Αρχεία | Νοέμβριος, 2010

Σεβαστή Νόβα Ζόρα,

Σας στέλνω την επιστολή αυτή, την οποία απευθύνω σε όλους τους Έλληνες πολίτες  και παρακαλώ για δημοσίευσή της.

Είμαι Μακεδόνας από την περιοχή των Γιανιτσών και εδώ και πολλά χρόνια ζω και εργάζομαι στη Γερμανία, στην περιοχή του Αμβούργου. Στη βορειοανατολική πλευρά της περιοχής αυτής, ζει και προοδεύει η δανέζικη μειονότητα της Γερμανίας. Όλοι θεωρούν το γεγονός αυτό ως κάτι το θετικό και κανείς δεν παραπονιέται όταν ακούει στο δρόμο τη δανέζικη γλώσσα. Όχι μόνο κανέναν δεν ενοχλεί, αλλά υπάρχουν και σχολεία, οργανισμοί, εφημερίδες κτλ. Το ίδιο συμβαίνει και με τους Γερμανούς της Γαλλίας, τους Σλοβένους της Αυστρίας, τους Ούγγρους της Ρουμανίας, τους Σουηδούς της Φιλανδίας κτλ. Όλα αυτά τα γνωρίζω επειδή τα είδα με τα μάτια μου. Στη χώρα μας όμως, τα πράγματα δεν είναι καθόλου όπως στις ανεπτυγμένες ευρωπαικές χώρες. Το αντίθετο. Εγκατέλειψα το χωριό μου έφηβος  και μαζί με την οικογένειά μου μεταναστεύσαμε στη Γερμανία. Εκεί μάλιστα είχα το δικαίωμα να φοιτήσω σε ελληνικό σχολείο, όπως και έπραξα.  Θυμάμαι όμως ακόμα το φόβο που υπήρχε στο χωριό όταν μιλούσαμε στη γλώσσα μας, στα μακεδόνικα. Για ποιό λόγο; Για ποιό λόγο ακόμα και σήμερα η γλώσσα μας διώκεται με όλα τα μέσα και όλοι σαν τους στρουθοκάμηλους κάνουν πως δεν υπάρχει; Γιατί σε πολλές χώρες της Ευρώπης εντυπωσιάστηκαν όταν τους είπα πως είμαι Μακεδόνας και τους μίλησα στη γλώσσα μου και στην ίδια μου τη χώρα με βλέπουν ως κάτι το κατώτερο; Γιατί, όπως πρόσφατα έγραψε σε άρθρο του ο δημοσιογράφος Τάκης Μίχας «στην Ευρώπη, με τις μειονότητες ασχολείται η τοπική αυτοδιοίκηση, ενώ στην Ελλάδα ασχολείται η ΕΥΠ»;

Spolajti nogo

Nikola Liamchev – Pazar

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

Το Виножито και οι εκλογές

Του Γιώργου Ν. Παπαδάκη

Κάθε φορά που πλησιάζουν εκλογές κάθε είδους (ευρωπαικές, εθνικές, δημοτικές, ακόμα και εκείνες παλιά στο σχολείο για την ανάδειξη 15μελούς συμβουλίου) με καταλαμβάνει μια ανεξήγητη χαρά. Όντας πολιτικό όν,  χαίρομαι που πλησιάζει η βασικότερη λειτουργία ενός δημοκρατικού πολιτεύματος και η μόνη ίσως που απέμεινε να θυμίζει αυτό που εφάρμοσαν οι αρχαίοι ημών μη πρόγονοι 2500 και πλέον χρόνια πριν.

Παράλληλα, όμως, δε μπορώ παρά να νιώθω και μια απέραντη θλίψη, καθώς ακόμα και αυτή η γιορτή της δημοκρατίας τείνει χρόνο με το χρόνο να εκφυλίζεται σε μια χώρα που έχει καταντήσει να είναι βαθύτατα αντιδημοκρατική σε όλα τα επίπεδα. Λένε- και σωστά- ότι ένας από τους ασφαλέστερους τρόπους να μετρήσει κανείς το πόσο δημοκρατική είναι μια κοινωνία, είναι ο τρόπος, με τον οποίο φέρεται στη διαφορετικότητα, τη μειοψηφία, τη μειονότητα, εκείνους τέλος πάντων που έχουν διαφορετική και ενίοτε «αιρετική» άποψη. Δε νομίζω να χρειάζεται να σας πω τι βαθμό παίρνει η χώρα μας αλλά και όλοι εμείς ατομικά στο συγκεκριμένο τομέα. Αποδεχόμαστε το διαφορετικό μόνο όταν αυτό δεν έρχεται σε σύγκρουση με τις προκαταλήψεις μας και την «γνώση» που μας εμφύτευσαν τόσα χρόνια στα σχολεία και στα πανεπιστήμια. Και κατά συνέπεια, αποδεικνυόμαστε κατώτεροι των περιστάσεων και με σοβαρό έλλειμμα δημοκρατίας.

Ένα μόνο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της αρρωστημένης κατάστασης είναι το πολιτικό κόμμα που δημιουργήθηκε από τους εθνικά Μακεδόνες που ζουν στην Ελλάδα (ναι, υπάρχουν κι αυτοί και δεν είναι «Σκοπιανοί» ούτε «φίλο-Σκοπιανοί», όπως έχουμε μάθει να τους αποκαλούμε). Η Ευρωπαική Ελεύθερη Συμμαχία-Ουράνιο Τόξο/Виножито ή απλά Виножито δημιουργήθηκε για να εκφράσει την αγωνία των Μακεδόνων για την συνεχιζόμενη εντατική προσπάθεια αφομοίωσής τους και για να διεκδικήσει για λογαριασμό τους αυτόνοητα ανθρώπινα δικαιώματα, όπως αυτό στον αυτοπροσδιορισμό, στην εκμάθηση της μητρικής γλώσσας και στην διατήρηση της ιδιαίτερης κουλτούρας. Ως πολιτικός σχηματισμός, το κόμμα συμμετείχε για πρώτη φορά σε εκλογική αναμέτρηση στις Ευρωεκλογές του 1994, λαμβάνοντας επισήμως ένα διόλου ευκαταφρόνητο αριθμό ψήφων. Τόσο μεγάλο, ώστε να κινητοποιηθούν όλοι οι μηχανισμοί του παρακράτους και να ξεκινήσει μια μαζική διαδικασία παρακώλυσης των ψηφοφόρων του και παραποίησης ψηφοδελτίων, ώστε να κηρυχθούν άκυρα. Το φαινόμενο επαναλήφθηκε και στις εθνικές εκλογές του 1996 αλλά λιγότερο ή περισσότερο και σε όλες τις Ευρωεκλογές έκτοτε.

Η προσπάθεια αυτή ασφαλώς απέτυχε, καθώς το Виножито πέτυχε να καθιερωθεί στις συνειδήσεις των Μακεδόνων ώς «το κόμμα μας» (Наша Партија) ενώ παράλληλα αντιπροσώπευε και αντιπροσωπεύει το απόλυτο κακό για όλο τον φασιστικό πολιτικοδημοσιογραφικό συρφετό που απλά αρνείται στους Μακεδόνες το δικαίωμα ύπαρξης. Οι ακτιβιστές του δαιμονοποιήθηκαν, από τύχη δεν κάηκαν ζωντανοί στα γεγονότα του 1995 στη Φλώρινα/Лерин, σύρθηκαν στα δικαστήρια ενώ τις απειροελάχιστες φορές που καλούνται σε τηλεοπτικές συζήτησεις, δεν έχουν την παραμικρή δυνατότητα να πουν το παραμικρό που θα μπορούσε να ακουστεί πάνω από τις άναρθρες κραυγές των φανατικών που τους επιτίθενται.

Αλλά και όταν τα κανάλια υποχρεούνται βάσει της νομοθεσίας να προβάλλουν τις θέσεις του κόμματος πριν τις εκλογικές αναμετρήσεις, μηχανεύονται διάφορους τρόπους για να μην το κάνουν ή για να έχουν τα μηνύματα του Виножито τη μικρότερη δυνατή απήχηση. Έτσι, είτε προβάλλουν τα τηλεοπτικά σποτ του π.χ.στις 4 τα χαράματα είτε εφευρίσκουν φανταστικές νομοθετικές διατάξεις για να δικαιολογήσουν την άρνηση προβολής τους. Στις ευρωεκλογές του 2009, το κόμμα ετοίμασε ένα μικρό βίντεο, στο οποίο για πρώτη φορά ακουγόταν η μακεδονική γλώσσα, και καλούσε τους Μακεδόνες να συσπειρωθούν γύρω του. Δυστυχώς, το υλικό αυτό ποτέ δεν έφτασε στους ψηφοφόρους, καθώς η κρατική τηλεόραση και τα μεγαλύτερα κανάλια αποφάσισαν ότι έπρεπε να «διορθωθεί» γιατί, λέει, περιείχε διάλεκτο «μη αντιληπτή» για το ευρύτερο κοινό. Κάποιοι μάλιστα, επικαλέστηκαν και σχετική νομοθετική πρόβλεψη για να δικαιολογήσουν την παραβίαση του υφιστάμενου νόμου, την οποία διέπραξαν. Όταν το κόμμα ζήτησε εγγράφως να του γνωστοποιήσουν ποιά είναι αυτή η νομοθεσία, τότε οι τηλεοπτικοί σταθμοί σφύριξαν αδιάφορα.

