Στις 4 Μάη 2010 συμπληρώνο- νται 107 έτη από τον ηρωϊκό θάνατο του Γκότσε Ντέλτσσεβ- Гоце Делчев – ιδεολόγου και οργανωτή του μακεδόνικου εθνικοαπελευθερωτικού κινή- ματος.Την ημέρα αυτή, ο μακε- δόνικος λαός εκφράζει το βαθύ του σεβασμό για το σπουδαίο του άντρα, ο οποίος ηγείται στο πάνθεον των ηρώων που έπε- σαν στον αγώνα για την ελευ- θερία του. Η δολοφονία του αντιπροσώπευε μεγάλη απώ- λεια για τους Μακεδόνες και η είδηση γρήγορα εξαπλώθηκε σ’ολόκληρη τη μακεδόνικη γη. Ασυνήθιστο το δέσιμο του μακεδόνικου λαού με την προ- σωπικότητα του Γκότσε και το τεράστιο έργο του, έδωσε ως αποτέλεσμα ο Γκότσε να γίνει το σύμβολο της επαναστατικής συνείδησης….
Στις 4 Μάη 2010 συμπληρώνονται 107 έτη από τον ηρωϊκό θάνατο του Γκότσε Ντέλτσσεβ- Гоце Делчев – ιδεολόγου και οργανωτή του μακεδόνικου εθνικοαπελευθερωτικού κινήματος.Την ημέρα αυτή, ο μακεδόνικος λαός εκφράζει το βαθύ του σεβασμό για το σπουδαίο του άντρα, ο οποίος ηγείται στο πάνθεον των ηρώων που έπεσαν στον αγώνα για την ελευθερία του. Η δολοφονία του αντιπροσώπευε μεγάλη απώλεια για τους Μακεδόνες και η είδηση γρήγορα εξαπλώθηκε σ’ολόκληρη τη μακεδόνικη γη. Ασυνήθιστο το δέσιμο του μακεδόνικου λαού με την προσωπικότητα του Γκότσε και το τεράστιο έργο του, έδωσε ως αποτέλεσμα ο Γκότσε να γίνει το σύμβολο της επαναστατικής συνείδησης ως αληθινός αγωνιστής για τα εθνικά και κοινωνικά δικαιώματα. Για το λόγο αυτό η ζωή του Ντέλτσσεβ συνδέθηκε στενα με τη ζωή του μακεδόνικου λαού, ο οποίος σκλαβωμένος εθνικά και θρησκευτικά, αναζητούσε τους τρόπους για την απελευθέρωσή του από την πολύχρονη οθωμανική σκλαβιά. Δήλωση του Άντον Κιόσετο- Андон Ќосето για το θάνατο του Γκότσε „Εγώ στενοχωριέμαι για κάθε σύντροφο που χάνεται. Αλλά, σαν και μας μπορούν να γεννηθούν δεκάδες, εκατοντάδες. Η Μακεδονία όμως δεν ξέρω αν θα γεννήσει ένα δεύτερο Ντέλτσσεβ“ Σκέψεις του Γκότσε Ντέλτσσεβ: „Είναι άραγε δυνατό να υπάρχει άλλο μέρος για ένα Μακεδόνα εκτός από τη Μακεδονία; Υπάρχει άραγε λαός πιο δυστυχισμένος από το μακεδόνικο; (1894) „Ποιός να ξέρει άραγε εάν υπάρχει λαός ο οποίος τόσο πολύ υπέφερε από τους δικούς του γιούς και εχθρούς, όπως ο μακεδόνικος; “ (1897) Знае ли некој дали постој народ кој толку многу трпеше од својте синови и изроди, како македонскиот? (1897)
ΓΚΟΤΣΕ ΝΤΕΛΤΣΕΒ – ГОЦЕ ДЕЛЧЕВ (1872-1903)
Ο Γκότσε Ντέλτσσεβ – Гоце Делчев γεννή- θηκε στις 4 Φεβρου- αρίου 1872
