Στον αγώνα του μακεδόνικου λαού για εθνικά, πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα στα πλαίσια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, εκτός από τον αντρικό πληθυσμό, στα βουνά και τους κάμπους της Μακεδονίας, ενεργά

συμμετείχαν και οι Μακεδόνισσες. Όπως και όλοι οι υπόλοιποι, έτσι και αυτές, εκτείθονταν σε όλους τους κινδύνους που προσέφερε ο επαναστατικός τρόπος ζωής, βάζοντας συχνά σε κίνδυνο και την ίδια τους τη ζωή, πάντοτε όμως έχοντας ως ιερό σκοπό την εκπλήρωση των στόχων της Εσωτερικής Μακεδόνικης Επαναστατικής Οργάνωσης (ΒΜΡΟ). Στο κείμενο αυτό θα παρουσιάσουμε μερικές από αυτές τις θαρραλαίες γυναίκες, υπόδειγμα γενναιότητας και αγάπης για το λαό τους, τότε και σήμερα.

Η Тана Кировска – Τάνα Κίροβσκα, γεννήθηκε το 1862 στο χωριό

Τάνα Κίροβσκα

Осничани, Костурско-Οσνίτσσανι – Κόστουρσκο (Καστανόφυτο Καστοριάς). Νεαρή ακόμη, εντάχθηκε στις τάξεις του ΒΜΡΟ και συμμετείχε στην Επανάσταση του Ίλιντεν. Μετά τη λήξη του ξεσηκωμού, συμμετείχε στον αγώνα εναντίων των Ελλήνων ανταρτών και των επιθέσεών τους στην περιοχή του Κόστουρ –Καστοριάς, όπως για παράδειγμα στην επίθεση εναντίων του χωριού της στις 7 του Μάη 1906. Με όλες της τις δυνάμεις ενέργησε για να αμυνθεί το χωριό. Ο συγχωριανός της Наум Костов – Νάουμ Κόστοβ, για το γεγονός αυτό ανέφερε: „Η μπαμπα Τάνα, μαζί με τους άντρες, αγωνίστηκε γενναία και σκότωσαν τον Βλαχάκη, τραυματίζοντας ταυτόχρονα τον Πέτρο. Όταν αυτός προσπάθησε να ανασυγκροτήσει τους αντάρτες του και να ξαναεπιτεθούν στο χωριό, βγήκε η Τάνα και τον σκότωσε με το τσεκούρι της. Τότε τελείωσε η μάχη.

Η Маслина Грнчарова – Μάσλινα Γκ’ρντσσάροβα, γεννήθηκε το 1874, στο χωριό Загоричани, Костурско – Ζαγκορίτσσανι, Κόστουρσκο (Βασιλειάδα Καστοριάς). Τελείωσε Γυμνάσιο στο Солун – Σόλουν (Θεσσαλονίκη) και ξεκίνησε να εργάζεται ως δασκάλα. Το 1895 έγινε μέλος του ΒΜΡΟ. Συνέχισε να εργάζεται ως δασκάλα στο Зеленич – Ζέλενιτςς (Σκλήθρο) και στο Соровичево – Σοροβίτσσεβο (Αμύνταιο) και ταυτόχρονα εκτελούσε χρέη αγγελιοφόρου της Οργάνωσης. Μαζί με τη δασκάλα Елена Минасова – Έλενα Μινάσοβα, κέντησαν την επαναστατική σημαία της τσσέτα (ένοπλης ομάδας) του χωριού Д’мбени – Ντ’μπενι (Δενδροχώρι Καστοριάς) η οποία θεωρείται ως η πρώτη επαναστατική σημαία του Ίλιντεν. Το 1901 συναντήθηκε με τον Гоце Делчев – Γκότσε Ντέλτσσεβ στο Загоричани. Οι Οθωμανικές αρχές την συνέλαβαν και την έστειλαν στις φυλακές της Κόρτσσα, μαζί με δύο από τους ηγέτες – Βόιβοντι της επανάστασης της περιοχής, τους Манол Розов – Μάνολ Ρόζοβ και Лазар Поптрајков – Λάζαρ Ποπτράικοβ. Μετά την αποφυλάκισή της παρέμεινε μέλος του ΒΜΡΟ της περιοχής Κόστουρ και συμμετείχε στις μάχες της Επανάστασης του Ίλιντεν, όπως στην απελευθέρωση της κωμόπολης Невеска – Νέβεσκα (Νυμφαίο). Τον Αύγουστο του 1903, φυλακίστηκε και πάλι αλλά σύντομα της δόθηκε αμνηστεία. Μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους μετέβηκε στη Βουλγαρία, όπου και απεβίωσε λίγα χρόνια αργότερα.