Αυτές τις ημέρες διεξάγωνται οι ακροαματικές διαδικασίες για τις αγωγές που κατέθεσε το Виножито έναντίον τεσσάρων τηλεοπτικών σταθμών, ακριβώς γι’ αυτή την υπόθεση. Είμαι πραγματικά πολύ περίεργος να δω τι θα σκαρφιστούν οι δικηγόροι των καναλιών για να καλύψουν τους πελάτες τους, οι οποίοι παραβίασαν χωρίς ντροπή το νόμο, επικαλούμενοι μάλιστα έναν άλλο νόμο που όμως δεν υπάρχει! Είμαι επίσης περίεργος να δώ τι θα αποφασίσει το δικαστήριο και πόσο ανεπηρρέαστοι μπορεί να μένουν οι δικαστές όταν στο εδώλιο του κατηγορουμένου βρίσκονται τα πανίσχυρα ΜΜΔ (Μέσα Μαζικής Διαστρέβλωσης, όρος που δανείστηκα από παλαιότερο δελτίο Τύπου του Виножито).

Η συγκεκριμένη περίπτωση αποκλεισμού δεν είναι ασφαλώς η μοναδική, είναι όμως ίσως η πλέον χαρακτηριστική. Το κόμμα αποφάσισε να μοιράσει το υλικό που τα κανάλια αρνήθηκαν να προβάλλουν, μέσω DVD που θα στελνόταν στους ψηφοφόρους, στους περισσότερους νομούς της Βόρειας Ελλάδας. Για λόγους κόστους, μια που μιλάμε για δεκάδες χιλιάδες DVD, η αναπαραγωγή έγινε στη Βουλγαρία. Το υλικό όμως δεν έφτασε ποτέ στους σχεδιαζόμενους τελικούς αποδέκτες του, καθώς κατασχέθηκε στα σύνορα…

Μια σταθερά επαναλαμβανόμενη ερώτηση φίλων-και όχι μόνο- του Виножито είναι για ποιο λόγο δεν κατεβαίνει στις εθνικές εκλογές ή ακόμα γιατί δεν καταρτίζει συνδυασμούς σε συγκεκριμένους δήμους, ώστε είτε να τους διεκδικήσει είτε να συγκροτήσει μια δυναμική αντιπολίτευση σ’ αυτούς. Η απάντηση δυστυχώς μπορεί να εξαχθεί από τα παραπάνω αλλά και από το γεγονός του απαγορευτικού κόστους συμμετοχής. Το νεοελληνικό κράτος, αντί να διευκολύνει τα μικρότερα κόμματα να συμμετέχουν στις εκλογικές διαδικασίες, τα αποθαρρύνει συνειδητά και με συγκεκριμένο σχέδιο. Σκεφτείτε μόνο το κόστος των 20 τόνων εκλογικού χαρτιού που απαιτούνται, τα κάθε λογής παράβολα και μια στοιχειώδη προεκλογική εκστρατεία και θα καταλάβετε. Αναρωτηθείτε επίσης πόσα και ποιά κόμματα εκτός Βουλής κατάρτισαν ή υποστηρίζουν συνδυασμούς υποψηφίων για τις τωρινές δημοτικές και περιφερειακές εκλογές. Θα σας βοηθήσω: κανένα. Απλούστατα γιατί η τράπουλα είναι σημαδεμένη, το παιχνίδι προσπαθούν να το παίξουν μόνο εκείνοι που ευθύνονται για το σημερινό κατάντημα αυτής της χώρας σε όλα τα επίπεδα και προσπαθούν να αποκλείσουν όλους τους άλλους. Νομίζω ότι καταλαβαίνετε τώρα γιατί οι εκλογές είναι το μόνο που θυμίζει το δημοκρατικό πολίτευμα, όπως το οραματιστηκαν και το εφάρμοσαν οι αρχαίοι ημών μη πρόγονοι. Καταλαβαίνετε επίσης ποιά δεσμά προσπαθεί να σπάσει το Виножито. Ας βοηθήσουμε όλοι, Μακεδόνες και μη, να τα καταφέρει.

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

Αυγουστίνος Καντιώτης: το άγνωστο χρονικό ενός αφιονισμένου ιεράρχη

СПЕЦИЈАЛЕН ПРИЛОГ | ΕΙΔΙΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ

(απόσπασμα από κείμενο του http://jungle-report.blogspot.com/)

(Ο ναός του Αγ.Παντελεήμώνος στο Сорович-Αμύνταιο, τον οποίο κατέστρεψε ο Καντιώτης)

Τις μέρες που πέθανε ο Αυγουστίνος Καντιώτης ένιωσα μεγάλη ανατριχίλα όταν επισκέφτηκα την επίσημη ιστοσελίδα του. Η αποστροφή μου ήταν εξαιρετικά έντονη όταν είδα στις αγγελίες του θανάτου και τα σχετικά προσκυνήματα τις φωτογραφίες που συνόδευαν τα άρθρα. Μικρά παιδιά πέντε έως δέκα το πολύ ετών να ποζάρουν σε αναμνηστικές πόζες μπροστά στο πτώμα ενός μισότρελου και μισάνθρωπου ιεράρχη που επηρέασε όσο λίγοι την μακεδονική ιστορία της νεότερης Ελλάδας. Σε κάποιο ενσταντανέ φαίνεται ένα κοριτσάκι που σκύβει να τον φιλήσει, σκηνή που θα έκανε ακόμα και τον Ρίτσαρντ Ντόκινς ν’ αφρίσει από το κακό του. Μετά από αυτή την ψυχρολουσία αναζήτησα τα βιογραφικά στοιχεία του αλλά με έκπληξη διαπίστωσα πως πρόσφατα είχε ανεβάσει την “αυτοβιογραφία” του σε μεγάλο αριθμό άρθρων όσο και σε PDF οπότε δεν έχασα την ευκαιρία να χωθώ μέσα στη σκοτεινή λιακάδα ενός ταραγμένου μυαλού. Σύντομα φάνηκε πως κάποια περιστατικά τα παρουσίαζε βεβαίως εξαιρετικά εξωραϊσμένα και με υποψίασαν για το πραγματικό υπόβαθρό τους. Στη συνέχεια του άρθρου θα τονίσω αυτά τα σημεία παραβλέποντας τα ήδη γνωστά και καταγεγραμμένα σχετικά με την ιστορία του αφιονισμένου ιεράρχη.

Ο “αντιστασιακός” ιεράρχης

Το 1943 ο Αυγουστίνος Καντιώτης, με εντολή της Ιεράς Συνόδου, τοποθετείται στην Κοζάνη ως ιεροκήρυκας Σύντομα όμως αντιμετωπίζει προβλήματα με τις τοπικές εκκλησιαστικές αρχές κάτι που σίγουρα οφείλεται σε περισσότερους λόγους απ’ όσους αναφέρει ο ίδιος στην αυτοβιογραφία του. Μαρτυρά μάλιστα πως εξαιτίας των διενέξεων αυτών κόντεψε να χάσει τη ζωή του από τους Γερμανούς. Η προσεκτική ανάγνωση των ανακοινώσεων και των επιστολών μεταξύ του Καντιώτη και των τοπικών αρχών φανερώνει πως οι κατηγορίες εναντίον του είχαν βαθύτερα αίτια από αυτά που ανακινούνταν δημόσια. Πως δηλαδή διαιρούσε το χριστιανικό ποίμνιο με τους λόγους του, εμφανιζόταν σαν “επίσκοπος” ενώ ήταν ιεροκήρυκας. Αν σκεφτούμε πως όλα αυτά συνέβαιναν επί γερμανικής κατοχής, δεν θα αργήσουμε να συνειδητοποιήσουμε πως στην ευρύτερη περιοχή δρούσαν οι αντάρτικες ομάδες του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ ενώ ταυτόχρονα ο Καντιώτης ποτέ δεν έχανε την ευκαιρία να κατηγορεί ως μιάσματα τους κομμουνιστές -ουσιαστικά την Εθνική Αντίσταση- κάτι που σημαίνει πως έπαιζε πολύ επικίνδυνο διχαστικό παιχνίδι στην περιοχή. Φαίνεται πως οι ντόπιοι παπάδες, είτε προσπαθούσαν να προστατέψουν τους αντάρτες είτε φοβόντουσαν την αντεκδίκησή τους, απόφευγαν να θέσουν το ζήτημα δημόσια για να μην δώσουν ερείσματα στους κατακτητές. Όταν το θέμα έφτασε στον τοπικό εισαγγελέα, που σαφέστατα λογοδοτούσε στη Γκεστάπο όπως όλες οι δημόσιες αρχές, αυτός τελικά κάλυψε τον Καντιώτη. Εξάλλου, στον αποχαιρετιστήριο λόγο του στην μητρόπολη της Κοζάνης στις 16/7/1967, για να μεταβεί στην Φλώρινα όπου τον διόρισε η χούντα, λέει ο Καντιώτης αναφερόμενος εμμέσως πλην σαφώς στην περίοδο του Εμφυλίου:

Αλλά την προσφιλήν πόλιν της Κοζάνης ηναγκαζόμην μεταπολεμικώς να επισκέπτομαι νύκτωρ, διότι η τότε εκκλησιαστική αρχή του τόπου εθεώρει και το πέρασμά μας εκ της πόλης ως επικίνδυνο. Μίαν δεκαετίαν διήρκεσε η δοκιμασία αυτή της ψυχής μου.