στην πόλη Κούκουςς-Кукуш-Κιλκίς. Την περίοδο εκείνη η πόλη είχε περίπου 8.000 κάτοικους από τους οποίους οι 7.000 περίπου ήταν Μακεδόνες και οι υπόλοι- ποι Τούρκοι. Ήταν το πρώτο αγόρι της οικογένειας και είχε ακόμα δύο αδερφούς και έξι αδερφές. Ο πατέρας του,Νίκο- λα, ήταν από το Κούκουςς ενώ η μητέρα του Σούλτανα (το γέ- νος Νουρτζζίεβα-Нурџиева) είχε καταγωγή από το διπλανό χωριό Μούραρτσι-Мурарци- Αντιγόνεια.Το κανονικό όνο- μα του ήταν Γκεόργκι, άλλα η μητέρα του τον αποκαλούσε χαϊδευτικά Γκότσε. Στο Κού- κουςς τελείωσε την βασική και την προγυμνασιακή εκ- παίδευση και το φθινόπωρο του 1888 εγγράφτηκε στο Γυ- μνάσιο Αρρένων της Σόλουν- Солун-Θεσσαλονίκης ‘Σβέτι Κίριλ ι Μέτοντι’. Η παραμονή του εκεί έπαιξε μεγάλο ρόλο στην διαμόρφωση της εθνικής- επαναστατικής του συνείδη- σης, επειδή την περίοδο εκείνη η Θεσσαλονίκη-Солун ήταν το κέντρο των μακεδόνικων επα- ναστατικών κινήσεων. Εκεί, στα θρανία του γυμνασίου, ο Γκότσε αισθάνθηκε για πρώτη φορά την επαναστατική ατμόσφαι- ρα που επικρατούσε τον καιρό εκείνο ανάμεσα στην μακεδόνι- κη νεολαία. Το 1891, ο Ντέλτσσεβ συνέχισε την μόρφωσή του στην Στρατιωτική Σχολή της Σόφιας, όπου εντατικά ασχο- λείθηκε με την ανάγνωση επα- ναστατικής, σοσιαλιστικής και αναρχικής λογοτεχνίας. Για το λόγο αυτό, για τις ιδέες του και τις απόψεις του, διώχθηκε από την Σχολή το 1894. Αμέσως μετά την επι- στροφή του στη Μακεδονία, το φθινόπωρο του 1894, εντάχθη- κε στις τάξεις της Εσωτερικής Μακεδόνικης Επαναστατικής Οργάνωσης (ВМРО) και στάλ- θηκε ως δάσκαλος στο Νόβο Σέλο (περιοχή Στιπ-Штип). Το ΒΜΡΟ είοχε ιδρυθεί στις 23 Οκτωβρίου 1893 στη Θεσσα- λονίκη-Солун, το σύνθημα της οργάνωσης ήταν ‘Η Μακεδονία στους Μακεδόνες’ και ο στόχος της ήταν να οργανωθεί πολιτικά και στρατιωτικά ο μακεδόνικος πληθυσμός στον αγώνα του ενάντια στις οθωμανικές αρχές, με σκοπό την ‘Αυτονομία της Μακεδονίας’. Στο Στιπ, εκτός από την εργασία του ως δάσκα- λος, μαζί με το Ντάμε Γκρούεβ- Даме Груев, ο οποίος τότε ήταν δάσκαλος στο Στιπ, ο Γκότσε άρχισε να αναπτύσει μεγάλη οργανωτική δράση. Άρχισε να ενεργοποιεί και τους κατοίκους των χωριών στις τάξεις του ΒΜΡΟ και επίσης εργαζόταν σε εβδομαδιαίο σχολείο όπου λάβαιναν μέρος διδασκαλίες σχετικές με το επαναστατικό παρελθόν άλλων λαών. Η παραμονή του Гоце Делчев στην περιοχή του Στιπ τελείωσε το καλοκαί- ρι του 1896. Έλαβε μέρος στο Συνέδριο του ΒΜΡΟ στη Θεσ- σαλονίκη-Солун