Αρχεία | ΜΟΥΣΙΚΗ και άλλα | Музика и друго

МАКЕДОНСКИ ВОСТАНИЧКИ ПЕСНИ – ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΑ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ


(петти дел – πέμπτο μέρος)

Η ζωή του μακεδόνικου λαού ήταν πάντοτε στενά συνδεδεμένη με πολλούς ξεσηκωμούς, επαναστάσεις, δύσκολους αγώνες για τα δίκαια και την αξιοπρέπεια. Πολλές οι επαναστάσεις, κυρίως ενάντια στην οθωμανική κυριαρχία, άλλες μικρές που έσβυσαν σύντομα και άλλες μεγάλες με πολλές θυσίες ζωών και περιουσιών. Ο ξεσηκωμός του Карпош војвода (Κάρποςς βόιβοντα), η επανάσταση του Разлог (Ράζλογκ), η επανάσταση  της Кресна (Κρέσνα), ήταν μερικές από τις σημαντικότερες, με αποκορύφωση την Επανάσταση του Ίλιντεν το 1903. Φυσικά, ο αγώνας δεν σταμάτησε εκεί και μια από τις σκληρότερες περιόδους ήταν και αυτή του Εμφυλίου Πολέμου.

Ο μακεδόνικος λαός χιλιοτραγούδησε και τραγουδάει ακόμη τα κατορθώματα και τους ηρωισμούς των παιδιών του και τα τραγούδια που δημιούργησε είναι αμέτρητα. Κάθε περιοχή, κάθε πόλη και χωριό έχει τα τραγούδια της ή τις διάφορες εκδοχές άλλων γνωστότερων τραγουδιών, εξυμνεί τους τοπικούς βόιβοντι, κόμιτι, παρτιζάνους, αγωνιστές, γνωστούς και άγνωστους, που άφησαν τα χνάρια τους στη μακεδόνικη ιστορία.

Παρακάτω παρουσιάζουμε τρία μακεδόνικα επαναστατικά τραγούδια. Το πρώτο αναφέρεται στο βόιβοντα Μετόντι Πάτσσεβ από την πόλη Όχριντ, το δεύτερο στο βόιβοντα Ίβαν Ορτζζάνοβ – Καρασουλίατα από τη Μποϊμιτσα, Κούκουσσκο (Αξιούπολη Κιλκίς) και το τρίτο στο βόιβοντα Μίτρε Παντζζάροβ Βλάοτ από το χωριό Ποζντίβισστα, Κόστουρσκο (Χαλάρα Καστοριάς).

[*Μάλινχερ=είδος τουφεκιού, *Γκάντατςς=κορυφή του όρους Πάιακ (Πάικο), *Κόμιτι=άντρες του κομιτάτου (επιτροπης) δηλαδή του ΒΜΡΟ, Μακεδόνες επαναστάτες, *Κόστουρσκο=περιοχή Καστοριάς].

Јас Методи Патче од Охрида

Јас Методи Патче од Охрида
ослободен од битолски затвор.
Па си тргнав за Охрида града,
там’ не најдов ни мајка, ни татко.
Там’ си најдов верната бисерка,
верната бисерка, малинхерка.

Па си тргнав за Прилепа града,
за Прилепа, село Кадиново.
Там’ си најдов верната дружина,
верната дружина, договорна.
Слово држи Методија Патчев:
напред браќа, борба да водиме.

Се зададе силната потера,
силната потера, кавалерија.
Поарџија сите си куршуми,
оставија само еден куршум.

Слово држи Методија Патче:
ајде браќа да се убиеме.
Навртија пушки во градите.
Прв се уби Методија Патче,
а по него целата дружина.

Ιάς Μετόντι Πάτσσε οντ Οχρίντα

Ιάς Μετόντι Πάτσσε οντ Οχρίντα
οσλομπόντενοντμπιτόλσκιζάτβορ.
Πα σι τ΄ργκναβ ζα Οχρίντα γκράντα,
ταμ΄νε νάιντοβ νι μάικα, νι τάτκο.
Ταμ΄σι νάιντοβ βέρνατα μπίσερκα,
βέρναταμπίσερκα, μαλινχέρκα.

Πα σι τ΄ργκναβ ζα Πριλέπα γκράντα,
ζα Πριλέπα, σέλο Καντίνοβο.
Ταμ΄σι νάιντοβ βέρνατα ντρουζζίνα,
βέρναταντρουζζίνα, ντογκοβόρνα.
Σλόβο ντ΄ρζζι Μετόντια Πάτσσεβ:
νάπρεντ μπράκια, μπόρμπα ντα βόντιμε.

Σεζαντάντεσίλναταποτέρα,
σίλναταποτέρα, καβαλερία.
Ποαρτζζίασίτεσικουρσσούμι,
οσταβίασάμοέντενκούρσσουμ.

Σλόβο ντ΄ρζζι Μετόντια Πάτσσεβ:
άιντε μπράκια ντα σε ουμπίεμε.
Ναβ΄ρτία πούσσκι βο γκράντιτε.
Π΄ρβ σε ούμπι Μετόντια Πάτσσε,
α πο νέγκο τσέλατα ντρούζζινα.

Εγώ ο Μετόντι Πάτσσε από την Οχρίντα

Εγώ ο Μετόντι Πάτσσε από την Οχρίντα
απελευθερωμένοςαπόφυλακέςτηςΜπίτολα.
Και ξεκίνησα για την πόλη Οχρίντα,
εκεί δε βρήκα ούτε μάνα, ούτε πατέρα.
Εκεί βρήκα το πιστό μαργαριτάρι,
το πιστό μαργαριτάρι, το μάλινχερ.

Και ξεκίνησα για την πόλη Πρίλεπ,
γιατοΠρίλεπ, τοχωριόΚαντίνοβο.
Εκεί βρήκα την πιστή ομάδα,
τηνπιστήομάδα, συνεννοημένη.
Λόγο έβγαλε ο Μετόντια Πάτσσεβ:
μπροστά αδέρφια, αγώνα να κάνουμε.

Άρχισεδυνατήκαταδίωξη,
δυνατήκαταδίωξη, απότοιππικό.
Ξόδεψανόλεςτιςσφαίρες,
άφησανμόνομιασφαίρα.

Λόγο έβγαλε ο Μετόντια Πάτσσεβ:
άντεαδέρφιανασκοτωθούμε.
Έστρεψαν όπλα στα στήθη τους.
Πρώτος σκοτώθηκε ο Μετόντια Πάτσσε,
καιμετάαπ΄αυτόνόληηομάδα.

Малинхери пукаја

Малинхери пукаја, леле, малихери пукаја,
малинхери пукаја, на Гандачо планина.

Тојо Ванчо војвода, тојо Ванчо војвода,
тојо Ванчо војвода, на чукарка седеше.

На чукарка седеше, леле, на чукарка седеше,
на чукарка седеше, заповед ни даваше.

Јуриш браќа комити, леле, јуруш браќа комити,
јуриш браќа комити, да ја ослободиме,
да ја ослободиме, мајка Македонија.

Μαλινχέρι πούκαϊα

Μαλινχέρι πούκαϊα, λέλε, μαλινχέρι πούκαϊα,
μαλινχέρι πούκαϊα, να Γκαντάτσσο πλάνινα.

Τόιο Βάντσσο βόιβοντα, τόιο Βάντσσο βόιβοντα,
τόιο Βάντσσο βόιβοντα, να τσσουκάρκα σέντεσσε.

Να τσσουκάρκα σέντεσσε, λέλε, να τσσουκάρκα
σέντεσσε,
να τσσουκάρκα σέντεσσε, ζάποβέντ νι ντάβασσε.

Γιούριςς μπράκια κόμιτι, λέλε, γιούριςς μπράκια κόμιτι,
γιούριςς μπράκια κόμιτι, ντα ια οσλομπόντιμε,
ντα ια οσλομπόντιμε, μάικα Μακεντόνια.

Τα μάλινχερ πυροβολούσαν

Τα μάλινχερ πυροβολούσαν, τα μάλινχερ πυροβολούσαν,
τα μάλινχερ πυροβολούσαν, στο βουνό Γκαντάτςς.

Εκείνος ο Βάντσσο βόιβοντα, εκείνος ο Βάντσσο
βόιβοντα,
εκείνος ο Βάντσσο βόιβοντα, σε βράχο καθόταν.

Σε βράχο καθόταν, λέλε, σε βράχο καθόταν,
σε βράχο καθόταν διαταγή μας έδινε.

Επίθεση αδέρφια κόμιτι, λέλε, επίθεση αδέρφια κόμιτι,
επίθεση αδέρφια κόμιτι, να την ελευθερώσουμε,
να την ελευθερώσουμε, τη μητέρα Μακεδονία.

Митре Влао, тешко ранет

Митре Влао, тешко ранет,
им се моли на другари:
-Ој другари, мили браќа,
подајте ми дулбијата.

Да ја врла Вич планина,
да распула горе-долу.
Планините, долините,
и Баскарските Извори.

Да се проста со Костурско,
и со цела Македонија,
да се проста со Костурско,
и со цела Македонија.

Μίτρε Βλάο, τέσσκο ράνετ

Μίτρε Βλάο, τέσσκο ράνετ,
ιμ σε μόλι να ντρουγκάρι:
-Όι ντρουγκάρι, μίλι μπράκια,
ποντάιτε μι ντουλμπίατα.

Ντα ια β΄ρλα Βιτςς πλανίνα,
ντα ρασπούλα γκόρε-ντόλου.
Πλανίνιτε, ντολίνιτε,
ι Μπασκάρσκιτε Ίζβορι.

Ντα σε πρόστα σο Κοστούρσκο,
ι σο τσέλα Μακεντόνια,
ντα σε πρόστα σο Κοστούρσκο,
ι σο τσέλα Μακεντόνια.

Ο Μίτρε Βλάο, βαριά πληγωμένος

Ο Μίτρε Βλάο, βαριά πληγωμένος,
παρακαλεί τους συντρόφους:
-Ωω συντρόφοι, αγαπημένα
αδέρφια,
δώστεμουτο κυάλι.

Να περάσω το όρος Βιτςς (Βίτσι),
να κοιτάξω πάνω-κάτω.
Ταβουνά, τιςκοιλάδες,
καιτιςπηγέςΜπάσκαρσκι.

Να αποχαιρετήσω το Κόστουρσκο,
και όλη τη Μακεδονία,
να αποχαιρετήσω το Κόστουρσκο,
και όλη τη Μακεδονία.

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

МАКЕДОНСКИ ВОСТАНИЧКИ ПЕСНИ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΑ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ

(четврти дел – τέταρτο μέρος)

Η ζωή του μακεδόνικου λαού ήταν πάντοτε στενά συνδεδεμένη με πολλούς ξεσηκωμούς, επαναστάσεις, δύσκολους αγώνες για τα δίκαια και την αξιοπρέπεια. Πολλές οι επαναστάσεις, κυρίως ενάντια στην οθωμανική κυριαρχία, άλλες μικρές που έσβυσαν σύντομα και άλλες μεγάλες με πολλές θυσίες ζωών και περιουσιών. Ο ξεσηκωμός του Карпош војвода (Κάρποςς βόιβοντα), η επανάσταση του Разлог (Ράζλογκ), η επανάσταση  της Кресна (Κρέσνα), ήταν μερικές από τις σημαντικότερες, με αποκορύφωση την Επανάσταση του Ίλιντεν το 1903. Φυσικά, ο αγώνας δεν σταμάτησε εκεί και μια από τις σκληρότερες περιόδους ήταν και αυτή του Εμφυλίου Πολέμου.

Ο μακεδόνικος λαός χιλιοτραγούδησε και τραγουδάει ακόμη τα κατορθώματα και τους ηρωισμούς των παιδιών του και τα τραγούδια που δημιούργησε είναι αμέτρητα. Κάθε περιοχή, κάθε πόλη και χωριό έχει τα τραγούδια της ή τις διάφορες εκδοχές άλλων γνωστότερων τραγουδιών, εξυμνεί τους τοπικούς βόιβοντι, κόμιτι, παρτιζάνους, αγωνιστές, γνωστούς και άγνωστους, που άφησαν τα χνάρια τους στη μακεδόνικη ιστορία.

