ιουλίου 1903. Μια μέρα νωρίτερα, με δική του απόφαση και χωρίς συντονισμό με τους υπόλοιπους βόιβοντι (οπλαρχηγούς), ο βόιβοντα του χωριού Мокрени-Μόκρενι (Βαρικό),  Никола Андреев-Νίκολα Αντρέεβ, επιτέθηκε στην Κλεισούρα, χωρίς όμως επιτυχία. Όσο διαρκούσε η σύγκρουση αυτή, οι βόιβοντι του Κόστουρσκο άρχισαν να συγκεντρώνονται στην τοποθεσία Врбица-Β΄ρμπιτσα πάνω από το Ζαγκορίτσσανι. Στις 23 Ιουλίου, όταν έμαθαν ότι ο στρατός εγκατέλειψε το Ζαγκορίτσσανι, ο Τσσακαλάροβ και ο Κλιάσσεβ „με την σημαία και με μια ομάδα 60 ψυχών μπήκαμε στο Ζαγκορίτσσανι“. Ενώ αυτοί βρίσκονταν στο χωριό αυτό, ο Ίβαν Πόποβ στάθμευσε με περισσότερες τσσέτες στο χωριό Бобишта-Μπόμπισστα (Βέργα), το οποίο βρίσκεται στη μέση της απόστασης Ζαγκορίτσσανι – Κλεισούρα. Το πρωταρχικό σχέδιο, σύμφωνα με τον Πόποβ ήταν να ξεσηκωθούν οι κάτοικοι του Ζαγκορίτσσανι και Μπόμπισστα και να γίνει επίθεση στην Κλεισούρα από δύο πλευρές. Όσο όμως οι επαναστάτες αναπτύσσονταν στις προβλεπόμενες θέσεις, ο οθωμανικός στρατός της Κλεισούρας τους είδε και έλαβε θέση μάχης στην άκρη της πόλης. Επίσης, ταυτόχρονα παρατηρήθηκε και στρατός οθωμανικός που κατευθυνόταν προς Κλεισούρα, ερχόμενος από το Кајлари-Κάιλαρι (Πτολεμαίδα). Τα σχέδια άλλαξαν αμέσως. Η τσσέτα του Σσεσστέβο παρέμεινε στη θέση της για να ανακόψει τον στρατό που θα ξεκινούσε από το Κόστουρ, ενώ δύο άλλες τσσέτες τοποθετήθηκαν δεξιά και αριστερά του δρόμου απ΄όπου θα περνούσε ο στρατός που είχε ξεκινήσει από το Κάιλαρι. Ο Ίβαν Πόποβ με την τσσέτα του ξεκίνησε για κατά μέτωπο σύγκρουση με το στρατό αυτό. Οι επαναστάτες, λόγω των καλύτερων θέσεων που είχαν, κατάφεραν να νικήσουν τον στρατό που ερχόταν από το Κάιλαρι και να τον αναγκάσουν σε πανικοβλημένη φυγή, κερδίζοντας πολλά και πολίτιμα λάφυρα, όπως μεγάλη ποσότητα πολεμικού και ιατρικού υλικού, όπως και τρόφιμα. Μετά τη μάχη αυτή, οι Μακεδόνες κατευθύνθηκαν προς τις θέσεις των συναγωνιστών τους που ήδη πολεμούσαν με τον στρατό της Κλεισούρας. Στο μεταξύ, ο Πόποβ ενημέρωσε τον Τσσακαλάροβ και τον Κλιάσσεβ, οι οποίοι βρίσκονταν ακόμη στο Ζαγκορίτσσανι, να πάνε στην Κλεισούρα μέσω του