Η Цвета Орлова – Τσβέτα Όρλοβα, γεννήθηκε το 1873, στο χωριό Бобишта – Μπόμπισστα (Βέργα Καστοριάς). Το 1891 τελείωσε Γυμνάσιο στο Солун – Σόλουν (Θεσσαλονίκη) και έπειτα Ιατρική Σχολή στην Σόφια της Βουλγαρίας. Ορίστηκε δασκάλα στην πόλη Σκόπιε και έπειτα στο χωριό Крчово – Κ’ρτσσοβο της περιοχής Демир Хисар – Ντέμιρ Χίσαρ, κοντά στη πόλη Μπίτολα. Σύντομα έγινε μέλος του ΒΜΡΟ και ανέλαβε καθήκοντα γραμματέα της επαναστατικής επιτροπής της περιοχής εκείνης. Μετά το θάνατο του συζύγου της, με δικά της χρήματα δημιούργησε τσσέτα – ένοπλη ομάδα, της οποίας ηγούταν και συμμετείχε σε πολλές μάχες. Βαρύς τραυματισμός την ανάγκασε να αποσυρθεί από τον ενεργό αγώνα.

Η Сребра Апостолова – Σρέμπρα Αποστόλοβα γεννήθηκε στο χωριό Лера

Σρέμπρα Αποστόλοβα

– Λέρα της περιοχής Μπίτολα. Από πλευρά μητέρας καταγόταν από το χωριό Буф, Леринско – Μπουφ, Λέρινσκο (Ακρίτας Φλώρινας). Στις τάξεις της Οργάνωσης εντάχθηκε το 1901. Η Сребра, μαζί τον άντρα της και μια ακόμη γενναία Μακεδόνισσα, την Донка Ушлинова од с. Смилево – Битолско (Σμίλεβο Μπίτολσκο) και Овчарани Леринско (Οβτσσάρανι Λέρινσκο – Μελίτη Φλώρινας), σκότωσαν τον τοπικό μπέη Τζζέλελ Ρέτζζο και μετά το γεγονός αυτό, υποχώρησαν στα βουνά και εντάχθηκαν στην τσσέτα του Βόιβοντα της περιοχής Πρέσπας, Славејко Арсов – Σλαβέικο Άρσοβ. Η Сребра φόρεσε την ενδυμασία των κόμιτι και ενεργά συμμετείχε στις μάχες της Επανάστασης του Ίλιντεν. Με τη λήξη της Επανάστασης, συνέχισε τον αγώνα, ως μέλος της τσσέτα του γνωστού Βόιβοντα της περιοχής Μπίτολα και Λέριν, Георги Сугарев – Γκεόργκι Σούγκαρεβ.

Οι θαρραλαίες Μακεδόνισες που συμμετείχαν στην Επανάσταση του Ίλιντεν είναι αμέτρητες. Κάποιες έμειναν στην ιστορία και κάποιες όχι. Σε κάποιο άλλο τεύχος της Нова Зора, θα παρουσιάσουμε και άλλες τέτοιες προσωπικότητες, μέρος της ιστορίας του μακεδόνικου λαού.