Παρακάτω παρουσιάζουμε τρία μακεδόνικα επαναστατικά τραγούδια.

Ај, во Македонија глас се слуша

Ај, во Македонија глас се слуша
од нејзини синови.
Ај, душманите побеснале,
колат, бесат сè на ред.

Ај, вие браќа Македонци,
вие славни јунаци.
Алово знаме да развејме
над македонски долини.

Ај, на знаме е напишано:
„Слобода или смрт”.
Ај, нека чуе и Европа,
народот се разбуди.

Ај, Македонец не се плаши
од душмански јатаган.
Ај, како лавот тој се фрла
среде војска и јатаган.

Άι, βο Μακεντόνια γκλας σε σλούσσα

Άι, βο Μακεντόνια γκλας σε σλούσσα
Οντ νέιζινι σίνοβι.
Άι, ντουσσμάνιτε πομπέσναλε,
Κόλατ, μπέσατ σέ να ρεντ.

Άι, βίε μπράκια Μακεντόντσι,
Βίε σλάβνι γιούνατσι.
Άλοβο ζνάμε ντα ραζβέιμε
Ναντ μακέντονσκι ντόλινι.

Άι, να ζνάμε ε ναπισσάνο:
„Σλόμποντα ίλι σμ΄ρτ”.
Άι, νέκα τσσούε ι Εβρόπα,
νάροντοτ σε ράζμπουντι.

Άι, Μακεντόνετς νε σε πλάσσι
οντ ντουσσμάνσκι γιαταγκάν.
Άι, κάκο λάβοτ τόι σε φ΄ρλα
σρέντε βόισκα ι γιαταγκάν.

Άιντε, στη Μακεδονία φωνή ακούγεται

Άιντε, στη Μακεδονία φωνή ακούγεται
από τους γιους της.
Άιντε, οι εχθροί λύσαξαν,
σφάζουν, κρεμάνε τα πάντα στην σειρά.

Άιντε, εσείς αδέρφια Μακεδόνες,
εσείς δοξασμένα παλικάρια.
Κόκκινη σημαία να υψώσουμε
πάνω από τις μακεδόνικες κοιλάδες.

Άιντε, στην σημαία γράφει:
„Ελευθερία ή θάνατος”.
Άιντε, ας ακούσει και η Ευρώπη,
ο λαός ξύπνησε.

Άιντε, ο Μακεδόνας δε φοβάται
από το εχθρικό γιαταγάνι.
Άιντε, σαν λιοντάρι αυτός ορμάει
μέσα στον στρατό και το γιαταγάνι.

Го фатиле едно моме

Го фатиле едно моме,
едно моме најубаво,
го фатиле едно моме, најубаво,
најубаво во селото.

Му врзале двете раце,
двете раце наопаку,
му врзале двете раце, двете раце,
двете раце наопаку.

Кажи, кажи малој моме
кај се крие Гоце Делчев?
Кажи, кажи малој моме, најубаво
кај се крие Гоце Делчев.

И да умрам, клети Турци,
јас за Гоце не кажувам!
И да умрам клети Турци да загинам
јас за Гоце не кажувам!

Γκο φατίλε έντνο μόμε

Γκο φατίλε έντνο μόμε,
έντνο μόμε νάιουμπάβο,
γκο φατίλε έντνο μόμε, νάιουμπάβο,
νάιουμπάβο βο σέλοτο.

Μου β΄ρζάλε ντβέτε ράτσε,
ντβέτε ράτσε ναόπακου,
μου β΄ρζάλε ντβέτε ράτσε, ντβέτε ράτσε
ντβέτε ράτσε ναόπακου.

Κάζζι, κάζζι μάλο μόμε
κάι σε κρίε Γκότσε Ντέλτσσεβ;
Κάζζι, κάζζι μάλο μόμε νάιουμπάβο
κάι σε κρίε Γκότσε Ντέλτσσεβ.

Ι ντα ούμραμ, κλέτι Τούρτσι,
ιάς ζα Γκότσε νε καζζούβαμ!
Ι ντα ούμραμ κλέτι Τούρτσι ντα ζαγκίναμ
ιάς ζα Γκότσε νε καζζούβαμ!

Έπιασαν ένα κορίτσι

Έπιασαν ένα κορίτσι,
ένα κορίτσι το πιο όμορφο,
έπιασαν ένα κορίτσι το ομορφότερο
το ομορφότερο στο χωριό.

Του έδεσαν τα δύο χέρια,
τα δύο χέρια ανάποδα,
του έδεσαν τα δύο χέρια, τα δύο χέρια
τα δύο χέρια ανάποδα.

Λέγε, λέγε μικρό κορίτσι
πού κρύβεται ο Γκότσε Ντέλτσσεβ;
Λέγε, λέγε μικρό κορίτσι, το ομορφότερο
που κρύβεται ο Γκότσε Ντέλτσσεβ.

Και να πεθάνω, καταραμένοι Τούρκοι
εγώ για το Γκότσε δε λέω!
Και να πεθάνω καταραμένοι Τούρκοι, να χαθώ
εγώ για το Γκότσε δε λέω!

Гоце ми отиде во Солуна града

Гоце ми отиде во Солуна града,
во Солуна града, во ладна меана.
Ми го служеше убава солунка,
убава девојка, лична Македонка.
Гоце ми беше многу угајлено,
чеша му стои полна со ракија.

Па го питува убава солунка:
-Зошто си, бре Гоце, чеша не подигаш?
Дали ти е, Гоце, пушка омрзнала,
или ти е, Гоце, сабја `рѓосала?
- Еј мори моме, убаво девојче,
штом ме питаш моме, право ќе ти кажам.

Сношти отидов во Кукуша града
и си поминав во Чучук маала,
там’ си ја видов мојата мајка,
мојата мајка в’ црно облечена.
Мојата мајка живо ме жали,
мене ме жали за мојата младост.

Мојот стари татко небричен оди,
мене живо жали за мојата младост,
моите браќа нагани си стегат,
в планина ќе одат, борба да водат,
борба да водат за Македонија,
за Македонија да ја ослободат.

Γκοτσε μι οτίντε βο Σολούνα γκράντα

Γκότσε μι οτίντε βο Σολούνα γκράντα
βο Σολούνα γκράντα, βο λάντνα μεάνα.
Μι γκο σλουζζέσσε ούμπαβα σολούνκα
ούμπαβα ντεβόικα, λίτσσνα Μακεντόνκα.
Γκότσε μι μπέσσε μνόγκου ουγκαϊλένο
τσσέσσα μου στόι πόλνα σο ρακία.

Πα γκο πιτούβα ούμπαβα σολούνκα:
-Ζόσστο σι, μπρε Γκότσε, τσσέσσα νε ποντίγκαςς;
Ντάλι τι ε, Γκότσε, πούσσκα ομρζνάλα,
ίλι τι ε , Γκότσε, σάμπια ρ΄γκιοσάλα;
-Έι μόρι μόμε, ούμπαβο ντεβόιτσσε,
σστομ με πίταςς μόμε, πράβο κε τι κάζζαμ.

Σνόσστι οτίντοβ βο Κουκούσσα γκράντα
ι σι πομίναβ βο Τσσούτσσουκ μαάλα,
ταμ΄σι ια βίντοβ μόιατα μάικα,
μόιατα μάικα β΄τσρνο ομπλετσσένα.
Μόιατα μάικα ζζίβο με ζζάλι,
μένε με ζζάλι ζα μόιατα μλάντοστ.

Μόιοτ στάρι τάτκο νέμπριτσσεν όντι
μένε ζζίβο ζζάλι ζα μόιατα μλάντοστ,
μόιτε μπράκια νάγκανι σι στέγκατ,
β πλάνινα κε όντατ, μπόρμπα ντα βόντατ
μπόρμπα ντα βόντατ ζα Μακκεντόνια,
ζα Μακεντόνια ντα ια οσλομπόντατ.

Ο Γκότσε πήγε στην πόλη Σόλουν

Ο Γκότσε πήγε στην πόλη Σόλουν (Θεσ/νίκη)
στην πόλη Σόλουν, σε δροσερή ταβέρνα.
Τον σέρβιρε ωραία Σαλονικιά,
Ωραία κοπέλα, όμορφη Μακεδόνισσα.
Ο Γκότσε ήταν πολύ σκεφτικός,
το ποτήρι του έστεκε γεμάτο με ρακί.

Και τον ρωτάει η ωραία Σαλονικιά:
-Γιατί βρε Γκότσε το ποτήρι δεν σηκώνεις;
Μήπως σου είναι Γκότσε το όπλο παγωμένο,
ή σου είναι Γκότσε το σπαθί σκουριασμένο;
-Έ μόρε κορίτσι, ωραία κοπέλα,
αφού με ρωτάς, αλήθεια θα σου πω.

Χτες βράδυ πήγα στην πόλη Κούκουςς (Κιλκίς)
και πέρασα από τη Τσσούτσσουκ γειτονιά,
εκεί είδα τη μάνα μου,
τη μάνα μου στα μαύρα ντυμμένη.
Η μάνα μου ζωντανό με πενθάει,
εμένα πενθάει για τα νιάτα μου.

Ο γέρος πατέρας μου αξύριστος γυρνάει
εμένα ζωντανό πενθάει για τα νιάτα μου,
τα αδέρφια μου τα όπλα σφίγγουν,
στο βουνό θα πάνε, μάχη να δώσουν
μάχη να δώσουν για τη Μακεδονία,
τη Μακεδονία να απελευθερώσουν.

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

МАКЕДОНСКИ ВОСТАНИЧКИ ПЕСНИ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΑ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ

(трет дел – τρίτο μέρος)

Η ζωή του μακεδόνικου λαού ήταν πάντοτε στενά συνδεδεμένη με πολλούς ξεσηκωμούς, επαναστάσεις, δύσκολους αγώνες για τα δίκαια και την αξιοπρέπεια. Πολλές οι επαναστάσεις, κυρίως ενάντια στην οθωμανική κυριαρχία, άλλες μικρές που έσβυσαν σύντομα και άλλες μεγάλες με πολλές θυσίες ζωών και περιουσιών. Ο ξεσηκωμός του Карпош војвода (Κάρποςς βόιβοντα), η επανάσταση του Разлог (Ράζλογκ), η επανάσταση  της Кресна (Κρέσνα), ήταν μερικές από τις σημαντικότερες, με αποκορύφωση την Επανάσταση του Ίλιντεν το 1903. Φυσικά, ο αγώνας δεν σταμάτησε εκεί και μια από τις σκληρότερες περιόδους ήταν και αυτή του Εμφυλίου Πολέμου.

Ο μακεδόνικος λαός χιλιοτραγούδησε και τραγουδάει ακόμη τα κατορθώματα και τους ηρωισμούς των παιδιών του και τα τραγούδια που δημιούργησε είναι αμέτρητα. Κάθε περιοχή, κάθε πόλη και χωριό έχει τα τραγούδια της ή τις διάφορες εκδοχές άλλων γνωστότερων τραγουδιών, εξυμνεί τους τοπικούς βόιβοντι, κόμιτι, παρτιζάνους, αγωνιστές, γνωστούς και άγνωστους, που άφησαν τα χνάρια τους στη μακεδόνικη ιστορία.

Παρακάτω παρουσιάζουμε τρία μακεδόνικα επαναστατικά τραγούδια. Το πρώτο  (http://pesna.org/song.php?id=123) αναφέρεται στη πρώτη επανάσταση των Μακεδόνων ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία το έτος 1689 και τον ηγέτη του ξεσηκωμού, τον Карпош (Κάρποςς). Το δεύτερο (http://pesna.org/song.php?id=897) αναφέρεται στους αμέτρητους Μακεδόνες που ,,σάπισαν,, στις τρομερές φυλακές του Γεντί Κουλέ στο Σόλουν, ενώ το τρίτο αναφέρεται στο θάνατο του βόιβοντα Μάρκο Λέρινσκι (http://pesna.org/song.php?id=773).

Битка се бие кумановско поле

Битка се бие кумановско поле,
битка нерамна.
Пелинце ми гори, Пчиња жално плаче,
матна и крвава.

Карпoш војвода со Димче Еребица,
Менков и Фетакот,
собраа дружина, млада убавина,
душман да истераат.