Έχει ανάψει μεγάλη συζήτηση για τα θρυλικά συσσίτια του Καντιώτη την περίοδο 1943-44 όπου υπηρετούσε στην Κοζάνη. Από πολλούς θεωρείται εξωπραγματικός ο αριθμός των 8000 και περισσότερων συσσιτίων που είχε κατορθώσει να διανείμει ημερησίως ο Καντιώτης. Μια προσεκτική ανάγνωση της αυτοβιογραφίας στην ιστοσελίδα του βγάζει αντιφατικά συμπεράσματα και η διασταύρωση των πηγών φαντάζει αδύνατη χωρίς την απαραίτητη επιτόπια έρευνα. Για παράδειγμα, γράφει σε ένα σημείο πως οι οικογένειες των κοζανιωτών κομμουνιστών, πριν πάρουν τα βουνά, του εμπιστεύτηκαν προς φύλαξη τα παιδιά τους. Ο ίδιος γράφει πως τα παιδιά ήταν 500. Ο αριθμός φαντάζει υπερβολικός για να πει κανείς πως με τόση ευκολία οι αντιστασιακοί του τα εμπιστεύτηκαν οπότε θα πρέπει εύλογα να σκεφτεί κανείς ότι είτε υπερβάλλει είτε με άλλους τρόπους τα “μάζεψε”. Διότι, όπως λέει ο ίδιος:

Όχι δε μόνον ως ιεροκήρυξ του λαού, αλλά και ως στρατιωτικός ιερεύς ευρέθην πάλιν εν Κοζάνη, κατ’ αρχάς μεν ως ιεροκήρυξ της 15ης Μεραρχίας, υπό τον ηρωϊκόν στρατηγόν Μαντάν, έπειτα δε ως διευθυντής της Θρησκευτικής Υπηρεσίας του Β΄Σώματος Στρατού, υπό τον στρατηγόν Καλογερόπουλον. Τότε πάλιν περιώδευσα τους στρατιωτικούς σχηματισμούς, όπου τα ευγενή τέκνα της Μακεδονίας έδιδον το ηρωϊκό «παρών» υπέρ της πατρίδος.

Μόνο που ο “ηρωικός” στρατηγός Μαντάς ήταν αυτός που στρατολογούσε τους ταγματασφαλίτες της διαλυμένης ΠΑΟ στη Μεραρχία του για να πολεμήσει τον κομμουνιστοσυμμοριτισμόν στα δύσκολα χρόνια του Εμφυλίου. Αν εδώ έχουμε μια περίπτωση παιδομαζώματος, η ιστορική έρευνα πρέπει να το ξεκαθαρίσει. Διότι ο Καντιώτης δεν μας λέει τι απέγιναν στη συνέχεια αυτά τα παιδιά…

Για να γυρίσουμε στα συσσίτια, ο ίδιος ο Καντιώτης αναφέρει πως είχε τη βοήθεια του Ερυθρού Σταυρού, κάτι που στέκει σύμφωνα με ένα ντοκουμέντο που παραθέτει. Nα θυμηθούμε, πως για να πάει ιερέας στην Κοζάνη διατάχτηκε από την Ιερά Σύνοδο. Για αυτό το λόγο πρέπει να είχε τη στήριξη της δωσίλογης κυβέρνησης όταν σε αυτό το ντοκουμέντο της 29ης Αυγούστου του 1944, λίγους μήνες πριν οι Γερμανοί εγκαταλείψουν την Ελλάδα, έχει την εντολή πληρωμής από την Αγροτική Τράπεζα της Ελλάδας για το ποσό του 1.796.750.000 κατοχικών δραχμών. Οπότε οδηγούμαστε στην εύλογη απορία: τα συσσίτια ήταν “πολιτικώς” επιχρωματισμένα; Όπως γράφει στο ίδιο κείμενο για τους αριστερούς αντάρτες: Οι οποίοι δήμιοι σήμερα είναι ελεύθεροι. Σφάξανε 100, 200, 300, 400, 500 Έλληνας, και είναι βουλευταί και αρχηγοί κομμάτων και θέλουν εκ νέου να κυβερνήσουν τον τόπο.

Η βασική έρευνα στις παράπλευρες ιστορικές πτυχές γύρω από αυτή την υπόθεση δείχνει πως ο Αυγουστίνος Καντιώτης, ο διώκτης των αντεθνικών στοιχείων, παραμυθιάζει για το αντιστασιακό έργο του[sic] στην προσπάθεια του να εξασφαλίσει την υστεροφημία. Για να κατανοήσουμε τα κίνητρά του λοιπόν, πρέπει να εξετάσουμε το κοινωνικό και ιστορικό πλαίσιο της εποχής.

Λίγο καιρό πριν, η κυβέρνηση Τσολάκογλου παράπαιε από την οικονομική κατάρρευση καθώς αντιμετώπιζε τεράστιες δυσκολίες να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις της Βέρμαχτ σε φόρους, που τους χρειαζόταν για να τροφοδοτήσει με υλικό και εφόδια τον Ρόμελ που πολεμούσε στην Βόρεια Αφρική. Από την άλλη, η γερμανική διοίκηση γινόταν εξαιρετικά περίπλοκη καθώς ανάμεσα στις διάφορες υπηρεσίες (SS, Γκεστάπο, Βέρμαχτ…) υπήρχε αλληλεπικάλυψη -όσο και υπερβάσεις- αρμοδιοτήτων με αποτέλεσμα η ελληνική κυβέρνηση να μην μπορεί ν’ αντιμετωπίσει την κρίση χωρίς να έχει την κεντρική καθοδήγηση του Βερολίνου. Μετά από τη δήλωση αδυναμίας του πρωθυπουργού Τσολάκογλου και του υπουργού Οικονομικών Σωτήριου Γκοτζαμάνη, ο υπουργός Εξωτερικών του Γ’ Ράιχ φον Ρίμπεντροπ στέλνει τον ευνοούμενό του οικονομολόγο Χέρμαν Νοϊμπάχερ στη θέση του δωσίλογου Γκοτζαμάνη, με την εύνοια πως θα ασκούσε ουσιαστικά -όσο και ευνόητα- πρωθυπουργική πολιτική.

Ο φιλόδοξος Χέρμαν Νοϊμπάχερ κατάφερε πρόσκαιρα να δώσει θεαματικά αποτελέσματα  με την πολιτική του, φαίνεται πως ήταν οικονομολόγος σοβαρής κοπής. Δάμασε τις διαπλοκές των διαφορετικών ναζιστικών υπηρεσιών στην ελληνική επικράτεια και κατόρθωσε προσωρινά να εξορθολογίσει τα έσοδα και τα έξοδα έτσι ώστε η κατεχόμενη χώρα να αποδίδει στον Χίτλερ αυτά που θα του αναλογούσαν για τις εκστρατείες του. Όμως ταυτόχρονα άρχισε να αποδίδει και μια από τις σημαντικότερες πηγές εισόδων για το Γ’ Ράιχ: οι περιουσίες των Εβραίων της Ελλάδας. Ενώ τη κεντρική διαχείριση ανέλαβε η Εθνική Τράπεζα, στην υπόλοιπη Ελλάδα η Αγροτική Τράπεζα της Ελλάδας ανέλαβε τη συγκέντρωση των χρημάτων από τις εβραϊκές περιουσίες στις περιφέρειες και διαχειριζόταν ένα μέρος από την διανομή στις τοπικές ανάγκες. Ενώ από τη μια μεριά εβραϊκό χρήμα έρεε στην πολεμική μηχανή της Γερμανίας, από την άλλη ο φόβος για την επανάληψη του φοβερού λιμού το χειμώνα του 1941-42 οδήγησε τις αρχές στην απόφαση να διοχετευτεί ένα μέρος αυτών των ματωμένων χρημάτων στην ικανοποίηση βασικών αναγκών για τη διαβίωση των εγχώριων πληθυσμών. Η αγροτική ύπαιθρος ήταν σχεδόν κατεστραμμένη από το βαρύ χειμώνα αλλά και την παραμέληση εξαιτίας των συγκρούσεων. Γι αυτό το λόγο, η παρέμβαση του Ερυθρού Σταυρού ήταν επιβεβλημένη στο βαθμό που θα έφερνε τρόφιμα αλλά δεν είχε τον κύριο λόγο στη διαχείριση. Αυτό τον ρόλο τον ανέλαβαν τόσο η μαύρη αγορά όσο και οι εντεταλμένοι φορείς της διανομής. Δηλαδή, ένας από αυτούς ήταν ο Αυγουστίνος Καντιώτης στο συγκεκριμένο σκέλος που εξετάζουμε εδώ.

Το έγγραφο που παρατίθεται πιο πάνω φανερώνει ότι ο “μύθος” των συσσιτίων υποκρύπτει μια πολύ σκοτεινή ιστορία όπου το δίκαιο και το άδικο περιπλέκονται μεταξύ τους εξαιτίας των περιστάσεων και των συμφερόντων. Ο Καντιώτης αποκρύπτει από την ιστορία του το γεγονός ότι έδινε λογαριασμό στη δωσιλογική κυβέρνηση και κατ’ επέκταση στους κατακτητές. Πώς μπορεί κανείς να τον πιστέψει όταν λέει πως οι Γερμανοί παρολίγο να τον εκτελέσουν; Αν πράγματι αληθεύει αυτό το γεγονός, τότε οφείλεται στις ενδοεκκλησιαστικές διαμάχες που προαναφέραμε. Σε κάθε περίπτωση, μόνο οι έρευνες στα κλειστά αρχεία της Ιεράς Συνόδου και στην Κοζάνη μπορούν να ξεδιαλύνουν αυτά τα σκοτεινά σημεία.