Потребни состојки:

500 гр. брашно
100 мл. масло за јадење
½ коцка квасец
Сол

Малку шеќер

За фил:
2 главици праз
100 гр. ориз
Сол

Црвен пипер
Бибер

Најпрво го подготвуваме филот. Во тава на оган ставаме да се пржи ситно сечканиот праз, додека да омекне, а потоа го додаваме оризот, зачинуваме со сол, црвен пипер и мелен бибер. Тавата ја тргаме од огнот, а потоа го подготвуваме тестото. Квасецот го раствораме со топла вода, додаваме малку шеќер и 3 лажици брашно, го мешаме додека да стане како каша и го оставаме да стаса. Брашното го сееме и го ставаме во подлабок сад, додаваме малку сол, маслото за јадење, и го замесуваме со смесата од квасец. По потреба додаваме уште малку млака вода. Замесуваме среднотврдо тесто и го оставаме да поткисне малку, а потоа го размесуваме, го делиме на  пет топчиња,а секое топче е една кора за сукање. Потоа, сукаме три кори една по една поголеми од тавата за печење. Ги ставаме една по една во тавата за печење и меѓу нив попрскуваме со масло за јадење. На средината го ставаме филот од праз и го поклопуваме со две помали сукани кори. Од корите што излегуваат преку тавата за печење ги свиткуваме краевите навнатре формирајќи венец. Зелникот го попрскуваме со масло за јадење и го оставаме да отстои. Го печиме на температура од 200^оС околу 30 минути (додека да зарумени).

Αναγκαία υλικά:

500 γρ. αλεύρι
100 мл. λάδι
½ κύβο μπυρομαγιά
Αλάτι

Λίγη ζάχαρη

Για τη γέμιση:
2 κεφάλια πράσο
100 γρ. ρύζι
Αλάτι

Κόκκινο πιπέρι
Μαυροπίπερο

Καταρχήν προετοιμάζουμε τη γέμιση. Σε τηγάνι στη φωτιά βάζουμε να τηγανιστεί το ψιλοκομμένο πράσο εωσότου να μαλακώσει και έπειτα προσθέτουμε το ρύζι, αλατίζοντας και βάζοντας κόκκινο πιπέρι και αλεσμένο μαυροπίπερο. Απομακρύνουμε το τηγάνι από τη φωτιά και προετοιμάζουμε τη ζύμη. Διαλύουμε τη μαγιά με ζεστό νερό, προσθέτουμε λίγη ζάχαρη και τρία κουτάλια αλεύρι, ανακατεύουμε το μίγμα μέχρι να γίνει χυλός και το αφήνουμε να ενεργήσει. Κοσκινίζουμε το αλεύρι και το τοποθετούμε σε βαθύ σκεύος, αλατίζουμε με λίγο αλάτι, λάδι και το ζυμώνουμε μαζί με το μίγμα της μαγιάς. Εάν χρειάζεται προσθέτουμε ακόμη λίγο χλιαρό νερό. Ζυμώνουμε μέτριας σκληρότητας ζυμάρι και το αφήνουμε να κάτσει λιγάκι. Έπειτα το ζυμώνουμε και πάλι, το μοιράζουμε σε πέντε κομμάτια, τα οποία θα αποτελέσουν τα φύλλα. Έπειτα ανοίγουμε τρία φύλλα, ένα ένα, μεγαλύτερα από το ταψί που θα ψήσουμε την πίτα. Τα τοποθετούμε ένα ένα στο ταψί και ανάμεσά τους ψεκάζουμε με λάδι. Στη μέση βάζουμε τη γέμιση πράσου και το καλύπτουμε με δύο μικρότερα φύλλα που ανοίγουμε τότε. Τα φύλλα που βγαίνουν έξω από το ταψί, τα τυλίγουμε από τις άκρες τους προς τα μέσα, δημιουργώντας στεφάνι. Ψεκάζουμε την πίτα με λάδι και την αφήνουμε να κάτσει. Έπειτα την ψήνουμε σε θερμοκρασία 200^оС  περίπου 30 λεπτά της ώρας (μέχρι να κοκκινίσει).