Ми згрмеа пушки, ми паднаа мушки,
младите херои.
Душмани клети покажаа пети,
дојде красна слобода.

Μπίτκα σε μπίε κουμάνοβσκο πόλε

Μπίτκα σε μπίε κουμάνοβσκο πόλε,
μπίτκα νέραμνα.
Πέλιντσε μι γκόρι, Πτσσίνια ζζάλνο πλάτσσε
μάτνα ι κ΄ρβαβα.

Κάρποςς βόιβοντα σο Ντίμτσσε Ερεμπίτσα
Μένκοβ ι Φέτακοτ,
σόμπραα ντρουζζίνα, μλάντα ουμπαβίνα
ντούσσμαν ντα ιστέραατ.

Μι ζγκ΄ρμέα πούσσκι, μι παντνάα μούσσκι
μλάντιτε χερόι.
Ντούσσμανι κλέτι ποκαζζάα πέτι
ντόιντε κράσνα σλόμποντα.

Μάχη γίνεται στον κάμπο του Κουμάνοβο

Μάχη γίνεται στον κάμπο του Κουμάνοβο
μάχη άνιση.
Το Πέλιντσε καίγεται, το Πτσσίνια λυπημένα κλαίει
θολό και αιματοβαμμένο. (Πέλιντσε-χωριό, Πτσσίνια-ποτάμι)

Ο Κάρποςς βόιβοντα με τον Ντίμτσσε Ερεμπίτσα,
τον Μένκοβ και τον Φέτακ,
μάζεψαν ομάδα, νεαρή ομορφιά
τον εχθρό να διώξουν.

Βρόντηξαν όπλα, έπεσαν αντρίκια
οι νεαροί ήρωες.
Οι καταραμένοι εχθροί έδειξαν φτέρνες (το βαλαν στα πόδια)
ήρθε όμορφη ελευθερία.

Во Солуна Еди куле

Во Солуна Еди куле ранет јунак лежи,
болен лежи, тага пати сè љуто го боли.
Над глава му славеј пиле тажна песна пее.

Проговара ранет јунак на славеј пиле:
-Не пеј пиле тажна песна тук’ оди до дома.
Јас си имам, славеј пиле до две машки деца.

Да им кажеш, славеј пиле зошто сум в’ зандани.
Да пораснат, да се борат за да ме осветат.
Сум се борел за слобода за Македонија.

Βο Σόλουνα Έντι Κούλε

Βο Σόλουνα Έντι Κούλε ράνετ γιούνακ λέζζι
μπόλεν λέζζι, τάγκα πάτι σε λιούτο γκο μπόλι.
Ναντ γκλάβα μου σλάβεϊ πίλε τάζζνα πέσνα πέε.

Προγκόβαρα ράνετ γιούνακ να σλάβεϊ πίλε:
-Νε πέι πίλε τάζζνα πέσνα τουκ όντι ντο ντόμα.
Ιας σι ίμαμ, σλάβεϊ πίλε ντο ντβε μάσσκι ντέτσα.

Ντα ιμ κάζζεςς, σλάβεϊ πίλε ζόσστο σουμ β΄ζάντανι.
Ντα ποράσνατ, ντα σε μπόρατ ζα ντα με οσβέτατ.
Σουμ σε μπόρελ ζα σλομπόντα ζα Μακεντόνια.

Στο Έντι Κούλε του Σόλουν

Στο Έντι Κούλε του Σόλουν κείτεται πληγωμένο παλικάρι
άρρωστο κείτεται, θλίβεται, όλα καυτερά τον πονούν.
Πάνω από το κεφάλι του αηδόνι τραγουδά λυπητερό τραγούδι.

Μίλησε το πληγωμένο παλικάρι στο αηδόνι:
-Μην τραγουδάς λυπητερό τραγούδι, αλλά πήγαινε ως το σπίτι.
Εγώ έχω, αηδόνι, δύο αρσενικά παιδιά.

Να τους πεις, αηδόνι, για ποιό λόγο είμαι στις φυλακές.
Να μεγαλώσουν, να αγωνιστούν για να με εκδικηθούν.
Αγωνίστηκα για την ελευθερία της Μακεδονίας.

Песна за Марко Лерински

Денеска петок, сабота,
утре е света недела.

Марко војвода пристигна
во тоа село Пателе.

Проклети биле шпиони,
Марко војвода предадоа.

Надојдоа турски табори,
Марко војвода сардисаа.

Зафати битка голема,
Марко војвода загина.

Проклети биле шпиони,
Марко шо го предадоа.

Πέσνα ζα Μάρκο Λέρινσκι

Ντένεσκα ε πέτοκ, σάμποτα,
ούτρε ε σβέτα νέντελα.

Μάρκο βόιβοντα πρίστιγκνα
βο τόα σέλο Πάτελε.

Πρόκλετι μπίλε σσπίονι,
Μάρκο βόιβοντα πρεντάντοα.

Ναντόιντοα τούρσκι τάμπορι,
Μάρκο βόιβοντα σαρντίσαα.

Ζαφάτι μπίτκα γκόλεμα,
Μάρκο βόιβοντα ζάγκινα.

Πρόκλετι μπίλε σσπίονι,
Μάρκο σσο γκο πρεντάντοα.

Τραγούδι για τον Μάρκο Λέρινσκι

Σήμερα είναι Παρασκευή, Σάββατο,
αύριο αγία Κυριακή.

Ο Μάρκο βόιβοντα (οπλαρχηγός) έφτασε
σ΄εκείνο το χωριό Πάτελε (σημ.Αγ.Παντελεήμων).

Καταραμένοι ήταν οι χαφιέδες
τον Μάρκο βόιβοντα πρόδωσαν.

Κατέφτασαν τουρκικές ένοπλες ομάδες
τον Μάρκο βόιβοντα περικύκλωσαν.

Ξεκίνησε μάχη μεγάλη
ο Μάρκο βόιβοντα σκοτώθηκε.

Καταραμένοι ήταν οι χαφιέδες
τον Μάρκο που πρόδωσαν.

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

МАКЕДОНСКИ ВОСТАНИЧКИ ПЕСНИ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΑ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ

(втор дел – δεύτερο μέρος)

Η ζωή του μακεδόνικου λαού ήταν πάντοτε στενά συνδεδεμένη με πολλούς ξεσηκωμούς, επαναστάσεις, δύσκολους αγώνες για τα δίκαια και την αξιοπρέπεια. Πολλές οι επαναστάσεις, κυρίως ενάντια στην οθωμανική κυριαρχία, άλλες μικρές που έσβυσαν σύντομα και άλλες μεγάλες με πολλές θυσίες ζωών και περιουσιών. Ο ξεσηκωμός του Карпош војвода (Κάρποςς βόιβοντα), η επανάσταση του Разлог (Ράζλογκ), η επανάσταση  της Кресна (Κρέσνα), ήταν μερικές από τις σημαντικότερες, με αποκορύφωση την Επανάσταση του Ίλιντεν το 1903. Φυσικά, ο αγώνας δεν σταμάτησε εκεί και μια από τις σκληρότερες περιόδους ήταν και αυτή του Εμφυλίου Πολέμου.

Ο μακεδόνικος λαός χιλιοτραγούδησε και τραγουδάει ακόμη τα κατορθώματα και τους ηρωισμούς των παιδιών του και τα τραγούδια που δημιούργησε είναι αμέτρητα. Κάθε περιοχή, κάθε πόλη και χωριό έχει τα τραγούδια της ή τις διάφορες εκδοχές άλλων γνωστότερων τραγουδιών, εξυμνεί τους τοπικούς βόιβοντι, κόμιτι, παρτιζάνους, αγωνιστές, γνωστούς και άγνωστους, που άφησαν τα χνάρια τους στη μακεδόνικη ιστορία.

Παρακάτω παρουσιάζουμε τρία μακεδόνικα επαναστατικά τραγούδια. Το πρώτο (http://www.1903.musicofmacedonia.com/2011/12/sokol-mi-leta-visoko.html )

είναι τραγούδι της περιοχής του Κούκουςς/Κιλκίς για το θάνατο του Γκότσε Ντέλτσσεβ και τραγουδήθηκε από το συγκρότημα ,,Μπάπτσσορκι,, το δεύτερο (http://www.1903.musicofmacedonia.com/2011/12/shto-e-chudo-stanalo-gumendzha.html)

είναι τραγούδι για τους βόιβοντι Άποστολ Πέτκοβ Τερζίεβ και Ίβαν Ορτζζάνοβ Καρασουλίατα, ενώ το τρίτο (http://www.1903.musicofmacedonia.com/2011/12/nedaleku-od-voden-grada.html) είναι τραγούδι των κόμιτι της περιοχής του Βόντεν/’Εδεσσας.

СОКОЛ МИ ЛЕТА ВИСОКО

Сокол ми лета високо, мори девојко,
сокол ми лета високо,
над таја града Кукуша, мори девојко,
над таја града Кукуша.

Над Делчевите дворови, мори девојко,
над Делчевите дворови.
Делчево либе убаво, мори девојко,
Делчево либе убаво.

Рамни дворови метеше, мори девојко,
рамни дворови метеше
и дробни солзи ронеше, мори девојко,
и дробни солзи ронеше.

Жално го Гоце тажеше, мори девојко,
дека е Гоце загинал
во тоа село Баница, мори девојко,
за мачна Македонија.

ΣΟΚΟΛ ΜΙ ΛΕΤΑ ΒΙΣΟΚΟ

Σόκολ μι λέτα βίσοκο, μόρι ντέβοϊκο
σόκολ μι λέτα βίσοκο,
ναντ τάια γκράντα Κούκουσσα, μόρι ντέβοϊκο
ναντ τάια γκράντα Κούκουσσα.

Ναντ Ντελτσσέβιτε ντβόροβι, μόρι ντέβοϊκο
ναντ Ντελτσσέβιτε ντβόροβι.
Ντέλτσσεβο λίμπε ούμπαβο, μόρι ντέβοϊκο
Ντέλτσσεβο λίμπε ούμπαβο.

Ράμνι ντβορόβι μέτεσσε, μόρι ντέβοϊκο
ράμνι ντβορόβι μέτεσσε
ι ντρόμπνι σόλζι ρόνεσσε, μόρι ντέβοϊκο
ι ντρόμπνι σόλζι ρόνεσσε.

Ζζάλνο γκο Γκότσε τάζζεσσε, μόρι ντέβοϊκο
ντέκα ε Γκότσε ζάγκιναλ
βο τόα σέλο Μπάνιτσα, μόρι ντέβοϊκο
ζα μάτσσνα Μακεντόνια.

ΤΟ ΓΕΡΑΚΙ ΠΕΤΑΕΙ ΨΗΛΑ

Το γεράκι πετάει ψηλά, κοπέλα,
το γεράκι πετάει ψηλά,
πάνω από εκείνη την πόλη Κούκουςς, κοπέλα,
πάνω από εκείνη την πόλη Κούκουςς (Κιλκίς).

Πάνω από τις αυλές του Ντέλτσσεβ, κοπέλα,
πάνω από τις αυλές του Ντέλτσσεβ.
Όμορφη αγαπημένη του Ντέλτσσεβ, κοπέλα,
όμορφη αγαπημένη του Ντέλτσσεβ.

Ομαλές αυλές σκούπιζες, κοπέλα,
ομαλές αυλές σκούπιζες
και ψιλά δάκρυα έχυνες, κοπέλα,
και ψιλά δάκρυα έχυνες.

Λυπημένα το Γκότσε θρηνούσες, κοπέλα,
επειδή ο Γκότσε χάθηκε
σε εκείνο το χωριό Μπάνιτσα, κοπέλα,
για τη βασανισμένη Μακεδονία.

ШТО Е ЧУДО СТАНАЛО

Што е чудо станало
во таја пуста Гуменџа,
војводите врвеа, калдрми се тресеа,
војводите врвеа, калдрми се тресеа.

Нај напред ми врвеше
тој ми стари Апостол,
и по него врвеше тој Иванчо војвода,
и по него врвеше тој Иванчо војвода.

Што им вели Апостол:
- Тивко, тивко, момчиња,
да не чујат шпиони, шпиони чорбаџиски,
да фатиме пусија, пусија Гевгелија!

