Αρχεία | ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ | Македонски јазик

СЕДУМДЕСЕТ И ВТОРИ ЧАС – ΕΒΔΟΜΗΚΟΣΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΑΘΗΜΑ

ГЛАГОЛОТ ,,САКАМ,, – ΤΟ ΡΗΜΑ ,,ΣΑΚΑΜ – ΘΕΛΩ,,

Глаголот ,,Сакам,, е еден од петте основни глаголи на македонскиот јазик, заедно со глаголите ,,правам, знам, сум, имам,,. Подолу ќе видиме како овој глагол се менува на сите основни граматички времиња, што значи на сегашно време, на свршено минато време, на несвршено минато време, на свршено идно време, на несвршено идно време, на има-конструкција и глаголски прилог.

Γκλάγκολοτ ,,Σάκαμ,, ε έντεν οντ πέττε όσνοβνι γκλάγκολι να μακεντόνσκιοτ ιάζικ, ζάεντνο σο γκλαγκόλιτε ,,πράβαμ, ζναμ, σουμ, ίμαμ,,. Πόντολου κε βίντιμε κάκο οβόι γκλάγκολ σε μένουβα να σίτε όσνοβνι γκραμάτιτσσκι βρέμινια, σστο ζνάτσσι να σέγκασσνο βρέμε, να σβ΄ρσσενο μίνατο βρέμε, να νέσβ΄ρσσενο μίνατο βρέμε, να σβ΄ρσσενο ίντνο βρέμε, να νέσβ΄ρσσενο ίντνο βρέμε, να ίμα-κονστρούκτσια ι γκλάγκολσκι πρίλογκ.

Το ρήμα ,,Σάκαμ-Θέλω,, είναι ένα από τα βασικά ρήματα της μακεδόνικης γλώσσας, μαζί με τα ρήματα ,,πράβαμ-κάνω, ζναμ-ξέρω, σουμ-είμαι, ίμαμ-έχω,,. Παρακάτω θα δούμε πως αυτό το ρήμα κλίνεται σε όλους τους βασικούς γραμματικούς χρόνους, δηλαδή στον ενεστώτα, στον αόριστο, στον παρατατικό, στον στιγμιαίο μέλλοντα, στον εξακολουθητικό μέλλοντα, στον παρακείμενο/υπερσυντέλικο και ως μετοχή.

Сегашно време – Σέγκασσνο βρέμε – Ενεστώτας

Јас сакам – ιάς σάκαμ – εγώ θέλω

Ти сакаш – τι σάκαςς – εσύ θέλεις

Тој,таа,тоа сака – τόι,τάα,τόα σάκα – αυτός,η,ο θέλει

Ние сакаме – νίε σάκαμε – εμείς θέλουμε

Вие сакате – βίε σάκατε – εσείς θέλετε

Тие сакаат – τίε σάκαατ – αυτοί,ες,α θέλουν

Свршено минато време – Σβ΄ρσσενο μίνατο βρέμε – Αόριστος

Јас посакав – ιάς πόσακαβ – εγώ θέλησα

Ти посака – τι πόσακα – εσύ θέλησες

Тој,таа,тоа посака – τόι,τάα,τόα πόσακα – αυτός,η,ο θέλησε

Ние посакавме – νίε ποσάκαβμε – εμείς θελήσαμε

Вие посакавте – βίε ποσάκαβτε – εσείς θελήσατε

Тие посакаа – τίε ποσάκαα – αυτοί,ες,α θέλησαν

Несвршено минато време – Νεσβ΄ρσσενο μίνατο βρέμε – Παρατατικός

Јас сакав – ιάς σάκαβ – εγώ ήθελα

Ти сакаше – τι σάκασσε – εσύ ήθελες

Тој,таа,тоа сакаше – τόι,τάα,τόα σάκασσε – αυτός,η,ο ήθελε

Ние сакавме – νίε σάκαβμε – εμείς θέλαμε

Вие сакавте – βίε σάκαβτε – εσείς θέλατε

Тие сакаа -τίε σάκαα – αυτοί,ες,α ήθελαν

Свршено идно време – Σβ΄ρσσενο ίντνο βρέμε – Στιγμιαίος μέλλοντας

Јас ќе посакам – ιάς κε πόσακαμ – εγώ θα θελήσω

Ти ќе посакаш – τι κε πόσακαςς – εσύ θα θελήσεις

Тој,таа,тоа ќе посака – τόι,τάα,τόα κε πόσακα – αυτός,η,ο θα θελήσει

Ние ќе посакаме – νίε κε ποσάκαμε – εμείς θα θελήσουμε

Вие ќе посакате – βίε κε ποσάκατε – εσείς θα θελήσετε

Тие ќе посакаат – τίε κε ποσάκαατ – αυτοί,ες,α θα θελήσουν

Несвршено идно време – Νεσβ΄ρσσενο ίντνο βρέμε – Εξακολουθητικός μέλλοντας

Јас ќе сакам – ιάς κε σάκαμ – εγώ θα θέλω

Ти ќе сакаш – τι κε σάκαςς – εσύ θα θέλεις

Тој,таа,тоа ќе сака – τόι,τάα,τόα κε σάκα – αυτός,η,ο θα θέλει

Ние ќе сакаме – νίε κε σάκαμε – εμείς θα θέλουμε

Вие ќе сакате – βίε κε σάκατε – εσείς θα θέλετε

Тие ќе сакаат – τίε κε σάκαατ – αυτοί,ες,α θα θέλουν

Имам/имав конструкција – Ίμαμ/ίμαβ κονστρούκτσια – Παρακείμενος/Υπερσυντέλικος

Имам/имав посакано – Ίμαμ/ίμαβ ποσάκανο – έχω/είχα θελήσει

Имаш/имаше посакано – ίμαςς/ίμασσε ποσάκανο – έχεις/είχες θελήσει

Има/имаше посакано – ίμα/ίμασσε ποσάκανο – έχει/είχε θελήσει

Имаме/имавме посакано – ίμαμε/ίμαβμε ποσάκανο – έχουμε/είχαμε θελήσει

Имате/имавте посакано – ίματε/ίμαβτε ποσάκανο – έχετε/είχατε θελήσει

Имаат/имаа посакано – ίμαατ/ίμαα ποσάκανο – έχουν/είχαν θελήσει

Глаголски прилог – Γκλάγκολσκι πρίλογκ – Μετοχή

Сакајќи – Σακάικι – Θέλωντας

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

СЕДУМДЕСЕТ И ПРВИ ЧАС – ΕΒΔΟΜΗΚΟΣΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΑΘΗΜΑ


Свршено идно време – Σβρσσενο ίντνο βρέμε – Στιγμιαίος μέλλοντας

Свршено идно време е граматичкото време каде се прикажува дека нешто ќе се случи во иднина, но ќе потрае само еден миг или за кратко. Во суштина македонската граматика има само едно идно време, кое се дели на несвршена и свршена форма. Несвршената форма е објаснета во претходен број на Нова Зора и се создава со глаголот во сегашно време и пред него честичката ,-ќе-, на пример: седам – σένταμ – κάθομαι , ќе седам – κε σένταμ – θα κάθομαι, додека свршената форма има повеќе правила за создавање, кои ќе ги видиме во некој друг број. Тука ќе дадеме неколку примери.

Σβρσσενο ίντνο βρέμε ε γκραμάτιτσσκο βρέμε κάντε σε πρικάζζουβα ντέκα νέσστο κε σε σλούτσσι βο ίντνινα, νο κε πότραε σάμο έντεν μιγκ ίλι ζα κράτκο. Βο σούσστινα μακεντόνσκατα γκραμάτικα ίμα σάμο έντνο ίντνο βρέμε, κόε σε ντέλι να νεσβ΄ρσσενα ι σβ΄ρσσενα φόρμα. Νεσβ΄ρσσένατα φόρμα ε ομπιάσνετα βο πρέτχοντεν μπρόι να Νόβα Ζόρα ι σε σόζνταβα σο γκλάγκολοτ βο σέγκασσνο βρέμε ι πρεντ νέγκο τσσεστίτσσκατα –κε-, να πρίμερ: σένταμ – κάθομαι, κε σένταμ – θα κάθομαι, ντόντεκα σβ΄ρσσένατα φόρμα ίμα πόβεκε πράβιλα ζα σοζντάβανιε, κόι κε γκι βίντιμε βο νέκοϊ ντρουγκ μπρόι. Τούκα κε νταντεμε νέκολκου πρίμερι.

Ο στιγμιαίος μέλλοντας είναι γραμματικός χρόνος όπου περιγράφεται ότι θα κάτι θα συμβεί στο μέλλον, αλλά θα διαρκέσει μόνο μια στιγμή ή σύντομο χρονικό διάστημα. Στην ουσία, η μακεδόνικη γραμματική έχει μόνο ένα μελλοντικό χρόνο, ο οποίος χωρίζεται σε εξακολουθητικό και στιγμιαίο  τύπο. Ο εξακολουθητικός τύπος έχει εξηγηθεί σε προηγούμενο τεύχος της Νόβα Ζόρα και δημιουργείται με το ρήμα στον ενεστώτα και πριν από αυτό το μόριο –κε- (θα), παράδειγμα: σένταμ – κάθομαι, κε σένταμ – θα κάθομαι, ενώ ο στιγμιαίος τύπος περιέχει περισσότερους κανόνες δημιουργίας, τους οποίους θα δούμε σε κάποιο άλλο τεύχος. Εδώ θα δώσουμε μερικά παραδείγματα.

Οι καταλήξεις που χρησιμοποιούνται στον στιγμιαίο μέλλοντα και μπορείτε να τις χρησιμοποιήσετε για τα ρήματα που δίδονται παρακάτω στον πίνακα, είναι οι εξής:

-ам, -еш, -е, -еме, -ете, -ат

Пример/παράδειγμα: ќе слушнам, ќе слушнеш, ќе слушне, ќе слушнеме, ќе слушнете, ќе слушнат (θα ακούσω, θα ακούσεις, θα ακούσει, θα ακούσουμε, θα ακούσετε, θα ακούσουν).