Αυτό το βιβλίο της Βέρα Φότεβα, το οποίο εκδόθηκε μετά το πέρασμά της στην αιώνια ζωή, συμβολικά έλαβε τον τίτλο ,,Патот за дома,, (Πάτοτ ζα ντόμα-Ο δρόμος για το σπίτι). Σ΄αυτό η Φότεβα παρουσίαζει αυτοβιογραφικά στοιχεία, συνδεδεμένα με πλούσιες στιγμές αναμνήσεων, εώς και την επίσκεψη της στο πατρικό της χωριό, 64 χρόνια μετά το διωγμό της από τις ελληνικές αρχές. Ο συμβολισμός του τίτλου, στην ουσία τονίζεται και στην εισαγωγή του βιβλίου, όπου η Βέρα (το παρτιζάνικο όνομά της) αυτό το ταξίδι το συγκρίνει με την εικοσαετή περιπλάνηση του Οδυσσέα στο δρόμο του προς την Ιθάκη, μετά τον Τρωικό Πόλεμο. Η διαφορά όμως είναι ότι ο Οδυσσέας τελικά επιστρέφει στο σπίτι του και τους δικούς του ενώ η Βέρα για τους Μακεδόνες τονίζει – ,,ευλογημένος, ήταν τυχερός…Εμείς οι Μακεδόνες από το αιγαιάτικο τμήμα της Μακεδονίας, μετά από τρεις πολέμους…και εφτά δεκαετίες, στον από πολλές πλευρές ανεπτυγμένο και πολιτισμένο 21ο αιώνα, δεν μπορούμε να επιστρέψουμε στα σπίτια μας, δεν μπορούμε ούτε κερί να ανάψουμε στους προγόνους μας…Τώρα, οι παγκόσμιες δημοκρατίες και οι εθνολάτρεις, θέλουν να μας καταστήσουν απρόσωπους, μας οδηγούν σε αυτοκτονία με το όνομα, όνομα, διακανονισμό, διακανονισμό…Το όνομα είναι τα πάντα, για το όνομα δεν διαπραγματευόμαστε,,.
Εδώ βρίσκεται και το μοτίβο της Φότεβα για να γράψει αυτό το βιβλίο και μέσω αυτού να μας στείλει το εξής μήνυμα- ,,Εμείς συνεχίζουμε να ταξιδεύουμε, ενώ η πλειάδα Μακεδόνων θυμάτων για την ελευθερία τους, τη γλώσσα τους, το όνομά τους, θα έρθουν σίγουρα και για μας,,.  
Για το λόγο αυτό, αυτήν την περιπλάνηση στο χρονοδιάγραμμα της δικής της ιστορίας ζωής, η Εβντόκια Κίτσσα Μπάλεβα (το όνομά της πριν το γάμο της) την ξεκινάει στο χωριό της το  Дмбени (Ντ΄μπενι-Δενδροχώρι), το μεγάλο μακεδόνικο επαναστατικό χωριό του Κόστουρ-Καστοριάς, το οποίο δυστυχώς σήμερα δεν υπάρχει. Η ημερομηνία της γέννησής της, 2 Αυγούστου (Ίλιντεν) του 1926, όπως η ίδια τονίζει – ,,Σαν να με προσδιόρισε από τα παιδικά μου χρόνια να αγωνίζομαι για την ελευθερία και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, και λόγω αυτού ακόμα δεν είμαι στο σπίτι μου, εξαιτίας αυτών που δημαγωγικά μιλούν για ανθρώπινα δικαιώματα και δημοκρατία,,. Για το λόγο αυτό, μόλις το 2003, για πρώτη φορά μετά από έξι δεκαετίες, η Βέρα, μαζί με τους γιούς της, επισκέφτηκε το χωριό της, επίσκεψη που της ξύπνησε πολυάριθμες αναμνήσεις για τα μέρη αυτά, αλλά και για τα πρόσωπα και γεγονότα που συνδέονται με την τοποθεσία.
Αναφερόμενη στην συμμετοχή των Μακεδόνων στον Εμφύλιο Πόλεμο, η Βέρα ανοιχτά εκφράζει και την διαφωνία της με ορισμένα ιστορικά στοιχεία, αποδεκτά από την επίσημη ιστοριογραφία, ιδιαίτερα σχετικά με γεγονότα στα οποία αυτή άμεσα συμμετείχε και καλεί τους νέους αντικειμενικούς ιστορικούς, να παρουσιάσουν την αλήθεια, βασισμένη σε ντοκουμέντα.
Αναφερόμενη ακόμη μια φορά στα σημαντικότερα γεγονότα του Εμφυλίου στην Ελλάδα, τονίζοντας την συμμετοχή, την συμβολή και τα πολλά θύματα του Μακεδόνικου λαού του ελληνικού τμήματος της Μακεδονίας, έναντι της στασης αγνόησης της ελληνικής πολιτείας προς τους Μακεδόνες στην Ελλάδα και το μακεδόνικο εθνικό ζήτημα τα χρόνια μετά τον πόλεμο εώς και σήμερα, συμπεριλαμβάνοντας και το ζήτημα του ονόματος, η Евдокија Фотева, μέσω της γενιάς των πρώην παιδιών φυγάδων, σε όλους στέλνει σαφές μήνυμα: ,,Με ακόμη ισχυρότερους ρυθμούς να δείξετε τις γνώσεις και τις ικανότητές σας. Αγωνιζόμαστε για αναγνώριση, αξιοπρέπεια, ανθρώπινα δικαιώματα. Δεν ζητούμε πόλεμο. Ειρήνη και καλή γειτνίαση ζητούμε. Ως είμαστε όμως και όχι ως άλλοι θέλουν να είμαστε,,.
Γι΄αυτό, αυτό το μήνυμα, κεντημένο στις σελίδες αυτού του βιβλίου, ας αποτελεί γραπτό μνημείο, το οποίο θα μαρτυρεί τον συνεχή αγώνα του μακεδόνικου λαού για την απόκτηση των εθνικών του δικαιωμάτων, αγώνας ο οποίος ακόμη και σήμερα στον πολιτισμένο και δημοκρατικό 21ο αιώνα, συνεχίζεται.