Βάσιλ Τσσακαλάροβ

Βάσιλ Τσσακαλάροβ

βουνού Κοτόρσκα πλάνινα και να χτυπήσουν τον στρατό από την πίσω πλευρά. Πρώτος προς την Κλεισούρα ξεκίνησε ο Μάνολ Ρόζοβ με 150 άντρες και αμέσως μετά ξεκίνησαν και οι Τσσακαλάροβ και Κλιάσσεβ με 300 άντρες προς το όρος Κότορσκα μέσω του χωριού  Куманичево-Κουμανίτσσεβο (Λιθιά). Ενώ οι τσσέτες αυτές πλησίαζαν την πόλη, η μάχη στην άλλη πλευρά της Κλεισούρας είχε πλέον ανάψει. Ο Πόποβ με τις τσσέτες του πολέμησε με τον οθωμανικό στρατό της Κλεισούρας επί τέσσερις ολόκληρες ώρες. Η εμφάνιση νέων επαναστατικών δυνάμεων αιφνιδίασε τους Τούρκους και μετά από σύντομη σύγκρουση αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις θέσεις τους έξω απ΄την πόλη. Η ομάδα που δρούσε από την πλευρά του Κουμανίτσσεβο, μετά τη δίωξη του στρατού που βρισκόταν πάνω από την Κλεισούρα, έκανε νέα ανάπτυξη. Μέρος των επαναστατών έμεινε στις θέσεις που κατείχαν πριν οι Τούρκοι ως προστασία από πιθανή αντεπίθεση, ενώ οι υπόλοιποι, από διάφορες πλευρές, άρχισαν να εισέρχονται στην πόλη. Ο υπόλοιπος πολυάριθμος στρατός που βρισκόταν μέσα στην Κλεισούρα, όταν είδε, σύμφωνα με τον Τσσακαλάροβ, „ότι τα αγόρια μας συνεχίζουν να μάχονται χωρίς σταματημό φωνάζοντας ούρα, άρχισαν πανικόβλητοι να εγκαταλείπουν την πόλη’“. Οι Μακεδόνες επαναστάτες, μετά την επίθεση αυτή στάθμευσαν στην είσοδο της Κλεισούρας, κοντά στο ναό του Προφήτη Ηλία και έκαναν τις αναγκαίες ενέργειες φρούρησης της πόλης. Εκεί έφτασαν με πολεμική σειρά και τραγούδια και οι τσσέτες του Πόποβ, ο οποίος ανέφερε στα απομνημονεύματά του ότι με μεγάλη χαρά τους υποδέχτηκε ο βλάχικος πληθυσμός της πόλης, φωνάζοντας „ούλα“. Οι Βλάχοι δε μπορούσαν να πουν „ούρα“.  Στην πόλη πρώτα μπήκαν οι αρχηγοί με 15-20 άντρες και έπειτα ακολούθησαν όλοι οι επαναστάτες.

Για τον αριθμό των επαναστατών που συμμετείχαν στις ενέργειες απελευθέρωσης της Κλεισούρας υπάρχουν διάφορα στοιχεία. Ο  Христо Силјанов-Χρίστο Σιλιάνοβ, στο βιβλίο του  „Ослободителните борби на Македонија (Οσλομποντιτέλνιτε μπόρμπι να Μακεντόνια – Οι Απελευθερωτικοί Αγώνες της Μακεδονίας)“, τόμος II, ανέφερε αριθμό άνω των 600 επαναστατών, ενώ ο βόιβοντα Ίβαν Πόποβ στα απομνημονεύματά του ανέφερε ότι στις τελικές δράσεις συμμετείχαν περίπου 800 άντρες.[14] Στις 24 Ιουλίου στην Κλεισούρα έφτασε ο βόιβοντα του Μόκρενι Νίκολα Αντρέεβ με περίπου 150 άντρες, οι οποίοι λόγω της προηγούμενης ανεπιτυχούς επίθεσης στην πόλη, σε μικρές ομάδες, είχαν υποχωρήσει στις γύρω τοποθεσίες. Επίσης, την ίδια μέρα κατέφτασαν και οι τσσέτες των χωριών В’мбел-Β΄μπελ (Μοσχοχώρι) και Куманичево-Κουμανίτσσεβο (Λιθιά).

Η Κλεισούρα σήμερα

Η Κλεισούρα σήμερα

Στην απελευθερωμένη πλέον Κλεισούρα, οι Τσσακαλάροβ, Κλιάσσεβ και Πόποβ έβγαλαν λόγο μπροστά στον συγκεντρωμένο πληθυσμό της πόλης, τον οποίο στη βλάχικη γλώσσα μετέφραζε ο Кузо Попдинев-Κούζο Ποπντίνεβ, ο οποίος γνώριζε καλά τη γλώσσα αυτή. Ο στόχος και η ιδεολογία του ΒΜΡΟ, όπως και σε πολλές άλλες περιπτώσεις στην περιοχή του Κόστουρ, παρουσιάστηκε από τους ηγέτες του, ανεξάρτητα από την εθνική διαφορά ανάμεσα στους Μακεδόνες επαναστάτες και το βλάχικο πληθυσμό της πόλης. Οι ομιλίες είχαν ως κατεύθυνση την παρακίνηση όλων των χριστιανικών λαών στον αγώνα με μοναδικό στόχο την αυτονομία της Μακεδονίας και ταυτόχρονα προσκάλεσαν τους Κλεισουριώτες ενεργά να ενταχθούν στις επαναστατικές δράσεις, όπως και έγινε.

Για κάθε περίπτωση, ως μέτρο προφύλαξης, οι οργανωτές, το βράδυ της 23ης Ιουλίου, σε όλες τις στρατηγικές θέσεις και υψώματα πάνω από την Κλεισούρα τοποθέτησαν σκοπιές, περιμένοντας αντεπίθεση από πλευράς του οθωμανικού στρατού. Κάτι τέτοιο όμως δεν συνέβει.