Ќе слушнам – κε σλούσσναμ – θα ακούσω

Ќе изедам – κε ίζενταμ – θα φάω

Ќе помогнам – κε πόμογκναμ – θα βοηθήσω

Ќе облечам – κε όμπλετσσαμ – θα ντύσω/θα φορέσω

Ќе исчистам – κε ίστσσισταμ – θα καθαρίσω

Ќе прочитам – κε πρότσσιταμ – θα διαβάσω

Ќе напишам – κε νάπισσαμ – θα γράψω

Ќе избришам – κε ίζμπρισσαμ – θα σβύσω

Ќе изметам – κε ίζμεταμ – θα σκουπίσω

Ќе изорам – κε ίζοραμ – θα οργώσω

Ќе купам – κε κούπαμ – θα αγοράσω

Ќе продадам – κε πρόντανταμ – θα πουλήσω

Ќе видам – κε βίνταμ – θα δω

Ќе отидам – κε οτίνταμ – θα πάω

Ќе отворам – κε ότβοραμ – θα ανοίξω

Ќе затворам – κε ζάτβοραμ – θα κλείσω

Ќе испијам – κε ίσπιαμ – θα πιω

Ќе дадам – κε ντάνταμ – θα δώσω

Ќе заспијам – κε ζάσπιαμ – θα κοιμηθώ

Ќе седнам – κε σέντναμ – θα καθίσω

Ќе станам – κε στάναμ – θα σηκωθώ

Ќе подготвам – κε πόντγκοτβαμ – θα ετοιμάσω

Ќе изготвам – κε ίζγκοτβαμ – θα μαγειρέψω

Ќе фрлам – κε φ΄ρλαμ – θα πετάξω (κάτι)

Ќе нарачам – κε νάρατσσαμ – θα παραγγείλω

Ќе испеам – κε ίσπεαμ – θα τραγουδήσω

Ќе изиграм – κε ίζιγκραμ – θα παίξω/θα χορέψω

Ќе погледнам – κε πόγκλεντναμ – θα κοιτάξω

Ќе поканам – κε πόκαναμ – θα καλέσω

Ќе заминам – κε ζάμιναμ – θα φύγω

Ќе прашам – κε πράσσαμ – θα ρωτήσω

Ќе научам – κε νάουτσσαμ – θα μάθω

Ќе измијам – κε ίζμιαμ – θα πλύνω

Ќе исперам – κε ίσπεραμ – θα πλύνω

Ќе платам – κε πλάταμ – θα πληρώσω

Ќе бакнам – κε μπάκναμ – θα φιλήσω

Ќе гушнам – κε γκούσσναμ – θα αγκαλιάσω

Ќе изработам – κε ιζράμποταμ – θα δουλέψω

Ќе се уморам – κε σε ούμοραμ – θα κουραστώ

Ќе се одморам – κε σε όντμοραμ – θα ξεκουραστώ

Ќе се избричам – κε σε ίζμπριτσσαμ – θα ξυριστώ

Ќе се навикнам – κε σε νάβικναμ – θα συνηθίσω

Ќе се сретнам – κε σε σρέτναμ – θα συναντηθώ

Ќе се запишам – κε σε ζάπισσαμ – θα εγγραφώ

Ќе се прошетам – κε σε πρόσσεταμ – θα κάνω βόλτα

Ќе се качам – κε σε κάτσσαμ – θα ανεβώ

Ќе се симнам – κε σε σίμναμ – θα κατεβώ

Ќе се запрашам – κε σε ζάπρασσαμ – θα αναρωτηθώ

Ќе се разбудам – κε σε ράζμπουνταμ – θα ξυπνήσω

Ќе се уплашам – κε σε ούπλασσαμ – θα φοβηθώ

Реченици – Ρετσσένιτσι – Προτάσεις

  • Јас утре ќе слушнам музика заедно со моите пријатели. – Ιάς ούτρε κε σλούσσναμ μούζικα σο μόιτε πριάτελι. – Εγώ αύριο θα ακούσω μουσική μαζί με τους φίλους μου.
  • Кога ќе заминеш за работа во странство? – Κόγκα κε ζάμινεςς ζα ράμποτα βο στράνστβο? – Πότε θα φύγεις για δουλειά στο εξωτερικό;
  • Тие луѓе ќе се качат на врв на планина и таму ќе седнат да се одморат. – Τίε λούγκιε κε σε κάτσσατ να β΄ρβ να πλάνινα ι τάμου κε σε όντμορατ. – Εκείνοι οι άνθρωποι θα ανέβουν στην κορυφή του βουνού και εκεί θα ξεκουραστούν.
  • Јас ќе платам, а ти ќе платиш друг пат. Не бери гајле. – Ιάς κε πλάταμ, α τι κε πλάτιςς ντρουγκ πατ. Νε μπέρι γκάιλε. – Εγώ θα πληρώσω, ενώ εσύ θα πληρώσεις άλλη φορά. Μη σε νοιάζει.
  • Многу сум гладен и кога ќе стигнам дома ќе изедам се. – Μνόγκου σουμ γκλάντεν ι κόγκα κε στίγκναμ ντόμα κε ίζενταμ σε. – Είμαι πολύ πεινασμένος και όταν θα φτάσω σπίτι θα φάω τα πάντα.

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

СЕДУМДЕСЕТТИ ЧАС – ΕΒΔΟΜΗΚΟΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

МАКЕДОНСКИ ПЕСНИ ЗА МАЛИ ДЕЦА – ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΓΙΑ ΜΙΚΡΑ ΠΑΙΔΙΑ

Αγαπητοί αναγνώστες, παρακάτω σας παραθέτουμε μερικά μακεδόνικα τραγουδάκια. Εσείς, αυτό που πρέπει να κάνετε, είναι να χρησιμοποιήσετε τις γνώσεις που έχετε ή και που λάβατε από τα μαθήματα των προηγούμενων τευχών και να προσπαθήσετε να μεταφράσετε τα τραγουδάκια στην ελληνική γλώσσα. Καλό κουράγιο…!

МАЈКА

Мајко мила, мајко драга
ти незнаеш јас колку те сакам,
јас те сакам како цвет
како птица в лет !

Мајко мила, мајко драга
како сонце ти ме грееш
а како птица
разни песни ми пееш.

НОВОГОДИШНА ПЕСНА

Беше нова кога дојде,
штом остаре таа си ојде.
Нова иде деца мили
и се вика?
Година нова!

Радост, среќа на сите
им носи, годината нова,
многу желби таа ќе исполни.
Подароци, големи и мали
на сите таа ќе им дари.

Знајте деца, бели и црни
сите желби се стварни.
Годината нова 2016
се ќе исполни!

ОРО

Весели деца,
од сите страни на светот
еднаш се збрале,
раце си дале,
развиле оро – вито.

Орото било
шарено, китно
црвено, жолто
црно и бело
орото личело
на венче цело.

Играле така
ечела песна в шир,
децата мали
од сите страни на светот
пееле песни за МИР!

РАЗГОВОР СО ДЕНОВИТЕ

Летото замина. Беше топло и сончево. Со многу игри. Но на Димитар се уште не му се оставаат игрите. А новата учебна година почна. Нека е со среќа! Играчкиве ќе и ги дадам на сестра ми Софија. Таа е малечка, нека игра. А јас…ќе разговарам со деновите…

Дојде ПОНЕДЕЛНИК.

- Почеток е на седицата. Треба да се учи…- се досети Димитар. Се почнува со понеделник.

Набрзо дојде и ВТОРНИК.

Далеку е крајот…Треба да го повторам она што го учевме вчера.

Ете ја и СРЕДА.

Еј, здраво средо! – се израдува тој. – Среда е среќен ден. Многу ја сакам.

А по неа и ЧЕТВРТОК.

- Кога дојде? Не ни почувствував…А в училиште толку нешта научивме…

Не задоцни и ПЕТОК.

- Браво и за овој убав петок! Дојде многу брзо…- не ја криеше радоста. Два дена одмор по учењето!

Но ете ја и САБОТА

Во сабота нема работа! – извика Димитар. Се уморив од учење. Но и од рано станување. Затоа ќе се изнаспијам.

По сабота одамна и НЕДЕЛА.

- И денеска ќе спијам. Потоа ќе учам. Попладне ќе си поиграм… – го направи планот тој. А утре е понеделник. Пак се од почеток…

ЛЕК ЗА РАСТЕЊЕ

Деца! Другарчиња!

Јас редовно спијам

и сокови пијам

во тимот сум одличен бек,

од лаги се бранам,

од кавги се странам

и барам за растење лек

Деца! Родители!

Многу е битно

да пораснам итно,

да немам од никого страв…

Зар зрното житно

и цвеќето китно

се плашат, на пример од лав?

Деца! Учители!

Да почнеме нешто,

да смислиме вешто

за растење волшебен лек!

А дотогаш, знам

ќе пораснам сам,

без никаков лек!

КОЛЕДЕ ЛЕДЕ

Коледе леде
паднало греде
утепало деде
деде се мачи
баба го квачи
со четири јајца
гускини, шаткини.

Денес е Коледе,
утре е Божиќ
ќе колеме теле
теле вика леле
не колете мене
ќе ви купам зеље
да месите пита
да јадете сите.

Коледееееееееее…

КОЛЕДЕ БАБО КОЛЕДЕ

Коледица меледица
и по неа Василица
еднаш ми е во година
како цвеќе во градина.
Коледе бабо Коледе
дај ми едно костенче
едното за мене
другото за другарчето.

