(Αφομοιώνοντας το παλαιό δημιουργούμε το νέο)

Πολλαπλασιασμός Ανομοίων

20 αρμαθιές κόκκινες πιπεριές

επί 15 τσαρδάκια

30 αρμαθιές παστών τσιρονιών

επί 18 ηλιοβασιλέματα.

Χωριά αφυδατωμένα από προσδοκίες.

13 σημαδούρες

3 χώρες

Ένας ορίζοντας.

Εγκλωβισμένα χιλιάδες όνειρα

στις αγιοσύνες του παρελθόντος

επί αιώνες…

Πρέσπες 2005

Χρήστος Δ. Παπαδόπουλος ,,Έναστρο Φιλοδώρημα,,

Τα πανηγύρια είναι συνάθροιση ανθρώπων από διάφορα μέρη κι έχουν ως στόχο τη χαλάρωση των ανθρώπων σε περιόδους κάματου, την επικοινωνία μεταξύ τους και όχι μόνο. Στις συναθροίσεις αυτές γίνονται τόσο κοινωνικές όσο και εμπορικές πράξεις.

Η χαλάρωση δεν πετυχαίνεται μόνο με την αποχή από τη δουλειά, αλλά απαραίτητη είναι και η διασκέδαση, ,,ο πλούσιος έχει τα φλουριά / έχει ο φτωχός τα γλέντια,, και την πετύχαινε κυρίως με το χορό και την συνοδεία τοπικών συγκροτημάτων που έπαιζαν οι αυτοδίδακτοι οργανοπαίχτες τους τοπικούς ήχους. Τα πανηγύρια γίνονταν στην επέτειο κάποιου Αγίου.

Οι Μακεδόνες, απωθημένοι από τους Τούρκους κατακτητές κυρίως στις άγονες ορεινές και ημιορεινές περιοχές, όπου οι ασχολίες τους ήταν γεωργοκτηνοτροφικές, έκαναν κι αυτοί τα πανηγύρια τους, εποχιακά τα περισσότερα σε χρόνο εντατικής δουλειάς, για να χαλαρώσουν και ν΄αναλάβουν δυνάμεις για την υπόλοιπη περίοδο.

Από την προ-προηγούμενη μέρα του πανηγυριού άρχιζαν οι προετοιμασίες και ήταν κυρίως καθαριότητα και варосвајне-βαροσβάινε (ασβέστωμα) και γενικότερα προετοιμασία του σπιτιού να δεχτεί επισκέπτες.

Ασβέστωναν τους τοίχους, τόσο εσωτερικά όσο και εξωτερικά, του σπιτιού και της μάντρας. Τα δάπεδα, αφού πασαλείφονταν με μείγμα κοκκινοχώματος και κοπριάς, στρώνονταν με черги-τσσέργκι (κουρελούδες), κρεμούσαν пердина-πέρντινα (κουρτίνες) και καθάριζαν τις αυλές από το буниште-μπούνισστε (φουσκί). Το σπίτι θα έπρεπε να είναι έτοιμο, γιατί την παραμονή θα έρχονταν επισκέπτες από άλλα χωριά και θα διανυκτέρευαν σε συγγενικά ή φιλικά σπίτια.

Το απόγευμα της παραμονής, το χωριό που πανηγύριζε έσφυζε από επισκέπτες, που πολλοί τριγυρνούσαν στους δρόμους του χωριού και γι΄αυτό δένονταν και τα σκυλιά. Το βράδυ είχε Εσπερινό, γέμιζε η εκκλησία και μερικοί επισκέπτες θα διανυκτέρευαν μέσα στην εκκλησία και στον περίβολο για να προσευχηθούν στον Άγιο και να ζητήσουν τη βοήθειά του.

Στον εκκλησιασμό τόσο του Εσπερινού όσο και της Θείας Λειτουργίας ανήμερα, γινόταν και η επίδειξη από τους επισκέπτες, κυρίως γυναίκες, της домашна руба-ντόμασσνα ρούμπα (τοπικής φορεσιάς), αφού κάθε χωριό είχε τη δική του φορεσιά. Μπορούσες να αναγνωρίζεις, ιδιαίτερα τις γυναίκες, από ποιό χωριό είχαν έρθει κι αυτό μόνο από τη φορεσιά.

Όλα τα σπίτια είχαν επισκέπτες από άλλα χωριά και μάλιστα αν κάποιο σπίτι δεν είχε επισκέπτες ήταν μεγάλη ντροπή για τους οικοδεσπότες. Μετά τον εσπερινό παρέθεταν πλούσιο δείπνο στους φιλοξενούμενους κι ακολουθούσε οινοποσία ως αργά.

Ανήμερα του Αγίου, που τιμούσαν με το πανηγύρι, όλοι πήγαιναν στη Θεία Λειτουργία και μόνο οι γυναίκες στο σπίτι έκαναν τις τελευταίες προετοιμασίες για την υποδοχή των νέων επισκεπτών. Με το τέλος της Θείας Λειτουργίας, πλημμύριζαν οι δρόμοι από κοντοχωριανούς κυρίως επισκέπτες. Όλες οι πόρτες ανοιχτές είτε για ένα ποτό (на ракија-να ράκια) με πρόχειρο μεζέ τυρί, τουρσιά και σαλάτες, είτε για φαγητό (на ручек-να ρούτσσεκ) το μεσημέρι, που συνήθως ήταν του φούρνου, εκτός εάν ήταν Τετάρτη ή Παρασκευή ψάρι, πάλι του φούρνου (συνήθως μπακαλιάρος παστός). Κουβεντολόι, γνωριμίες και κέφι από σπίτι σε σπίτι, για να καταλήξουν οι επισκέπτες στους συγγενείς ή φίλους που είχαν διανυκτερεύσει και οι πρωινοί επισκέπτες στους στενότερους συγγενείς για πλούσιο μεσημεριανό τραπέζι (гозба-γκόζμπα). Ήταν προσβολή για το νοικοκύρη να γευματίσει δικός του συγγενής σ΄άλλο σπίτι.

Οι νέοι και οι νέες φλερτάριζαν βολτάροντας όλες τις μέρες του πανηγυριού και με το νυφοπάζαρο, πετύχαινε το πανηγύρι ένα σημαντικό κοινωνικό στόχο που απέβλεπε στην αναπαραγωγή και διαιώνιση σμίγοντας μικρές κοινωνικές ομάδες.