ΣΣΤΟ Ε ΤΣΣΟΥΝΤΟ ΣΤΑΝΑΛΟ

Σστο ε τσσούντο στάναλο
βο τάια πούστα Γκούμεντζζα
βοϊβόντιτε β΄ρβεα, καλντ΄ρμι σε τρέσεα
βοϊβόντιτε β΄ρβεα, καλντ΄ρμι σε τρέσεα.

Νάι νάπρεντ μι β΄ρβεσσε
τόι μι στάρι Άποστολ
ι πο νέγκο β΄ρβεσσε τόι Ιβάντσσο βόιβοντα
ι πο νέγκο β΄ρβεσσε τόι Ιβάντσσο βόιβοντα.

Σστο ιμ βέλι Άποστολ:
-Τίβκο, τίβκο, μόμτσσινια,
ντα νε τσσούιατ σσπίονι, σσπίονι τσσορμπάτζζισκι
ντα φάτιμε πούσια, πούσια Γκεβγκέλια!

ΤΙ ΘΑΥΜΑ ΕΓΙΝΕ

Τι θαύμα έγινε
σε εκείνη την έρημη Γκούμεντζζα (Γουμένισσα)
οι βόιβοντι περνούσαν, τα καλντερίμια έτρεμαν
οι βόιβοντι (οπλαρχηγοί) περνούσαν, τα καλντερίμια έτρεμαν.

Πιο μπροστά περνούσε
εκείνος ο γέρος Άποστολ
και μετά από αυτόν περνούσε εκείνος ο Ιβάντσσο βόιβοντα
και μετά από αυτόν περνούσε εκείνος ο Ιβάντσσο βόιβοντα.

Τι τους λέει ο Άποστολ:
-Σιωπηρά, σιωπηρά, αγόρια
να μην ακούσουν χαφιέδες, χαφιέδες γαιοκτήμονες
να πιάσουμε καρτέρι, καρτέρι Γκεβγκέλια!

НЕДАЛЕКУ ОД ВОДЕН ГРАДА

Недалеку од Воден града,
на североисточна страна,
дружина е поседнала
на зелена рудина.

Пред дружина е клаено
рудо јагне печено,
чеша вино наполнета
на трева е клаена.

Секој пие и се радва,
ем од срце благослова,
за дружина се напиват,
слобода посакуват.

Сите дружно да се збијме,
Битола да се најме,
во Цариграда да тргниме,
Македонија да ослободиме!

ΝΕΝΤΑΛΕΚΟΥ ΟΝΤ ΒΟΝΤΕΝ ΓΚΡΑΝΤΑ

Νεντάλεκου οντ Βόντεν γκράντα
να σεβεροϊστοτσσνα στράνα
ντρουζζίνα ε ποσέντναλα
να ζέλενα ρούντινα.

Πρεντ ντρουζζίνα ε κλάενο
ρούντο ιάγκνε πέτσσενο
τσσέσσα βίνο ναπόλνετα
να τρέβα ε κλάενα.

Σέκοϊ πίε ι σε ράντβα
εμ οντ σ΄ρτσε μπλαγκοσλόβα
ζα ντρουζζίνα σε ναπίβατ
σλόμποντα ποσακούβατ.

Σίτε ντρούζζνο ντα σε ζμπίιμε
Μπίτολα ντα σε νάιμε
βο Τσαριγκράντα  ντα τ΄ργκνιμε,
Μακεντόνια ντα οσλομπόντιμε!

ΟΧΙ ΜΑΚΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΒΟΝΤΕΝ

Όχι μακριά από την πόλη Βόντεν
στη βορειοανατολική πλευρά
συντροφιά είναι καθισμένη
σε πράσινη ορεινη κοιλάδα.

Μπροστά στην συντροφιά είναι βαλμένο
μικρό αρνάκι ψημένο
ποτήρι κρασί γεμάτο
στο χορτάρι είναι τοποθετημένο.

Καθένας πίνει και χαίρεται
και από καρδιά ευλογεί
για την συντροφιά πίνουν
ελευθερία επιθυμούν.

Όλοι μαζί να πολεμήσουμε
στη Μπίτολα να βρεθούμε
για το Τσάριγκραντ να ξεκινήσουμε
τη Μακεδονία να ελευθερώσουμε!

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

МАКЕДОНСКИ ВОСТАНИЧКИ ПЕСНИ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΑ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ

(прв дел – πρώτο μέρος)

Η ζωή του μακεδόνικου λαού ήταν πάντοτε στενά συνδεδεμένη με πολλούς ξεσηκωμούς, επαναστάσεις, δύσκολους αγώνες για τα δίκαια και την αξιοπρέπεια. Πολλές οι επαναστάσεις, κυρίως ενάντια στην οθωμανική κυριαρχία, άλλες μικρές που έσβυσαν σύντομα και άλλες μεγάλες με πολλές θυσίες ζωών και περιουσιών. Ο ξεσηκωμός του Карпош војвода (Κάρποςς βόιβοντα), η επανάσταση του Разлог (Ράζλογκ), η επανάσταση  της Кресна (Κρέσνα), ήταν μερικές από τις σημαντικότερες, με αποκορύφωση την Επανάσταση του Ίλιντεν το 1903. Φυσικά, ο αγώνας δεν σταμάτησε εκεί και μια από τις σκληρότερες περιόδους ήταν και αυτή του Εμφυλίου Πολέμου.

Ο μακεδόνικος λαός χιλιοτραγούδησε και τραγουδάει ακόμη τα κατορθώματα και τους ηρωισμούς των παιδιών του και τα τραγούδια που δημιούργησε είναι αμέτρητα. Κάθε περιοχή, κάθε πόλη και χωριό έχει τα τραγούδια της ή τις διάφορες εκδοχές άλλων γνωστότερων τραγουδιών, εξυμνεί τους τοπικούς βόιβοντι, κόμιτι, παρτιζάνους, αγωνιστές, γνωστούς και άγνωστους, που άφησαν τα χνάρια τους στη μακεδόνικη ιστορία.

Παρακάτω παρουσιάζουμε δύο μακεδόνικα επαναστατικά τραγούδια που ακόμη και σήμερα τραγουδιούνται σε όλη τη γεωγραφική Μακεδονία. Το πρώτο αναφέρεται στο χωριό Μπουφ, Λέρινσκο (Ακρίτας Φλώρινας) και την πικρή του ιστορία και το δεύτερο αναφέρεται στη μάχη του βόιβοντα Γιόρνταν Πίπερκα με τον τουρκικό στρατό και την απελευθέρωση του χωριού Μπρέζοβο της περιοχής Κίτσσεβο της Δημοκρατίας της Μακεδονίας.

Песна за селото Буф

(http://pesna.org/song.php?id=998)

Бог ги убил душманите,
душманите, шпионите,
што изгореја наши села,
изгореа, прекрстија.
Истурија буфско село,
Буф ми беше прочуено,
со јунаци Македонци,
Македонци патриоти.

Истепаја наши деца,
наши татќа, наши мажи,
меѓу нив и мојто момче,
мојто момче Крсте Ѓашов.
Си останав удовица,
удовица со сираци,
со три чупи и едно дете,
машко дете, мајкин Кољо.

Крсте клетва ми остави
да му гледам сирачиња,
а највеќе машко дете,
да порасне, да го освети.
Бог ги убил душманите,
нас не жални пропатија,
в’ чужди земји непознати,
еден со друг не се знајме.

Буф имаше лични моми,
лични моми Македонки,
Македонки песнопојки,
песнопојки игроорки.
Буфски мајки изродија
сè јунаци Македонци,
први беја во борбите,
се бореја за слобода.

Πέσνα ζα σέλοτο Μπουφ

Μπογκ γκι ούμπι ντουσσμάνιτε
ντουσσμάνιτε, σσπιόνιτε,
σστο ιζγκορέια νάσσι σέλα,
ιζγκορέα, πρεκρστία.
Ιστουρία μπούφσκο σέλο,
Μπουφ μι μπέσσε προτσσούενο,
σο γιούνατσι Μακέντοντσι,
Μακέντοντσι πατριότι.

Ιστεπάια νάσσι ντέτσα,
νάσσι τάτκα, νάσσι μάζζι,
μέγκιου νιβ ι μόιτο μόμτσσε,
μόιτο μόμτσσε Κ΄ρστε Γκιάσσοβ.
Σι οστάναβ ουντοβίτσα,
ουντοβίτσα σο σιράτσι,
σο τρι τσσούπι ι έντνο ντέτε,
μάσσκο ντέτε, μάικιν Κόλιο.

Κ΄ρστε κλέτβα μι οστάβι
ντα μου γκλένταμ σιρατσσίνια,
α νάιβεκε μάσσκο ντέτε,
ντα ποράσνε, ντα γκο οσβέτι.
Μπογκ γκι ούμπιλ ντουσσμανίτε,
νας νε ζζάλνι προπατία,
β΄τσσούζζντι ζέμιι νεποζνάτι,
έντεν σο ντρουγκ νε σε ζνάιμε.

Μπουφ ιμάσσε λίτσσνι μόμι,
λίτσσνι μόμι Μακεντόνκι,
Μακεντόνκι πεσνοπόικι,
πεσνοπόικι, ιγκροόρκι.
Μπούφσκι μάικι ιζροντία
σε γιουνάτσι Μακεντόντσι,
π΄ρβι μπέα βο μπόρμπιτε,
σε μπορέια ζα σλομπόντα.

Τραγούδι για το χωριό Μπουφ

Ο Θεός να σκοτώσει τους εχθρούς,
τους εχθρούς, τους χαφιέδες,
που έκαψαν τα χωριά μας,
τα έκαψαν, τα μετονόμασαν.
Γκρέμισαν το χωριό Μπουφ,
το Μπουφ ήταν ξακουστό,
με γενναίους Μακεδόνες,
Μακεδόνες πατριώτες.

Σκότωσαν τα παιδιά μας,
τους πατεράδες μας, τους άντρες μας,
μεταξύ αυτών και το αγόρι μου (άντρα μου)
το αγόρι μου, Κ΄ρστε Γκιάσσοβ.
Έμεινα χήρα,
χήρα με ορφανά,
με τρία κορίτσια και ένα παιδί,
αρσενικό παιδί, τον Κόλιο της μάνας.

Ο Κ΄ρστε κατάρα μου άφησε
να του μεγαλώσω τα ορφανά,
και περισσότερο το αρσενικό παιδί,
να μεγαλώσει, να τον εκδικηθεί.
Ο Θεός να σκοτώσει τους εχθρούς,
που τους άμοιρους μας έδιωξαν,
σε ξένες χώρες άγνωστες,
ο ένας με τον άλλο δε γνωριζόμαστε.

Το Μπουφ είχε όμορφες κοπέλες,
όμορφες κοπέλες Μακεδόνισσες,
Μακεδόνισσες τραγουδίστριες,
τραγουδίστριες χορεύτριες.
Οι μητέρες του Μπουφ γεννούσαν
όλο γενναίους Μακεδόνες,
πρώτοι ήταν στους αγώνες,
μάχονταν για ελευθερία.

Огин го гори Брезово

(http://pesna.org/song.php?id=537)

Огин го гори Брезово,
Македонијо, Македонијо.
Ордан со чета навлегол, Македонијо,
во поробено Брезово.

И на дружина говори, Македонијо:
„Станете браќа, не спијте.
Земете бомби, куршуми,
со душман ќе се биеме“.

Ордан на чета говори,
Македонијо, Македонијо:
„Земете бомби, куршуми,
тиран сомлете,
слобода да добиеме“.

Грмеа бомби, куршуми, Македонијо,
крвава борба започна.
И викна Ордан војвода:
„Го зазедовме Брезово“!

Όγκιν γκο γκόρι Μπρέζοβο

Όγκιν γκο γκόρι Μπρέζοβο,
Μακεντόνιο, Μακεντόνιο.
Όρνταν σο τσσέτα νάβλεγκολ, Μακεντόνιο,
βο πορόμπενο Μπρέζοβο.

Ι να ντρουζζίνα γκόβορι, Μακεντόνιο:
„Στάνετε μπράκια, νε σπίιτε.
Ζέμετε μπόμπι, κούρσσουμι,
σο ντούσσμαν κε σε μπίεμε“.