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

ШЕЕСЕТ И ДЕВЕТТИ ЧАС – ΕΞΗΚΟΣΤΟ ΕΝΑΤΟ ΜΑΘΗΜΑ


ЗИМСКИ ПРАЗНИЦИ – ΖΙΜΣΚΙ ΠΡΑΖΝΙΤΣΙ – ΧΕΙΜΕΡΙΝΕΣ ΓΙΟΡΤΕΣ

Иако празници има во текот на целата година, поголем број на празници има во зимскиот период. Тогаш е празнувањето на раѓањето на Исус Христос или Божиќ (25 декември по нов календар – 7 јануари по стар календар), Нова Година (1 јануари по нов календар – 14 јануари по стар календар), свети Василиј, Водици, свети Јован, свети Атанас, Трите Просветители, карневали (ежкари, бабари, василичари, мечкари, џамалари, рогочари…), Прочка, Чист Понеделник и многу други…

Ίακο πράζνιτσι ίμα μνόγκου βο τέκοτ να τσέλατα γκόντινα, πόγκολεμ μπρόι να πράζνιτσι ίμα βο ζίμσκιοτ περιόντ. Τόγκαςς ε πραζνουβάνιετο να ραγκιάνιετο να Ίσους Χρίστος ίλι Μπόζζικ (25 Ντεκέμβρι πο νόβ κάλενταρ – 7 Ιανουάρι πο σταρ κάλενταρ), Νόβα Γκόντινα (1 Ιανουάρι πο νοβ κάλενταρ – 14 Ιανουάρι πο σταρ κάλενταρ), Σβέτι Βασίλιι, Βόντιτσι, Σβέτι Γιόβαν, Σβέτι Ατανάσιι, Τρίτε Προσβετίτελι, καρνεβάλι (εζζκάρι, μπαμπάρι, βασιλιτσσάρι, μετσσκάρι, τζζαμαλάρι, ρογκοτσσάρι…), Πρότσσκα, Τσσιστ Πονέντελνικ ι μνόγκου ντρούγκι…

Αν και γιορτές υπάρχουν κατά τη διάρκεια όλης της χρονιάς, ο μεγαλύτερος αριθμός γιορτών είναι τη χειμερινή περίοδο. Τότε γίνεται ο εορτασμός της γέννησης του Ιησού Χριστού ή Χριστούγεννα (25 Δεκεμβρίου με το νέο ημερολόγιο – 7 Ιανουαρίου με το παλιό ημερολόγιο), η Πρωτοχρονιά (1 Ιανουαρίου με το νέο ημερολόγιο – 14 Ιανουαρίου με το παλιό ημερολόγιο), του Αγίου Βασιλείου, τα Φώτα, του Αγίου Ιωάννη, του Αγίου Αθανασίου, των Τριών Ιεραρχών, τα καρναβάλια (εζζκάρι, μπαμπάρι, βασιλιτσσάρι, μετσσκάρι, τζζαμαλάρι, ρογκοτσσάρι…), η Μέρα Συγχώρεσης, η Καθαρή Δευτέρα και πολλές άλλες…

ЕЛКО ЕЛКО

Среде соба високо
елката ни стои
и ја красат играчки
во илјада бои

Елко елко порасни уште
две три педи
за да може Дедо Мраз
дарови да реди

Тука е играчката
вчера што ја сонив
многу многу играчки
многу лампиони

Елко елко порасни уште
две три педи
за да може Дедо Мраз
дарови да реди

Снежана од гранките

милно ни се смее

и ни вели дечиња

секој нека пее

Елко елко порасни уште
две три педи
за да може Дедо Мраз
дарови да реди

ΕΛΑΤΟ ΕΛΑΤΟ

Στη μέση του δωματίου ψηλό
το έλατο μας στέκεται
και το στολίζουν παιχνιδάκια
σε χίλια χρώματα

Έλατο έλατο μεγάλωσε ακόμη
δυο τρεις πιθαμές
για να μπορεί ο Άγιος Βασίλης
δώρα να αραδιάζει

Εδώ είναι το παιχνίδι
χτες που ονειρεύτηκα
πολλά πολλά παιχνίδια
πολλά στολίδια

Έλατο έλατο μεγάλωσε ακόμη
δυο τρεις πιθαμές
για να μπορεί ο Άγιος Βασίλης
δώρα να αραδιάζει

Ο χιονιάς από τα κλαδιά

αγαπημένα μας γελάει

και μας λέει παιδάκια

ο καθένας ας τραγουδήσει

Έλατο έλατο μεγάλωσε ακόμη
δυο τρεις πιθαμές
για να μπορεί ο Άγιος Βασίλης
δώρα να αραδιάζει

ЗБОРОВИ – ΖΜΠΟΡΟΒΙ – ΛΕΞΕΙΣ

Божиќ – Μπόζζικ – Χριστούγεννα

Нова Година – Νόβα Γκόντινα – Πρωτοχρονιά

Водици – Βόντιτσι – Φώτα

Празник – πράζνικ – γιορτή

Празници – πράζνιτσι – γιορτές

Елка – έλκα – έλατο

Дедо Мраз – Ντέντο Μραζ – Άγιος Βασίλης

Јадења – ιάντενια – φαγητά

Желби – ζζέλμπι – επιθυμίες/ευχές

Крст – κρστ – σταυρός

Украс – ούκρας – στολίδι

Дар – νταρ – δώρο

Подарок – πόνταροκ – δώρο

Гости – γκόστι – επισκέπτες

Посета – πόσετα – επίσκεψη

Одмор – όντμορ – διακοπές/ξεκούραση

Бадник – Μπάντνικ – παραμονή Χριστουγέννων

Коледе – Κόλεντε – προπαραμονή Χριστουγέννων

Сурва – Σούρβα – προπαραμονή Πρωτοχρονιάς

Оган – όγκαν – φωτιά

Костени – κόστενι – κάστανα

Меденици – μεντένιτσι – μελομακάρονα

Гурабии – γκουράμπιι – κουραμπιέδες

Прасе – πράσε – γουρουνόπουλο

Снег – σνεγκ – χιόνι

Снешко – σνέσσκο – χιονάνθρωπος

Санка – σάνκα – έλκηθρο

Мраз – μραζ – πάγος

Прошетка – πρόσσετκα – βόλτα

Вино – βίνο – κρασί

Ракија – ράκιια – τσίπουρο

Благо – μπλάγκο – γλυκό

Џабарлинки – τζζαμπαρλίνκι – τσιγαρίδες

Џимиринки – τζζιμιρίνκι – τσιγαρίδες

Комар – κόμαρ – τζόγος

Семејство – σεμέιστβο – οικογένεια

Фамилија – φαμίλια – οικογένεια

Пријатели – πριάτελι – φίλοι

Печам – πέτσσαμ – ψήνω

Јадам – ιάνταμ – τρώω

Пијам – πίαμ – πίνω

Китам – κίταμ – στολίζω

Канам – κάναμ – καλώ

Излегувам – ιζλέγκουβαμ – βγαίνω

Патувам – πάτουβαμ – ταξιδεύω

Среќавам – σρέκιαβαμ – συναντώ

Посакувам – ποσάκουβαμ – επιθυμώ/εύχομαι

Се радувам – σε ράντουβαμ – χαίρομαι

  • Среќни празници – Σρέκνι πράζνιτσι – Ευτυχισμένες γιορτές
  • За многу години – Ζα μνόγκου γκόντινι – Χρόνια πολλά
  • Среќна Нова Година – Σρέκνα Νόβα Γκόντινα – Ευτυχισμένο το Νέο Έτος
  • Во новата 2016 година, целиот свет да има љубов, среќа, здравје, напредок и пред се, човекови права !! – Βο νόβατα 2016 γκόντινα, τσέλιοτ σβέτ ντα ίμα λιούμποβ, σρέκια, ζντράβιε, νάπρεντοκ ι πρεντ σε, τσσοβέκοβι πράβα !! – Το νέο έτος 2016, όλος ο κόσμος να έχει αγάπη, ευτυχία, υγεία, πρόοδο και πάνω απ΄όλα, ανθρώπινα δικαιώματα !!

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

ЗИМА – ΖΙΜΑ – ΧΕΙΜΩΝΑΣ

-Зимата стигна до нашите врати. Време студено со снег и мраз, но и време за дружење, собирање, празници, зимски спортови. Домовите се спремни за топлење, дрвата се наредени до куќите. Затоа и ние, во овој час, ќе видиме зборови, фрази, реченици и поговорки што се поврзани со овој убав временски период, зимата.

-Ζίματα στίγκνα ντο νάσσιτε βράτι. Βρέμε στούντενο σο σνεγκ ι μραζ, νο ι βρέμε ζα ντρούζζενιε, σομπίρανιε, πράζνιτσι, ζίμσκι σπόρτοβι. Ντομόβιτε σε σπρέμνι ζα τόπλενιε, ντ΄ρβατα σε ναρέντενι ντο κούκιτε. Ζάτοα ι νίε, βο όβοϊ τσσας, κε βίντιμε ζμπόροβι, φράζι, ρετσσένιτσι ι πογκοβόρκι σστο σε ποβ΄ρζανι σο όβοϊ ούμπαβ βρέμενσκι πέριοντ, ζίματα.

-Ο χειμώνας έφτασε στις πόρτες μας. Καιρός κρύος με χιόνι και πάγο, αλλά και καιρός για συντροφιά, συγκεντρώσεις, γιορτές, χειμερινά σπορ. Τα σπίτια είναι έτοιμα για ζεστασιά, τα ξύλα είναι βαλμένα στην σειρά δίπλα στα σπίτια. Γι΄αυτό και εμείς, στο μάθημα αυτό, θα δούμε λέξεις, φράσεις, προτάσεις και παροιμίες που είναι συνδεδεμένες μ΄αυτή την όμορφη εποχή του χρόνου.