Στην Κλεισούρα, εκτός από τη μεγάλη στρατιωτική φρούρα ήταν εγκατεστημένη και η έδρα του μουντούρλουκοτ (διοικητική ενότητα). Ο Μούντιρ, ο δήμαρχος κατά κάποιο τρόπο δηλαδή, σύμφωνα με αφηγήσεις κατοίκων της πόλης, έφυγε τρέχοντας από την πόλη ενώ οι συγκρούσεις διαρκούσαν ακόμη. Την επόμενη μέρα, 24 Ιουλίου, η ηγεσία των επαναστατών μαζί με 20 περίπου άντρες μετέβηκε στο διοικητικό κτίριο όπου έκαψε όλο το αρχείο και επίσης βρήκε περισσότερα όπλα „Γκρα“ και τέσσερα άλογα τα οποία οι επαναστάτες χάρισαν στους βόιβοντι τους. Έπειτα, όπως ανέφερε και ο Τσσακαλάροβ στο ημερολόγιό του, τραβήχτηκαν μερικές φωτογραφίες για να περάσει στην ιστορία η απελευθέρωση αυτή. Στην πρώτη φωτογραφία ήταν: „εγώ [Τσσακαλάροβ], ο Κλιάσσεβ, ο Ρόζοβ και ο Νικόλοβ, άλλη πόζα εγώ και ο Κλιάσσεβ ανεβασμένος σε άλογο και λόγω επιθυμίας του φωτογράφου, εγώ ανεβασμένος σε άλογο“. Υπάρχει άλλη μια φωτογραφία, την οποία στο ημερολόγιό του δεν αναφέρει ο Τσσακαλάροβ και αφορά κοινή φωτογράφιση της ηγεσίας του Κόστουρσκο και όλων των επαναστατών που συμμετείχαν στην απελευθέρωση της Κλεισούρας. Αφού οι επαναστάτες εφοδιάστηκαν με τα απαραίτητα, μετά από 30 ώρες παρουσία στην Κλεισούρα, εγκατέλειψαν την πόλη και κατευθύνθηκαν στην τοποθεσία Β΄ρμπιτσα, όπου έκαναν τις απαραίτητες προετοιμασίες για τις μελλοντικές τους δραστηριότητες.

Η ένοπλη ομάδα του Νίκολα Αντρέεβ και του Μάνολ Ρόζοβ

Η ένοπλη ομάδα του Νίκολα Αντρέεβ και του Μάνολ Ρόζοβ

Σύμφωνα με τις διαθέσιμες ιστορικές πηγές, την απελευθέρωση, όπως και τις 23 ημέρες ελεύθερης ζωής, οι Βλάχοι της πόλης την υποδέχτηκαν με μεγάλη χαρά. Όπως και για τις περισσότερες εθνότητες που τότε υπήρχαν στη Μακεδονία, έτσι και για τη βλάχικη, οι Μακεδόνες επαναστάτες ήταν οι απελευθερωτές τους από την πολύχρονη οθωμανική κυριαρχία και η αλληλεγγύη τους και  ο θαυμασμός τους προς τους απελευθερωτές  „δε μπορούσε να θολώσει από την …ελληνική προπαγάνδα εναντίον του μακεδόνικου κινήματος, ούτε πάλι από την τουρκική“. Ο βόιβοντα Πόποβ στα απομνημονεύματά του παρατήρησε ότι εκείνοι και οι χωρικοί των γύρω χωριών, όποτε ήθελαν, πήγαιναν στο παζάρι της Κλεισούρας σαν σε δική τους πόλη και ότι εώς τις „14 Αυγούστου ήμασταν κυρίαρχοι, μέρα και νύχτα τραγουδούσαμε, οι σημαίες ανέμιζαν και τις έβλεπαν ως το Κόστουρ“. Δυστυχώς, από τις διαθέσιμες πηγές δεν δύναται να επιβεβαιωθεί εάν στην πόλη είχε συσταθεί νέα επαναστατική διοίκηση.

Όπως και να χει, η ελεύθερη ζωή των πολιτών της Κλεισούρας και των γύρω χωριών διέρκησε ως τις 14 Αυγούστου. Την ημέρα εκείνη ξεκίνησε η μεγάλη οθωμανική γενική επίθεση εναντίων των επαναστατικών δυνάμεων της περιοχής του Κόστουρ. Οι Μακεδόνες επαναστάτες μετά την συνεχή πρωτοβουλία και επιθέσεις σε τουρκικές στρατηγικές θέσεις, μετά την ημερομηνία αυτή πέρασαν από την επίθεση στην άμυνα, αποφεύγοντας όσο ήταν δυνατό τις κατά μέτωπο συγκρούσεις με τον κατά πολύ πιο πολυάριθμο αντίπαλο. Ως παράδειγμα αναφέρουμε ότι οι Τούρκοι για να ξαναπάρουν στα χέρια τους την Κλεισούρα, έστειλαν από τη Μπίτολα στρατό που αριθμούσε 15.000 άντρες και βαρύ οπλισμό.