και μέχρι το Δεκέβριο του 1896 εργάστηκε ως δάσκαλος στο Μπάνσκο- Банско. Επίσης, φρόντιζε και για την εύρεση χρηματικών μέσων, αναγκαίων για την Ορ- γάνωση, τα οποία εκτός από τις συνδρομές και τις δωρεές των μελών, τις εξασφάλιζε και με απαγωγές πλουσίων Τούρκων. Τα χρήματα χρειάζονταν πάνω απ’όλα για την αγορά όπλων. Το 1898 δημιουργήθηκε το ινστι- τούτο πολεμικών ομάδων της Οργάνωσης και ο Γκότσε, ως ένας από τους ιδρυτές, ορίστη- κε αρχηγός όλων των πολεμι- κών ομάδων των Μακεδόνων, σε όλη την Μακεδονία. Όπως λέχθηκε και παραπάνω, ο Γκότσε πολύ συ- χνά γύριζε σε διάφορα μέρη της Μακεδονίας με σκοπό την σταθεροποίηση της Οργά- νωσης. Η μεγαλύτερη περιο- δεία του με το όνομα ’Голем поход-Μεγάλος Στόχος’, άρχι- σε τον Αύγουστο του 1901 και τελείωσε την άνοιξη του 1902. Κατα τη διάρκεια της περιοδεί- ας αυτής γύρισε σχεδόν όλη τη Μακεδονία και ανέπτυξε τις πολεμικές ομάδες εκπαιδεύο- ντας τους χωρικούς σε τεχνικές πολέμου. Στα μακεδόνικα χω- ριά οργάνωνε συγκεντρώσεις, απευθυνόταν στους χωρικούς μιλώντας για τους στόχους της Οργάνωσης και τη σκληρή ζωή κάτω από τον τούρκικο ζυγό. Η δράση του είχε επικεντρω- θεί περισσότερο στις περιοχές Битолско-Μπίτολα, Костурско- Καστοριάς και Леринско- Φλώρινας. Τον Ιανουάριο του 1903, η Κεντρική Επιτροπή του ΒΜΡΟ, σε συνέδριό του στη Θεσσαλονίκη-Солун, έλαβε απόφαση έναρξης επανάστα- σης στη Μακεδονία. Ο Ντέλ- τσσεβ, ο οποίος γνώριζε πολύ καλά την κατάσταση στη Μακε- δονία, θεώρησε ότι είναι νωρίς ακόμα για επανάσταση και ζή- τησε την αναβολή της. Έπειτα από αυτό, ο Γκότσε απευθύνθηκε στην Επαναστα- τική Ομάδα Σερρών-Серско και μαζί με το Γιάνε Σάντανσκι- Јане Сандански προσπάθησαν να αλλάξουν την απόφαση της Θεσσαλονίκης-Солун για επα- νάσταση. Αναχώρησε για τη Θεσσαλονίκη-Солун με σκοπό να πείσει τα μέλη του Κεντρι- κού Συμβουλίου να αλλάξουν την απόφαση. Στο δρόμο προς Σόλουν, στις 19 Μαρτίου 1903, με την ομάδα του ανατίναξε τη γέφυρα του ποταμού Άγκιστα- Ангиста-Αγγίτης,όπως επίσης και το τούνελ της σιδηροδρο- μικής γραμμής. Στη Θεσσαλο- νίκη-Солун έφτασε τον Απρίλιο και μεταξύ άλλων συναντήθη- κε και με το Ντάμε Γκρούεβ, ο οποίος την περίοδο εκείνη αποφυλακίστηκε και δεν γνώ- ριζε καλά την όλη κατάσταση στη Μακεδονία, ούτε και τη δι- άθεση της Ευρώπης σχετικά με το μακεδονικό ζήτημα. Αν και συζήτησαν πολύ για το θέμα της επανάστασης, στο τέλος ο Γκότσε δεν κατάφερε να πείσει το