ЗБОРОВИ – ΖΜΠΟΡΟΒΙ – ΛΕΞΕΙΣ

  • Зима – ζίμα – χειμώνας
  • Декември – Ντεκέμβρι – Δεκέμβριος
  • Јануари – Ιανουάρι – Ιανουάριος
  • Февруари – Φεβρουάρι – Φεβρουάριος
  • Март – Μαρτ – Μάρτιος
  • Снег – σνεγκ – χιόνι
  • Мраз – μραζ – πάγος
  • Студ – στουντ – κρύο
  • Ветер – βέτερ – αέρας
  • Се лизгам – σε λίζγκαμ – γλιστράω
  • Ми студи – μι στούντι – κρυώνω
  • Скијање – σκίανιε – σκι
  • Санка – σάνκα – έλκηθρο
  • Ракавици – ρακάβιτσι – γάντια
  • Снешко – σνέσσκο – χιονάνθρωπος
  • Печка – πέτσσκα – σόμπα
  • Дрва – ντρβα – ξύλα
  • Ќумур – κιούμουρ – κάρβουνο
  • Парно – πάρνο – καλοριφέρ
  • Топлина – τόπλινα – ζεστασιά
  • Божик – Μπόζζικ – Χριστούγεννα
  • Нова Година – Νόβα Γκόντινα – Πρωτοχρονιά
  • Водици – Βόντιτσι – Φώτα
  • Коледе – Κόλεντε – Κάλαντα
  • Сурва – Σούρβα – Πρωτ/κα κάλαντα
  • Костени – κόστενι – κάστανα
  • Подарок – πόνταροκ – δώρο
  • Именден – ίμεντεν – ονομαστική γιορτή
  • Чизми – τσσίζμι – μπότες
  • Настинка – νάστινκα – κρύωμα
  • Камин – κάμιν – τζάκι
  • Снегулка – σνέγκουλκα – νιφάδα χιονιού
  • Лизгање – λίζγκανιε – πατινάζ
  • Волнени алишта – βόλνενι άλισστα – μάλλινα ρούχα
  • Помошни синџири – πόμοσσνι σίντζζιρι – βοηθητικές αλυσίδες
  • Внимание – βνιμάνιε – προσοχή
  • Зимски одмор – ζίμσκι όντμορ – χειμερινές διακοπές
  • Празници – πράζνιτσι – γιορτές
  • Гозба – γκόζμπα – πλούσιο φαγοπότι
  • Милиброд – μίλιμπροντ – τσουρέκι
  • Замрзнат пат – ζάμρζνατ πατ – παγωμένος δρόμος
  • Бел предел – μπελ πρέντελ – λευκό τοπίο
  • Мразотија – μραζότια – παγωνιά
  • Магла – μάγκλα – ομίχλη
  • Зимски – ζίμσκι – χειμερινός

ПОГОВОРКИ – ΠΟΓΚΟΒΟΡΚΙ – ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ

  • За него нема зима – ζα νέγκο νέμα ζίμα – γι΄αυτόν δεν έχει χειμώνα.
  • Позади му е зимата – ποζάντι μου ε ζίματα – πίσω του είναι ο χειμώνας.
  • На студ инает не се чини – να στουντ ίναετ νε σε τσσίνι – στο κρύο πείσμα δεν γίνεται.
  • Ако е кус денот долга е годината – άκο ε κους ντένοτ ντόλγκα ε γκοντίνατα – εάν είναι μικρή η μέρα μεγάλη είναι η χρονιά.
  • Ако оџакот е крив чадот оди право – άκο ότζζακοτ ε κριβ τσσάντοτ όντι πράβο – εάν το τζάκι είναι στραβό, ίσια πάει ο καπνός.
  • Ако имаш маша не го фаќај оганот со раце – άκο ίμαςς μάσσα νε γκο φάκιαϊ όγκανοτ σο ράτσε – εάν έχεις λαβίδα μην πιάνεις τη φωτιά με τα χέρια.

СТУД

Овој студ е многу чуден,

камен пука, јас сум буден

штипе, боцка како шило,

ќе те касне каде било,

најчесто по образ, нос,

каде што си гол и бос.

Кога сечко дува, коси

настинка во џебот носи.

Иако сум многу мал,

носам џемпер, волнен шал,

ракавички топли, ете,

што бабичка ми ги сплете.

А и чизми, со нив шетам,

како птица сегде летам.

Скокам, пеам на сет глас,

не се плашам од студ, мраз.

ΣΤΟΥΝΤ

Όβοϊ στουντ ε μνόγκου τσσούντεν,

κάμεν πούκα, ιάς σουμ μπούντεν

σστίπε, μπότσκα κάκο σσίλο,

κε τε κάσνε κάντε μπίλο,

νάιτσσεστο πο όμπραζ, νος,

κάντε σστο σι γκολ ι μπος.

Κόγκα σέτσσκο ντούβα, κόσι

νάστινκα βο τζζέμποτ νόσι.

Ίακο σουμ μνόγκου μαλ,

νόσαμ τζζέμπερ, βόλνεν σσαλ,

ρακαβίτσσκι τόπλι, έτε,

σστο μπαμπίτσσκα μι γκι σπλέτε.

Α ι τσσίζμι, σο νιβ σσέταμ,

κάκο πτίτσα σέγκντε λέταμ.

Σκόκαμ, πέαμ να σετ γκλας,

νε σε πλάσσαμ οντ στουντ, μραζ.

ΚΡΥΟ

Αυτό το κρύο είναι πολύ παράξενο,

πέτρα σκάει, εγώ είμαι ξύπνιος

τσιμπάει, τρυπάει σαν λάμα

θα σε δαγκώσει οπουδήποτε,

συχνότερα στο μάγουλο, στη μύτη,

όπου είσαι γυμνός και ξυπόλυτος.

Όταν ο κρύος αέρας φυσά, θερίζει

κρύωμα στην τσέπη κουβαλά.

Αν και είμαι πολύ μικρός,

φοράω πουλόβερ, μάλλινο κασκόλ,

γαντάκια ζεστά, ορίστε,

που η γιαγιάκα μου τα έπλεξε.

Α, και μπότες, μ΄αυτές κάνω βόλτα,

σαν πουλί παντού πετάω.

Πηδάω, τραγουδάω μ΄όλη τη φωνή μου,

δεν φοβάμαι το κρύο, τον πάγο.

ГОДИШНИ ВРЕМИЊА – ΓΚΟΝΤΙΣΣΝΙ ΒΡΕΜΙΝΙΑΕΠΟΧΕΣ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ

  • Зима – ζίμα – χειμώνας
  • Пролет – πρόλετ – άνοιξη
  • Лето – λέτο – καλοκαίρι
  • Есен – έσεν – φθινόπωρο
  • Време – βρέμε – καιρός, χρόνος
  • Студено време – στούντενο βρέμε – κρύος καιρός
  • Топло време – τόπλο βρέμε – ζεστός καιρός
  • Дожливо време – ντόζζλιβο βρέμε – βροχερός καιρός
  • Променливо време – προμένλιβο βρέμε – άστατος καιρός
  • Свежо време – σβέζζο βρέμε – δροσερός καιρός

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

ШЕЕСЕТ И СЕДМИ ЧАС – ΕΞΗΚΟΣΤΟ ΕΒΔΟΜΟ ΜΑΘΗΜΑ

МАКЕДОНСКИ ХУМОР – ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΧΙΟΥΜΟΡ

Во полицијата доаѓа расплакана жена.
– Ве молам, најдете го маж ми, јас не можам да живеам без него… тој исчезна…
– А кога точно исчезна?
– Пред две недели.
– А зошто доаѓате дури сега
за да почнеме да го бараме?
– Бидејќи утре треба да земе плата…

Στην αστυνομία καταφτάνει μια γυναίκα που κλαίει.

-Σας παρακαλώ, βρείτε τον άντρα μου, εγώ δε μπορώ να ζω χωρίς αυτόν…εξαφανίστηκε…

-Πότε ακριβώς εξαφανίστηκε;

-Πριν δύο βδομάδες.

-Και για ποιό λόγο έρχεστε τώρα για να αρχίσουμε αναζήτηση;

-Επειδή αύριο πρέπει να πάρει μισθό…

Ристе борџеше доста. Кога наближи денот за враќање на парите, неговата сопруга го запраша зошто е толку замислен.
-
Како да не сум замислен кога на комшијата Петре му борџам пари, кои треба да му ги вратам утре, а јас ги немам.
-
Воопшто да не се сакалдисувашму рекла Ристејца, која го отворила прозорецот и на Петре му рекла дека парите што Ристе му ги должи нема да му ги врати.
-
Сега ти легни си и убаво спиј си, а Петре нека му ја мисли од каде ќе му ги вратиш паритему рекла Ристејца на Ристе.

Ο Ρίστε χρωστούσε αρκετά.  Όταν πλησίασε η μέρα για την επιστροφή των χρημάτων, η σύζυγός του τον ρώτησε γιατί είναι τόσο σκεφτικός.
-Πως να μην είμαι σκεφτικός όταν στο γείτονα τον Πέτρε του χρωστάω λεφτά, τα οποία πρέπει να του τα επιστρέψω αύριο και εγώ δεν τα έχω.
-Να μην στενοχωριέσαι καθόλου – του είπε η Ριστέιτσα, η οποία άνοιξε το παράθυρο και είπε στον Πέτρε ότι τα λεφτά που ο Ρίστε του χρωστάει δε θα του τα επιστρέψει.
-Τώρα ξάπλωσε και κοιμήσου ωραία και ο Πέτρε ας σκέφτεται από που θα του επιστρέψεις τα λεφτά – είπε η Ριστέιτσα στον Ρίστε.