Κι εξάλλου, δεν είναι τυχαίο που ο Καντιώτης υμνεί το δικό του έργο επί υπουργίας Νοϊμπάχερ και μόνο. Όταν στο τέλος, η συναλλαγματική ισοτιμία της δραχμής με το χρυσό χώρισαν τα τσανάκια τους, η οικονομική πολιτική της κατοχικής Ελλάδας κατέρρευσε σαν πύργος από τραπουλόχαρτα, αυτά δυο τρεις μήνες του 1944 πριν οι Γερμανοί εγκαταλείψουν αλαφιασμένοι τη χώρα μας εξαιτίας της συμμαχικής απόβασης στη Γαλλία και την πίεση του ρωσικού μετώπου. Και ο Καντιώτης σιωπά για τα συσσίτια ακριβώς από κείνη τη χρονική στιγμή. Η εξήγηση είναι πιστεύω προφανής.

Έτσι λοιπόν, με ξένα κόλλυβα και μάλιστα γερμανικά επιδεικνύει το “φιλανθρωπικό έργο” του ο αφιονισμένος ιεράρχης.

Ο “μακεδονομάχος” ιεράρχης

Το παραπάνω απόσπασμα του Λιθοξόου μπορεί να κατανοηθεί καλύτερα όταν συσχετιστεί με την πολιτική του ενάντια στις τοπικές ομάδες πληθυσμού που δεν πληρούσαν τα “ορθά εθνικά κριτήρια”. Από την εποχή που το μεγαλύτερο μέρος της Μακεδονίας περιήλθε στο ελληνικό κράτος, ξεκίνησε μια πολιτική εκκαθαρίσεως σε καθετί που θα θύμιζε το “βουλγαρικό”, στην πραγματικότητα οι τοπικές μειονότητες της Φλώρινας και της ευρύτερης Μακεδονίας ήταν διακριτές από το βουλγαρικό στοιχείο και ανέπτυσσαν μια διαφορετική εθνική συνείδηση καθώς ήθελαν να απεξαρτηθούν από τις πιεστικές επιρροές της Βουλγαρίας όσο και της Σερβίας. Οι σχετικές πληροφορίες είναι πολύ γνωστές όσο κι άφθονες για να αναφερθώ εκτενώς κι εδώ αλλά θα επισημάνω μερικά εκκρεμή ζητήματα.

Η πολιτική της γλώσσας

Το μένος του εναντίον της γλωσσικής ομάδας των Mακεδόνων έχει καταγραφεί πολλές φορές. Όμως επάνω στη φόρα έκανε ορισμένους συμβιβασμούς που βασίζονται στην παπατζίδικη αρχή του να βαφτίζεις το κρέας ψάρι. Επειδή ακριβώς οι ντόπιοι δεν είχαν όλοι επαρκή γνώση των ελληνικών, ο Καντιώτης έβγαζε ανακοινώσεις και λόγους στα…αλβανικά, στα σέρβικα και στα ρουμάνικα! Η ιστοσελίδα του βρίθει από την πολυγλωσσία και θα βρείτε πολλά σχετικά κείμενα. Η επιλογή των γλωσσών δεν είναι τυχαία, σέρβικα για να τον καταλαβαίνουν οι Μακεδόνες (γιατί τα βουλγάρικα είναι εξοβελιστέα) και ρουμάνικα για τους βλαχόφωνους (φαίνεται πως απεχθανόταν και τους Βλάχους ο καθαρόαιμος από την Πάρο) εκτός βέβαια και για τη σκοπιμότητα της εξωτερικής πολιτικής με τις μητροπόλεις της Σερβίας και της Ρουμανίας, εξάλλου ήταν και ένθερμος οπαδός του Μιλόσεβιτς και του Κάρατζιτς. Αλλά υπάρχει και μια άλλη πτυχή, μερικές φορές περιλάμβανε και τούρκικα όταν απευθυνόταν στο κατάλληλο εκκλησίασμα. «Μπου ντουνιά τσέρκι φιλέκ. Ασκουλσουν τσαβαρινέ» (Ο κόσμος είναι ένας γύρος και χαρά σε κείνον που τον φέρνει βόλτα). «Γκατζέτατζι, πολιτίκατζι, κερχανατζί έφιμπι μποκ ντιρ…» (Δημοσιογράφος, πολιτικός και νταβατζής, τα ίδια σκατά είναι). Όπως λέει ο Ιός (30/3/2003), η αναφορά προέρχεται από επιφυλλίδα του «Εκκλησιαστικού Αγώνος», επίσημου οργάνου της δικής του παρεκκλησιαστικής οργάνωσης (Ιούνιος 1968). Στην ίδια επιφυλλίδα αναφέρεται και ότι «κάθε κήρυγμα του Σεβασμιωτάτου[sic] είναι και ένα φροντιστήριο τουρκικής λαογραφίας».

Η πολιτική της καταστροφής

Είναι επίσης γνωστό πως ο Καντιώτης κατεδάφισε επί χούντας τις σλαβικού ρυθμού εκκλησίες της Φλώρινας. Εκτός του μητροπολιτικού ναού του Άγιου Παντελεήμονα, κατεδάφισε τον Αγ. Νικόλαο στο Πλατύ Πρεσπών που κτίστηκε το 799 μΧ. Τον Αγ. Αθανάσιο στην Καλλιθέα, κτισμένο το 900. Την Αγ. Παρασκευή στην Οξιά, κτισμένη το 892. Και πολλές άλλες. Κάνουν εντύπωση οι χρονολογίες για την παλαιότητα των εκκλησιών αυτών και οδηγούμαστε σε μερικές διαπιστώσεις. Συμπίπτουν με τις κοντινές χρονολογίες της καθόδου των Σλάβων και τις περιοδείες του Κύριλλου και του Μεθόδιου. Αλλά το σημαντικότερο είναι η γνώση που έχουμε για το πως χτίζονταν τέτοιες εκκλησίες, συνήθως επάνω σε παλαιότερους αρχαίους ναούς και συχνά χρησιμοποιήθηκε το παλιό οικοδομικό υλικό στην ανέγερση των καινούριων χριστιανικών ναών. Έτσι, όταν τα τανκ του Γιώργου Παπαδόπουλου, γιατί ήταν παρών τότε παρέα με τον Καντιώτη, ισοπέδωναν τον Αγ. Παντελεήμονα, μπορούμε να υποθέσουμε βάσιμα ότι ο αφιονισμένος Ιεράρχης κατέστρεψε μοναδικής αξίας αρχαιολογικά τεκμήρια της αρχαίας Μακεδονίας. Όπως οι Ταλιμπάν ανατίναξαν τα δύο περίφημα ελληνιστικής επιρροής γιγαντιαία αγάλματα του Βούδα…

Εξοντώνοντας τον Αγγελόπουλο

Το Μετέωρο Βήμα του Πελαργού του Θεόδωρου Αγγελόπουλου πέρασε από πολλές περιπέτειες κατά τα γυρίσματα της ταινίας στη Φλώρινα. Ο αφιονισμένος Καντιώτης έβριζε κι αφόριζε – και είχε τελικά δίκιο. Μία από τις ωραιότερες σκηνές της ταινίας γυρίστηκε στον Σακουλέβα ποταμό και αναπαριστά τη φρίκη του χωρισμού από τα σύνορα. Ο Μαρτσέλο Μαστρογιάνι συνοδεύει την κόρη του στη μια όχθη του Σακουλέβα και στην άλλη εμφανίζεται ο γαμπρός. Έτσι τελείται ένας γάμος από απόσταση καθώς το ποτάμι είναι το όριο που χωρίζει δύο χώρες και μια εθνότητα. Η εντελώς βουβή σκηνή – μόνο ο ήχος από τη φύση ακούγεται – δεν θα μπορούσε να αποτελέσει καλύτερο σχόλιο στη ματαιότητα της “εθνικής πολιτικής” ένθεν κακείθεν των συνόρων.

Ο Παντελής Βούλγαρης με το Ψυχή Βαθιά θα ισοφαρίσει αρκετά χρόνια αργότερα τις εθνικιστικές κορώνες των “καθαρόαιμων” Ελλήνων. Παρά την πολύ μεγάλη πολιτική και ιστορική συζήτηση που άνοιξε η ταινία, ελάχιστοι πρόσεξαν και ασχολήθηκαν πως σε μια σκηνή οι αντάρτες χορεύουν στην ανάπαυλά τους τον μακεδονικό χορό πουστσένο.