Τ΄απόγευμα γινόταν η συγκέντρωση στην πλατεία του χωριού για оро-όρο (χορό), κυρίως οι επισκέπτες μαζί με τους νέους και νέες τόσο του χωριού όσο και των άλλων χωριών. Πολλοί από τους μεγάλους, επισκέπτονταν το απόγευμα κι άλλα σπίτια για να ευχηθούν ευημερία, υγεία και καλή σοδειά, πίνοντας κρασί (на вино-να βίνο) ή καφέ (на кафе-να κάφε), τί καφέ δηλαδή, ψημένο κριθάρι και ρεβίθι αλεσμένα σε χειροκίνητο μύλο, ένας γλυκύβραστος μαύρος ζωμός με δικό του άρωμα.

Την επόμενη της γιορτής του Αγίου, που οι επισκέπτες είχαν φύγει και ήταν χωρίς υποχρεώσεις της υποδοχής, γινόταν ο κυρίως χορός (танец-τάνετς). Όλο το χωριό μαζευόταν στην πλατεία, όπου συνήθως ήταν το κέντρο του χωριού. Δύο μεγάλοι κυκλικοί και ομόκεντροι χοροί (танци-τάντσι) σχηματίζονταν, ο ένας των αντρών και ο άλλος των γυναικών. Απαγορεύονταν άλλοι χοροί κι αυτό το περιφρουρούσαν μόνοι τους. Οι παρέες έκαναν τις παραγγελίες τους για τους χορούς. Αυτός που έκανε την παραγγελία έσερνε το χορό. Αν δεν τηρούσαν την προτεραιότητα πρόκυπταν καβγάδες και μερικές φορές δεν έλειπαν και σοβαροί τραυματισμοί. Γενικότερα τηρούσαν μια τάξη που δεν την παραβίαζαν οι περισσότεροι, όταν όμως το αλκοόλ όριζε τη βούληση, τότε και η συμπαριφορά τους ήταν ανάλογη.

Προτεραιότητα είχαν για χορό οι μεγαλύτεροι κι ακολουθούσαν οι νεότεροι. Όλοι οι νέοι όλες τις μέρες και ώρες, ήταν παρόντες. Ακόμη κι όσοι ήταν βοσκοί, τη μέρα αυτή κάποιοι τους αντικαθιστούσαν για να βρεθούν στο πανηγύρι, να δούνε και να φλερτάρουν κοπέλες κι επιπλέον να επιδείξουν τις χορευτικές τους ικανότητες.

Γύρο από τους δύο κυκλικούς ομόκεντρους χορούς σχηματιζόταν ένα ανθρώπινο τείχος από παρατηρητές κι απ΄όσους ήθελαν να ξεκουραστούν προσωρινά από το χορό. Τα μικρά παιδιά σχημάτιζαν στο κέντρο δικό τους χορό (детски танец-ντέτσκι τάνετς) και μιμούμενα τους μεγάλους μάθαιναν τους χορούς.

Οι αρχήστρες (тапани, чалгаџии – ταπάνι, τσσαλγκάτζζιι), μέχρι το 1920 περίπου ήταν φτωχές. Μία ή δύο γκάιντες και ένα τάπαν (τύμπανο) ή ντέφι. Μετά το 1920 δημιουργήθηκαν τα συγκροτήματα με κυρίαρχο το κλαρίνο που το συνόδευαν τα χάλκινα (тоторошка, бугија – τοτορόσσκα, μπούγκια), ένα μεγάλο τάπαν και ένα ταπαράντσσε (τυμπανάκι). Οι οργανοπαίχτες, όλοι ερασιτέχνες και κατά κανόνα τσιγγάνοι. Τα συγκροτήματα στο γλέντι βρίσκονταν έκκεντρα στο εσωτερικό του χορού κι ακολουθούσαν την κεφαλή του χορού. Δεν είχαν μικροφωνικές ή μεγαφωνικές υποστηρίξεις (суви тапани-σούβι ταπάνι).

Τα σύγχρονα πανηγύρια έχουν τυποποιηθεί στο μοντέλο της κατανάλωσης και οι δείκτες επιτυχίας ενός πανηγυριού είναι οι ποσότητες αλκοόλ και φαγητών (σουβλάκι) που καταναλώθηκαν.

Τυποποιημένα χορευτικά συγκροτήματα την παραμονή κι ανήμερα, κάτω από την καθοδήγηση του χοροδιδασκάλου, εκτελούν τους τοπικούς μας χορούς.

Οι επισκέψεις σε σπίτια για ποτό ή φαγοπότι έχουν πάψει από καιρό, ενώ τα μαγαζιά που σερβίρουν φαγητά κι έχουν μισθωμένα επαγγελματικά συγκροτήματα, γεμίζουν.

Ένα άλλο χαρακτηριστικό των σύγχρονων πανηγυριών που αλλοιώνει τον τοπικό χαρακτήρα είναι αυτό που σχετίζεται με τα μισθωμένα μουσικά συγκροτήματα κι αναφερόμαστε τόσο στην σύνθεση, που είναι υβριδική, όσο και στην ένταση τους που είναι απαράδεκτα εκκωφαντική. Όλα αυτά κάνουν τον παραγώμενο ήχο ν΄απομακρύνεται συνέχεια από τον τοπικό ήχο.

Τα πανηγύρια, χώρια από τον ψυχαγωγικό χαρακτήρα, έχουν κι ένα σημαντικό επικοινωνιακό και κοινωνικό χαρακτήρα. Η επικοινωνία (συζήτηση) και η ανταλλαγή απόψεων που είναι το κύριο στοιχείο σύνδεσης των ανθρώπων που πιθανόν να ισχυροποιήσει τους δεσμούς, κάτω από συνθήκες ηχορρύπανσης, εξαιτίας των εκπομπών πολλών ντεσιμπέλ, είναι δύσκολη εώς αδύνατη, αφού δυσχεραίνεται η ακοή, προκαλείται εκνευρισμός και φέρνει κόπωση.