Една жена се шетала по улица и одеднаш видела некој старец, кој седел во стол-лулка на еден трем. Се печел на сонцето и изгледал среќен. Колку интересноси помислила жената. Треба да го прашам овој дедо за тајната на долговечноста. Отишла кај него и му рекла:
Здраво, господине. Може ли да ве прашам нешто?
Може, да.
Ме интересира која е тајната на долговечноста? Каков е вашиот живот? Како живеете?
Па ништо интересно. Пушам по 3 кутии цигари на ден. Пијам по 5 пива и пола кило ракија на ден. Јадам многу масна храна. Од ништо не се ограничувам.
Неверојатно! Неверојатно! И колку години сте?
Па… 42

Μια γυναίκα τριγύριζε στο δρόμο και ξαφνικά είδε κάποιον γέρο, ο οποίος καθόταν σε κουνιστή καρέκλα σε ένα μπαλκόνι. Ψηνόταν στον ήλιο και φαινόταν ευτυχισμένος. Πόσο ενδιαφέρον – σκέφτηκε η γυναίκα. Πρέπει να τον ρωτήσω αυτόν τον παππού για το μυστικό της μακροζωίας. Πήγε κοντά του και του είπε:
– Γειά σας κύριε. Μπορώ να σας ρωτήσω κάτι;
– Μπορείτε, ναι.
– Με ενδιαφέρει ποιό είναι το μυστικό της μακροζωίας; Πώς είναι η ζωή σας; Πώς ζείτε;
– Μμμ τίποτα ενδιαφέρον. Καπνίζω 3 πακέτα τσιγάρα την ημέρα. Πίνω από 5 μπύρες και μισό λίτρο ρακί την ημέρα. Τρώω πολύ λιπαρή τροφή. Δεν περιορίζομαι από τίποτα.
– Απίστευτο! Απίστευτο! Και πόσο χρονών είστε;
–Μμμ… 42

Се вози жена во автобус. До неа седи друга жена.
Сака да започне муабет арно ама незнае како да и се обрати, со „ти“ или со „вие“?
Р
азмислува логички пред да ја праша:
Овој автобус
оди за мојата населба.
Носи шише вино, значи оди кај некој убав маж.
Виното е скапо, значи оди кај некој богат маж.
Во мојата населба има само двајца убави и богати мажи: мојот маж и мојот љубовник.
Таа не оди кај мојот љубовник бидејќи јас сега одам кај него.
Значи оди кај мажот ми.
Мажот ми има две љубовници – Кат
а и Анета, а Ката денес е на службено патување.
-Ане
та, од каде го купи виното ?
-Се извинувам, а од каде се знаеме?!

Μετακινείται γυναίκα με λεωφορείο. Δίπλα της κάθεται άλλη γυναίκα.
θέλει να ξεκινήσει κουβέντα, αλλά δεν ξέρει πως να της απευθυνθεί, με „εσύ“ ή με „εσείς“;
Σκέφτεται λογικά πριν να την ρωτήσει:
Αυτό το λεωφορείο πηγαίνει στη δική μου συνοικία.
Κουβαλάει μπουκάλι κρασί, που σημαίνει ότι πηγαίνει σε κάποιον όμορφο άντρα.
Το κρασί είναι ακριβό, που σημαίνει ότι πηγαίνει σε κάποιον πλούσιο άντρα.
Στην συνοικία μου υπάρχουν μόνο δύο όμορφοι και πλούσιοι άντρες: ο άντρας μου και ο εραστής μου.
Αυτή δεν πάει στον εραστή μου επειδή εγώ τώρα πάω σ΄αυτόν.
Που σημαίνει ότι πάει στον άντρα μου.
Ο άντρας μου έχει δύο ερωμένες – την Κάτα και την Ανέτα, αλλά η Κάτα σήμερα είναι σε υπηρεσιακό ταξίδι.
-Ανέτα, από πού αγόρασες το κρασί;
-Συγνώμη, από πού γνωριζόμαστε;!

Комшиката ја гледа Трпана на вратата замислена.
-
Шо толку мислиш комшика?
-
А бе имаме една мачка, многу е бесна, се сокина дома, Трпе кај не ја однесе, ќе ја остави ама таа пак се враќа дома, еднаш и од мостот ја фрливме во реката и пак си дојде.
-
И сега шо се мислиш?
-
И денеска Трпе ја зема, нели тој е пилот, да ја фрли од 3000 метри, и затоа сум многу загрижена.
-
Да не си дојде пак?
-
А бе таа си дојде пред 3 саата Трпе го нема.

Η γειτόνισσα βλέπει την Τ΄ρπανα στην πόρτα σκεφτική.
-Τί τόσο σκέφτεσαι γειτόνισσα;
-Ε να έχουμε μια γάτα, είναι πολύ άτακτη, όλα τα έσκισε στο σπίτι, ο Τ΄ρπε που δεν την πήγε, την άφηνει και αυτή πάλι γυρίζει στο σπίτι, μια φορά και από τη γέφυρα την πετάξαμε στο ποτάμι και πάλι επέστρεψε.
-Και τώρα τί σκέφτεσαι;
-Και σήμερα ο Τ΄ρπε την πήρε, πιλότος είναι ξέρεις, να την πετάξει από τα 3000 μέτρα και γι΄αυτό είμαι τόσο ανήσυχη.
- Να μη γυρίζει πάλι;
-Ααα εκείνη γύρισε πριν από 3 ώρες…ο Τ΄ρπε δε γύρισε.

Табела со зборови – Πίνακας λέξεων

  • Молам – μόλαμ – παρακαλώ
  • Исчезнувам – ιστσσέζνουβαμ – εξαφανίζομαι
  • Барам – μπάραμ – ζητώ, αναζητώ
  • Плата – πλάτα – μισθός
  • Борџам – μπόρτζζαμ – χρωστάω
  • Враќам – βράκιαμ – επιστρέφω (κάτι)
  • Се враќам – σε βράκιαμ – επιστρέφω (εγώ)
  • Сопруг-а – σόπρουγκ-α (ο-η σύζυγος)
  • Легнувам – λέγκνουβαμ – ξαπλώνω
  • Шетам – σσέταμ – κάνω βόλτα
  • Старец – στάρετς – γέροντας
  • Прашувам – πράσσουβαμ – ρωτάω
  • Тајна – τάινα – μυστικό
  • Живот – ζζίβοτ – ζωή
  • Пушам – πούσσαμ – καπνίζω
  • Храна – χράνα – τροφή
  • Ограничувам – ογκρανίτσσουβαμ – περιορίζω
  • Населба – νάσελμπα – συνοικία
  • Љубовник – λιούμποβνικ – εραστής
  • Љубовница – λιουμπόβνιτσα – ερωμένη
  • Патување – πατούβανιε – ταξίδι
  • Фрлам – φ΄ρλαμ – πετάω (κάτι)
  • Летам – λέταμ – πετάω (εγώ)
  • Мост – μοστ – γέφυρα

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

ШЕЕСЕТ И ШЕСТИ ЧАС – ΕΞΗΚΟΣΤΟ ΕΚΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ЕСЕН – ΕΣΕΝ – ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ

Есен е едно од четирите умерени годишни времиња, преодот од лето кон зима.

Во умерените климатски зони, есента е сезоната кога највеќето култури се берат, а листопадните дрва ги губат лисјата. Ова е и сезоната кога деновите набргу стануваат пократки и постудени, ноќите подолги, а врнежите се зачестуваат. Есента го означува и почетокот на училишната година, а во северната полутопка е составена од пола Септември, Октомври, Ноември и пола Декември.

Έσεν ε έντνο οντ τσσετίριτε ουμέρενι γκόντισσνι βρέμινια, πρέοντοτ οντ λέτο κον ζίμα.

Βο ουμερένιτε κλίματσκι ζόνι, έσεντα ε σεζόνατα κόγκα νάιβεκετο κουλτούρι σε μπέρατ, α λιστοπάντνιτε ντρβα γκι γκούμπατ λίσιατα. Όβα ε ι σεζόνατα κόγκα ντενόβιτε νάμπαργκου στανούβαατ πόκρατκι ι ποστούντενι, νόκιτε πόντολγκι, α βρνέζζιτε σε ζατσσεστούβαατ. Έσεντα γκο οζνάτσσουβα ι ποτσσέτοκοτ να ουτσσιλίσσνατα γκόντινα, α βο σεβέρνατα πολουτόπκα ε σοστάβενα οντ πόλα Σεπτέμβρι, Οκτόμβρι, Νοέμβρι ι πόλα Ντεκέμβρι.

Το φθινόπωρο είναι μία από τις τέσσερις εποχές του έτους, το πέρασμα από το καλοκαίρι προς το χειμώνα.  Στις εύκρατες κλιματικές ζώνες, το φθινόπωρο είναι η εποχή που οι περισσότερες καλλιέργειες συγκομίζονται, ενώ τα φυλλοβόλα δέντρα χάνουν τα φύλλα τους. Αυτή είναι η εποχή που οι μέρες γίνονται μικρότερες και πιο κρύες, οι νύχτες μεγαλύτερες, ενώ οι βροχές συχνότερες. Το φθινόπωρο  σηματοδοτεί και την έναρξη του σχολικού έτους και στο βόρειο ημισφαίριο αποτελείται από το μισό Σεπτέμβριο, τον Οκτώβριο, το Νοέμβριο και το μισό Δεκέμβριο.

  • Пролет – Πρόλετ – Άνοιξη
  • Лето – Λέτο – Καλοκαίρι
  • Есен – Έσεν – Φθινόπωρο
  • Зима – Ζίμα – Χειμώνας
  • Рамноденица – ραμνοντένιτσα – ισημερία
  • Годишно време – γκόντισσνο βρέμε – εποχή του χρόνου
  • Митровден – Μίτροβντεν – ημέρα Αγίου Δημητρίου
  • Дожд – ντοζζντ – βροχή
  • Ветер – βέτερ – άνεμος
  • Лисја – λίσια – φύλλα
  • Влага – βλάγκα – υγρασία
  • Магла – μάγκλα – ομίχλη
  • Облак – όμπλακ – σύννεφο
  • Училиште – ουτσσίλισστε – σχολείο
  • Ученик – ουτσσενίκ – μαθητής
  • Гроздобер – γκρόζντομπερ – τρύγος
  • Грозје – γκρόζιε – σταφύλλι
  • Нива – νίβα – χωράφι
  • Вино – βίνο – κρασί
  • Шира – σσίρα – μούστος
  • Дрва – ντρβα – ξύλα
  • Печка – πέτσσκα – σόμπα
  • Ќумур – κιούμουρ – κάρβουνο
  • Јаболко – ιάμπολκο – μήλο
  • Калина – κάλινα – ρόδι
  • Листопаден – λιστοπάντεν – φυλλοβόλος
  • Жолт – ζζολτ – κίτρινος
  • Пожолтен – πόζζολτεν – κιτρινισμένος
  • Сув – σουβ – ξερός
  • Студен – στούντεν – κρύος
  • Влажен – βλάζζεν – υγρός
  • Магловит – μάγκλοβιτ – ομιχλώδης
  • Дождлив – ντόζζντλιβ – βροχερός
  • Ветровит – βέτροβιτ – θυελλώδης
  • Облачен – όμπλατσσεν – συννεφιασμένος
  • Училишен – ουτσσίλισσεν – σχολικός
  • Берам – μπέραμ – μαζεύω
  • Орам – όραμ – οργώνω
  • Учам – ούτσσαμ – μαθαίνω
  • Се спремам – σε σπρέμαμ – ετοιμάζομαι
  • Спремам – σπρέμαμ – ετοιμάζω
  • Цепам дрва – τσέπαμ ντρβα – κόβω ξύλα
  • Ми студи – μι στούντι – κρυώνω

ЕСЕН

Есента е златна

плодови ни носи

на дрвјата зелени

им жолтеат коси.