Όρνταν να τσσέτα γκόβορι,
Μακεντόνιο, Μακεντόνιο:
„Ζέμετε μπόμπι, κούρσσουμι,
τίραν σόμλετε,
σλομπόντα ντα ντομπίεμε“.

Γκ΄ρμεα μπόμπι, κούρσσουμι, Μακεντόνιο,
κ΄ρβαβα μπόρμπα ζάποτσσνα.
Ι βίκνα Όρνταν βόιβοντα:
„Γκο ζαζέντοβμε Μπρέζοβο“!

Φωτιά καίει το Μπρέζοβο

Φωτιά καίει το Μπρέζοβο,
Μακεδονία, Μακεδονία.
Ο Όρνταν με ένοπλο σώμα μπήκε, Μακεδονία,
στο σκλαβωμένο Μπρέζοβο.

Και στην συντροφιά μιλάει, Μακεδονία:
„Σηκωθείτε αδέρφια, μην κοιμάστε.
Πάρτε βόμβες, σφαίρες,
με τον εχθρό θα χτυπηθούμε“.

Ο Όρντανστην συντροφιά μιλάει,
Μακεδονία, Μακεδονία:
„Πάρτε βόμβες, σφαίρες,
τον τύρανο διαλύστε,
ελευθερία να κερδίσουμε“.

Βρόντηξαν βόμβες, σφαίρες, Μακεδονία,
αιματηρή μάχη ξεκίνησε.
Και φώναξε ο Όρνταν βόιβοντα:
„Πήραμε το Μπρέζοβο“!

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

ТРЧАНОТО ОРО Τ΄ΡΤΣΣΑΝΟΤΟ ΟΡΟ – ΤΡΕΧΑΤΟΣ ΧΟΡΟΣ

Μακεδόνικος χορός, ο οποίος χορεύεται σε όλες τις περιοχές της γεωγραφικής Μακεδονίας. Σε πολλά μέρη τον αναφέρουν ως όροτο Κόλιο (χορός Κόλιο) λόγω του γνωστού τραγουδιού Не си го продавај Колјо чифликот (Νε σι γκο προντάβαϊ Κόλιο τσσίφλικοτ) που χορεύεται με τα βήματα του χορού αυτού. Συναντιέται επίσης με την ονομασία Брзото оро (Μπ΄ρζοτο όρο – γρήγορος χορός), όπως και ως Напред назад (Νάπρεντ νάζαντ – μπρος πίσω). Τα τραγούδια που χορεύονται με τα βήματα του χορού αυτού είναι πολλά και πάντοτε κεφάτα, παρ΄όλους τους, αρκετά συχνά, λυπητερούς στίχους τους.

Παρακάτω παρουσιάζουμε τρία από τα τραγούδια αυτά, γνωστά σε όλους τους εθνικά Μακεδόνες της Ελλάδας.

Остана Ратка млада удовица

Остана Ратка млада удовица
на седумнаесет години.
Бело лице Ратка забулила
и за прво либе жалила.

Мајка на Ратка тихо ѝ говори:
-Не ми плачи Ратке, не жали.
Ти си ќерко, млада и убава,
друго либе ќе си заљубиш.

Ратка на мајка плаче и говори:
-Не ми збори, мајко, не ме гори.
Како мојто либе нигде нема,
ни во турско мајко, ни каурско.
Ни во турско, ни во каурско,
ни во цела Македонија.

Οστάνα Ράτκα μλάντα ουντοβίτσα

Οστάνα Ράτκα μλάντα ουντοβίτσα
να σεντουμνάεσετ γκόντινι.
Μπέλο λίτσε Ράτκα ζαμπουλίλα
ι ζα π΄ρβο λίμπε ζζάλιλα.

Μάικα να Ράτκα τίχο ι γκοβόρι:
-Νε μι πλάτσσι Ράτκε, νε ζζάλι.
Τι σι κέρκο, μλάντα ι ουμπάβα,
ντρούγκο λίμπε κε σι ζάλιουμπιςς.

Ράτκα να μάικα πλάτσσε ι γκοβόρι:
-Νε μι ζμπόρι μάικο, νε με γκόρι.
Κάκο μόιτο λίμπε νίγκντε νέμα,
νι βο τούρσκο μάικο, νι κάουρσκο.
Νι βο τούρσκο, νι βο καούρσκο,
νι βο τσέλα Μακεντόνια.

Έμεινε η Ράτκα νέα χήρα

Έμεινε η Ράτκα νέα χήρα
στα δεκαεφτά της χρόνια.
Λευκό πρόσωπο η Ράτκα έκρυψε (με τσεμπέρι)
και για την πρώτη αγάπη θρηνούσε.

Η μητέρα στη Ράτκα ήσυχα της μιλάει:
-Μη μου κλαις Ράτκα, μη λυπάσαι.
Εσύ είσαι κόρη μου, νέα και όμορφη,
άλλη αγάπη θα ερωτευτείς.

Η Ράτκα στη μητέρα κλαίει και μιλάει:
-Μη μου μιλάς μητέρα, μη με καις.
Σαν την αγάπη μου πουθενά δεν έχει,
ούτε στο τούρκικο, ούτε στο χριστιανικό.
Ούτε στο τούρκικο, ούτε στο χριστιανικό,
ούτε σε όλη τη Μακεδονία.

Не си го продавај Кољо чифликот

Не си го продавај Кољо чифликот,
Мама не ме дава Кољо за тебе.

По меани одиш Кољо,
Рујно вино пиеш,
Дома рано не си одиш да спиеш. (рефрен)

Колку ти чини Кољо чифликот,
Толку ми чини Кољо меракот.

(рефрен)

Колку ти чинат Кољо меѓите,
Толку ми чинат Кољо веѓите.

(рефрен)

Колку ти чинат Кољо овците,
Толку ми чинат Кољо очите.

(рефрен)
Колку ти чини Кољо трлото,
Толку ми чини Кољо грлото.

(рефрен)

Νε σι γκο προντάβαϊ Κόλιο τσσίφλικοτ

Νε σι γκο προντάβαϊ Κόλιο τσσίφλικοτ
μάμα νε με ντάβα Κόλιο ζα τέμπε.

Πο μεάνι όντιςς Κόλιο
ρούινο βίνο πίεςς
ντόμα ράνο νε σι όντιςς ντα σπίεςς. (ρεφρέν)

Κόλκου τι τσσίνι Κόλιο τσσίφλικοτ
τόλκου μι τσσίνι Κόλιο μέρακοτ.

(ρεφρέν)

Κόλκου τι τσσίνατ Κόλιο μέγκιτε
τόλκου μι τσσίνατ Κόλιο βέγκιτε.

(ρεφρέν)

Κόλκου τι τσσίνατ Κόλιο όβτσιτε
τόλκου μι τσσίνατ Κόλιο ότσσιτε.

(ρεφρέν)

Κόλκου τι τσσίνι Κόλιο τ΄ρλοτο
τόλκου μι τσσίνι Κόλιο γκ΄ρλοτο.

(ρεφρέν)

Μην πουλάς Κόλιο το τσιφλίκι

Μην πουλάς Κόλιο το τσιφλίκι
η μάνα δε με δίνει Κόλιο σε σένα.

Στις ταβέρνες πας Κόλιο
κόκκινο (δυνατό) κρασί πίνεις
σπίτι νωρίς δεν πας για να κοιμηθείς. (ρεφρέν)

Όσο κοστίζει Κόλιο το τσιφλικι
τόσο κοστίζει Κόλιο το μεράκι μου.

(ρεφρέν)

Όσο κοστίζουν Κόλιο τα σύνορα (των χωραφιών)
τόσο κοστίζουν Κόλιο τα φρύδια μου.

(ρεφρέν).

Όσο κοστίζουν Κόλιο τα πρόβατά σου
τόσο κοστίζουν Κόλιο τα μάτια μου.

(ρεφρέν)

Όσο κοστίζει Κόλιο το μαντρί σου
τόσο κοστίζει Κόλιο το λαρύγγι μου (λαιμός μου).

(ρεφρέν)

А бре воденичаре

-А бре воденичаре, баш пријателе,
море мојте очи твои нека бидат,
сомели ми житото.

-Воденицата вода ми нема,
не ти мелам житото.

-А бре воденичаре, баш пријателе,
море мојте солзи вода нека бидат,
сомели ми житото.

-Воденицата камен ми нема,
не ти мелам житото.

-А бре воденичаре, баш пријателе,
море мојто лице твое нека биде,
сомели ми житото.

-Воденицата вода ми нема,
не ти мелам житото.

-А бре воденичаре, баш пријателе,
море мојта снага твоја нека биде,
сомели ми житото.

-Воденицата вода ми има,
ќе ти мелам житото.

Α μπρε βοντενίτσσαρε

-Α μπρε βοντενίτσσαρε, μπαςς πριάτελε
μόρε μόιτε ότσσι τβόι νέκα μπίντατ
σόμελι μι ζζίτοτο.

-Βοντενίτσατα βόντα μι νέμα
νε τι μέλαμ ζζίτοτο.

-Α μπρε βοντενίτσσαρε, μπαςς πριάτελε
μόρε μόιτε σόλζι βόντα νέκα μπίντατ
σόμελι μι ζζίτοτο.

-Βοντενίτσατα κάμεν μι νέμα
νε τι μέλαμ ζζίτοτο.

-Α μπρε βοντενίτσσαρε, μπαςς πριάτελε
μόρε μοίτο λίτσε τβόε νέκα μπίντε
σόμελι μι ζζίτοτο.

-Βοντενίτσατα βόντα μι νέμα
νε τι μέλαμ ζζίτοτο.

-Α μπρε βοντενίτσσαρε, μπαςς πριάτελε
μόρε μόιτα σνάγκα τβόια νέκα μπίντε
σόμελι μι ζζίτοτο.

-Βοντενίτσατα βόντα μι ίμα
κε τι μέλαμ ζζίτοτο.

Αχ βρε μυλωνά

-Αχ βρε μυλωνά, φίλε μου
τα μάτια μου δικά σου ας γίνουν
άλεσε μου το σιτάρι.

-Ο νερόμυλος νερό δεν έχει
δεν σου αλέθω το σιτάρι.

-Αχ βρε μυλωνά, φίλε μου
τα δάκρυά μου νερό ας γίνουν
άλεσε μου το σιτάρι.

-Ο νερόμυλος πέτρα δεν έχει
δεν σου αλέθω το σιτάρι.

-Αχ βρε μυλωνά, φίλε μου
το πρόσωπό μου δικό σου ας γίνει
άλεσε μου το σιτάρι..

-Ο νερόμυλος νερό δεν έχει
δεν σου αλέθω το σιτάρι.

-Αχ βρε μυλωνά, φίλε μου
το σώμα μου δικό σου ας γίνει
άλεσε μου το σιτάρι.

-Ο νερόμυλος νερό έχει
θα σου αλέσω το σιτάρι.

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

ПАЈДУШКО ОРО – ΠΑΪΝΤΟΥΣΣΚΟ ΟΡΟ

Пајдушко оро или Бајдушка или Пијано оро е македонски народен танец во 5 такта, поделени на 2+3 („брзо-бавно“). Традиционално, ова е машко оро, но во поново време понекогаш го играат и жени. Се игра во целата географска Македонија како и во целото географско Одринско и песните кои се играат со овој ритам се многубројни. Подолу ви прикажуваме три од овие песни, добро познати на повеќето од вас…

Το Πάιντουσσκο όρο ή Μπάιντουσσκα ή Πίανο όρο (μεθυσμένος χορός) είναι μακεδόνικος παραδοσιακός χορός σε 5 τακτ, χωρισμένα σε 2+3 (,,γρήγορο-αργό,,). Παραδοσιακά, πρόκειται για ανδρικό χορό, αλλά τα τελευταία χρόνια χορεύεται και από τις γυναίκες. Χορεύεται σε όλη τη γεωγραφική Μακεδονία και όλη το γεωγραφικό Όντρινσκο (Θράκη) και τα τραγούδια που χορεύονται στον ρυθμό αυτό είναι πολυάριθμα.