Αυτές οι εθνικές εκλογές δεν είναι ίδιες όπως οι προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις, τα προηγούμενα χρόνια. Διαφέρουν πολύ. Όχι όμως όπως νομίζει η μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών, ότι δήθεν μ΄αυτές θα «σπάσει» το κομματικό σύστημα-κατεστημένο, αφού τέτοια εκδοχή σερβίρουν τα ΜΜΔ (Μέσα Μαζικής Διαστρέβλωσης), ή επειδή θα μπουν στην Βουλή κακές απομιμήσεις των κομματικών σχηματισμών. Δεν θα υπάρξει στην εκλογική διαδικασία-αποτελέσματα διαφοροποίηση σε ότι αφορά την αλλαγή του πολιτικού σκηνικού-ιδεολογίας ή την αφετηρία νέων ιδεολογικών δρόμων και σχετική διαφοροποίηση-μαζικοποίηση εναλλακτικών πολιτικών επιλογών. Η «Διαφορά» θα είναι, μέσο της εκλογικής διαδικασίας-εκλογών, η επιβεβεβαίωση-σφραγίδα της εθνικοσοσιαλιστικής λογικής, του φαικόκκινου κυρίαρχου πολιτικού ρεύματος στην χώρα μας τόσο στην πολιτική όσο και στην κοινωνία.

Κομματικές εκφράσεις ως εξαιρέσεις, θα επιβεβαιώνουν τον κανόνα ακόμη και με «Δονκιχωτικές» απόπειρες καλοποροαίρετων μοναδικοτήτων, στελεχών-υποψηφίων, εξω-κοινοβουλευτικών σχηματισμών εδώ και χρόνια, που συμμετέχουν ουσιαστικά αποκλεισμένοι ή πολιτικά απομονωμένοι ακόμη και στο εκτρωματικό εκλογικό σύστημα διαχρονικά. Έτσι είναι δομημένο επί δεκαετίες το «πολιτικό κομματικό θέατρο».

Η εθνικοσοσιαλιστική κυρίαρχη ιδεολογία βασίσθηκε στην εθνικιστική κρατική παιδεία και παράλληλα στην καταστροφική οικονομική εφαρμοστική πολιτική τις τελευταίες δεκαετίες. Ο εξουσίες οικοδόμησαν απομίμηση-κακέκτυπο ανατολικού τύπου-κράτους οικονομικής ανάπτυξης, μεταξύ άλλων σαμποτάρισμα της ιδιωτικής οικονομίας, με αναγωγή-τοτέμ το δημόσιο-κράτος, τέρας καταφυγίου και εξάρτησης ταυτόχρονα για κάθε πολίτη. Η οικονομική κρίση των δύο τελευταίων ετών έγινε απλά αφορμή να αποκαλυφθεί επιτέλους το πολιτικό εθνικοσοσιαλιστικό τέρας στην χώρα. Αυτή είναι η «Διαφορά».

Φανταστείτε τα τελευταία χρόνια και την προεκλογική περίοδο, τις σκιαμαχίες στα περί οικονομικής κρίσης, Μνημονίων, Συμφωνιών των μεγαλύτερων κοινοβουλευτικών πολιτικών σχηματισμών αλλά και διάφορων πολιτικών ταχύπαρτων ή τυχοδιωκτών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι κάποιοι μεν να ξιφουλκούν-δαιμονοποιούν ανέξοδα και επιθετικά κατά των «ξένων». Σίγουρη επένδυση για να ασελγούν ιδεολογικά πολιτικά στις «απαίδευτες μάζες».  Άλλοι δε να κατηγορούν επίσης γενικά τους «ξένους» με την δικαιολογία της εξανάγκασης εφαρμογής οικονομικών μέτρων, επιχειρηματολογώντας πως ήθελαν μεν αλλιώς, αλλά δεν μπορούσαν διαφορετικά για τα «κακά της χώρας», γιατί τους πίεσαν-εκβίασαν οι πράγματι «κακοί ξένοι» και δεν φταίνε οι ίδιοι. Οι μεν επιβεβαιώνουν τους δε και τούμπαλιν. Αυτό είναι το προεκλογικό σκηνικό.  Όλοι αυτοί εθελοτυφλούν και αγωνιούν μόνον για να επιβιώσουν στην πολιτική σκηνή, με άλλα λόγια να επενδύσουν στην διατήρηση του σαπισμένου πολιτικού-ιδεολογικού συστήματος.

Για το καλύτερο αύριο στην χώρα είναι προϋπόθεση η εκ βαθέων μεταρρύθμιση στην εθνική ιδεολογία και όχι μόνον οικονομικές εφαρμοστικές πολιτικές. Συνεχώς, επί δεκαετίες εγχαράσσεται το ιδεολόγημα περί «ελληνικού περιούσιου έθνους» εξυπνότερου-καλύτερου των άλλων σύγρονων εθνών και παράλληλα στοχοποίηση των «ξένων», με την συνομοσιωλογική λογική κυρίαρχη. Η σφυρηλάτηση-σμίλευση του Έλληνας-Έλληνας, συνήθως Έλληνας-Ελληναράς, είναι δυστυχώς θεμέλιο της δημιουργίας εθνικιστικής ιδεολογίας, στερεοτύπων, «κουλτούρας» γενικά στην χώρα. Εκεί στην απαραίτητη ιδεολογική εθνική μεταρρύθμιση έχει υποχρεωτικά θέση η μειονοτική διάσταση και η αναγνώριση εθνικών διαφορετικοτήτων στην χώρα, μεταξύ αυτών την ιδιαίτερη Μακεδονική εθνκή ταυτότητα. Πρέπει να αντικατασταθεί η ξεπερασμένη αντίληψη-ευαγγέλιο Έλληνας-Έλληνας με την έννοια Έλληνας-Πολίτης. Συνειδητοποιημένος πολίτης οργανωμένου κράτους δικαίου. Αυτή και ειδικά το δεύτερο συνθετικό πρέπει να είναι η αφετηρία για νέους δρόμους. Αν δεν γίνει ξεκινώντας από την βασική Παιδεία θα ακολουθηθεί η πεπατημένη τα επόμενα χρόνια με χειρότερη προοπτική. Όσο απλό ακούγεται τόσο δύσκολα ισχύει στην χώρα που είναι βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη πολιτικής Δημοκρατίας. Δυστυχώς αυτή η έννοια είναι άγνωστη στην νεοελληνική ιδεολογία-πρακτική-συμπεριφορά.