Ветрот свири

дождови леат

лисјата што паѓаат

тажни песни пеат.

ΕΣΕΝ

Έσεντα ε ζλάτνα

πλόντοβι νι νόσι

να ντ΄ρβιατα ζέλενι

ιμ ζζόλτεατ κόσι.

Βέτροτ σβίρι

ντόζζντοβι λέατ

λίσιατα σστο πάγκιατ

τάζζνι πέσνι πέατ.

ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ

Το φθινόπωρο είναι χρυσό

καρπούς μας φέρνει

των δέντρων τα πράσινα

μαλλιά χρυσώνουν.

Ο άνεμος σφυρίζει

βροχές κυλούν

τα φύλλα που πέφτουν

λυπητερά τραγούδια τραγουδούν.

РЕЧЕНИЦИ – ΡΕΤΣΣΕΝΙΤΣΙΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

  • Есента стигна. Има многу магла и често врни – Έσεντα στίγκνα. Ίμα μνόγκου μάγκλα ι τσσέστο β΄ρνι – Το φθινόπωρο έφτασε. Έχει πολλή ομίχλη και συχνά βρέχει.
  • Треба да го собериме грозјето и да ги изораме нивите – Τρέμπα ντα γκο σομπέριμε γκρόζιετο ι ντα γκι ιζόραμε νίβιτε – Πρέπει να μαζέψουμε το σταφύλλι και να οργώσουμε τα χωράφια.
  • Сите лисја на дрвјата станаа жолти и полека паѓаат – Σίτε λίσια να ντ΄ρβιατα στάναα ζζόλτι ι πόλεκα πάγκιατ – Όλα τα φύλλα των δέντρων έγιναν κίτρινα και σιγά σιγά πέφτουν.
  • Летото заврши и сега почнуваат повторно маките на учениците – Λέτοτο ζάβ΄ρσσι ι σέγκα ποτσσνούβαατ πόβτορνο μάκιτε να ουτσσενίτσιτε – Το καλοκαίρι τελείωσε και τώρα αρχίζουν και πάλι τα βάσανα των μαθητών.
  • Се спремаме за зимата, цепиме дрва, редиме ќумур – Σε σπρέμαμε ζα ζίματα, τσέπιμε ντρβα, ρέντιμε κιούμουρ – Ετοιμαζόμαστε για το χειμώνα, κόβουμε ξύλα, αραδιάζουμε κάρβουνο.

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

ШЕЕСЕТ И ПЕТТИ ЧАС – ΕΞΗΚΟΣΤΟ ΠΕΜΠΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ЉУБОВ – ΛΙΟΥΜΠΟΒ – ΑΓΑΠΗ

Љубов е појава во меѓусебните односи меѓу луѓето, која не е целосно определувана и која се опишува со здружување и меѓусебно помагање на две или повеќе лица. Најчесто се вели дека „љубовта не може да се определува“, но некои особини кај појавите кои луѓето ги назначуваат како љубов се еднакви или многу слични.

Една од дефинициите вели дека „љубовта е најголемата врска меѓу две или повеќе човечки суштества, без разлика на нивниот пол, вера, народност и раса,,.

Αγάπη είναι φαινόμενο στις μεταξύ σχέσεις ανάμεσα στους ανθρώπους, το οποίο δεν έχει προσδιοριστεί εντελώς και το οποίο περιγράφεται ως ένωση και αλληλοβοήθεια δύο ή περισσότερων προσώπων. Πολύ συχνά αναφέρεται ότι ,,η αγάπη δε μπορεί να προσδιοριστεί,, αλλά κάποιες ιδιότητες στα φαινόμενα που οι άνθρωποι σημειώνουν ως αγάπη είναι ίδια ή πολύ παρόμοια.

Ένας από τους ορισμούς λέει ότι ,,η αγάπη είναι η μεγαλύτερη σχέση μεταξύ δύο ή περισσοτέρων ανθρώπινων όντων, ανεξαρτήτως φύλου, πίστης, εθνικότητας και φυλής,,.

Сон

Јас сакам да те знам
проѕирна, далечна, мила:
од коприна те ткам,
од јасна ѕвездена свила.

И ти во искреста игра
со виор и сињак, сен и светлина
минеш низ приказен крај,
ти бледо чедо месечинско
минеш низ приказен крај,
и како далечен, и како трепетен,
како радосен ѕвон
ѕуниш во мојот сон.

Јас сакам да те знам
проѕирна, далечна, мила
од коприна те ткам,
од јасна ѕвездена свила.

Όνειρο

Εγώ θέλω να σε ξέρω
διαφανή, μακρινή, αγαπημένη:
από μετάξι σε υφαίνω,
από καθαρό μετάξι αστεριών.

Και εσύ σε σπινθιροβόλο παιχνίδι
με ανεμοθύελλα και παγετό, σκια και φως
περνάς μέσα από παραμυθένιο τόπο,
εσύ χλωμό παιδί φεγγαρίσιο
περνάς μέσα από παραμυθένιο τόπο,
και σαν μακρινό, και σαν τρεμουλιαστό,
σαν χαρούμενο κουδούνι
κουδουνίζεις στο όνειρό μου.

Εγώ θέλω να σε ξέρω
διαφανή, μακρινή, αγαπημένη:
από μετάξι σε υφαίνω,
από καθαρό μετάξι αστεριών.

ЉУБОВ

Љубовта е песна весела и лесна

љубовта се птици во лет

љубовта е во цел свет.

Ајде деца заедно

рака да си пружиме

со песна и игра

заедно да се дружиме

и топла љубов да си пружиме.

ΑΓΑΠΗ

Η αγάπη είναι τραγούδι κεφάτο και εύκολο

η αγάπη είναι πουλιά σε πτήση

η αγάπη είναι σε όλον τον κόσμο.

Άντε παιδιά μαζί

χέρι να απλώσουμε

με τραγούδι και παιχνίδι

μαζί να κάνουμε παρέα

και ζεστή αγάπη να προσφέρουμε.

ЉУБОВ

Љубов е сонце што грее.

Љубов е мама кога милно ми се смее.

Љубов е и дада кога ке ми каже бато

а и по коса кога ме гали тато.

Љубовта со вага не се мери.

Љубовта од срце се дели.

Љубовта со љубов се враќа

тоа не е нешто со пари што се плаќа.

ΑΓΑΠΗ

Αγάπη είναι ήλιος που ζεσταίνει.

Αγάπη είναι η μαμά όταν αγαπημένα μου γελά.

Αγάπη είναι η αδερφούλα όταν θα με πει αδερφούλη

και στα μαλλιά όταν θα με χαϊδέψει ο πατέρας.

Η αγάπη με ζυγαριά δε μετριέται.

Η αγάπη από την καρδιά μοιράζεται.

Η αγάπη με αγάπη ξεπληρώνεται

αυτό δεν είναι κάτι που με χρήματα πληρώνεται.

ЗБОРОВИ – ΛΕΞΕΙΣ

Љубов – λιούμποβ – αγάπη

Пријателство – πριάτελστβο – φιλία

Заљубење – ζαλιούμπενιε – έρωτας

Нежност – νέζζνοστ – τρυφερότητα

Чуство – τσσούβστβο – αίσθημα

Срце – σ΄ρτσε – καρδιά

Смеење – σμέενιε – γέλιο

Мајчинство – μάιτσσινστβο – μητρότητα

Врска – β΄ρσκα – σχέση

Родител – ρόντιτελ – γονέας

Другар – ντρούγκαρ – φίλος, σύντροφος

Сопруг – σόπρουγκ – σύζυγος

Чедо – τσσέντο – παιδί, τέκνο

Недостиг – νέντοστιγκ – έλειψη

Љубам – λιούμπαμ – αγαπάω

Заљубувам – ζαλιούμπουβαμ – ερωτεύομαι

Чуствувам – τσσούστβουβαμ – αισθάνομαι

Се смеам – σε σμέαμ – γελάω

Сакам – σάκαμ – θέλω, αγαπάω

Недостигам – νεντόστιγκαμ – λείπω (σε κάποιον)

Голема – γκόλεμα – μεγάλη

Вековна – βέκοβνα – αιώνια

Детска – ντέτσκα – παιδική

Мајчинска – μάιτσσινσκα – μητρική

Татковска – τάτκοβσκα – πατρική

Братска – μπράτσκα – αδερφική

Проѕирен – πρότζιρεν – διαφανής

Далечен – ντάλετσσεν – μακρινός

Мил – μιλ – αγαπημένος

Радосен – ράντοσεν – χαρούμενος

Коприна – κόπρινα – μετάξι

Свила – σβίλα – μετάξι

Ткаам – τκάαμ – υφαίνω

Ѕвезда – τζβέζντα – αστέρι

Искра – ίσκρα – σπίθα

Виор – βίορ – ανεμοθύελλα

Светлина – σβέτλινα – φως

Игра – ίγκρα – παιχνίδι

Ѕунам – τζούναμ – κουδουνίζω

Ѕвон – τζβον – κουδούνι

Весел – βέσελ – κεφάτος

Лесен – λέσεν – εύκολος

Птица – πτίτσα – πουλί

Лет – λετ – πτήση

Сонце – σόντσε – ήλιος

Греам – γκρέαμ – ζεσταίνω

Галам – γκάλαμ – χαϊδεύω

Делам – ντέλαμ – μοιράζω, χωρίζω

Се дружам – σε ντρούζζαμ – κάνω παρέα

Пружам – προύζζαμ – προσφέρω, απλώνω

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

ШЕЕСЕТ И ЧЕТВРТИ ЧАС – ΕΞΗΚΟΣΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

КРАТКИ ВИЦОВИ – ΚΡΑΤΚΙ ΒΙΤΣΟΒΙ – ΣΥΝΤΟΜΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ

На овој број ќе видиме некои кратки вицови, значи мали текстови, каде се прави непосредно користење на секојдневниот македонски јазик и на правилата кои го регулираат. Кратки дијалози, разни зборови, интерпукциски знаци, падежи и секако…хумор.