Όλα αυτά υποδεικνύουν πως η συλλογική και η πολιτισμική μνήμη παραμένουν εξαιρετικά ισχυρές παρά τις προσπάθειες να κρυφτεί, να κατασταλεί κι εν τέλει να εξαλειφθεί μια πραγματικότητα που δεν γίνεται να αγνοηθεί: υπάρχουν στη χώρα μας άνθρωποι που “δεν είναι σαν και μας” αλλά έχουν το απόλυτο δικαίωμα να εκφράζονται όπως νιώθουν καλύτερα. Αν η καταπίεση και η επιπολαιότητα φανατίζει, η λύση του προβλήματος δεν είναι η εξάλειψή του αλλά η παραδοχή που θα οδηγήσει στην ανοχή και το σεβασμό. Είναι περισσότερο από ποτέ αναγκαίο, τώρα που διάγουμε ιστορικά σχετικά ήρεμες εποχές, να τεθεί το ζήτημα ξεκάθαρα και θαρραλέα έτσι ώστε να μάθουμε να μην μισούμε ο ένας τον άλλον. Αυτό το τελευταίο δεν λέει ο Χριστιανισμός;

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

КРСТЕ ПЕТКОВ МИСИРКОВ Κ’ΡΣΤΕ ΠΕΤΚΟΒ ΜΙΣΙΡΚΟΒ (1874-1926)

Ο Крсте Мисирков θεωρείται ο ιδεολόγος του μακεδόνικου έθνους, ο άνθρωπος που έδειξε το δρόμο στο οποίο πρέπει να οδεύει ι μακεδόνικη εθνική συνείδηση, σε κράτος με ανεξάρτητη πολιτική, κουλτούρα, οικονομία και λόγια γλώσσα, εισαγμένη στην συνολική ζωή του έθνους. Ήταν ο προεξέχων οπαδός της κίνησης για την ιδιαιτερότητα του μακεδόνικου λαού, θεμελιωτής της σύγχρονης λόγιας μακεδόνικης γλώσσας και ορθογραφίας και συγγραφέας του πρώτου βιβλίου στη γλώσσα αυτή, με τίτλο «За Македонцките работи» (ζα μακεντόντσκιτε ράμποτι-για τα μακεδόνικα ζητήματα).

Γεννήθηκε στις 18 Νοεμβρίου 1874 στο Постол – Ениџевардарско-Πόστολ Ενιτζζεβάρνταρσκο (Πέλλα Γιαννιτσών). Βασική εκπείδευση τελείωσε στο χωριό του και έπειτα συνέχισε τη μόρφωσή του στην Σερβία, Βουλγαρία και Ρωσία. Κατα τη διάρκεια της εκπείδευσής του στην Σερβία, την σχολική χρονιά 1893/4, υπο την επίδραση των γεγονότων στη Μακεδονία την περίοδο εκείνη και τις συχνότερες εμφανίσεις της νέας μακεδόνικης νοημοσύνης σε πολιτικό και εθνικό επίπεδο, ο Μίσιρκοβ και οι συμμαθητές του ίδρυσαν τη λέσχη ’Вардар’ (Βάρνταρ). Μετά την αποφοίτησή του το 1895 και την μη αποδοχή του να γίνει Σέρβος δάσκαλος, αναχώρησε για την Ρωσία, όπου καταρχήν εγγράφηκε στην Πνευματική Σεμιναρία της Πόλταβα και έπειτα, το 1897, ως Μακεδόνας, εγγράφηκε στην ιστορική φιλολογική σχολή του Πέτροβγκραντ. Από την στιγμή εκείνη άρχισε εντατικότερα να ενδιαφέρεται για την ιστορία του λαού του, την πατρίδα του και τη γλώσσα του. Έλαβε το πτυχίο του την άνοιξη του 1902 και θέμα της πτυχιακής του ήταν «Σχετικά με το ζήτημα της εθνικότητας και τις αιτίες  της δημοτικότητας του Μακεδόνα βασιλιά Μάρκο». Την περίοδο των σπουδών του, το 1900, ο Μίσιρκοβ ήταν ιδρυτής και μέλος του Μακεδόνικου-Θρακικού συλλόγου του Πέτροβγκραντ και σκοπός του συλλόγου αυτού ήταν η υλική και ηθική βοήθεια του μακεδόνικου αγώνα. Το 1902, μαζί με τον Димитрија Чуповски-Ντιμίτρια Τσσούποβσκι, τον Стефан Дедов-Στέφαν Ντέντοβ, τον Дијаманди Мишајков-Ντιαμάντι Μισσάικοβ και άλλους, ίδρυσαν το Μακεδόνικο Φοιτητικό Σύλλογο, ο οποίος το 1903 μετονομάστηκε σε Μακεδόνικη επιστημονική λογοτεχνική συντροφιά ’Свети Климент’ (Σβέτι Κλίμεντ-Άγιος Κλίμεντ).  Σημαντικό είναι να αναφερθεί και το Υπόμνημα Φιλίας προς την κυβέρνηση της Ρωσίας, όπου τα μέλη ζητούσαν αναγνώριση των Μακεδόνων ως ξεχωριστού λαού, ανάκτηση της Αρχιεπισκοπής της Οχρίδας ως εθνικής Εκκλησίας των Μακεδόνων, τοποθέτηση της μακεδόνικης γλώσσας σε επίπεδο λόγιας γλώσσας κτλ.

Λόγω έλλειψης χρημάτων αναγκαίων για την συνέχιση των μεταπτυχιακών του σπουδών, ο Μίσιρκοβ επέστρεψε στη Μακεδονία και δέχτηκε να γίνει εξαρχικός δάσκαλος στη Μπίτολα (1903). Ταυτόχρονα, ως καλός φίλος του Ρώσου πρόξενου της Μπίτολα, Ροστοκόβσκι, ο Μισίρκοβ ήταν και προσωπικός δάσκαλος των παιδιών του. Μετά τη δολοφονία του Ροστοκόβσκι, ο Μίσιρκοβ επέστρεψε στην Ρωσία, όπου μετέφερε και τις εντυπώσεις για την Επανάσταση του Ίλιντεν. Από την Ρωσία αναχώρησε για την Σόφια για να εκτυπώσει το βιβλίο του ’За македонцките работи’ (Για τα μακεδόνικα ζητήματα), Δεκέμβριο του 1903 και να ιδρύσει κλάδο του συλλόγου του Πέτροβγκραντ «Μακεδόνικη επιστημονική-λογοτεχνική συντροφιά». Την περίοδο εκείνη, η Βουλγαρία και η Σερβία ξεκίνησαν τις διαπραγματεύσεις για τη διαίρεση των σφαιρών των προπαγανδιστικών δραστηριοτήτων τους στη Μακεδονία. Ο Μίσιρκοβ εντάχθηκε στη θεατρική ομάδα του Βόινταν Τσσερνοντρίνσκι, η οποία σχεδίαζε να δώσει περισσότερες παραστάσεις, σε πόλεις της Σερβίας, με το έργο Μακεντόνσκα κ’ρβαβα σβάντμπα-Μακεδόνικος αιματοβαμμένος γάμος. Μετά την εκτύπωση του βιβλίου του, ο Μίσιρκοβ θεώρησε πως το καλύτερο θα ήταν εργαστεί στις υπηρεσίες κάποιου ρωσικού προξενείου στη Μακεδονία για να μπορεί να ενεργεί επιτόπου για τα ενδιαφέροντα και τους σκοπούς του μακεδόνικου λαού, αλλά στην Σόφια τον υποδέχτηκαν με πολλές επιθέσεις και ένα βράδυ τον συνέλλαβαν, τον χτύπησαν άγρια και για να γλιτώσει, αναγκάστηκε να ξαναφύγει για την Ρωσία. Οι σύντροφοί του φυλακίστηκαν και το βιβλίο του καταστράφηκε. Ένα όμως μέρος της έκδοσης, κατάφερε ο Μίσιρκοβ να το διανέμει και σύντομα το βιβλίο αυτό, έγινε το αλφαβητάριο των μελλοντικών γενεών των Μακεδόνων αγωνιστών. Στο βιβλίο αναλύθηκαν σχεδόν όλες οι πλευρές του μακεδόνικου ζητήματος στο παρελθόν, παρόν και μέλλον και δόθηκαν λύσεις οι οποίες αποδείχτηκαν ως οι μόνες εναλλακτικές για εκείνη την ιστορική στιγμή.

Στην Ρωσία εργάστηκε ως καθηγητής γυμνασίου στο Μπέρντιανσκ και είχε στενές σχέσεις με τα μέλη του συλλόγου της πρωτεύουσας της Αυτοκρατορίας. Το 1905, στην Οντέσα, εκτύπωσε το πρώτο τεύχος του περιοδικού «Βάρνταρ» το οποίο είχε την ίδια μοίρα με το βιβλίο του ’За македонцките работи’. Λόγω οικονομικών δυσκολιών και συνεχών πιέσεων από πλευράς των πολυάριθμων αντιπάλων, το συγκεντωμένο υλικό παρέμεινε στο εκτυπωτήριο. Τα εκτυπωμένα τμήματα του «Βάρνταρ» βγήκαν στο φως και δόθηκαν στη δημοσιότητα μετά από πενήντα χρόνια. Αδυνατώντας να ενεργεί στο πνεύμα της Συντροφιάς, ο Μίσιρκοβ τα επόμενα χρόνια, αφιέρωσε το χρόνο του στην επιστημονική εργασία και εξέδωσε κάποιες επιστημονικές μελέτες.

Κατα τη διάρκεια των Πρώτων Βαλκανικών Πολέμων, ήταν ανταποκριτής από το μέτωπο της νότιας Μακεδονίας. Την εποχή των Δεύτερων Βαλκανικών Πολέμων, ήταν ήδη πίσω στην Ρωσία, στο Κισσίνεβ, εργαζόμενος ως καθηγητής. Το 1913, η μακεδόνικη παροικία του Πέτροβγκραντ, ξεκίνησε να εκδίδει το περιοδικό  „Македонски голос“ (μακεντόνσκι γκόλος). Αμέσως ο Μίσιρκοβ άρχισε να συνεργάζεται με τους υπευθύνους και να συγγράφει, υπογράφοντας με το όνομά του, αλλά και με το ψευδόνυμο К.Пелски (Κ.Πέλσκι). Δημοσίευσε δύο άρθρα για τα ιδεώδη του μακεδόνικου λαού και τόνισε ότι ήρθε ο καιρός «να καταλάβει όλος ο κόσμος πως στη Μακεδονία ζει ο μακεδόνικος λαός, ο οποίος δεν είναι ούτε σέρβικος, ούτε βουλγάρικος, ούτε ελληνικός, ότι αυτός ο λαός έχει τη δική του ιστορία, τη δική του εθνική αξιοπρέπεια, τη δική του συνεισφορά στην πολιτιστική ιστορία των λαών».