Η Ε.Ε.Σ.-ΟΥΡΑΝΙΟ ΤΟΞΟ δεν θα συμμετέχει στις εκλογές γιατί πολύ απλά δεν μπορεί να συμμετέχει βουτώντας στον ήδη διαμορφωμένο πολιτικό «βούρκο». Βέβαια είναι πράγματι βασική πολιτική αρχή ενός κόμματος να συμμετέχει σε εκλογικές διαδικασίες-αναμετρήσεις που αποτελεί κορυφαία επιλογή κομματικού σχηματισμού. Όμως αυτό θα ήταν δυνατόν να γίνει όταν γίνονται σε ομαλές δημοκρατικές συνθήκες. Κρίνουμε ότι δεν ισχύουν για την χώρα, ειδικά όταν σχετίζεται η εκλογική συμμετοχή με την μειονοτική Μακεδονική διάσταση. Έχουμε την εμπειρία προηγούμενων εκλογικών αναμετρήσεων, συμμετείχαμε με την ελπίδα ότι θα αλλάξουν οι συνθήκες και ενδυνάμωση της ισότιμης, δημοκρατικής και αξιοκρατικής λογικής.  Προσπαθήσαμε για να δώσουμε θετικό ερέθισμα για ουσιαστικές αλλαγές στην χώρα ακόμη και μέσα από τις «ελλειματικές» δημοκρατικές εκλογικές διαδικασίες. Κάθε φορά ήταν και χειρότερα όπως δολιοφθορά-υποκλοπή ψήφων, πέταγμα ψηφοδελτίων από τα ΕΛΤΑ στο καλάθι των αχρήστων πριν την εκλογική διαδικασία ή κατά την διάρκειά της, εκφοβισμός ψηφοφόρων σε μειονοτικά χωριά κλπ… όπου στις προηγούμενες ευρω-εκλογές το κόμμα αποκλείστηκε «πραξικοματικά» ακόμη και από τα τηλεοπτικά Μέσα προεκλογικά, μετά από παρέμβαση ως συνήθως του «βαθέως κράτους».

Με αυτές τις συνθήκες θα ήταν επίσης ασέβεια προς τα μέλη και φίλους μας, που συνεισφέρουν ανιδιοτελώς οικονομικά, να πετάξουν στο κόμμα σήμερα χρήματα, μέσω της συμμετοχής σε αντι-δημοκρατικές για εμάς προεκλογικές πρακτικές. Το «πηγάδι» δυστυχώς δεν έχει πλέον πάτο στην χώρα. Επίσης η πολιτική ηθική του Ουράνιου Τόξου οδηγεί στην απόφαση το κόμμα να μην ασελγεί ψηφοθηρικά, επενδύοντας στο «ιμιτατσιόν» αντιεξουσιαστικό παράπονο  «απαίδευτου» πολίτη γενικά, προς «εξαγορά» ψήφων, ειδικά μετά την οικονομική κατάσταση των τελευταίων ετών στην χώρα. Αυτό είναι μειονέκτημα-κεκτημένο στην Ελλάδα για τα περισσότερα κόμματα. Για εμάς ευτυχώς όχι.

Τα μέλη και οι φίλοι μας είναι ικανοί να κρίνουν πώς πρέπει να συμπεριφερθούν στις εθνικές εκλογές ακόμη και αν αποφασίσουν να ψάξουν, να βρουν και διαλέξουν «διαμάντια στον βούρκο». Ας κρίνει λοιπόν ο οποιοσδήποτε φίλος-μέλος πως θα συμπεριφερθεί στις εθνικές εκλογές ή αν υποστηρίξει ή όχι με την ψήφο του κόμμα ή υποψηφίο, αφού η βασική προϋπόθεση για να χαρακτηριστεί «διαμάντι»  εκτός των άλλων είναι η δημόσια θέση οποιοδήποτε (κόμμα-άτομο) για αναγνώριση-σεβασμό της Μακεδονικής εθνικής κοινότητας στην χώρα.

ΤΟ ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ ΤΗΣ Ε.Ε.Σ.-ΟΥΡΑΝΙΟ ΤΟΞΟ

Κυκλοφορησε από τις εκδόσεις ΕΝΕΚΕΝ το πρώτο μυθιστόρημα της Κατερίνας Μόντη με τίτλο  “Η ΚΑΤΑΘΕΣΗ”.

Η Κατερίνα Μόντη γεννήθηκε στα Γιαννιτσά το 1962. Σπούδασε Ιατρική στη Θεσσαλονίκη και πήρε στη συνέχεια την Παιδιατρική ειδικότητα, που από το 1999 την ασκεί ως γιατρός του ΕΣΥ. Το βιβλίο Η ΚΑΤΑΘΕΣΗ είναι το πρώτο της μυθιστόρημα.

Χωρίς αμφιβολία πρόκειται για το πρώτο μυθιστόρημα που γράφτηκε και κυκλοφόρησε στην Ελλάδα με βασικούς πρωταγωνιστές δύο Μακεδόνες, άγνωστους μεταξύ τους, οι οποίοι εργάζονται σε Δημόσιες Υπηρεσίες του Ελληνικού κράτους και, για υπηρεσιακούς λόγους, βρέθηκαν αντιμέτωποι: Την γιατρό Δέσποινα Ντήμα αριστερών πολιτικών πεποιθήσεων και τον αστυνομικό της αντιτρομοκρατικής Σωτήρη Παπακόιτση.

Παρά τις διαφορές τους, στο τέλος οι δυο πρωταγωνιστές, ανακαλύπτουν το κοινό σημείο που τους ενώνει: τη μακεδονικότητά τους την οποία κάθε φορά που εκδήλωναν δημόσια ή ιδιωτικά -ο καθένας στον δικό του χώρο- βρέθηκαν σε σύγκρουση με το φιλικό, πολιτικό, εργασιακό ακόμη και με το οικογενειακό τους περιβάλλον.

Βεβαίως, το βιβλίο δεν ασχολείται μόνο με τους Μακεδόνες και την θέση τους στην ελληνική κοινωνία. Συζητάει για την αριστερά, τις γυναίκες, τον εθνικισμό, την οικονομική κρίση, το Δ.Ν.Τ. σε μια Ελλάδα που, θέλοντας και μή, αλλάζει…

Περιληπτικά η υπόθεση του βιβλίου:
«Τον Ιανουάριο του 2010, δύο αστυνομικοί της Αντιτρομοκρατικής επισκέπτονται στο σπίτι της στην Ικαρία μια γυναίκα, για να της πάρουν κατάθεση.