Οι βόιβοντες της περιοχής Κόστουρ

Οι βόιβοντες της περιοχής Κόστουρ

Σε κάθε περίπτωση, η απελευθέρωση της Κλεισούρας αναδείχθηκε σε μύθο και σύμβολο του ηρωικού αγώνα του μακεδόνικου λαού κατά τη διάρκεια του έπους του Ίλιντεν.  Ο αιώνιος καημός για ελευθερία και κράτος, απεικονισμένα στο γεγονός αυτό και σε πολλά άλλα παρόμοια γεγονότα, αποτέλεσαν συνεχής παρακίνηση για τις μελλοντικές γενεές, χαραγμένα στην συλλογική μνήμη, η οποία διατηρείται ακόμη και σήμερα, παρά τις προσπάθειες άλλων για να σβύσει η μνήμη αυτή και να εξαφανιστεί η μακεδόνικη εθνική συνείδηση.

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

КРПЕШИНА – Κ΄ΡΠΕΣΣΣΙΝΑ

Το χωριό Κ΄ρπέσσινα βρίσκεται στο νότιο τμήμα του βουνού Лута-Λούτα, το οποίο αποτελεί τμήμα του όρους Нередската планина-Νέρεντσκα πλάνινα. Απέχει 12 χιλιόμετρα από την πόλη Лерин-Λέριν (Φλώρινα) και σήμερα αριθμεί 170 περίπου κάτοικους (απογραφή 2001),  όλοι τους Μακεδόνες. Βόρεια, από την άλλη δηλαδή πλευρά του βουνού, συνορεύει με το χωριό Неволени-Νεβόλενι (Σκοπιά), νότια με το χωριό Лаген-Λάγκεν (Τριανταφυλλιά), ανατολικά με το χωριό Котори-Κότορι (Υδρούσσα), βορειοανατολικά με το χωριό Маала-Μάαλα (Τροπαιούχος) και δυτικά με το χωριό Неред-Νέρεντ (Πολυπόταμος). Μετονομάστηκε σε Ατραπό το έτος 1926, στην προσπάθεια της ελληνικής πολιτείας εξελληνισμού όλων των μακεδόνικων τοπονυμιών.

Σύμφωνα με τα απομεινάρια των παλιών νεκροταφείων που βρίσκονται στην ανατολική πλευρά του χωριού, σε απόσταση περίπου 500 μέτρων από τον ποταμό Нередска река-Νέρεντσκα ρέκα, είναι πολύ πιθανό η τοποθεσία κοντά στην Κ΄ρπέσσινα ήταν κατοικημένη από πολύ παλιά. Δυστυχώς όμως για εκείνους τους κατοίκους δεν είναι γνωστά πολλά στοιχεία. Σύμφωνα με το θρύλο, η δημιουργία της σημερινής Κ΄ρπέσσινα είναι συνδεδεμένη με κάποιον Κράπο, ο οποίος κατά τη διάρκεια της οθωμανικής κυριαρχίας διέθετε μεγάλο τσιφλίκι. Αργότερα ο Κράπο πούλησε την περιουσία του σε Μακεδόνες από το χωριό Бапчор-Μπάπτσσορ (Ποιμενικό) και έτσι στην Κ΄ρπέσσινα εγκαταστάθηκαν από εκεί 10 περίπου οικογένειες. Τα σπίτια ήταν – και μερικά είναι και σήμερα – χτισμένα από πέτρα, καλυμμένα με κεραμίδια ή πετρόπλακες. Λόγω της γεωγραφικής θέσης, εκτός από τη γεωργία, οι κάτοικοι ασχολούντουσαν περισσότερο με την κτηνοτροφία και ιδιαίτερα πρόβατα και κατσίκια. Όπως και σε όλα τα γύρω μακεδόνικα χωριά, οι κάτοικοι του χωριού αυτού ήταν ευσεβείς άνθρωποι και γιόρταζαν ιδιαίτερα, όπως και σήμερα το θερινό Св. Атанас-Άγιο Αθανάσιο και το  Преображение Господово-Πρεομπραζζένιε Γκοσπόντοβο (Μεταμόρφωση του Σωτήρος). Στο χωριό υπάρχουν δύο ναοί, του Св.Ѓорги-Αγίου Γεωργίου και Успение на Богороица-Ουσπένιε να Μπογκορόντιτσα (Κοίμηση της Θεοτόκου).

Στισ αρχές του 20ου αιώνα, στην Κ΄ρπέσσινα ζούσαν περίπου 350 κάτοικοι, όλοι εθνικά Μακεδόνες. Εκείνη την περίοδο ξεκίνησε ο οργανωμένος αγώνας του μακεδόνικου λαού, μέσω του ΒΜΡΟ για την απόκτηση εθνικής ελευθερίας και την σύσταση μακεδόνικου κράτους. Στις τάξεις του ΒΜΡΟ είχαν ενταχθεί πολλοί κάτοικοι του χωριού, μεταξύ των οποίων και οι Гиле Димев-Γκίλε Ντίμεβ, Ристо Џајаков-Ρίστο Τζζαγιάκοβ, Ристо Донев-Ρίστο Ντόνεβ, Митре Колев-Μίτρε Κόλεβ, Поп Јован-Ποπ Γιόβαν κ.α. Συχνά το χωριό επισκέπτονταν τσσέτι της Οργάνωσης και έτσι, σε μια περίπτωση, όταν μπήκε στο χωριό η τσσέτα του βόιβοντα Атанас Петров-Άτανας Πέτροβ, συνέβη σύγκρουση με τον τούρκικο στρατό και σκοτώθηκαν πολλοί και από τις δύο πλευρές. Την ημέρα έναρξης της Επανάστασης του Ίλιντεν (20 Ιουλίου 1903) όλοι οι κάτοικοι ξεσηκώθηκαν αλλά δεν υπήρχαν όπλα για όλους και έτσι κάποιοι περίμεναν κάποια άλλη στιγμή για να αγωνιστούν.

Κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων (1912-1913), όπου η Μακεδονία μοιράστηκε στα βαλκανικά κράτη, στην Κ΄ρπέσσινα δεν συνέβησαν κάποιες σημαντικές αλλαγές. Εκείνη την περίοδο το χωριό αριθμούσε 430 κάτοικους. Την περίοδο του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου  (1914-1918) και του ελληνοτουρκικού πολέμου (1920-1922) ο ελληνικός στρατός επιστράτευσε μεγάλο αριθμό κατοίκων του χωριού. μετά τη λήξη του Μικρασιατικού πολέμου, στο χωριό ξεκίνησε η μαζική μετανάστευση. Από το 1925 ως το 1939, αναχώρησαν για την Αυστραλία, χωρίς ποτέ να επιστρέψουν, 51 κάτοικοι, όπως και 7 για την Αμερική. Ο πρώτος πυρήνας του ΚΚΕ στο χωριό συστάθηκε το 1937, από τον Томе Нумев-Τόμε Νούμεβ, ο οποίος εκείνη τη χρονιά είχε επιστρέψει από την Αυστραλία. Κατά τη διάρκεια του ελληνο-ιταλικού πολέμου  (1940-41) από το χωριό επιστρετεύτηκαν 13 άτομα. Ενεργά το χωριό συμμετείχε και στην αντίσταση εναντίον της φασιστικής κατοχής (1941-44), και αρκετοί κάτοικοι ενεργά μάχονταν στις τάξεις του ΕΛΑΣ, όπως οι: Митре Попов-Μίτρε Πόποβ, Танас Колев-Τάνας Κόλεβ, Јован Шестевски-Γιόβαν Σσεστέβσκι, Павле Нотев-Πάβλε Νότεβ, Георги Толев-Γκεόργκι Τόλεβ κ.α.   Μετά την Συμφωνία της Βάρκιζας (1945), το νέο ελληνικό καθεστώς άρχισε στα μακεδόνικα χωριά πρωτοφανή τρομοκρατία μέσω διαφόρων ακροδεξιών συμμοριών. Λόγω το γεγονότος αυτού, εκείνη την περίοδο συστάθηκε η μακεδόνικη οργάνωση НОФ (ΝΟΦ) με σκοπό να προστατέψει το μακεδόνικο πληθυσμό από τις βιαιότητες. Έτσι, με την έναρξη του Εμφυλίου πολέμου (1946-49) στις τάξεις του НОФ και αργότερα του Δημοκρατικού Στρατού, ενεργά αγωνίζονταν 43 κάτοικοι του χωριού, από τους οποίους σε μάχες σκοτώθηκαν 16. Επίσης, συνολικά 37 κάτοικοι της Κ΄ρπέσσινα, εκίνη την περίοδο εξορίστηκαν στα ερημονήσια του Αιγαίου ή φυλακίστηκαν σε διάφορες φυλακές. Μετά το τέλος του Εμφυλίου, πολλοί κάτοικοι του χωριού αναγκάστηκαν να καταφύγουν σε διάφορες γειτονικές χώρες και το ελληνικό κράτος απαγόρεψε την επιστροφή τους. Ενώ η τρομοκρατία και ο εκφοβισμός αυτών που παρέμειναν στις πατρικές τους εστίες συνεχίστηκε, ακόμη περισσότερο συνεχίστηκαν τα μέτρα αφομοίωσης του μακεδόνικου λαού.