Παραπέρα, ο Μίσιρκοβ πήρε μέρος στα επαναστατικά γεγονότα του 1917. Ήταν σθεναρός αντίπαλος της ένωσης της Μπεσαράμπια με το Βασίλειο της Ρουμανίας και λόγω αυτού, εξορίστηκε από το Κισσίνεβ στην Οντέσα. Περισσότερο όμως δεν μπορούσε να παραμείνει εκεί. Επειδή είχε και οικογένεια, αναχώρησε για την Σόφια, όπου τον υποδέχτηκαν με υποψίες. Καταρχήν εργάστηκε στο Εθνογραφικό Μουσείο και έπειτα στάλθηκε στο Κάρλοβο, αλλά και παραπέρα τον απειλούσαν λόγω των ανοικτών θέσεων του πάνω στο μακεδόνικο ζήτημα. Ζήτησε να του δοθεί εργασία στο γειτονικό Βασίλειο των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων, αλλά το αίτημά του έμεινε δίχως απάντηση. Αδυνατώντας να επιστρέψει στην Ρωσία, παρατημένος σε μια υπηρεσία στο επαρχιακό μέρος Κοπρίβτσσιστα, ο Μίσιρκοβ, έπεσε σε κρίση. Αρρώστησε βαριά, οι απειλές πως θα τον σκοτώσουν συνεχίζονταν και έτσι βρέθηκε στο νοσοκομείο Αλεξάντροβσκα Μπόλνιτσα, στην Σόφια, όπου απεβίωσε στις 26 Ιουλίου 1926.

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

УРАНИЈА ЈУРУКОВА ΟΥΡΑΝΙΑ ΓΙΟΥΡΟΥΚΟΒΑ (1926 – )

Μεταξύ των αμέτρητων Μακεδόνισσων, οι οποίες συμμετείχαν στον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο και στον Εμφύλιο Πόλεμο (1946-49), εξέχουσα θέση κατέχει και η Ураниа Јурукова-Ουράνια Γιουρούκοβα. Γεννήθηκε στο χωριό  Изглибе-Костурско (Ίζγκλιμπε-Πορειά Καστοριάς), στις 7 Νοεμβρίου 1926, από οικογένεια με επαναστατικές ρίζες, της οποίας μέλη συμμετείχαν στην Επανάσταση του Ίλιντεν (1903). Επίσης, ο πατέρας της ήταν ένας από τους πρώτους που εντάχθηκε στο αντιστασιακό κίνημα, αλλά πολύ γρήγορα δολοφονήθηκε από τους συνεργάτες των κατοχικών δυνάμεων, κατα τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου.

Η πρώτη οργανωτική της δράση, έλαβε μέρος κατα τη διάρκεια του Ελληνο-Ιταλικού πολέμου (1940), όταν άρχισε, ως μέλος οργανώσεων, να βοηθά τους στρατιώτες οι οποίοι βρίσκονταν στο μέτωπο. Την περίοδο της κατοχής, ενεργά εντάχθηκε στις τάξεις της οργάνωσης νεολαίας ΕΠΟΝ και στις ερχές του 1943, σε ηλικία μόνο 17 ετών, εντάχθηκε ως μαχητής στις πρώτες ομάδες παρτιζάνων. Μετά την απόσχιση των Μακεδόνων παρτιζάνων από τον ΕΛΑΣ και την δημιουργία των μακεδόνικων ομάδων, η Ουράνια ήταν μια από τις πρώτες γυναίκες μέλη των ομάδων αυτών. Όταν αυτές οι ομάδες πέρασαν τα σύνορα της σημερινής Δημοκρατίας της Μακεδονίας, στη Μπίτολα, λόγω ασυμφωνίας με το ΚΚΕ, συστάθηκε η Πρώτη Μάχιμη Αιγαιάτικη Ταξιαρχία, όπου ως μέλος της, τέλος του 1944-αρχές του 1945, η Ουράνια συμμετείχε στην απελευθέρωση της σημερινής δυτικής Δημ.Μακεδονίας από τους Αλβανούς συνεργάτες των Γερμανών, του λεγόμενους Μπαλίστι. Μετά την επιστροφή της στην Ελλάδα και την Συμφωνία της Βάρκιζας (Φεβρουάριος 1945), παρέδωσε τα όπλα της, αλλά αργότερα, ενεργά βοήθησε στην σύσταση του ΝΟΦ (Νάροντνο-Οσλομποντίτελεν Φροντ – Λαικοαπελευθερωτικό Μέτωπο) και των άλλων μακεδόνικων οργανώσεων. Ήταν γραμματέας του ΝΟΦ Πρέσπας και γραμματέας του АФЖ (Αντιφασιστικό Μέτωπο Γυναικών) της περιοχής του Костурско-Καστοριάς.

Το 1946 παντρεύτηκε με τον Јани Пировски-Γιάνι Πίροβσκι από το χωριό Косинец- Κόσινετς (Ιεροπηγή Καστοριάς), επίσης παρτιζάνο και πολιτικό πρόσωπο της περιοχής. Το Μάρτιο της επόμενης χρονιάς αναχώρησε για τη Μπίτολα, όπου γέννησε υγειέστατο αγοράκι, αλλά η αγάπη της για το λαό της και το πατριωτικό της πνεύμα, μετά από μόλις τέσσερις μήνες, την ώθησαν να επιστρέψει στις τάξεις του Δημοκρατικού Στρατού και στον αγώνα για την υλοποίηση των ιδεώδων του μακεδόνικου λαού.

Κατα τη διάρκεια του Εμφυλίου συμμετείχε στις πλέον άγριες μάχες, ιδιαίτερα στις τριμηνιαίες μάχες του Γράμου, όπου μεγάλος ήταν ο αριθμός των νεκρών και των τραυματιών, μεταξύ των οποίων και η Ουράνια, η οποία τραυματίστηκε βαριά. Μέσω Αλβανίας μεταφέρθηκε για νοσηλεία στην πρωτεύουσα της Βουλγαρίας, την Σόφια. Στην Σόφια έζησε ακόμα μία προσωπική τραγωδία, όταν έμαθε ότι στη μάχη σκοτώθηκε ο σύζυγός της. Με ανοιχτά ακόμα τα τραύματά της, σωματικά και ψυχικά, αλλά με δυνατή θέληση, επέστρεψε στην Ελλάδα, κατευθείαν στο πεδίο της μάχης. Εκλέχτηκε στις υψηλότερες τάξεις του НОФ και του АФЖ. Το τέλος όμως του πολέμου ανέτελε στον ορίζοντα και το ΚΚΕ, μη θέλοντας να παραδεχτεί τα λάθη του, μετέφερε την ενοχή της ήττας στα μακεδόνικα υψηλά στελέχη.   Έτσι, μετά το τέλος του Εμφυλίου και την υποχώρηση των αγωνιστών του Δημ.Στρατού, ξεκίνησε διωγμός εναντίων των Μακεδόνων από πλευράς του ΚΚΕ, και επίσης διαλύθηκαν όλες οι μακεδόνικες οργανώσεις. Μεταξύ των πρώτων που κατηγορήθηκαν, ήταν και η Ουράνια. Την μετέφεραν στη Μόσχα και μετά 2,5 χρόνια ανακρίσεις και φυλάκιση, μαζί με άλλους έξι ακτιβιστές του μακεδόνικου κινήματος, καταδικάστηκαν σε οκταετή φυλάκιση στην Σιβηρία. Το 1956 όμως, αποφυλακίστηκε και της επιτράπηκε να επιστρέψει στη Δημ.Μακεδονίας και να εγκατασταθεί στην πόλη Скопје-Σκόπιε, όπου ζει μέχρι και σήμερα. Αξίζει να αναφερθεί πως μετά από τεράστιες προσπάθειες, κατάφερε το 1958, στη Ρουμανία, να βρει το γιό της Дончо-Ντόντσσο και να τον φέρει στη Δημ.Μακεδονίας.

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

Шкембе Чорба – Σσκέμπε Τσσόρμπα

1,5 кгр. шкембе – 1,5 κιλ. μοσχαρίσια κοιλιά
150 гр. вино – 150 γρ κρασί
1 сува црвена пиперка – 1 ξερή κόκκινη πιπεριά
2-3 парчиња керевиз – 2-3 κομμάτια σελινόριζα
масло – λάδι
2 чешнека лук – 2 σκελίδες σκόρδο
црвен пипер – κόκκινο πιπέρι
црн пипер – μαυροπίπερο
1 лажица брашно – 1 κουταλιά αλέυρι
сол – αλάτι

Καθαρίστε καλά το στομάχι, πλύνετέ το και κόψτε το σε μικρά κομμάτια. Έπειτα βράστε το μαζί με το κρασί, το αλάτι, την σελινόριζα, το σκόρδο και την πιπεριά. Όταν θα καλοβράσει, τσιγαρίστε το λάδι σε τηγάνι μαζί με μια κουταλιά αλεύρι και κόκκινο πιπέρι και έπειτα το περιεχόμενο του τηγανιού προσθέστε το στην κατσαρόλα με το σσκέμπε. Βράστε ακόμα δέκα λεπτά και έπειτα προσθέστε μαυροπίπερο. Σημείωση: ο χρόνος βράσης εξαρτάται από το πόσο σκληρό είναι το σσκέμπε, αλλά σε κάθε περίπτωση, δεν θα είναι μικρότερος των 3-3,5 ωρών. Επίσης, θα χρειαστεί ίσως περισσότερες φορές να προσθέσετε νερό στην κατσαρόλα.