Τι έχουν εναντίον της; Τι τους κρύβει εκείνη; Πώς θα καταλήξει η αναμέτρησή τους να ανασκαλίσει απωθημένα μέχρι και της Μακεδονικής Ιστορίας;

Η ανακρινόμενη θα αποφασίσει να γράψει τελικά τη δική της πλέον κατάθεση, όπου αφηγείται και συζητάει για την αριστερά, τις γυναίκες, τον εθνικισμό, τις μειονότητες. Για τις προσωπικές και κοινωνικές μας περιπέτειες και ουτοπίες, σε μια κρίσιμη εποχή για την Ελλάδα και τον κόσμο…»

Ακολουθεί απόσπασμα από το βιβλίο “Η Κατάθεση”:

«Εεε! ζα στραμότα… Να μας έβλεπες, μπρε, πώς ορκιζόμασταν. Όλο το χωριό μας μάζεψαν στην εκκλησία να δώσουμε όρκο όλοι μαζί ότι δεν θα μιλάμε τη γλώσσα μας, γιατί το Ευαγγέλιο λέει είναι ελληνικό.. Κατάλαβες; και τον Θεό όπως τους ταίριαζε. Φαντάσου και να ήταν ο Χριστός Έλληνας… Γκόσπουντι ντα μι πρόστι. Μέχρι και τους σταυρούς των πεθαμένων ξηλώνανε αν δεν είχαν ονόματα ελληνικά.

»Δεν στα λέω αυτά για να σε βάλω μίσος, αλλά για να μάθεις! Ένα σωρό αθρώποι ήμασταν έναν καιρό: λογής λογής ράτσες, ο καθένας με τα δικά του: Βλάχοι, Τσιγγάνοι, Αρμένηδες, Εβραίοι. Αυτοί πάλε; Παντού τους βλέπαμε, η Σαλονίκη γεμάτη, αλλά ούτε καταλάβαμε για πότε φόρεσαν εκείνο το αστέρι στο μανίκι, για πότε χαθήκανε μετά απ’ τον κόσμο. Πώς μπρε καμμιά φορά ο άνθρωπος το βλέπει το κακό να ’ρχεται και σα να μην το πιστεύει; Απ’ τις δικές τους τις λίρες, πόσοι γίνανε πλούσιοι σε μια νύχτα…. Ένα σωρό, σε λέω, ράτσες, όπου κι αν τραβούσαν τη γραμμή, καθαρό κράτος δεν έβγαινε, για κανέναν. Κι εδώ σε μας, ακόμη και μετά την πρώτη μοιρασιά, χίλιες γλώσσες! Κι οι Ρουμανόβλαχοι άλλα μιλούσαν, και οι Αρβανίτες άλλα, και οι πρόσφυγες αργότερα με ένα σωρό γλώσσες μας ήρθαν, μέχρι και καθαρά τούρκικα. Κι αυτοί τραβήξανε μεγάλες στενοχώριες, αμά το κράτος δεν τους κυνήγησε. Ίσα ίσα, απ’ αυτούς βρίσκανε κάτι σερσέμηδες για μαντρόσκυλα να κυνηγάν εμάς, ότι εκείνοι ήταν οι σωστοί Έλληνες κι εμείς οι, οι… ποιοι, μπρε; Ούτε όνομα δεν έβρισκαν να μας δώσουν, τι ήμασταν, τι να μας κάνανε. Μια Έλληνες μας έλεγαν, μια Μακεδόνες, μια Βουργάρους, ό,τι ταίριαζε στην κατάσταση. Κι εμείς πάλε, μαλλιά κουβάρια!

Αδέλφια με ίδιο αίμα, ο ένας να λέει Βουλγαρία, ο άλλος Σερβία, ο άλλος Ελλάδα, πιο πολύ από φόβο, πού να σώσουμε την γκλάβα μας. Χώρια και πόσοι τραβήξανε μέχρι Αυστραλία και Αμερική…

»Άμα όσες γκλάβες σωθήκανε εδώ, σίνκο ’μ, έπρεπε και να αλλάξουν! Δεν έφτανε τα χωριά που τα αλλάξανε όλα όνομα, έπρεπε και του καθενός το όνομα να σβηστεί. Ό,τι ήθελαν μας βάφτιζαν ξανά μονάχοι τους, καθόταν ένας καλαμαράς στην καρέκλα και αποφάσιζε, να- ζέβα όνομα, να-ζέβα επίθετο! Μερικοί είχανε και λίγο σέβαση και μας άλλαζαν μόνο τα τελευταία γράμματα, άλλοι πάλε ό,τι τους κάπνιζε. Θα με πεις, και να μη μας τα άλλαζαν οι γραφιάδες κι οι παππάδες, τ’ αλλάζαμε από μόνοι μας, πού θα μας άφηναν να πάμε με τα παλιά; Πατριές ολόκληρες χαθήκανε στα χαρτιά. Τα κτήματα και τα χωράφια, ποιο όνομα ήταν πριν και ποιο μετά; Μετά τον πόλεμο έκαναν και… πώς το λέγανε… δήμευση. Παίρνανε τις περιουσίες απ’ όποιον έφευγε και τις μοίραζαν στους εθνικόφρονες. Ό,τι είχε γράψει ο παππούς σου στον αδελφό μου, χάθηκε όταν έφυγε για Μπίτολα. Κι αυτός χάθηκε μαζί, ούτε κερί ν’ ανάψει δεν μπορεί να έρθει, δεν τον αναγνωρίζει η πατρίδα του, δεν υπάρχει. Και σιγά τα χωράφια να με πεις, γκουλέμα ραμπότα, όποτε μοίραζαν κλήρο, όλα στους άλλους, σε μας ντιπ, νίστο, με το ζόρι κανένα μπαξεδάκι, εκτός αν είχες μεγάλο μέσον. Στον κάμπο πάλι κάτω στα Γιαννιτσά; Που έκαναν τον βάλτο χωράφια; Τα ίδια και χειρότερα.

»Αχ, μάικω μάρε μάικω… Σαν ζαλισμένοι ήμασταν, κυνηγημένοι μες στα ίδια μας τα σπίτια. Νε όνομα, νε μιλιά. Άμα θυμώναμε ήμασταν Βουργάρικα σκυλιά, άμα ζαρώναμε ήμασταν ζαματένοι. Τι να πω; Ας μας είχαν για καθυστερημένους κι ας μας άφηναν στην ησυχία μας. Εμείς μπρε, ήμασταν ήσυχοι, τη δικιά μας ζωή μόνο θέλαμε. Θυμάσαι εκείνο το τραγούδι που τραγουδούσε ο παππούς σου όταν έπινε κανένα ουζάκι, κι εγώ τον μάλωνα; Νε σάκαμε μπογκάτσφο, νε σάκαμε παρί, σαμ σάκαμε σλομπόντα, σλομπόντα ντα ζηβέιμε. Εϊ, τσαρβένα Ματσεντόνια.