Οι αναλύσεις που έγιναν στην Ελλάδα στις αρχές της δεκαετίας του ΄50, έδειξαν την μη ύπαρξη ομοιογένειας και αισθήματος του ανήκειν του μακεδόνικου πληθυσμού στο ελληνικό έθνος, στο βόρειο τμήμα της χώρας. Η ανάγκη εξαφάνισης της μακεδόνικης γλώσσας και η  “διείσδυση” της ελληνικής στις μακεδόνικες οικίες, έδωσε την αφορμή για την διοργάνωση ομαδικών ορκωμοσιών το δεύτερο μισό του 1959, μέσω των οποίων πίστευαν οι αρχές ότι θα γινόταν πλήρης η γλωσσική αφομοίωση. Εκτός από το χωριό Тремено,Кајларско-Τρέμενο,Κάιλαρσκο (Καρδιά Εορδαίας) και Лудово,Костурско-Λούντοβο,Κόστουρσκο (Κρύα Νερά Καστοριάς), ορκωμοσία διοργανώθηκε και στο χωριό Κ΄ρπέσσινα, στις 9 Αυγούστου 1959. Η εκδήλωση ανακοινώθηκε μια μέρα νωρίτερα στις ημερήσιες εφημερίδες. Επιτροπή που αυτοανακυρήχθηκε εκπρόσωπος των χωριανών, στις 1 Αυγούστου προσκάλεσε τις υπόλοιπες κοινότητες και δήμους της περιοχής. Η διακόσμηση ήταν η ίδια όπως και στα προηγούμενα χωριά που ορκίστηκαν, πολυάριθμοι παρεβρισκόμενοι και προέδροι και δήμαρχοι 100 κοινοτήτων και δήμων της περιοχής. Ο “εθελοντισμός” κατά τη διάρκεια της ορκωμοσίας επιβεβαιώνεται από τις μαρτυρίες των κατοίκων της Κ΄ρπέσσινα, όπως αυτές μεταφέρθηκαν από την Ολανδή ανθρωπολόγο Ρίκι βαν Μπουσχότεν. Σύμφωνα με την πανεπιστημιακή καθηγήτρια και ερευνητή: “Ήρθε ο στρατός και πήγαινε από σπίτι σε σπίτι για να μαζέψει όλους τους χωρικούς στην κεντρική πλατεία…Ο λαός συμμετείχε στην εκδήλωση ενάντια στη θέλησή του, αλλά και χωρίς καμιά δυνατότητα να αντισταθεί”. Εκτός αυτού, μεγάλος ήταν και ο αριθμός των κατοίκων που δεν κατάλαβε το τί ακριβώς έγινε, επειδή η μεγάλη πλειοψηφία δεν γνώριζε καθόλου την ελληνική γλώσσα. Από την άλλη πλευρά, τα ανέκδοτα των χωρικών αποκαλύπτουν στην ουσία την πραγματική διάσταση και σημασία που δώθηκε στις ορκωμοσίες αυτές. Ο πρόεδρος του χωριού, μετά τη λήξη της εκδήλωσης, επέστρεψε σπίτι του και εξήγησε στην σύζυγό του την σημασία της ορκωμοσίας και ότι από δω και πέρα θα έπρεπε να μιλάνε μόνο ελληνικά. Έπειτα της ζήτησε να του δώσει να φάει λέγοντας: “Клај ми сеа да јадам-Κλάι μι σέα ντα ιάνταμ (βάλε μου τώρα να φάω) ” (R. Van Boeschoten, 1997: 4, 7).

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

ЛЕОНИД ЈАНКОВ – ΛΕΟΝΙΝΤ ΓΙΑΝΚΟΒ (1878-1905)

Ο Леонид Јанков γεννήθηκε στο χωριό Мачуково-Ματσσούκοβο (Ευζώνοι, Κιλκίς) στις   10.III.1878. Ήταν Μακεδόνας επαναστάτης, ένας από την πλειάδα Μακεδόνων αγωνιστών, ο οποίος αφιέρωσε και τελικά έδωσε τη ζωή του για τα μακεδόνικα εθνικο-απελευθερωτικά ιδεώδη. Συμμετείχε σε πολλές μάχες εναντίων των Τούρκων, στις οποίες επέδειξε μεγάλο θάρρος, φυσική δύναμη και μεγάλη δεξιότητα στο σημάδι. Με τις γενναίες του πράξεις, ως προστάτης του μακεδόνικου πληθυσμού και των περιουσιών του, αναδείχθηκε σε έναν από τους πλέον αγαπημένους και αξιοσέβαστους μαχητές του λαού. Ο Леонид Јанков σχετικά νέος εντάχθηκε στις τάξεις της Εσωτερικής Μακεδόνικης Επαναστατικής Οργάνωσης (ΒΜΡΟ) και ορίστηκε υπεύθυνος της επαναστατικής επιτροπής του Ματσσούκοβο. Μετά από ορισμένο χρονικό διάστημα έγινε κόμιτα και αξιωματικός στην τσσέτα του βόιβοντα Аргир Манасиев-Άργκιρ Μανασίεβ, ο οποίος ήταν από το χωριό Сеово-Σέοβο (Ειδομένη). Σκοτώθηκε νέος σε άνιση μάχη με τον οθωμανικό στρατό στις 31 Αυγούστου 1905, κοντά στο χωριό Ѓавато-Γκιάβατο, στην τοποθεσία Ѓуров Дол-Γκιούροβ Ντολ.

Το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, στο χωριό Мачуково-Ματσσούκοβο, το οποίο απείχε μόλις 4 χιλιόμετρα από την πόλη Гевгелија-Γκεβγκέλια, στις 10 Μαρτίου 1878, γεννήθηκε ο Λέονιντ Γιάνκοβ. Το χωριό Ματσσούκοβο ήταν τότε πολύ ανεπτυγμένο χωριό, με όλα τα χαρακτηριστικά των μεγαλυτέρων οικισμών και ανήκε, όπως και η μισή περιοχή της Γκεβγκέλια, στην ιδιοκτησία μιας γυναίκας, γνωστή με το όνομα Анамката-Ανάμκατα, ξακουστή για την σκληρότητά της.