Στο τεύχος αυτό θα δούμε μερικά σύντομα ανέκδοτα, μικρά κείμενα δηλαδή, όπου γίνεται άμεση χρήση της καθημερινής μακεδόνικης γλώσσας και των κανόνων που διέπουν αυτήν. Σύντομοι διάλογοι, διάφορες λέξεις, σημεία στίξης, πτώσεις και βεβαίως…χιούμορ.

Мамо, ангелите летаат?
Да, ќерко, летаат.
Тато денес на сосетката и речеангелче“.

Кога ќе полета?
За 10 минути мила

—————————–

-Μάμο, ανγκέλιτε λέταατ;

-Ντα, κέρκο, λέταατ.

-Τάτο ντένες να σοσέτκατα ι ρέτσσε ,,άνγκελτσσε,,.

Κόγκα κε πόλετα;

-Ζα 10 μίνουτι μίλα…

———————————

-Μαμά, οι άγγελοι πετάνε;

-Ναι, κόρη μου, πετάνε.

-Ο μπαμπάς σήμερα είπε στη γειτόνισσα ,,αγγελάκι,,.

Πότε θα πετάξει;

-Σε 10 λεπτά γλυκιά μου…

Жена му се јавува на мажот на телефон:
Драги, ме сакаш?
КАЖУВАЈ ШТО СЕ СЛУЧИ СО КОЛАТА!

——————————-

Ζζένα μου σε ιάβουβα να μάζζοτ να τελεφόν:

-Ντράγκι, με σάκαςς;

-ΚΑΖΟΥΒΑΪ ΣΣΤΟ ΣΕ ΣΛΟΥΤΣΣΙ ΣΟ ΚΟΛΑΤΑ!

—————————–

Η γυναίκα πέρνει τηλέφωνο στον άντρα της:

-Γλυκιέ μου με αγαπάς;

-ΛΕΓΕ ΤΙ ΣΥΝΕΒΗ ΜΕ ΤΟ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ!

Еден дијалог од научна фантастика:
Мила, ми излегоа некакви пари, да одиме да си ги купиш тие скапите чевли?
Офф, толку сум уморнаглава ме боли, ајде друг пат.

——————————

Έντεν ντιαλόγκ οντ νάουτσσνα φαντάστικα:

-Μίλα, μι ιζλέγκοα νέκακβι πάρι, ντα όντιμε ντα σι γκι κούπιςς τίε σκάπιτε τσσέβλι;

-Οφφ, τόλκου σουμ ούμορνα…γκλάβα με μπόλι, άιντε ντρουγκ πατ.

——————————-

Ένας διάλογος επιστημονικής φαντασίας:

-Γλυκιά μου, μου βγήκαν κάτι λεφτά, να πάμε να αγοράσεις εκείνα τα ακριβά παπούτσια;

-Ωφφ, τόσο είμαι κουρασμένη…μου πονάει το κεφάλι, άντε άλλη φορά.

Се враќа мажот дома и гледа белешка на масата:
– Земи го детето од градинка.
П.С. Тоа само ќе те познае.

———————–

Σε βράκια μάζζοτ ντόμα ι γκλέντα μπέλεσσκα να μάσατα:

-Ζέμι γκο ντέτετο οντ γκράντινκα.

Π.Σ. Τόα σάμο κε τε πόζναε.

————————

Επιστρέφει ο άντρας σπίτι και βλέπει σημείωμα στο τραπέζι:

-Πάρε το παιδί από το νηπιοτροφείο.

Υ.Γ. Θα σε αναγνωρίζει αυτό.

Отворам Фејсбук и гледам сите се во кафичот.
Одам во кафичот сите на Фејсбук.

————————

Ότβοραμ Φέισμπουκ ι γκλένταμ σίτε σε βο καφίτσσοτ.

Όνταν βο καφίτσσοτ σίτε να Φέισμπουκ.

————————–

Ανοίγω Φέισμπουκ και βλέπω όλοι είναι στην καφετέρια.

Πάω στην καφετέρια, όλοι στο Φέισμπουκ.

Знаеш колку многу народ умираа годишно поради алкохолот?
А ти, знаеш колку многу народ се раѓаа годишно поради алкохолот?

——————————-

-Ζνάεςς κόλκου μνόγκου νάροντ ούμιρα γκόντισσνο ποράντι αλκόχολοτ;

-Α τι, ζνάεςς κόλκου μνόγκου νάροντ σε ράγκια γκόντισσνο ποράντι αλκόχολοτ;

———————————

-Ξέρεις πόσος κόσμος πεθαίνει ετησίως λόγω του αλκοόλ;

-Εσύ ξέρεις πόσος κόσμος γεννιέται ετησίως λόγω του αλκοόλ;

Фактот дека медузите немаат мозок а постојат 700 милиони години ја враќа вербата во човештвото.

—————————–

Φάκτοτ ντέκα μεντούζιτε νέμαατ μόζοκ α πόστογιατ 700 μιλιόνι γκόντινι ια βράκια βέρμπατα βο τσσοβέσστβοτο.

——————————

Το γεγονός ότι οι μέδουσες δεν έχουν μυαλό και υπάρχουν επί 700 εκατομμύρια χρόνια αποκαθιστά την πίστη στην ανθρωπότητα.

Има две причини, поради кои не му веруваме на некој човек:
1. Не го познаваме.
2. Го познаваме.

—————————

Ίμα δβε πρίτσσινι, ποράντι κόι νε μου βερούβαμε να νέκοϊ τσσόβεκ:

1.Νε γκο ποζνάβαμε.

2.Γκο ποζνάβαμε.

—————————

Υπάρχουν δύο αιτίες, λόγω των οποίων δεν εμπιστευόμαστε κάποιον άνθρωπο:

1.Δεν τον γνωρίζουμε.

2.Τον γνωρίζουμε.

Сине, ти носеше девојки дома, додека јас и мајка ти бевме на пат?
Не, тато.
Тиквар!

————————

-Σίνε, τι νόσεσσε ντέβοϊκι ντόμα, ντόντεκα ιάς ι μάικα τι μπέβμε να πατ;

-Νε, τάτο.

-Τίκβαρ!

————————-

-Γιέ μου, έφερνες κοπέλες στο σπίτι όσο εγώ και η μητέρα σου ήμασταν ταξίδι;

-Όχι, μπαμπά.

-Κολοκύθα!

Колку брзо лета времето, уште не сум се разбудил, а веќе сум задоцнил за работа.

————————-

Κόλκου μπ΄ρζο λέτα βρέμετο, ούσστε νε σουμ σε ράζμπουντιλ, α βέκιε σουμ ζάντοτσνιλ ζα ράμποτα.

————————–

Πόσο γρήγορα πετάει (περνάει) ο χρόνος, ακόμη δεν ξύπνησα και ήδη άργησα για τη δουλειά.

Xоливудска актерка му се обраќа на сопругот:

- Побрзај Џон, твоите и моите деца се степаа со нашите!

————————-

Χολιβούτσκα άκτερκα μου σε όμπρακια να σόπρουγκοτ:

-Πόμπ΄ρζαϊ Τζον, τβόιτε ι μόιτε ντέτσα σε στέπαα σο νάσσιτε!

————————–

Ηθοποιός του Χόλιγουντ απευθύνεται στον σύζυγό της:

-Γρήγορα Τζον, τα δικά σου και τα δικά μου παιδιά χτυπιούνται με τα δικά μας!

Како се парат ежовите?
-
Многу внимателно.

————————

Κάκο σε πάρατ εζζόβιτε;

-Μνόγκου βνιμάτελνο.

—————————-

Πώς ζευγαρώνουν οι σκαντζόχοιροι;

-Πολύ προσεχτικά.

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

ШЕЕСЕТ И ТРЕТИ ЧАС – ΕΞΗΚΟΣΤΟ ΤΡΙΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ПОГОВОРКИ – МУДРОСТИ – ЖЕЛБИ

ΠΟΓΚΟΒΟΡΚΙ – ΜΟΥΝΤΡΟΣΤΙ – ΖΖΕΛΜΠΙ / ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ – ΣΟΦΙΕΣ – ΕΥΧΕΣ

На овој час ќе прикажеме еден збир македонски стари поговорки како и македонски желби кои се дават и се изрекуваат за важни добри или лоши настани од животот на човекот. Исто така, ќе прикажеме и разни македонски и светски мудри реченици.

Στο μάθημα αυτό θα παρουσιάσουμε ένα σύνολο μακεδόνικων παλιών παροιμιών, όπως και μακεδόνικων ευχών, οι οποίες δίνονται και εκφράζονται σε σημαντικά καλά ή άσχημα γεγονότα της ζωής του ανθρώπου. Επίσης, θα παρουσίασουμε και διάφορες μακεδόνικες και παγκόσμιες σοφές ρήσεις.

ПОГОВОРКИ – ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ

Ако баба лажи, трап не лажи – άκο μπάμπα λάζζι, τραπ νε λάζζι – αν γιαγιά λέει ψέμματα, χαντάκι δεν λέει.