Η πρώτη εντύπωση είναι ανώδυνη, σχεδόν καθησυχαστική. Ένα

του Νίκου Δήμου

στρογγυλό παιδικό πρόσωπο (από αυτά που οι Αγγλοσάξονες ονομάζουν baby-face) με άκακο ύφος και ροδαλό χρώμα. Ύφος καλομαθημένου και αθώου βουτυρομπεμπέ. Τίποτα δεν προειδοποιεί για τον κίνδυνο.

Όμως, όταν αρχίσει να μιλάει, καταλαβαίνεις κάτι παράξενο. Καταλαβαίνεις ότι δεν σκέπτεται. Οι φράσεις του έρχονται έτοιμες από κάποιο κέντρο και εκφέρονται αυτοματοποιημένα. Ό,τι πει είναι προκατασκευασμένο, προμαγειρευμένο. Δεν υπάρχει περίπτωση να αλλάξει, διότι δεν υφίσταται ο μηχανισμός που θα μπορούσε να τροποποιήσει μία σκέψη.

Την ώρα που μιλάει τα μάτια είναι κενά. Το ύφος παραμένει ίδιο, πρόσχαρο και προσηνές, είτε λέει ευχάριστα πράγματα είτε τρομερά. Για την ακρίβεια λέει τα πιο τρομερά πράγματα με απόλυτα φιλικό τρόπο. Σε σημείο μερικές φορές να μην καταλαβαίνεις πόσο τρομερά είναι.

Όσο τον άκουγα, πάγωνα. Ήμουν ανίκανος να τον αντιμετωπίσω. Τι νόημα έχουν τα επιχειρήματα για κάποιον που δεν στοχάζεται; Έλυσα όμως ένα ερώτημα που με βασάνιζε μία ζωή. Ήταν αδύνατο να καταλάβω πώς έγιναν τα Άουσβιτς και τα Μπούχενβαλντ. Πώς ήταν δυνατόν άνθρωποι – κατά τεκμήριο μάλιστα μορφωμένοι και πολιτισμένοι – να οργανώσουν τέτοιες απανθρωπίες.

Ακούγοντάς τον να μιλάει χωρίς να σκέπτεται, ακούγοντας αυτά που έλεγε – ιδίως με τον τρόπο που τα έλεγε – κατάλαβα. Ήταν αυτονόητο ότι ένας τέτοιος τρόπος ύπαρξης θα οδηγούσε αναγκαστικά σε Άουσβιτς. Με το χαμόγελο. Με την παιδική απορία στα μάτια: “Μα γιατί; Αφού αφορά μόνο τους Εβραίους και τους Γύφτους. Εσάς δεν σας αγγίζει. Σωτήρια και επιβεβλημένη ενέργεια”.

Για την Πατρίδα. Για το Γένος. Για το Έθνος. Για το καλό όλων μας.

Οι άνθρωποι αυτοί υπάρχουν. Κυκλοφορούν ανάμεσά μας. Είναι δε τέτοια η τερατωδία της ύπαρξής τους, που κανείς δεν υποψιάζεται πόσο μαύρο είναι το Μαύρο που κλείνουν μέσα τους. Εκλέγονται βουλευτές, αποκτούν τηλεοπτικές εκπομπές. Με βάση την δημοκρατική φενάκη (“ίσο χρόνο για τον Χίτλερ και τους Εβραίους”) τους δίνεται παντού ο λόγος.

Το Απόλυτο Κακό είναι το ανεπίγνωτο. Ο θεός να μας φυλάει από το καλοκάγαθο παιδικό τους χαμόγελο…

Πλέον είναι γεγονός. Η μακεδόνικη νεολαία στην Ελλάδα, διασκεδάζει μακεδόνικα. Έτσι όπως διασκέδαζαν οι προγόνοι της κάποτε, έτσι όπως ΔΕΝ θέλουν οι επίσημες και ανεπίσημες αρχές να διασκεδάζει. Μακεδόνικα!

Αυτό συνέβει και κατά τη διάρκεια των εορτών του Πάσχα, όπου διοργανώθηκαν πολλοί χοροί και γλέντια, σε πολλά μέρη όπου ζουν εθνικά Μακεδόνες. Η Нова Зора παρεβρέθηκε σε έναν από αυτούς τους χορούς και οι εντυπώσεις ήταν θαυμάσιες. Λόγος για το μεγάλο πασχαλινό χορό που διοργάνωσε ανήμερα το βράδυ του Πάσχα, ο πολιτιστικός σύλλογος του Овчарани,Леринско – Οβτσσάρανι,Λέρινσκο (Μελίτη Φλώρινας), στο κέντρο Grande Casa και το αποτέλεσμα ήταν φανταστικό. Εκατοντάδες  Μακεδόνες, νέοι κυρίως, συγκεντρώθηκαν από το Овчарани, τα γύρω χωριά της περιοχής, αλλά και από πολύ πιο μακρινά μέρη και με τη συνοδεία της καταξιωμένου συγκροτήματος Лерински Билбили-Λέρινσκι Μπίλμπιλι –Αηδόνια της Φλώρινας, χόρεψαν και τραγούδησαν μακεδόνικα τραγούδια εώς τα ξημερώματα. Η εικόνα ήταν υπέροχη. Η τεράστια πίστα, του τεράστιου αυτού κέντρου διασκέδασης, ήταν συνεχώς γεμάτη από νέους και νέες, οι οποίοι χαίρονταν τη μακεδονικότητά τους και απολάμβαναν τον πολιτισμό τους. Καλεσμένη της βραδιάς ήταν και η γνωστή τραγουδίστρια από τη Δημοκρατία της Μακεδονίας, Анастасија Петревска – Αναστάσια Πέτρεβσκα, η οποία τραγούδησε παλιά παραδοσιακά μακεδόνικα τραγούδια, δημιουργώντας μια ξεχωριστή ατμόσφαιρα. Το χαρακτηριστικότερο της ωραίας αυτής βραδιάς, ήταν ο χαιρετιστήριος λόγος έναρξης του χορού, ο οποίος δώθηκε από μέλος του πολιτιστικού συλλόγου και δώθηκε στη μακεδόνικη γλώσσα. Ακολουθεί ο λόγος αυτός όπως δόθηκε στη μακεδόνικη γλώσσα και έπειτα μεταφρασμένος στην ελληνική:

,, Πριάτελι, Μπράκια,

Ρίστος Βοσκρέσε. Ζα νόγκου γκόντινι να σ΄τι Μακέντοντσι. Κουλτούρνοτο ντρούσστβο να Οβτσσάρανι, οργκανιζίρα Βελιγκντένσκα βέσελμπα. Ζα σ΄τι. Ζα τσέλιοτ σβετ ι νάι πόικε ζα Μακεντόντσιτε, Βέλικντεν σιμπολιζίρα βοσκρεσένιε να πράβοτο ι να βιστίνατα. Ζα τόα πράβο ι τάα βίστινα νίε σε μπόρεμε κάκο μόζζεμε. Μπλαγκοντάριμε νόγκου να σέκοϊ έντεν σστο ε τούκα ι σστο ε σο νας. Ντα μπίντετε ζζίβι ι ζντράβι,,.

(Φίλοι, Αδέρφια, Χριστός Ανέστη. Χρόνια πολλά σε όλους τους Μακεδόνες. Ο πολιτιστικός σύλλογος του Οβτσσάρανι, οργανώνει Πασχαλινό γλέντι. Για όλους. Για όλον τον κόσμο και ιδιαίτερα για τους Μακεδόνες, το Πάσχα συμβολίζει την ανάσταση του δικαίου και της αλήθειας. Για αυτό το δίκαιο και αυτήν την αλήθεια αγωνιζόμαστε όσο μπορούμε. Ευχαριστούμε πολύ στον καθένα που βρίσκεται εδώ και είναι μαζί μας. Να είστε γεροί και δυνατοί).

Επίσης μεγάλο μακεδόνικο πασχαλινό χορό, με μεγάλη επιτυχία, κόσμο και κέφι, διοργάνωσε και ο πολιτιστικός σύλλογος του χωριού Чичигс,Ениџевардарско – Τσσιτσσιγκς,Ενιτζζαβάρνταρσκο (Σταυροδρόμι Γιαννιτσών), με την ορχήστρα Македонски Мерак-Μακεδονικό Μεράκι και το κέφι διέρκησε ως το πρωί.

Πασχαλινό γλέντι έγινε και στο χωριό Мокрени-Μόκρενι (Βαρυκό) με την ορχήστρα Χάλκινα Ηχοχρώματα, και επίσης την ημέρα της Ζωοδόχου Πηγής, έλαβε μέρος και το πανηγύρι του χωριού Горно Неволјани,Леринско – Γκόρνο Νεβόλιανι,Λέρινσκο (Σκοπιά Φλώρινας), με την ορχήστρα Μουσικόραμα.

Στις 22 Απριλίου 2012, στην πόλη Мелник-Μέλνικ, Μακεδονία του Πίριν, Βουλγαρία, έλαβε μέρος Παμμακεδονική Συγκέντρωση προς τιμή του μεγάλου Μακεδόνα επαναστάτη και ιδεολόγου, Јане Сандански-Γιάνε Σαντάνσκι. Διοργανωτές της μεγάλης αυτής εκδήλωσης ήταν η μακεδόνικη οργάνωση στη Βουλγαρία ОМО „Илинден” – ПИРИН, η Αυστραλιανή Μακεδόνικη Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, το Μακεδονικό Διεθνές Κίνημα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Καναδά, ο Σύλλογος Καταπιεσμένων Μακεδόνων στη Βουλγαρία, Η Παραδοσιακή Μακεδόνικη Οργάνωση  ВМРО (ανεξάρτητη), η Μακεδονική Χριστιανική Αδελφότητα „Св. пророк Илија-(Προφήτης Ηλίας)”, ο πολιτιστικός σύλλογος „Никола Вапцаров (Νίκολα Βάπτσαροβ)”,  ο πολιτιστικός σύλλογος „Цар Самуил (Τσαρ Σαμουήλ)”, ο πολιτιστικός σύλλογος  „Илинден (Ίλιντεν)”, η εφημερίδα „Народна волја (Νάροντνα Βόλια – Λαϊκή Επιθυμία)”,  και το ενημερωτικό δελτίο „Македонски глас (Μακέντονσκι Γκλας – Μακεδόνικη Φωνή)”. Η συμμετοχή του κόσμου ήταν πολύ μεγάλη και παρεβρέθηκαν Μακεδόνες από όλες σχεδόν τις χώρες των Βαλκανίων. Με ένα λεπτό σιγής, προσκύνημα και τον ύμνο του ΟΜΟ Ιλιντεν ΠΙΡΙΝ ξεκίνησε η εκδήλωση και στην συνέχεια κατατέθηκαν στεφάνια στο μνημείο του ήρωα. Χαιρετισμό προς την συγκέντρωση απήυθυνε το Виножито-Ουράνιο Τόξο, όπως και ο σύλλογος Μακεδόνων Πολιτικών Προσφύγων από την Ελλάδα με έδρα τη Μπίτολα. Το εορταστικό μέρος της εκδήλωσης ξεκίνησε με χορούς του χορευτικού τμήματος του πολιτιστικού συλλόγου του χωριού Крушаре, Ениџевардарско – Κρούσσαρε, Ενιτζζεβάρνταρσκο (Αμπελειές Γιαννιτσών), ο οποίος ενθουσίασε τους παρεβρισκομένους. Ο υπεύθυνος του συλλόγου του Κρούσσαρε, χάρισε στο ОМО „Илинден”-ПИРИН αναμνηστική πλακέτα και έπειτα ήταν η σειρά των χορευτών του Крушаре να ενθουσιαστούν με τα χορευτικά και μουσικά συγκροτήματα που ακολούθησαν. „Εμείς αναστήσαμε την παράδοση του χωριού μας βασιζόμενοι στις γιαγιάδες και παππούδες μας„ δήλωσαν, „και εδώ ακούσαμε και είδαμε τους ίδιους χορούς και ακούσαμε τα ίδια τραγούδια“.  Στην συγκέντρωση συμμετείχαν επίσης πολιτιστικοί σύλλογοι από τις πόλεις Разлог-Ράζλογκ,  Банско-Μπάνσκο, Благоевград-Μπλαγκόεβγκραντ, Гоце Делчев-Γκότσε Ντέλτσσεβ. Η συγκέντρωση διέρκησε ως αργά το απόγευμα και…φυσικά, αναπόσπαστο κομμάτι της εκδήλωσης, οι μυστικές υπηρεσίες της Βουλγαρίας και τεράστιος αριθμός αστυνομικών!