Ο πατέρας του ο Трајко-Τράικο και η μητέρα του η Ката-Κάτα, κατάφεραν, παρά τις αντιξοότητες που επικρατούσαν, να μορφώσουν το γιο τους Λέονιντ, ο οποίος κατανοώντας την οθωμανική βαρβαρότητα, όπως και υπό την επίδραση των δασκάλων οι οποίοι προσπαθούσαν με κάθε τρόπο να ταράξουν τις οθωμανικές αρχές, πολύ γρήγορα κατάλαβε ότι μόνο μέσω του ένοπλου αγώνα ο μακεδόνικος λαός θα κατάφερνε να απελευθερωθεί από την πολύχρονη σκλαβιά. Πάντα κοντά στον πατέρα του, κάνοντάς του πολλές φορές διάφορες διευκολύνσεις στην εργασία του, ο Λέονιντ, νέος ακόμη, ήρθε σε επαφή με τις ιδέες και τους στόχους της Μακεδόνικης Επαναστατικής Οργάνωσης. Σύντομα έγινε μέλος της Οργάνωσης και υπεύθυνος της επαναστατικής επιτροπής του χωριού του Ματσσούκοβο. Ταυτόχρονα, στις αρχές του 20ου αιώνα, ήταν ένας από τους προστάτες του μακεδόνικου πληθυσμού και περιουσιών.

Οι σκληρές συνθήκες ζωής του μακεδόνικου πληθυσμού στα πλαίσια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ανάγκαζαν μεγάλο αριθμό Μακεδόνων, με όπλο στο χέρι, να ξεσηκώνονται ενάντια στην ανομία που κυριαρχούσε. Με την σύσταση των επαναστατικών τσσέτων των χωριών και μετά το πέρας της πολεμικής εκπαίδευσης, πολλοί από το Мачуково εντάχθηκαν στις τσσέτες των βόιβοντα Сава Михајлов-Σάβα Μιχάιλοβ (από το ίδιο χωριό) και Аргир Манасиев-Άργκιρ Μανασίεβ. Την περίοδο αυτή, ,,κορμός,, της Οργάνωσης στο χωριό ήταν ο  Генчо Лазаров Ортаков-Γκέντσσο Λαζάροβ Ορτάκοβ, ενώ οι οργανωτικές δραστηριότητες είχαν ανατεθεί στους Γιάνκοβτσι. Σύντομα, ο Леонид Јанков, όπως και πολλοί άλλοι συγχωριανοί του, έγιναν κόμιτι στις τσσέτες αυτές.

Από τον Απρίλιο του 1900, ο Христо Чернопеев-Χρίστο Τσσερνοπέεβ ήταν ανεξάρτητος βόιβοντα τσσέτας στο Кукушко-Κούκουσσκο (περιοχή Κιλκίς), της οποίας στόχος ήταν η σύσταση επιτροπών χωριών και πολεμική εκπαίδευση του πληθυσμού. Στην ίδια τσσέτα εντάχθηκαν και οι Михаил Герџиков-Μίχαηλ Γκερτζζίκοβ, Сава Михајлов-Σάβα Μιχάιλοβ, Крсто Асенов-Κρστο Ασένοβ, Александар Китанов-Αλεξάνταρ Κιτάνοβ, Петар Китанов-Πέταρ Κιτάνοβ, Мирче Икономов-Μίρτσσε Ικονόμοβ, Никола Дечев-Νίκολα Ντέτσσεβ και άλλοι μελλοντικοί εξέχοντες βόιβοντι του ВМРО. Στις 4 Φεβρουαρίου 1901, η τσσέτα του Τσσερνοπέεβ περικυκλώθηκε στο χωριό Бајалци-Μπάιαλτσι από 500 Τούρκους στρατιώτες και δόθηκε μεγάλη μάχη, 14 ωρών, όπου σκοτώθηκε και ο Мицо Делчев-Μίτσο Ντέλτσσεβ (αδερφός του Гоце Делчев-Γκότσε Ντέλτσσεβ). Από τη μια πλευρά, ο μακεδόνικος λαός καμάρωνε με τη γενναιότητα των γιων του και από την άλλη πλευρά οι Οθωμανοί εξεπλάγονταν από την αντίσταση των Μακεδόνων επαναστατών.

Μετά τη μάχη αυτή, οι οθωμανικές αρχές έλαβαν μεγάλα κατασταλτικά μέτρα. Προδομένοι  από πρόσωπα άπληστα για χρήματα και εχθρούς του μακεδόνικου λαού, φυλακίστηκαν πολλοί χωρικοί και ανάμεσά τους και ο Λέονιντ. Περίπου 2000 άτομα φυλακίστηκαν και εκτέθηκαν σε πολύ σκληρές ανακρίσεις, βασανιστήρια και ξυλοδαρμούς. Από αυτά, τα 444 άτομα καταδικάστηκαν σε φυλάκιση από ένα εώς 100 χρόνια. Επειδή τα αρμόδια όργανα δε μπορούσαν να αποδείξουν κάποια επαναστατική δραστηριότητα, οι περισσότεροι αποφυλακίστηκαν μετά από έξι μήνες, μεταξύ αυτών και ο Γιάνκοβ.