Παρακάτω σας παρουσιάζουμε τρία από τα τραγούδια αυτά, γνωστά στους περισσότερους από σας…

Море чичо рече

Море чичо рече да ме жени,
море чера рече, сега неќе.
Море чера рече, сега неќе,
а па стрина Сава, ич не дава.

Море не даваше, не даваше,
море најсетне се согласише.
Море најсетне се согласише,
море ми згодише бела Неда.
Море бела, бела како арапка,
море т’нка, т’нка како мечка.

Море качеше ја на колата,
море, а колата прикрцаја.
Море, а колата прикрцаја,
море биволите примрцаја.

Море кога Неда потеглише,
море, до две даски се скршише.
Море, до две даски се скршише,
море, биволите с’ уплашише.

Μόρε τσσίτσσο ρέτσσε

Μόρε τσσίτσσο ρέτσσε ντα με ζζένι
μόρε τσσέρα ρέτσσε, σέγκα νέκε.
Μόρε τσσέρα ρέτσσε, σέγκα νέκε,
α πα στρίνα Σάβα, ιτςς νε ντάβα.

Μόρε νε νταβάσσε, νε νταβάσσε
μόρε νάισετνε σε σογκλασίσσε.
Μόρε νάισετνε σε σογκλασίσσε
μόρε μι ζγκοντίσσε μπέλα Νέντα.
Μόρε μπέλα, μπέλα κάκο αράπκα
μόρε τ΄νκα, τ΄νκα κάκο μέτσσκα.

Μόρε κάτσσεσσε ια να κόλατα
μόρε α κόλατα πρικ΄ρτσάια.
Μόρε α κόλατα πρικ΄ρτσάια
μόρε μπιβόλιτε πριμ΄ρτσάια.

Μόρε κόγκα Νέντα ποτεγκλίσσε
μόρε ντο ντβε ντάσκι σε σκ΄ρσσίσσε.
Μόρε ντο ντβε ντάσκι σε σκ΄ρσσίσσε
μόρε μπιβόλιτε σε ουπλασσίσσε.

Μόρε ο θείος είπε

Μόρε ο θείος είπε να με παντρέψει
μόρε χτες είπε, τώρα δε θέλει.
Μόρε χτες είπε, τώρα δε θέλει
ενώ η θεία Σάβα καθόλου δεν αφήνει.

Μόρε δεν άφηνε, δεν άφηνε
μόρε από μετά συμφώνησε.
Μόρε από μετά συμφώνησε
μόρε μου κανόνισε τη λευκή Νέντα.
Μόρε λευκή, λευκή σαν αράπισσα
μόρε λεπτή, λεπτή σαν αρκούδα.

Μόρε την ανέβασε στο κάρο
μόρε και το κάρο έτριξε.
Μόρε και το κάρο έτριξε
μόρε τα βουβάλια αναστέναξαν.

Μόρε όταν η Νέντα κουνήθηκε
μόρε ως δύο σανίδες έσπασαν.
Μόρε ως δύο σανίδες έσπασαν
μόρε τα βουβάλια τρόμαξαν.

Кажи ми, кажи Катинке

Кажи ми, кажи Катинке,

Која ли вечер да дојдам?

Хеј хај, болен сум јас,

Без болест, болен си лежам.

Која ли вечер да дојдам,

Пред врата да ти постојам?

Хеј хај, болен сум јас,

Без болест, болен си лежам.

Пред врата да ти постојам,

До две-три думи да кажам,

До две-три думи да кажам,

Лицето да ти го видам.

Хеј хај, болен сум јас,

Беа болест, болен си лежам.

Κάζζι μι, κάζζι Κάτινκε

Κάζζι μι, κάζζι Κάτινκε

Κόια λι βέτσσερ ντα ντόινταμ;

Χέι χάι, μπόλεν σουμ ιάς

Μπεζ μπόλεστ, μπόλεν σι λέζζαμ.

Κόια λι βέτσσερ ντα ντόινταμ

Πρεντ βράτα ντα τι ποστόιαμ;

Χέι χάι, μπόλεν σουμ ιάς

Μπεζ μπόλεστ, μπόλεν σι λέζζαμ.

Πρεντ βράτα ντα τι ποστόιαμ

Ντο ντβε-τρι ντούμι ντα κάζζαμ

Ντο ντβε-τρι ντούμι ντα κάζζαμ

Λίτσετο ντα τι γκο βίνταμ.

Χέι χάι, μπόλεν σουμ ιάς

Μπεζ μπόλεστ, μπόλεν σι λέζζαμ.

Πες μου, πες Κάτινκα

Πες μου, πες Κάτινκα

Ποιά βραδιά να έρθω;

Χέι χάι, άρρωστος είμαι εγώ

Χωρίς αρρώστεια, άρρωστος ξαπλώνω.

Ποιά βραδιά να έρθω,

Μπροστά στην πόρτα να σου σταθώ;

Χέι χάι, άρρωστος είμαι εγώ

Χωρίς αρρώστεια, άρρωστος ξαπλώνω.

Μπροστά στην πόρτα να σου σταθώ,

Ως δύο-τρία λόγια να πω,

Ως δύο-τρία λόγια να πω,

Το πρόσωπό σου να δω.

Χέι χάι, άρρωστος είμαι εγώ

Χωρίς αρρώστεια, άρρωστος ξαπλώνω.

Елај либе, елај

Елај либе, елај,

елај на колено,

еј, мило ле либе,

како сум ти болен.

Трева до колена,

оган до рамена,

еј, мило ле либе,

огaн до рамена.

Околу фрлаат,

бомби и куршуми,

еј, мило ле либе,

бомби и куршуми.

Мене ме ранило,

среде во срцето,

еј, мило ле либе,

среде во срцето.

Έλαϊ λίμπε, έλαϊ

Έλαϊ λίμπε, έλαϊ

έλαϊ να κόλενο,

έι, μίλο λε λίμπε,

κάκο σουμ τι μπόλεν.

Τρέβα ντο κόλενα,

όγκαν ντο ράμενα,

έι, μίλο λε λίμπε,

όγκαν ντο ράμενα.

Όκολου φ΄ρλαατ,

μπόμπι ι κουρσσούμι,

έι, μίλο λε λίμπε,

μπόμπι ι κουρσσούμι.

Μένα με ρανίλο,

σρέντε βο σ΄ρτσέτο,

έι, μίλο λε λίμπε,

σρέντε βο σ΄ρτσέτο.

Έλα αγάπη μου, έλα

Έλα αγάπη μου, έλα

έλα στο γόνατο,

έι, αγαπημένη μου,

πόσο άρρωστος σου είμαι.

Χορτάρι ως τα γόνατα

φωτιά ως τους ώμους,

έι, αγαπημένη μου,

φωτιά ως τους ώμους.

Γύρω πετάνε,

βόμβες και σφαίρες,

έι, αγαπημένη μου,

βόμβες και σφαίρες.

Εμένα με τραυμάτισε,

στη μέση της καρδιάς,

έι, αγαπημένη μου,

στη μέση της καρδιάς.

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

ЧУЈТЕ ЧУЈТЕ, ПАРТИЗАНИТЕ ПЕАТ – ΑΚΟΥΣΤΕ ΑΚΟΥΣΤΕ, ΟΙ ΠΑΡΤΙΖΑΝΟΙ ΤΡΑΓΟΥΔΟΥΝ


(втор дел – δεύτερο μέρος)

Αμέτρητα τα τραγούδια του μακεδόνικου λαού για τους Μακεδόνες και τις Μακεδόνισσες που βγήκαν στα βουνά, κατά την περίοδο του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου (1941-1945) και του Εμφυλίου Πολέμου (1946 -1949) για να αγωνιστούν και να πολεμήσουν για τα εθνικά δίκαια, τη δημοκρατία και την ελευθερία. Αμέτρητοι και η ήρωες των αγώνων αυτών, άντρες και γυναίκες, που με μεγάλη αυτοθυσία και γενναιότητα, έδωσαν τη ζωή τους για τα ιδεώδη τους, για την αξιοπρέπειά τους. Όλοι αυτοί, έμειναν στην ιστορία και στη μνήμη του μακεδόνικου λαού ως Παρτιζάνοι…

Παρακάτω παρουσιάζουμε τρία τραγούδια που εξυμνούν τα βάσανα και τους αγώνες, που θρηνούν το θάνατο των νιάτων…

Το πρώτο τραγούδι   „Ој Вичо, Вичо планина,,  τραγουδήθηκε από το μακεδόνικο λαό και αποτελούσε έναν από τους ύμνους των μακεδόνικων παρτιζάνικων σωμάτων της περιοχής Κόστουρ (Καστοριάς) και Λέριν (Φλώρινας).

Το δεύτερο τραγούδι ,,Денес над Македонија,, είναι ένα παρτιζάνικο τραγούδι και αποτελεί έναν από τους ύμνους των παρτιζάνων κατά τη διάρκεια των μαχών, όπως και τον σημερινό εθνικό ύμνο της Δημοκρατίας της Μακεδονίας.

Το τρίτο τραγούδι ,,Песна за Васил Алексовски,, είναι από την περιοχή του Κόστουρ/Καστοριά και θρηνεί το θάνατο ενός από τους εξέχοντες ηγέτες του παρτιζάνικου κινήματος της ευρύτερης περιοχής, του Βάσιλ Αλέξοβσκι από το χωριό Ντρενόβενι (Κρανιώνας).

Ој Вичо, Вичо планина

Ој Вичо, Вичо планина,

ој Подздиската долина!

Таму е Гочева бригада,

македонска војска млада.

Хеј, хеј, момци Македонци,

сите се одбрани борци!

Хеј, хеј, во града Лерина

влезе Гочева дружина.

Хеј, хеј, во Костура града

влезе Гочева бригада.

Слобода ќе добиеме,

зашто славно се биеме.

Хеј, хеј, момци Македонци,

cитe ce одбрани борци!

Όι Βίτσσο, Βίτσσο πλάνινα

Όι Βίτσσο, Βίτσσο πλάνινα,

όι Ποντζντίσκατα ντόλινα!

Τάμου ε Γκότσσεβα μπριγκάντα,

Μακέντονσκα βόισκα μλάντα.

Χέι, χέι, μόμτσι Μακέντοντσι,

Σίτε σε όντμπρανι μπόρτσι!

Χέι, χέι, βο γκράντα Λέρινα

βλέζε Γκότσσεβα ντρουζζίνα.

Χέι, χέι, βο Κοστούρα γκράντα

βλέζε Γκότσσεβα μπριγκάντα.

Σλόμποντα κε ντομπίεμε,

Ζάσστο σλάβνο σε μπίεμε.

Χέι, χέι μόμτσι Μακέντοντσι,

σίτε σε όντμπρανι μπόρτσι!

Εε βουνό Βίτσσο, Βίτσσο

Εε βουνό Βίτσσο, Βίτσσο (Βίτσι)

εε κοιλάδα Ποντζντίσκα!

Εκεί είναι η ταξιαρχία του Γκότσσε,

νεαρός μακεδόνικος στρατός.

Έι, έι νεαροί Μακεδόνες,

όλοι είναι διαλεχτοί μαχητές!

Έι, έι, στην πόλη Λέριν (Φλώρινα)

μπήκε η μονάδα του Γκότσσε.

Έι, έι, στην πόλη Κόστουρ (Καστοριά)

μπήκε η ταξιαρχία του Γκότσσε.

Ελευθερία θα αποκτήσουμε,

Επειδή δοξασμένα πολεμάμε.

Έι, έι, νεαροί Μακεδόνες,

όλοι είναι διαλεχτοί μαχητές!

Денес над Македонија

Денес над Македонија се раѓа

Ново сонце на слободата.

Македонците се борат

за својте правдини

Македонците се борат

за својте правдини !

He тажи, Македонијо, мајко мила,

крени глава гордо, високо.

Старо, младо, машко и женско

на нозе се кренало

Старо, младо, машко и женско

на нозе се кренало!

Од гроб станаа славните ѕидари

на Крушевската република:

Гоце Делчев, Питу Гули,

Даме Груев, Сандански,

Гоце Делчев, Питу Гули,

Даме Груев, Сандански.

Горите македонски шумно пеат

бојни песни, нови весници:

„Македонија слободна,

слободна ќе живеј,

Македонија слободна,

слободна ќе живеј!“

Ντένες ναντ Μακεντόνια

Ντένες ναντ Μακεντόνια σε ράγκια

νόβο σόντσε να σλομπόντατα.