Добра ишта – Ντόμπρα ίσστα – Καλή όρεξη !

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

ПЕТЛЕТО МИ ПЕЕ | Ο ΚΟΚΟΡΑΣ ΛΑΛΕΙ

ПЕТЛЕТО  МИ  ПЕЕ

Петлето ми пее рано на сабајле,

рано на сабајле, рано пред зора.

И ми ја буди младата невеста,

младата невеста рано да стане.

Стани ми, стани ти млада невесто,

стани ми, стани, коња да спремаш.

Јаска ќе одам многу на далеку

многу на далеку, чужда туѓина.

Рачај, порачај, ти млада невесто,

рачај, порачај што да ти купам.

Дали пари сакаш или писмо сакаш,

или мене ме сакаш дома да дојдам.

Ниту пари сакам, ниту писмо сакам,

само  тебе те сакам дома да дојдеш.

Парите се арџат, писмото се кине,

а љубовта трае вечно до гроба.

ΠΕΤΛΕΤΟ  ΜΙ  ΠΕΕ

Πέτλετο μι πέε ράνο να σαμπάιλε

ράνο να σαμπάιλε, ράνο πρεντ ζόρα.

Ι μι ια μπούντι μλάντατα νεβέστα

μλάντατα νεβέστα ράνο ντα στάνε.

Στάνι μι, στάνι τι μλάντα νεβέστο,

στάνι μι, στάνι, κόνια ντα σπρέμαςς.

Ιάσκα κε όνταμ μνόγκου να νταλέκου

μνόγκου να νταλέκου, τσσούζζντα τούγκινα.

Ράτσσαϊ, ποράτσσαϊ, τι μλάντα νεβέστα

ράτσσαϊ, ποράτσσαϊ σστο ντα τι κούπαμ.

Ντάλι πάρι σάκαςς ίλι πίσμο σάκαςς

ίλι μένε με σάκαςς ντόμα ντα ντόινταμ.

Νίτου πάρι σάκαμ, νίτου πίσμο σάκαμ,

σάμο τέμπε σάκαμ ντόμα ντα ντόιντεςς.

Πάριτε σε άρτζζατ, πίσμοτο σε κίνε,

α λιούμποβτα τράε βέτσσνο ντο γκρόμπα.

Ο ΚΟΚΟΡΑΣ ΛΑΛΕΙ

Ο κόκορας λαλεί νωρίς το πρωί

νωρίς το πρωί, νωρίς πριν την αυγή.

Και ξυπνάει τη νέα νύφη

τη νέα νύφη, νωρίς να σηκωθεί

Σήκω, σήκω, εσύ νέα νύφη

σήκω, σήκω, άλογα να ετοιμάσεις.

Εγώ θα πάω πολύ μακριά

πολύ μακριά, σε άγνωστη ξενιτιά.

Παρήγγειλε, παρήγγειλε εσύ νέα νύφη

παρήγγειλε, παρήγγειλε, τί να σου αγοράσω.

Μήπως χρήματα θέλεις ή  γράμμα θέλεις

ή εμένα θέλεις σπίτι να έρθω.

Ούτε χρήματα θέλω, ούτε γράμμα θέλω

μόνο εσένα θέλω, σπίτι να έρθεις.

Τα χρήματα ξοδεύονται, το γράμμα σχίζεται

ενώ η αγάπη διαρκεί αιώνια ως τον τάφο.

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

ПУШЧЕНО ОРО – ΠΟΥΣΣΤΣΣΕΝΟ ΟΡΟ : Ο ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΟΡΟΣ

Πουσστσσένο όρο σημαίνει ελεύθερος χορός, χορός όπου οι χορευτές εύκολα μπορούν να επιδειχτούν, να αυτοσχεδιάσουν. Ο σκοπός του είναι ένας από τους δυσκολότερους και δεν μοιάζει με κανέναν άλλο. Παίζεται σε 12/8 (3+2+2+3+2). Όπως και ότι μακεδόνικο στη χώρα μας, οι γνωστοί «νονοί», προσπάθησαν να τον μετονομάσουν. Οι προσπάθειες πολλές. «Λυτός, Λεβέντικος, Ακριτικός, Αλωνιώτικος, Πουστένος, Φλωρινιώτικος και και…». Χορεύται κυρίως στην περιοχή του Лерин-Φλώρινας, αλλά και στην περιοχή Костур-Καστοριάς, Преспа-Πρεσπών και Кајлари-Εορδαίας. Με τις πολιτιστικές ανταλλαγές, πλέον χορεύται σε όλες τις περιοχές όπου ζουν Μακεδόνες. Στην περιοχή του Кајлари-Εορδαίας, συχνά ονομάζεται Џемо-Τζζέμο, όνομα που προήλθε από το τραγούδι Не седи Џемо-Νε σέντι Τζζέμο, το οποίο χορεύται με τον σκοπό του Πουσστσσένο. Στις περιοχές Πρέσπας και Καστοριάς, ο σκοπός είναι ο ίδιος, αλλά τα βήματα λιγάκι διαφέρουν. Επίσης το πουσστσσένο χορεύται και στις περιοχές Битола-Μπίτολα, Ресен-Ρέσεν και Кавадарци-Καβάνταρτσι της Δημοκρατίας της Μακεδονίας, ως Куцаното-Κουτσάνοτο, Трчаното-Τ’ρτσσάνοτο και Чамче-Τσσάμτσσε αντίστοιχα. Τα τραγούδια που χορεύονται με αυτόν τον σκοπό είναι πολλά. Κάποια παλιά τραγούδια όπως Пилето ми пее-Πίλετο μι πεε,  Не седи Џемо-Νε σέντι Τζζέμο,  Појљак да бидам-Πόιλιακ ντα μπίνταμ,  Еј море Дано-Εϊ μόρε Ντάνο,  Ангелино моме-Αγγελίνο μόμε,  Ми порача бабо-Μι ποράτσσα μπάμπο κ.α. και κάποια νεότερα τραγούδια όπως Егејки мајки-Εγκέικι μάικι,  Песна за Овчарани-Πέσνα ζα Οβτσσάρανι,  Камбани бијат сред Баница-Καμπάνι μπίατ σρεντ Μπάνιτσα και άλλα. Στην ίδια οικογένεια ανήκει και ο χορός Старското оро-Στάρτσκοτο όρο (ο γερόντικος χορός), ο οποίος χορεύεται με τα ίδια βήματα, αλλά με πιο αργό σκοπό, ο οποίος στο τέλος γίνεται γρηγορότερος.

Τον χορό αυτό τον χόρευαν οι άντρες παλαιότερα, πριν να φύγουν για τη ξενιτειά. Τραγούδια που χορεύονται με τον σκοπό αυτό είναι Ибраим Оџа-Ίμπραημ Ότζζα,  Дафино вино црвено-Ντάφινο βίνο τσ’ρβενο και άλλα.

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

СЕДМИ ЧАС – ΕΒΔΟΜΟ ΜΑΘΗΜΑ

Όπως φαίνεται και από τον τίτλο του μαθήματος αυτού, το περιεχόμενο θα περιλαμβάνει διάφορα, μικρότερα θέματα, τα περισσότερα γύρω από ομάδες λέξεων. Συγκεκριμένα, θα υπάρχει πίνακας με τα μέλη του ανθρώπινου σώματος (στον ενικό αριθμό, παραπέρα θα ασχοληθούμε περισσότερο με τον πληθυντικό), επεξηγήσεις για την «ώρα» και σχετικά παραδείγματα. Επίσης θα αναφερθούν οι κυριότεροι σύνδεσμοι.

Καλή εκμάθηση λοιπόν και… ακονίστε τη μνήμη σας.