Ντάμε για την αναβολή της. Μετά την αναχώρησή του από τη Θεσσαλονίκη-Солун, ο Ντέλ- τσσεβ κατευθύνθηκε προς την περιοχή Άλι Μπότουςς των Σερρών-Сер,όπου έπρεπε να συμμετάσχει σε συνεδρίαση της τοπικής οργάνωσης στις 6 Μάη. Στις 3 Μάη 1903, ο Γκό- τσε με την ομάδα του έφτασαν στο χωριό Μπάνιτσα-Баница- Καρυές(σήμερα υπάρχουν μόνο ερείπια) και την ίδια μέρα, μετά από προδοσία, το χωριό περικυκλώθηκε από τον τουρ- κικό στρατό. Ο Γκότσε πρότει- νε να εγκαταλείψουν το χωριό για να μην τιμωρηθεί το χωριό. Αλλά, κατα την προσπάθεια να σπάσουν τον τούρκικο κλειό, την επομένη, 4 Μάη 1903, ο Γκότσε τραυματίστηκε θανάσι- μα. Με τον τρόπο αυτό κόπηκε το νήμα της ζωής του μεγαλύ- τερου αγωνιστή του εθνικοαπε- λευθερωτικού αγώνα του μακε- δονικού λαού. Η επανάσταση τελικά έγινε στις 2 Αυγούστου 1903 αλλά ο Γκότσε δεν ήταν πια ανάμεσα στους ζωντανούς. Έμεινε γνω- στή ως η Επανάσταση του Ίλι- ντεν-Илинден αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία.
Ο Γκότσε Ντέλτσσεβ -
Гоце Делчев γεννή-
θηκε στις 4 Φεβρου-
αρίου 1872 στην
πόλη Κούκουςς-Кукуш-Κιλκίς.
Την περίοδο εκείνη η πόλη είχε
περίπου 8.000 κάτοικους από
τους οποίους οι 7.000 περίπου
ήταν Μακεδόνες και οι υπόλοι-
ποι Τούρκοι. Ήταν το πρώτο
αγόρι της οικογένειας και είχε
ακόμα δύο αδερφούς και έξι
αδερφές. Ο πατέρας του,Νίκο-
λα, ήταν από το Κούκουςς ενώ
η μητέρα του Σούλτανα (το γέ-
νος Νουρτζζίεβα-Нурџиева)
είχε καταγωγή από το διπλανό
χωριό Μούραρτσι-Мурарци-
Αντιγόνεια.Το κανονικό όνο-
μα του ήταν Γκεόργκι, άλλα η
μητέρα του τον αποκαλούσε
χαϊδευτικά Γκότσε. Στο Κού-
κουςς τελείωσε την βασική
και την προγυμνασιακή εκ-
παίδευση και το φθινόπωρο
του 1888 εγγράφτηκε στο Γυ-
μνάσιο Αρρένων της Σόλουν-
Солун-Θεσσαλονίκης ‘Σβέτι
Κίριλ ι Μέτοντι’. Η παραμονή
του εκεί έπαιξε μεγάλο ρόλο
στην διαμόρφωση της εθνικής-
επαναστατικής του συνείδη-
σης, επειδή την περίοδο εκείνη
η Θεσσαλονίκη-Солун ήταν το
κέντρο των μακεδόνικων επα-
ναστατικών κινήσεων. Εκεί, στα
θρανία του γυμνασίου, ο Γκότσε
αισθάνθηκε για πρώτη φορά
την επαναστατική ατμόσφαι-
ρα που επικρατούσε τον καιρό
εκείνο ανάμεσα στην μακεδόνι-
κη νεολαία.
Το 1891, ο Ντέλτσσεβ
συνέχισε την μόρφωσή του
στην Στρατιωτική Σχολή της
Σόφιας, όπου εντατικά ασχο-
λείθηκε με την ανάγνωση επα-
ναστατικής, σοσιαλιστικής και
αναρχικής λογοτεχνίας. Για το
λόγο αυτό, για τις ιδέες του και
τις απόψεις του, διώχθηκε από
την Σχολή το 1894.