Μακεντόντσιτε σε μπόρατ

ζα σβόιτε πράβντινι,

Μακεντόντσιτε σε μπόρατ

ζα σβόιτε πράβντινι !

Νε τάζζι, Μακεντόνιο, μάικο μίλα

κρένι γκλάβα γκόρντο, βίσοκο.

Στάρο ι μλάντο, μάσσκο ι ζζένσκο

να νόζε σε κρέναλο,

Στάρο ι μλάντο, μάσσκο ι ζζένσκο

να νόζε σε κρέναλο.

Οντ γκρομπ στάναα σλάβνιτε τζίνταρι

να Κρουσσέβσκατα ρεπούμπλικα:

Γκότσε Ντέλτσσεβ, Πίτου Γκούλι,

Ντάμε Γκρούεβ, Σάντανσκι,

Γκότσε Ντέλτσσεβ, Πίτου Γκούλι,

Ντάμε Γκρούεβ, Σάντανσκι.

Γκόριτε μακέντονσκι σσούμνο πέατ

μπόινι πέσνι, νόβι βέσνιτσι:

„Μακεντόνια σλομπόντνα,

σλομπόντνα κε ζζιβέε,

Μακεντόνια σλομπόντνα,

σλομπόντνα κε ζζιβέε,,!

Σήμερα πάνω από τη Μακεδονία

Σήμερα πάνω από τη Μακεδονία γεννιέται

ο νέος ήλιος της ελευθερίας.

Οι Μακεδόνες αγωνίζονται

για τα δικαιώματά τους,

Οι Μακεδόνες αγωνίζονται

για τα δικαιώματά τους !

Μην λυπάσαι, Μακεδονία, μητέρα αγαπημένη

σήκωσε το κεφάλι περήφανα, ψηλά.

Γέροι, νέοι, άντρες και γυναίκες

στα πόδια τους σηκώθηκαν,

γέροι, νέοι, άντρες και γυναίκες

στα πόδια τους σηκώθηκαν!

Από τον τάφο σηκώθηκαν οι δοξασμένοι ιδρυτές

της Δημοκρατίας του Κρούσσεβο:

Γκότσε Ντέλτσσεβ, Πίτου Γκούλι,

Ντάμε Γκρούεβ, Σάντανσκι,

Γκότσε Ντέλτσσεβ, Πίτου Γκούλι,

Ντάμε Γκρούεβ, Σάντανσκι.

Τα μακεδόνικα δάση με θρόισμα τραγουδούν

πολεμικά άσματα, νέα μαντάτα:

„Η Μακεδονία ελέυθερη,

Ελεύθερη θα ζει,

η Μακεδονία ελεύθερη,

ελεύθερη θα ζει!“

Песна за Васил Алексовски

Стани, стани, другар Алексовски,

да и видиш твоите другари,

твоите другари и другарки,

твоите другари борци Македонци.

По планини, пo планини шете,

пo планини шете Васил да намере,

Васил да намере, a Bacил o нема,

Васил го убие, го убие,

Васил го убие клетите фашисти.

Πέσνα ζα Βάσιλ Αλέξοβσκι

Στάνι, στάνι, ντρούγκαρ Αλέξοβσκι,

ντα ι βίντιςς τβόιτε ντρούγκαρι,

τβόιτε ντρούγκαρι ι ντρούγκαρκι,

τβόιτε ντρούγκαρι μπόρτσι Μακέντοντσι.

Πο πλάνινι, πο πλάνινι σσέτε,

πο πλάνινι σσέτε Βάσιλ ντα ναμέρε,

Βάσιλ ντα ναμέρε, α Βάσιλ ο νέμα,

Βάσιλ γκο ουμπίε, γκο ουμπίε,

Βάσιλ γκο ουμπίε κλέτιτε φασσίστι.

Τραγούδι για το Βάσιλ Αλέξοβσκι

Σήκω, σήκω, σύντροφε Αλέξοβσκι,

να δεις τους συντρόφους σου,

τους συντρόφους και συντρόφισσές σου,

τους συντρόφους σου, μαχητές Μακεδόνες.

Στα βουνά, στα βουνά τριγυρίζουν,

στα βουνά τριγυρίζουν το Βάσιλ να βρούνε,

το Βάσιλ να βρούνε, αλλά ο Βάσιλ δεν υπάρχει,

το Βάσιλ τον σκότωσαν, τον σκότωσαν,

το Βάσιλ τον σκότωσαν οι καταραμένοι φασίστες.

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

ЧУЈТЕ ЧУЈТЕ, ПАРТИЗАНИТЕ ПЕАТ – ΑΚΟΥΣΤΕ ΑΚΟΥΣΤΕ, ΟΙ ΠΑΡΤΙΖΑΝΟΙ ΤΡΑΓΟΥΔΟΥΝ


(прв дел – πρώτο μέρος)

Αμέτρητα τα τραγούδια του μακεδόνικου λαού για τους Μακεδόνες και τις Μακεδόνισσες που βγήκαν στα βουνά, κατά την περίοδο του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου (1941-1945) και του Εμφυλίου Πολέμου (1946 -1949) για να αγωνιστούν και να πολεμήσουν για τα εθνικά δίκαια, τη δημοκρατία και την ελευθερία. Αμέτρητοι και η ήρωες των αγώνων αυτών, άντρες και γυναίκες, που με μεγάλη αυτοθυσία και γενναιότητα, έδωσαν τη ζωή τους για τα ιδεώδη τους, για την αξιοπρέπειά τους. Όλοι αυτοί, έμειναν στην ιστορία και στη μνήμη του μακεδόνικου λαού ως Παρτιζάνοι…

Παρακάτω παρουσιάζουμε τρία τραγούδια που εξυμνούν τα βάσανα και τους αγώνες, που θρηνούν το θάνατο των νιάτων…

Το πρώτο τραγούδι   „Ја чујте,чујте,, είναι από την περιοχή του Βόντεν/Έδεσσα και τραγουδήθηκε από το μακεδόνικο λαό για το θάνατο εννέα Μακεδόνων του ΝΟΦ στις 17 Νοεμβρίου 1945 κοντά στο χωριό Κούλα.

Το δεύτερο τραγούδι ,,А бре Македонче,, είναι από την περιοχή του Λέριν/Φλώρινα και αποτελεί έναν από τους ύμνους των παρτιζάνων κατά τη διάρκεια των μαχών.

Το τρίτο τραγούδι ,,Песна за Лазо Трповски,, είναι από την περιοχή του Κόστουρ/Καστοριά και θρηνεί το θάνατο ενός από τους εξέχοντες ηγέτες του παρτιζάνικου κινήματος της ευρύτερης περιοχής, του Λάζο Τ΄ρποβσκι από το χωριό Ντ΄μπενι (Δενδροχώρι).

Ја чујте,чујте

Ја чујте,чујте,млади и стари,
кавал ли свири , моми ли пеат.
Ни кавал свири,ни моми пеат,
туку ми девет мајки плачат.

Една од нив- Алексова жена,
жално зажали,болно зареди:
Ја стани,стани,мили Алексо,
стани да видиш дробни си деца,
шо ги остави клети сираци,
клети сираци, без дом и татко.
Не можам,Шиљо,јаска да станам,
црна ми земја снага покрила
туку им речи на моите деца
дека татко им за народ загина.
Викна се провикна син им Ѓорѓи:
На школо ќе одам,голем да станам
тешко им тогаш на тие фашисти,
шо ми го мојот татко убиле.

Ια τσσούιτε, τσσούιτε

Ια τσσούιτε, τσσούιτε, μλάντι ι στάρι
κάβαλ λι σβίρι, μόμι λι πέατ.
Νι κάβαλ σβίρι, νι μόμι πέατ,
τούκου μι ντέβετ μάικι πλάτσσατ.

Έντνα οντ νιβ- Αλέξοβα ζζένα,
ζζάλνο ζαζζάλι, μπόλνο ζαρέντι:
Ια στάνι, στάνι, μίλι Αλέξο,
στάνι ντα βίντιςς ντρόμπνι σι ντέτσα
σσο γκι οστάβι κλέτι σιράτσι,
κλέτι σιράτσι, μπεζ ντομ ι τάτκο.
Νε μόζζαμ, Σσίλιο, ιάσκα ντα στάναμ
τσρνα μι ζέμια σνάγκα ποκρίλα
τούκου ιμ ρέτσσι να μόιτε ντέτσα
ντέκα τάτκο ιμ ζα νάροντ ζαγκίνα.
Βίκνα σε προβίκνα σιν ιμ Γκιόργκι:
Να σσκόλο κε όνταμ, γκόλεμ ντα στάναμ
τέσσκο ιμ τόγκαςς να τίε φασσίστι,
σσο μι γκο μόιοτ τάτκο ουμπίλε.

Ακούστε, ακούστε

Ακούστε, ακούστε, νέοι και γέροι
κάβαλ άραγε σφυρίζει, κοπέλες άραγε τραγουδούν.
Ούτε κάβαλ σφυρίζει, ούτε κοπέλες τραγουδούν,
αλλά εννιά μητέρες κλαίνε.

Μια από αυτές- η γυναίκα του Αλέξο,
με θλίψη λυπάται, πονεμένα θρηνεί:
Άντε σήκω, σήκω, αγαπημένε Αλέξο,
σήκω να δεις τα μικρά σου παιδιά,
που τα άφησες καταραμένα ορφανά,
καταραμένα ορφανά, χωρίς σπίτι και πατέρα.
Δε μπορώ Σσίλια, εγώ να σηκωθώ,
μαύρη γη το σώμα μου κάλυψε
αλλά πες στα παιδιά μου
ότι ο πατέρας τους για το λαό σκοτώθηκε.
Φώναξε, ξαναφώναξε ο γιος τους Γκιόργκι:
Στο σχολείο θα πάω, μεγάλος να γίνω
αλίμονό τους τότε σε εκείνους τους φασίστες
που τον πατέρα μου σκότωσαν.

А бре Македонче

А бре Македонче,

каде се спремаш?

Борба те чека,

борба за слобода.

Момци наредени,

моми накитени,

во борба ми одат,

борба за слобода.

Нека разберат

клетите фашисти:

македонско име

нема да загине!

Α μπρε Μακεντόντσσε

А μπρε Μακεντόντσσε,

κάντε σε σπρέμαςς;

Μπόρμπα τε τσσέκα,

μπόρμπα ζα σλομπόντα.

Μόμτσι ναρεντένι,

μόμι νακιτένι,

βο μπόρμπα μι όντατ,

μπόρμπα ζα ζλομπόντα.

Νέκα ραζμπέρατ

κλέτιτε φασσίστι:

Μακεντόνσκο ίμε

νέμα ντα ζαγκίνε!

Αχ βρε νεαρέ Μακεδόνα

Αχ βρε νεαρέ Μακεδόνα

για πού ετοιμάζεσαι;

Αγώνας σε περιμένει,

αγώνας για την ελευθερία.

Αγόρια στην σειρά,

κορίτσια στολισμένα,

στον αγώνα πηγαίνουν,

στον αγώνα για ελευθερία.

Ας το καταλάβουν

οι καταραμένοι φασίστες:

το μακεδόνικο όνομα

δεν πρόκειται να χαθεί!

Песна за Лазо Трповски

Денес Трповски се прошчава

од родните планини.

Стани, Трповски, од гробо стани,

ај стани, стани, другаре!

Шо остави твој другари

пo ocoj нe прибрани?

Стани, Трповски, од гробо стани,

ај стани, стани, другаре!

Не остана друг како тебе

да работа за народ.

Стани, Трповски, од гробо стани,

ај стани, стани, другаре!

Πέσνα ζα Λάζο Τ΄ρποβσκι

Ντένες Τ΄ρποβσκι σε προσστσσάβα

οντ ρόντνιτε πλάνινι.

Στάνι, Τ΄ρποβσκι, οντ γκρόμπο στάνι,

άι στάνι, στάνι, ντρούγκαρε!

Σσο όσταβι τβόι ντρούγκαρι

πο οσόι νε πρίμπρανι;

Στάνι, Τ΄ρποβσκι, οντ γκρόμπο στάνι,

άι στάνι, στάνι, ντρούγκαρε!