ЧОВЕКОВО  ТЕЛО   -  ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ  ΣΩΜΑ

  • Тело – τέλο – σώμα
  • Глава – γκλάβα – κεφάλι
  • Коса – κόσα – μαλλιά
  • Око – όκο – μάτι
  • Нос – νος – μύτη
  • Уста – ούστα – στόμα
  • Уво – ούβο – αυτί
  • Врат – βρατ – λαιμός
  • Тил – τιλ – σβέρκος
  • Рака – ράκα – χέρι
  • Дланка – ντλάνκα – παλάμη
  • Нога – νόγκα – πόδι
  • Стапало – στάπαλο – πατούσα
  • Гради – γκράντι – στήθος
  • Грб – γκ’ρμπ – πλάτη
  • Рамо – ράμο – ώμος
  • Половина – πολόβινα – μέση
  • Рбет  – ρ’μπετ – σπονδ.στήλη
  • Стомак – στόμακ – κοιλιά
  • Прст – π’ρστ – δάχτυλο
  • Нокт – νοκτ – νύχι
  • Влакно – βλάκνο – τρίχα
  • Колено – κόλενο – γόνατο
  • Лакт – λακτ – αγκώνας
  • Јазик – ιάζικ – γλώσσα
  • Заб – ζαμπ – δόντι
  • Чело – τσσέλο – μέτωπο
  • Образ – όμπραζ – μάγουλο
  • Лице – λίτσε – πρόσωπο
  • Веѓа – βέγκια – φρύδι
  • Срце – σ’ρτσε – καρδιά
  • Бел дроб – μπελ ντρομπ – πνεύμονας
  • Црн дроб – τσ’ρν ντρομπ – συκώτι
  • Желудник – ζζέλουντνικ – στομάχι
  • Бубрег  – μπούμπρεγκ – νεφρό
  • Жолчка – ζζόλτσσκα – χολή
  • Црево – τσρέβο – έντερο
  • Крв – κ’ρβ – αίμα
  • Вена – βένα – φλέβα
  • Нерв – νερβ – νεύρο
  • Грло – γκ’ρλο – λάρυγγας
  • Мускул – μούσκουλ – μυς
  • Сало – σάλο – λίπος
  • Кожа – κόζζα – δέρμα

СААТОТ  -  Η ΩΡΑ

Саат –σάατ – ώρα , минута-μίνουτα-λεπτό, секунда – σέκουντα – δευτερόλεπτο, наутро – νάουτρο – το πρωί, напладне – νάπλαντνε – το μεσημέρι, навечер – νάβετσσερ – το βράδι , полноќ – πόλνοκ – μεσάνυχτα, точно – τότσσνο – ακριβώς, рано-ράνο-νωρίς, доцна-ντότσνα-αργά.

Χρησιμοποιούμε τους αριθμούς όπως όταν μετράμε, δηλαδή:

Еден-έντεν, два-ντβα, три-τρι, четири-τσσέτιρι, пет-πετ, шест-σσεστ, седум-σέντουμ, осум-όσουμ, девет-ντέβετ, десет-ντέσετ, единаесет-εντινάεσετ, дванаесет-ντβανάεσετ.

Για να προσθέσουμε λεπτά χρησιμοποιούμε τον σύνδεσμο -и- (ι)=και, προσθέτοντας έπειτα τους κατάλληλους αριθμούς . Για την αφαίρεση λεπτών χρησιμοποιούμε το -без- (μπεζ)=χωρίς, και έπειτα προσθέτουμε τα λεπτά που αφαιρούνται.

Παρακάτω παρατίθεται παράδειγμα της ώρας από τις εφτά εώς τις οχτώ η ώρα.

-седум (σέντουμ-εφτά)

-седум и пет (σέντουμ ι πετ – εφτά και πέντε)

-седум и десет (σέντουμ ι ντέσετ – εφτά και δέκα)

-седум и петнаесет  ή  и черек (σέντουμ ι πετνάεσετ ή  ι τσσέρεκ – εφτά και δεκαπέντε ή και τέταρτο)

-седум и дваесет (σέντουμ ι ντβάεσετ – εφτά και είκοσι)

-седум и дваеспет (σέντουμ ι ντβαεσπετ – εφτά και εικοσιπέντε)

-седум и триесет  ή  и пол (σέντουμ ι τρίεσετ ή ι πολ – εφτά και τριάντα ή και μισή)

-осум без дваеспет (όσουμ μπεζ ντβαεσπετ – οχτώ παρά εικοσιπέντε)

-осум без дваесет (όσουμ μπεζ ντβάεσετ – οχτώ παρά είκοσι)

-осум без петнаесет  ή  без черек (όσουμ μπεζ πετνάεσετ ή μπεζ τσσέρεκ – οχτώ παρά δεκαπέντε ή παρά τέταρτο)

-осум без десет (όσουμ μπεζ ντέσετ – οχτώ παρά δέκα)

-осум без пет (όσουμ μπεζ πετ – οχτώ παρά πέντε)

-осум  (όσουμ – οχτώ)

Υπάρχει και δεύτερος τρόπος, σε ότι αφορά την αφαίρεση λεπτών. Εκεί δεν αφαιρούμε λεπτά από την ώρα που έρχεται (π.χ. осум без десет – οχτώ παρά δέκα), αλλά αναφέρουμε τα λεπτά που απομένουν για να επέλθει η συγκεκριμένη ώρα, χρησημοποιώντας τον σύνδεσμο –до- (ντο)=εώς.  Π.χ. десет до осум – ντέσετ ντο όσουμ- δέκα εώς τις οχτώ.

СВРЗНИЦИ  -  ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

  • И – ι – και
  • Ниту – νίτου – ούτε
  • Но – νο – αλλά , όμως
  • Ама – άμα – αλλά, όμως
  • Или – ίλι – ή
  • Освен – όσβεν – εκτός
  • Кога – κόγκα – όταν
  • Штом – σστομ – αφού
  • Откако – ότκακο –από όταν
  • Бидејки – μπιντέικι – επειδή
  • Да – ντα – να
  • Ако – άκο – αν
  • Иако – ιάκο – αν και
  • Којшто – κόισστο – ο οποίος
  • Чиј – τσσίι – του οποίου
  • Чија – Τσσία – της οποίας
  • Дека – ντέκα – πως
  • Оти – ότι – πως, ότι
  • δεν επιτρέπονται τα σχόλια

    МАКЕДОНСКИТЕ ИМИЊА НА СЕЛАТА ВО КОЖАНСКО | ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ΧΩΡΙΩΝ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΚΟΖΑΝΗΣ

    Кнуф – Κνουφ – Δροσερό

    Паљор – Παλιόρ – Φούφας

    Воеводина – Βοεβόντινα – Σπηλιά

    Дурутово – Ντουρούτοβο – Προάστειο

    Инеово – Ινέοβο – Ακρινή

    Бошовци – Μπόσσοβτσι – Μαυροπηγή

    Катраница – Κατράνιτσα – Πύργοι

    Арбиново – Αρμπίνοβο – Καρυοχώρι

    Биралци – Μπίραλτσι – Περδίκας

    Радуниште – Ραντούνισστε – Κρυόβρυση

    Ракита – Ράκιτα – Ολυμπιάδα

    Слпово – Σ’λποβο – Άρδασσα

    Требиште – Τρέμπισστε – Άγιος Χριστόφορος

    Чор – Τσσορ – Γαλάτεια

    Ранци – Ράντσι – Ερμακιά

    Липинци – Λίπιντσι – Ασβεστόπετρα

    Авлијани – Αβλίανι – Αυγή

    Горно Ваница – Γκόρνο Βάνιτσα – Άνω Κώμη

    Долно Ваница – Ντόλνο Βάνιτσα –Κάτω Κώμη

    Велиште – Βέλισστε – Λευκοπηγή

    Вроштани – Βρόσστανι – Αγ.Ανάργυροι Βοίου

    Говлица – Γκόβλιτσα – Κρόκος

    Гурџово – Γκούρτζζοβο – Λιβερά

    Дравуданишта – Ντραβουντάνισστα – Σωληνάρι

    Бисово – Μπίσοβο – Κυπαρίσσι

    Зиндани – Ζίντανι – Ξιντάνι

    Инделово – Ιντέλοβο – Αγία Άννα

    Каљобаши – Καλιόμπασσι – Καλαμιά

    Каљани – Κάλιανι – Αιανή

    Нестими – Νέστιμι – Νόστιμο

    Лаваница – Λαβάνιτσα – Λάβα

    Латоришта – Λατόρισστα – Αγίασμα Βοίου

    Лужани – Λούζζανι – Ελάτη

    Мокро – Μόκρο – Λιβαδερό

    Низиско – Νίζισκο – Παλιάλωνα

    Пад – Παντ – Βαγκόπετρα

    Жупани – Ζζούπανι – Πεντάλοφος

    Радовишта – Ραντόβισστα – Ροδιανή

    Рахово – Ράχοβο – Πολύρραχο

    Свољани – Σβόλιανι – Αγ.Σωτήρα Βοίου

    Фитивјани – Φιτίβιανι – Πολύφυτο

    Хандово – Χάντοβο – Πολύμυλος

    Дебрец – Ντέμπρετς – Αναράχη

    Л’ка – Λ’κα – Μηλοχώρι

    Емборе – Έμπορε – Εμπόριο

    Требино – Τρέμπινο – Καρδιά

    Коман – Κόμαν – Κόμανος

    Шел – Σσελ – Σέλι

    δεν επιτρέπονται τα σχόλια

    Κατηγορίες

    Ευχαριστούμε θερμά τους Μακεδόνες οικονομικούς μας μετανάστες σε Αυστραλία, Καναδά και δυτική Ευρώπη, όπως και τους φίλους μας απ’ όλα τα μέρη της Ελλάδας, για την οικονομική στήριξη της έκδοσης της Нова Зора. Благодариме - Μπλαγκοντάριμε


    ALPHA BANK

    Account 852 00 2101 031390

    IBAN: GR47 0140 8520 8520 0210 1031 390

    BIC: CRBAGRAA

    Μηνιαίες Εκδόσεις

    Македонска Ризница
    • ,ΞΕΦΥΛΛΙΣΜΑ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΤΕΥΧΩΝ
      РАЗГЛЕДУВАЊЕ НА ПРЕТХОДНИ БРОЕВИ
    • 2016 (147)
    • 2015 (416)
    • 2014 (404)
    • 2013 (377)
    • 2012 (372)
    • 2011 (323)
    • 2010 (202)