Ако се сториш овца, секој ќе те стрижи – άκο σε στόριςς όβτσα, σέκοϊ κε τε στρίζζι – αν γίνεις πρόβατο, ο καθένας θα σε κουρεύει.

Арен збор царски врати отвора – άρεν ζμπορ τσάρσκι βράτι ότβορα – καλός λόγος βασιλικές πόρτες ανοίγει.

Арно јади, ама и арно работи – άρνο ιάντι, άμα ι άρνο ράμποτι – καλά τρώγε, αλλά και καλά δούλευε.

Бели пари за црни денови – μπέλι πάρι ζα τσρνι ντένοβι – άσπρα χρήματα για μαύρες μέρες.

Викај по волкот, додека не влегол во булукот – βίκαϊ πο βόλκοτ, ντόντεκα νε βλέγκολ βο μπούλουκοτ.

Видела камилата уши побарала и рогови – βίντε καμίλατα ούσσι πομπάραλα ι ρόγκοβι – είδε η καμήλα αυτιά ζήτησε και κέρατα.

Два лути камења не мелат брашно – ντβα λούτι κάμενια νε μέλατ μπράσσνο – δύο θυμωμένες πέτρες δεν αλέθουν αλεύρι.

Дури не посеиш, нема што да жниеш – ντούρι νε ποσέιςς, νέμα σστο ντα ζνίεςς – αν δεν σπείρεις δεν έχει τι να θερίσεις.

Џабе работи, џабе не седи – τζζάμπε ράμποτι, τζζάμπε νε σέντι – τζάμπα δούλευε, τζάμπα  μην κάθεσαι.

Лозје не бара молитва, туку мотика – Λόζιε νε μπάρα μόλιτβα, τούκου μότικα – το αμπέλι δεν ζητά προσευχή, αλλά τσάπα.

Три пати мери еднаш крој – τρι πάτι μέρι έντναςς κρόι – τρεις φορές μέτρα, μια φορά κόβε.

Каков што е таткото, таков е и синот – κάκοβ σστο ε τάτκο, τάκοβ ε ι σίνοτ – όπως είναι ο πατέρας, τέτοιος είναι και ο γιος.

Подобро е никогаш да не се почне отколку никогаш да не се заврши – πόντομπρο ε νίκογκαςς ντα νε σε πότσσνε ότκολκου νίκογκαςς ντα νε σε ζάβρσσι – καλύτερα ποτέ να μην αρχίσει απ΄ότι ποτέ να μην τελειώσει.

Види го прво дрвото и сетне седни под него – βίντι γκο πρβο ντ΄ρβοτο ι σέτνε σέντνι ποντ νέγκο – δες πρώτα το δέντρο και ύστερα κάτσε από κάτω του.

Два лешника еден орев кршат – ντβα λέσσνικα έντεν όρεβ κ΄ρσσατ – δύο φουντούκια ένα καρύδι σπάνε.

Далеку оди, ама и за дома мисли – ντάλεκου όντι, άμα ι ζα ντόμα μίσλι – μακριά πάνε, αλλά και για το σπίτι να σκέφτεσαι.

Арните круши бишки ги јадат – άρνιτε κρούσσι μπίσσκι γκι ιάνταν – τα καλά αχλάδια γουρούνια τα τρώνε.

ЖЕЛБИ – ΕΥΧΕΣ

Да ви е живо – ντα βι ε ζζίβο – να σας ζήσει (раѓање-ράγκιανιε-γέννηση)

Живо и здраво да биде – ζζίβο ι ζντράβο ντα μπίντε – γερό και δυνατό να είναι (раѓање-ράγκιανιε-γέννηση)

Голем да растиш – γκόλεμ ντα ράστιςς – μεγάλος να γίνεις (роденден – ρόντεντεν – γενέθλια)

Среќен роденден – σρέκεν ρόντεντεν – ευτυχισμένα γενέθλια

За многу години – ζα μνόγκου γκόντινι – χρόνια πολλά

Да се кердосат – ντα σε κερντόσατ – να στεριώσουν (брак – μπρακ – γάμος)

Да живеете – ντα ζζιβέετε – να ζήσετε (брак – μπρακ – γάμος)

Со многу деца – σο μνόγκου ντέτσα – με πολλά παιδιά (брак – μπρακ – γάμος)

Добар пат – ντόμπαρ πατ – καλό ταξίδι

Ај со арно – άι σο άρνο – άντε με το καλό

Ајрлија работа – αϊρλια ράμποτα – χαρλίτικη δουλειά

Со помин – σο πόμιν – περαστικά

На здравје – να ζντράβιε – στην υγειά σου/σας

Со победа – σο πόμπεντα – με τη νίκη

Пу, да не те секнам – που, ντα νε τε σέκναμ – φτου να μην σε ματιάσω

Добар успех – ντόμπαρ ούσπεχ – καλή επιτυχία

Лесна му земја – λέσνα μου ζέμια – ελαφρύ το χώμα του (погреб – πόγκρεμπ – κηδεία)

Вечно му име – βέτσσνο μου ίμε – αιώνιο το όνομά του (погреб – πόγκρεμπ – κηδεία)

Сожалување – σοζζαλούβανιε – συλλυπητήρια (погреб – πόγκρεμπ – κηδεία)

Бог да го/ја прости – μπογκ ντα γκο/ια πρόστι – ο Θεός να τον/την συγχωρέσει (погреб – πόγκρεμπ – κηδεία)

Со ксмет – σο κ΄σμετ – με τύχη (καλή τύχη)

МУДРОСТИ – ΣΟΦΙΕΣ

Повреди ме со вистината, ама никогаш не ме теши со лагата – ποβρέντι με σο βιστίνατα, άμα νίκογκαςς νε με τέσσι σο λάγκατα – πλήγωσέ με με την αλήθεια, αλλά ποτέ μην με παρηγορείς με το ψέμα.

Сите ние знаеме што сме , ама не знаеме што може да станеме – σίτε νίε ζνάεμε σστο σμε, άμα νε ζνάεμε σστο μόζζεμε ντα στάνεμε – όλοι εμείς ξέρουμε τι είμαστε, αλλά δεν ξέρουμε τι μπορούμε να γίνουμε.

Најголемиот освојувач е тој кој знае да победи без борба – ναϊγκολέμιοτ οσβόιουβατςς ε τόι κόι ζνάε ντα πόμπεντι μπεζ μπόρμπα – ο μεγαλύτερος κατακτητής είναι εκείνος που ξέρει να νικήσει χωρίς μάχη.

Секој човек умира. Не секој вистинси живее – σέκοϊ τσσόβεκ ούμιρα. Νε σέκοϊ βίστινσκι ζζίβεε – όλοι οι άνθρωποι πεθαίνουν, αλλά λίγοι ζουν πραγματικά.

Тој што има причина за живеење, може да поднесе се – τόι σστο ίμα πρίτσσινα ζα ζζιβέενιε, μόζζε ντα πόντνεσε σε – αυτός που έχει λόγο για να ζήσει, μπορεί να αντέξει τα πάντα.

Човекот најмногу мисли на она што најмногу сака да го заборави – τσσόβεκοτ νάιμνογκου μίσλι να όνα σστο νάιμνογκου σάκα ντα ζαμπόραβι – ο άνθρωπος σκέφτεται περισσότερο αυτό που περισσότερο θέλει να ξεχάσει.

Животот е како паричка. Можете да ја потрошите како сакате, но само еднаш – ζζίβοτοτ ε κάκο πάριτσσκα. Μόζζετε ντα ια ποτρόσσιτε κάκο σάκατε, νο σάμο έντναςς – η ζωή είναι σαν το κέρμα. Μπορείτε να την ξοδέψετε όπως θέλετε, αλλά μόνο μια φορά.

Не се плаши од тој што зборува, туку од тој што повторува – νε σε πλάσσι οντ τόι σστο ζμπόρουβα, τούκου οντ τόι σστο ποβτόρουβα – μη φοβάσαι από αυτόν που μιλάει, αλλά από αυτόν που επαναλαμβάνει.

ПОЗДРАВУВАЊА – ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ

Здраво – ζντράβο – γειά

Добар ден – ντόμπαρ ντεν – καλημέρα

Добро пладне – ντόμπρο πλάντνε – καλό μεσημέρι

Добро попладне – ντόμπρο πόπλαντνε – καλό απόγευμα

Добра вечер – ντόμπρα βέτσσερ – καλησπέρα

Добра ноќ – ντόμπρα νόκ – καληνύχτα

Добар сон – ντόμπαρ σον – καλόν ύπνο

Добро осонување – ντόμπρο οσονούβανιε – καλό ξημέρωμα

Поздрав – πόζντραβ – χαιρετίσματα

Довидување – ντοβιντούβανιε – στο επανιδείν

Догледање – ντογκλέντανιε – στο επανιδείν

Со здравје – σο ζντράβιε – με υγεία

На здравје – να ζντράβιε – στην υγειά σου/σας

Збогум – ζμπόγκουμ – αντίο

δεν επιτρέπονται τα σχόλια

Κατηγορίες

Ευχαριστούμε θερμά τους Μακεδόνες οικονομικούς μας μετανάστες σε Αυστραλία, Καναδά και δυτική Ευρώπη, όπως και τους φίλους μας απ’ όλα τα μέρη της Ελλάδας, για την οικονομική στήριξη της έκδοσης της Нова Зора. Благодариме - Μπλαγκοντάριμε


ALPHA BANK

Account 852 00 2101 031390

IBAN: GR47 0140 8520 8520 0210 1031 390

BIC: CRBAGRAA

Μηνιαίες Εκδόσεις

Македонска Ризница
  • ,ΞΕΦΥΛΛΙΣΜΑ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΤΕΥΧΩΝ
    РАЗГЛЕДУВАЊЕ НА ПРЕТХОДНИ БРОЕВИ
  • 2016 (147)
  • 2015 (416)
  • 2014 (404)
  • 2013 (377)
  • 2012 (372)
  • 2011 (323)
  • 2010 (202)