Νε οστάνα ντρουγκ κάκο τέμπε

ντα ράμποτα ζα νάροντ.

Στάνι, Τ΄ρποβσκι, οντ γκρόμπο στάνι,

άι στάνι, στάνι, ντρούγκαρε!

Τραγούδι για τον Λάζο Τ΄ρποβσκι

Σήμερα ο Τ΄ρποβσκι αποχαιρετά

τα πατρικά βουνά.

Σήκω, Τ΄ρποβσκι, από τον τάφο σήκω,

άντε σήκω, σήκω, σύντροφε!

Γιατί άφησες τους συντρόφους σου

στην σκια αμάζευτους;

Σήκω, Τ΄ρποβσκι, από τον τάφο σήκω,

άντε σήκω, σήκω, σύντροφε!

Δεν έμεινε άλλος σαν εσένα

να δουλεύει για το λαό.

Σήκω, Τ΄ρποβσκι, από τον τάφο σήκω,

άντε σήκω, σήκω, σύντροφε!

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

АЈ ЗАПЕЈ МИ ПЕСНА ЖАЛОВНА

(втор дел – δεύτερο μέρος)

Τα παραδοσιακά μακεδόνικα τραγούδια αμέτρητα. Τραγούδια για τη χαρά, τον έρωτα, τον ηρωισμό, τη μακεδόνικη επανάσταση, την ξενιτιά, την εργασία, τραγούδια αστεία, αλλά και τραγούδια λύπης, αρρώστειας… Μερικά από αυτά θα δούμε στο παρόν τεύχος. Τραγούδια απελπισίας, όπου περιγράφεται ο πόνος των Μακεδόνων απέναντι στις ανίατες αρρώστειες, απέναντι στην αδυναμία να βρεθεί το φάρμακο, να σηκωθεί από το κρεβάτι ο αγαπημένος ή η αγαπημένη…

Болно лежи малој моме

Болно лежи малој моме,
болно лежи три години,
за лудото, лудо-младо.

Па ѝ вели на мајка и:
- Ој ти мајко, стара мајчице,
ај, подај ми студена вода.

Ај, подај ми студена вода,
да се напијам, па да умрам.

И викни го моето либе,
да го видам, па да умрам.

Го викнале нејзино либе,
го видела, го прегрнала
и најпосле си умрела.

Μπόλνο λέζζι μάλοϊ μόμε

Μπόλνο λέζζι μάλοϊ μόμε
μπόλνο λέζζι τρι γκοντίνι,
ζα λούντοτο, λούντο-μλάντο.

Πα ι βέλι να μάικα ι:
- Όι τι μάικο, στάρα μάιτσσε,
άι, ποντάι μι στούντενα βόντα.

Άι, ποντάι μι στούντενα βόντα,
ντα σε ναπίαμ, πα ντα ούμραμ.

Ι βίκνι γκο μόετο λίμπε,
ντα γκο βίνταμ, πα ντα ούμραμ.

Γκο βικνάλε νέιζινο λίμπε,
γκο βίντελα, γκο πρεγκ΄ρναλα
ι νάιποσλε σι ούμρελα.  

Άρρωστο ξαπλώνει μικρό κορίτσι

Άρρωστο ξαπλώνει μικρό κορίτσι,
άρρωστο ξαπλώνει τρία χρόνια,
για το τρελό, τρελό-νεαρό.

Και λέει στη μητέρα της:
- Αχ εσύ μητέρα, γριά μανούλα,
άντε, δώσε μου κρύο νερό.

Άντε, δώσε μου κρύο νερό,
να πιω και να πεθάνω.

Και φώναξε τον αγαπημένο μου,
να τον ειδώ και να πεθάνω.

Φώναξαν τον αγαπημένο της,
τον είδε, τον αγκάλιασε
και στο τέλος πέθανε.

Болна е легнала убава Калина

Ајде разболе се млада, убава Калина
во поле широко, џанум, под Пирин планина
во поле широко, џанум, под Пирин планина.
Ајде никој нема, џанум, Калина да види,
само едно горско пиле, пиле соколенце,
во клунче ѝ вода носи, с’ крилца сенка држи.

Ајде го запраша, џанум, убава Калина:
-Ој ти море горско пиле, пиле соколенце,
што ми с’ клунче вода носиш, с’ крилца сенка држиш.
Дали чекаш јас да умрам, очи да испиеш,
или мојто бело лице ти да го исколвеш,
ил’ од мојте руси коси гнездо да направиш?

-Помниш ли, бре горска вило, убава Калино,
кога Турци запалија кај Пирин планина?
Сите пилци изгореа, па и моите крилја.
Сите по пат што минаа сè ме оставија,
само ти ме зеде, Каљо, в’ пазува ме стави,
твојата добрина, Каљо, јас не ја забравив.

Μπόλνα ε λεγκνάλα ούμπαβα Καλίνα

Άιντε ραζμπόλε σε μλάντα, ούμπαβα Καλίνα
βο πόλε σσίροκο, τζζάνουμ, ποντ Πιρίν πλανίνα
βο πόλε σσίροκο, τζζάνουμ, ποντ Πιρίν πλανίνα.
Άιντε νίκοϊ νέμα, τζζάνουμ, Κάλινα ντα βίντι,
σάμο έντνο γκόρσκο πίλε, πίλε σοκολέντσε,
βο κλούντσσε ι βόντα νόσι, σ΄κρίλτσα σένκα ντ΄ρζζι.

Άιντε γο ζαπράσσα, τζζάνουμ, ούμπαβα Καλίνα:
-Όι τι μόρε γκόρσκο πίλε, πίλε σοκολέντσε,
σστο μι σ΄κλούντσσε βόντα νόσιςς, σ΄κρίλτσα σένκα ντ΄ρζζις.
Ντάλι τσσέκαςς ιάς ντα ούμραμ, ότσσι ντα ισπίεςς
ίλι μόιτο μπέλο λίτσε τι ντα γκο ισκόλβεςς
ιλ΄οντ μόιτε ρούσι κόσι γκνέζντο ντα ναπράβιςς;

-Πόμνιςς λι, μπρε γκόρσκα βίλο, ούμπαβα Καλίνο,
κόγκα Τούρτσι ζαπαλία κάι Πιρίν πλανίνα;
Σίτε πίλτσι ιζγκορέα, πα ι μόιτε κρίλια.
Σίτε πο πατ σστο μινάα σέ με οσταβία,
σάμο τι με ζέντε, Κάλιο, β΄πάζουβα με στάβι,
τβόιατα ντομπρίνα, Κάλιο, ιάς νε ια ζαμπράβιβ.

Άρρωστη ξάπλωσε η όμορφη Κάλινα

Άντε αρρώστησε η νέα, όμορφη Κάλινα
σε κάμπο πλατύ, ψυχή μου, κάτω από το βουνό Πίριν
σε κάμπο πλατύ, ψυχή μου, κάτω από το βουνό Πίριν.
Άντε κανείς δεν υπάρχει, ψυχή μου, την Κάλινα να δει,
μόνο ένα πουλί του δάσους, πουλί γεράκι,
στο ράμφος νερό της φέρνει, με τις φτερουγίτσες σκια κρατά.

Άντε το ρώτησε, ψυχή μου, η όμορφη Κάλινα:
-Αχ εσύ πουλί του δάσους, πουλί γεράκι,
τι με το ράμφος νερό μου φέρνεις, με τα φτερά σκια κρατάς.
Μήπως περιμένεις να πεθάνω, μάτια να πιείς,
ή το λευκό μου πρόσωπο εσύ να σκάψεις,
ή από τα ξανθά μου μαλλιά φωλιά να κάνεις;

-Θυμάσε άραγε, βρε νεράιδα του δάσους, όμορφη Κάλινα,
όταν οι Τούρκοι άναψαν φωτιές στο βουνό Πίριν;
Όλα τα πουλιά κάηκαν, όπως και τα φτερά μου.
Όλοι που πέρασαν το δρόμο με παράτησαν,
μόνο εσύ με πήρες, Κάλια, στα στήθη σου με έβαλες,
την καλοσύνη σου, Κάλια, εγώ δεν ξέχασα.

Болен лежи Миле Поп Јорданов

Болен ми лежи Миле Поп Јорданов
над глава му стои стара му мајка,
жално го жали, милно го плаче:

-Стани ми, стани, мое мило чедо,
твојте другари по сокаци одат,
жални песни пеат, тебе те спомнуват.

Бог да го прости Миле Поп Јорданов,
Миле Поп Јорданов за народ загина,
за народ загина, за Македонија.

Неговите сестри в’ црно облечени,
свадба ќе прават, брата ќе женат,
брата ќе женат за Македонија.

Неговата мајка в’ црно облечена,
свадба ќе прави, сина ќе жени,
сина ќе жени за Македонија.

Μπόλεν λέζζι Μίλε Ποπ Γιορντάνοβ

Μπόλεν μι λέζζι Μίλε Ποπ Γιορντάνοβ
ναντ γκλάβα μου στόι στάρα μου μάικα
ζζάλνο γκο ζζάλι, μίλνο γκο πλάτσσε:

-Στάνι μι, στάνι, μόε μίλο τσσέντο,
τβόιτε ντρούγκαρι πο σόκατσι όντατ,
ζζάλνι πέσνι πέατ, τέμπε τε σπομνούβαατ.

Μπογκ ντα γκο πρόστι Μίλε Ποπ Γιορντάνοβ
Μίλε Ποπ Γιορντάνοβ ζα νάροντ ζαγκίνα,
ζα νάροντ ζαγκίνα, ζα Μακεντόνια.

Νεγκόβιτε σέστρι β΄τσρνο ομπλέτσσενι
σβάντμπα κε πράβατ, μπράτα κε ζζένατ,
μπράτα κε ζζένατ ζα Μακεντόνια.

Νεγκόβατα μάικα β΄τσρνο ομπλέτσσενα,
σβάντμπα κε πράβι, σίνα κε ζζένι,
σίνα κε ζζένι ζα Μακεντόνια.

Άρρωστος ξαπλώνει ο Μίλε Ποπ Γιορντάνοβ

Άρρωστος μου ξαπλώνει ο Μίλε Ποπ Γιορντάνοβ
πάνω απ΄το κεφάλι του στέκεται η γριά μητέρα του
λυπητερά το θρηνεί, με αγάπη τον κλαίει:

-Σήκω μου, σήκω, αγαπημένο μου παιδί,
οι φίλοι σου στα σοκάκια περπατάνε,
λυπητερά τραγούδια λένε, εσένα αναφέρουν.

Ο Θεός να συγχωρέσει το Μίλε Ποπ Γιορντάνοβ
ο Μίλε Ποπ Γιορντάνοβ για το λαό χάθηκε,
για το λαό χάθηκε, για τη Μακεδονία.

Οι αδερφές του στα μαύρα ντυμμένες
γάμο θα κάνουν, αδερφό θα παντρέψουν
αδερφό θα παντρέψουν με τη Μακεδονία.

Η μητέρα του στα μαύρα ντυμμένη,
γάμο θα κάνει, γιο θα παντρέψει,
γιο θα παντρέψει με τη Μακεδονία.

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

Κατηγορίες

Ευχαριστούμε θερμά τους Μακεδόνες οικονομικούς μας μετανάστες σε Αυστραλία, Καναδά και δυτική Ευρώπη, όπως και τους φίλους μας απ’ όλα τα μέρη της Ελλάδας, για την οικονομική στήριξη της έκδοσης της Нова Зора. Благодариме - Μπλαγκοντάριμε


ALPHA BANK

Account 852 00 2101 031390

IBAN: GR47 0140 8520 8520 0210 1031 390

BIC: CRBAGRAA

Μηνιαίες Εκδόσεις

Македонска Ризница
  • ,ΞΕΦΥΛΛΙΣΜΑ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΤΕΥΧΩΝ
    РАЗГЛЕДУВАЊЕ НА ПРЕТХОДНИ БРОЕВИ
  • 2016 (147)
  • 2015 (416)
  • 2014 (404)
  • 2013 (377)
  • 2012 (372)
  • 2011 (323)
  • 2010 (202)