Το Λονδίνο, στα πλαίσια των Ολυμπιακών Αγώνων που θα λάβουν μέρος φέτος το καλοκαίρι,  διοργανώνει και Πολιτιστική Ολυμπιάδα, με την συμμετοχή καλλιτεχνών από 205 χώρες και μεγάλο αριθμό συναυλιών, θεατρικών παραστάσεων, εκθέσεων κτλ. Οι οργανωτές, οι οποίοι είναι υπεύθυνοι για το ποιούς καλλιτέχνες θα καλέσουν, δεν παρέλειψαν τον μακεδόνικο πολιτισμό, ο οποίος θα εκπροσωπηθεί από δύο καλλιτέχνες. Τον Стевче Стојковски-Στέφτσσε Στόικοβσκι, τον οποίο πρόσφατα, στο χορό της Нова Зора, απολαύσαμε στο κάβαλ και την γκάιντα και τον διεθνούς φήμης Μακεδόνα πιανίστα Симон Трпчевски – Σίμον Τ΄ρπτσσεβσκι. Η πρόσκληση που έλαβε ο Στόικοβσκι  αποτελεί ιδιαίτερη τιμή και για όλους τους εθνικά Μακεδόνες στην Ελλάδα, επειδή ο Στέφτσσε κατάγεται από το μακεδόνικο χωριό Врбени (Екши Су),Леринско – Βρμπενι (Έκσσι Σου), Λέρινσκο (Ξυνό Νερό Φλώρινας). Ο Στέφτσσε θα παρουσιάσει μέρος της παραδοσιακής μακεδόνικης πολιτιστικής κληρονομιάς, ενώ ο Σίμον της κλασικής.

Дел од Попис на население во 1914 година во селото Буф, Леринско. Повеќе коментари се непотребни!

Τμήμα Απογραφής πληθυσμού το 1914, στο χωριό Μπουφ, Λέρινσκο (Ακρίτας Φλώρινας). Περισσότερα σχόλια είναι περιττά!

Αλεξάνταρ Στεβάνοβ

Κατά τη διάρκεια του Δεύτερου Παγκόσμιου Πόλεμου, οι Μακεδόνες, μαζικά εντάχθηκαν στον αγώνα εναντίον του φασισμού και του ναζισμού. Αυτό δεν ίσχυε μόνο για τους Μακεδόνες που ζούσαν στη Μακεδονία και τα γειτονικά κράτη, αλλά και για τους συμπατριώτες τους, οι οποίοι αναζητώντας καλύτερη ζωή, βρέθηκαν στην άλλη μεριά του Ατλαντικού και συμμετείχαν ενεργά στον πόλεμο, στις τάξεις της νικήτριας συμμαχίας.

Στις 7.12.1941, η Ιαπωνία επιτέθηκε στην αμερικανική ναυτική βάση του Περλ Χάρμπορ, στη Χαβάη και οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, επίσημα εντάχθηκαν στον πόλεμο.

Κατά τη διάρκεια του πολέμου, πάνω από 16 εκατομμύρια άνθρωποι από τις ΗΠΑ υπηρέτησαν στον αμερικανικό στρατό και επιστρατεύτηκαν σε εφτά φάσεις, την περίοδο από τις 16.10.1940 εώς τις 31.12.1943.

Μεταξύ αυτών που επιστρατεύτηκαν, υπήρχαν και Αμερικανοί πολίτες με καταγωγή απο τη Μακεδονία.

Απο τα αρχεία, τα οποία πρόσφατα άνοιξαν μερικώς για το κοινό, βρέθηκαν στοιχεία για τους Μακεδόνες που συμπεριλήφθηκαν στην τέταρτη επιστράτευση.

Στις 27 Απριλίου 1942, έγινε επιστράτευση που έλαβε το όνομα “Old Man’s Draft” (επιστράτευση του γέρου άντρα) επειδή συμπεριλήφθηκαν σ΄αυτήν άντρες ηλικίας από 45 εώς 64 ετών.

Όπως μπορούμε να δούμε και από τα δελτία κατάταξης, δεν ξέχασαν την πατρική τους εστία και στη θέση “Birth State Or Country” (χώρα γέννησης) δήλωσαν ότι είναι από τη “Macedonia” (Μακεδονία).

(Αχ αχ αυτά τα δημιουργήματα του Τίτο!!!)

Во далечната Канада, во малото градче Сатон Вест, почина најверојатно најстариот Македонец во светот, Методија Петков,со потекло од битолското село Цапари.

Петков на 31-ви Јануари оваа година го прослави 108-от роденден, а во Торонто се доселил во 1930 година.
Тој како пасиониран колекционер на спортски автомобили, речиси до последните денови од животот го возеше својот најнов Форд Мустанг и секојдневно активно играше голф со пријателите.
Дедо Методија живеејќи ја единаесетата деценија од својот живот, пленеше со својата харизматичност и виталност и беше мошне популарен помеѓу македонската заедница во Канада.

Στο μακρυνό Καναδά, στη μικρή πόλη Σάτον Ουέστ, απεβίωσε ο πιθανόν γηραιότερος Μακεδόνας στον κόσμο, ο Μετόντια Πέτκοβ, με καταγωγή από το χωριό Τσάπαρι της Μπίτολα.

Ο Πέτκοβ στις 31 Ιανουαρίου αυτής της χρονιάς γιόρτασε τα 108 γενέθλιά του, ενώ στο Τορόντο είχε μεταναστεύσει το 1930.

Μεγάλο του πάθος ήταν τα σπορ αυτοκίνητα και σχεδόν ως τις τελευταίες μέρες της ζωής του, οδηγούσε το ολοκαίνουριό του Φορντ Μάστανγκ, ενώ καθημερινά έπαιζε γκολφ με τους φίλους του.

Ο ντέντο Μετόντια, ζώντας την ενδέκατη δεκαετία της ζωής του,  γεμάτος χαρισματικότητα και ζωτικότητα, ήταν πολύ δημοφιλής στη μακεδόνικη κοινότητα του Καναδά.