Αμέσως μετά την επι-
στροφή του στη Μακεδονία, το
φθινόπωρο του 1894, εντάχθη-
κε στις τάξεις της Εσωτερικής
Μακεδόνικης Επαναστατικής
Οργάνωσης (ВМРО) και στάλ-
θηκε ως δάσκαλος στο Νόβο
Σέλο (περιοχή Στιπ-Штип). Το
ΒΜΡΟ είοχε ιδρυθεί στις 23
Οκτωβρίου 1893 στη Θεσσα-
λονίκη-Солун, το σύνθημα της
οργάνωσης ήταν ‘Η Μακεδονία
στους Μακεδόνες’ και ο στόχος
της ήταν να οργανωθεί πολιτικά
και στρατιωτικά ο μακεδόνικος
πληθυσμός στον αγώνα του
ενάντια στις οθωμανικές αρχές,
με σκοπό την ‘Αυτονομία της
Μακεδονίας’. Στο Στιπ, εκτός
από την εργασία του ως δάσκα-
λος, μαζί με το Ντάμε Γκρούεβ-
Даме Груев, ο οποίος τότε ήταν
δάσκαλος στο Στιπ, ο Γκότσε
άρχισε να αναπτύσει μεγάλη
οργανωτική δράση. Άρχισε να
ενεργοποιεί και τους κατοίκους
των χωριών στις τάξεις του
ΒΜΡΟ και επίσης εργαζόταν
σε εβδομαδιαίο σχολείο όπου
λάβαιναν μέρος διδασκαλίες
σχετικές με το επαναστατικό
παρελθόν άλλων λαών.
Η παραμονή του
Гоце Делчев στην περιοχή
του Στιπ τελείωσε το καλοκαί-
ρι του 1896. Έλαβε μέρος στο
Συνέδριο του ΒΜΡΟ στη Θεσ-
σαλονίκη-Солун και μέχρι το
Δεκέβριο του 1896 εργάστηκε
ως δάσκαλος στο Μπάνσκο-
Банско. Επίσης, φρόντιζε και
για την εύρεση χρηματικών
μέσων, αναγκαίων για την Ορ-
γάνωση, τα οποία εκτός από τις
συνδρομές και τις δωρεές των
μελών, τις εξασφάλιζε και με
απαγωγές πλουσίων Τούρκων.
Τα χρήματα χρειάζονταν πάνω
απ’όλα για την αγορά όπλων. Το
1898 δημιουργήθηκε το ινστι-
τούτο πολεμικών ομάδων της
Οργάνωσης και ο Γκότσε, ως
ένας από τους ιδρυτές, ορίστη-
κε αρχηγός όλων των πολεμι-
κών ομάδων των Μακεδόνων,
σε όλη την Μακεδονία.
Όπως λέχθηκε και
παραπάνω, ο Γκότσε πολύ συ-
χνά γύριζε σε διάφορα μέρη
της Μακεδονίας με σκοπό την
σταθεροποίηση της Οργά-
νωσης. Η μεγαλύτερη περιο-
δεία του με το όνομα ’Голем
поход-Μεγάλος Στόχος’, άρχι-
σε τον Αύγουστο του 1901 και
τελείωσε την άνοιξη του 1902.
Κατα τη διάρκεια της περιοδεί-
ας αυτής γύρισε σχεδόν όλη
τη Μακεδονία και ανέπτυξε τις
πολεμικές ομάδες εκπαιδεύο-
ντας τους χωρικούς σε τεχνικές
πολέμου. Στα μακεδόνικα χω-
ριά οργάνωνε συγκεντρώσεις,
απευθυνόταν στους χωρικούς
μιλώντας για τους στόχους της
Οργάνωσης και τη σκληρή ζωή
κάτω από τον τούρκικο ζυγό.