Όταν ο Λέονιντ αποφυλακίστηκε, γνώριζε ότι παρακολουθείται συνεχώς από τις αρχές.  Μέσω του Τούρκου φίλου του Έμισιν, έμαθε ποιός τον είχε προδώσει και τον σκότωσε. Προδότης ήταν ο επίσης Μακεδόνας Ристо Дојчинов-Ρίστο Ντόιτσσινοβ. Μετά το γεγονός αυτό εντάχθηκε στην τσσέτα του βόιβοντα Άργκιρ Μανασίεβ, όπου έλαβε αξίωμα και το 1902 ορίστηκε βόιβοντα περιοχής Γκεβγκέλια. Η τσσέτα του προστάτευε το μακεδόνικο πληθυσμό, αγωνιζόταν εναντίον της ελληνικής προπαγάνδας στην περιοχή, όπως και εναντίον του βουλγάρικου βαρχοβισμού και προπαγάνδας.

Κατά τη διάρκεια της Επανάστασης του Ίλιντεν, το 1903, ο Λέονιντ συμμετείχε στην εκτέλεση περισσότερων σαμποταρισμάτων εναντίον του οθωμανικού στρατού. Μετά την άτυχη κατάληξη της Επανάστασης του Ίλιντεν, τον Οκτώβριο του 1903 και με το τέλος των μαχητικών δραστηριοτήτων, μαζί με την τσσέτα του Μανασίεβ κατέφυγε στη Βουλγαρία.

Επέστρεψε στην περιοχή της Γκεβγκέλια το 1904 μαζί με τους Томе Донев-Τόμε Ντόνεβ και Миле Таушанов-Μίλε Ταουσσάνοβ, όπου γύρω από την πόλη Богданци-Μπόγκνταντσι ανέπτυξαν μεγάλες δραστηριότητες. Οι αρχές δεν σταμάτησαν ούτε στιγμή να τον παρακολουθούν. Κατάφεραν να αποκωδικοποιήσουν επιστολή που είχε στείλει στον Γιάνκοβ η ηγεσία της πόλης και αμέσως ο οθωμανικός στρατός περικύκλωσε το χώρο γύρω από το χωριό Γκιάβατο. Ο Леонид με τους επαναστάτες του είχε στρατοπεδέψει στην τοποθεσία Ѓуров Дол-Γκιούροβ Ντολ. Αμέσως ξεκίνησε άνιση μάχη, όπου ο Λέονιντ κατάφερε με πονηριά να εξουδετερώσει πολλούς εχθρούς, αλλά όταν του απέμειναν μόνο δύο σφαίρες, με τη μία σκότωσε τον αξιωματικό επίθεσης και με την τελευταία αυτοκτόνησε για να μην πέσει ζωντανός στα χέρια των Τούρκων. Την ημέρα εκείνη όλες οι καμπάνες των πόλεων Γκεβγκέλια και Μπόγκνταντσι, όπως και του χωριού του Ματσσούκοβο, χτυπούσαν θλιβερά. Περισσότερα από 3000 άτομα απ΄όλη την ευρύτερη περιοχή, παρεβρέθηκαν στην κηδεία του Γιάνκοβ, η οποία έγινε στα νεκροταφεία του ναού Свети Спас-Σβέτι Σπας (Αγίου Σωτήρα).

Για τις γενναίες πράξεις του Леонид Јанков, για το θάρρος και την πονηριά του, ο μακεδόνικος λαός τραγούδησε πολλά τραγούδια, από τα οποία το γνωστότερο είναι το „Трба, Трби Гевгелија (Τ΄ρμπα Τ΄ρμπι Γκεβγκελία)“.

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

Κατηγορίες

Ευχαριστούμε θερμά τους Μακεδόνες οικονομικούς μας μετανάστες σε Αυστραλία, Καναδά και δυτική Ευρώπη, όπως και τους φίλους μας απ’ όλα τα μέρη της Ελλάδας, για την οικονομική στήριξη της έκδοσης της Нова Зора. Благодариме - Μπλαγκοντάριμε


ALPHA BANK

Account 852 00 2101 031390

IBAN: GR47 0140 8520 8520 0210 1031 390

BIC: CRBAGRAA

Μηνιαίες Εκδόσεις

Македонска Ризница
  • ,ΞΕΦΥΛΛΙΣΜΑ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΤΕΥΧΩΝ
    РАЗГЛЕДУВАЊЕ НА ПРЕТХОДНИ БРОЕВИ
  • 2016 (147)
  • 2015 (416)
  • 2014 (404)
  • 2013 (377)
  • 2012 (372)
  • 2011 (323)
  • 2010 (202)