Η δράση του είχε επικεντρω-
θεί περισσότερο στις περιοχές
Битолско-Μπίτολα, Костурско-
Καστοριάς και Леринско-
Φλώρινας.
Τον Ιανουάριο του
1903, η Κεντρική Επιτροπή του
ΒΜΡΟ, σε συνέδριό του στη
Θεσσαλονίκη-Солун, έλαβε
απόφαση έναρξης επανάστα-
σης στη Μακεδονία. Ο Ντέλ-
τσσεβ, ο οποίος γνώριζε πολύ
καλά την κατάσταση στη Μακε-
δονία, θεώρησε ότι είναι νωρίς
ακόμα για επανάσταση και ζή-
τησε την αναβολή της.
Έπειτα από αυτό, ο Γκότσε
απευθύνθηκε στην Επαναστα-
τική Ομάδα Σερρών-Серско
και μαζί με το Γιάνε Σάντανσκι-
Јане Сандански προσπάθησαν
να αλλάξουν την απόφαση της
Θεσσαλονίκης-Солун για επα-
νάσταση. Αναχώρησε για τη
Θεσσαλονίκη-Солун με σκοπό
να πείσει τα μέλη του Κεντρι-
κού Συμβουλίου να αλλάξουν
την απόφαση. Στο δρόμο προς
Σόλουν, στις 19 Μαρτίου 1903,
με την ομάδα του ανατίναξε τη
γέφυρα του ποταμού Άγκιστα-
Ангиста-Αγγίτης,όπως επίσης
και το τούνελ της σιδηροδρο-
μικής γραμμής. Στη Θεσσαλο-
νίκη-Солун έφτασε τον Απρίλιο
και μεταξύ άλλων συναντήθη-
κε και με το Ντάμε Γκρούεβ,
ο οποίος την περίοδο εκείνη
αποφυλακίστηκε και δεν γνώ-
ριζε καλά την όλη κατάσταση
στη Μακεδονία, ούτε και τη δι-
άθεση της Ευρώπης σχετικά με
το μακεδονικό ζήτημα. Αν και
συζήτησαν πολύ για το θέμα
της επανάστασης, στο τέλος ο
Γκότσε δεν κατάφερε να πείσει
το Ντάμε για την αναβολή της.
Μετά την αναχώρησή του από
τη Θεσσαλονίκη-Солун, ο Ντέλ-
τσσεβ κατευθύνθηκε προς την
περιοχή Άλι Μπότουςς των
Σερρών-Сер,όπου έπρεπε να
συμμετάσχει σε συνεδρίαση
της τοπικής οργάνωσης στις 6
Μάη. Στις 3 Μάη 1903, ο Γκό-
τσε με την ομάδα του έφτασαν
στο χωριό Μπάνιτσα-Баница-
Καρυές(σήμερα υπάρχουν
μόνο ερείπια) και την ίδια μέρα,
μετά από προδοσία, το χωριό
περικυκλώθηκε από τον τουρ-
κικό στρατό. Ο Γκότσε πρότει-
νε να εγκαταλείψουν το χωριό
για να μην τιμωρηθεί το χωριό.
Αλλά, κατα την προσπάθεια να
σπάσουν τον τούρκικο κλειό,
την επομένη, 4 Μάη 1903, ο
Γκότσε τραυματίστηκε θανάσι-
μα. Με τον τρόπο αυτό κόπηκε
το νήμα της ζωής του μεγαλύ-
τερου αγωνιστή του εθνικοαπε-
λευθερωτικού αγώνα του μακε-
δονικού λαού.
Η επανάσταση τελικά έγινε
στις 2 Αυγούστου 1903 αλλά ο
Γκότσε δεν ήταν πια ανάμεσα
στους ζωντανούς. Έμεινε γνω-
στή ως η Επανάσταση του Ίλι-
ντεν-Илинден αλλά αυτό είναι
μια άλλη ιστορία.