Η πιπεριά, όχι μόνο είναι πολύ γευστική, αλλά αποτελεί και έναν αληθινό θησαυρό χρήσιμων και υγιεινών συστατικών (μέταλα, βιταμίνες, καροτενοειδή, φαλβονίδια). Οι πιπεριές μπορούν να είναι από γλυκιές εώς και πολύ καυτερές. Έχουν διάφορα χρώματα και σχήματα και είναι λανθασμένη η άποψη ότι οι πιο καυτερές είναι οι κόκκινες. Εκτός από το σχήμα και το χρώμα, εντάσονται σε κατηγορίες ανάλογα με τη μυρωδιά και τη γεύση. Υπάρχουν πράσινες που …πυρώνουν τη γλώσσα.  Οι θεραπευτικές ιδιότητες της πιπεριάς στη λαϊκή παραδοσιακή ιατρική, δεν αμφισβητήθηκαν ποτέ. Επι αιώνες χρησιμοποιήθηκε ως αντικαταθλιπτικό, αντιρευματικό, αντισηπτικό και διουρητικό.
Η πιπεριά κατάγεται από τη Νότια Αμερική και στην Ευρώπη την έφεραν οι Ισπανοί τον 15ο αιώνα, απ΄όπου εξαπλώθηκε ως την Τουρκία. Σήμερα, τη μεγαλύτερη παραγωγή στον κόσμο, έχει η Ουγγαρία.
Το αλκαλοειδές καψαḯνη, το οποίο περιέχεται στην πιπεριά, δρα αντισηπτικά, εμποδίζοντας την σήψη του πεπτικού σωλήνα και επίσης βελτιώνει την πέψη της τροφής. Η καψαḯνη είναι η ουσία που δίνει την πικάντικη γεύση στις πιπεριές. Εάν και δίνει την εντύπωση ότι θερμαίνει, στην ουσία διεγείρει το τμήμα του μυαλού που ρυθμίζει τη θερμοκρασία του σώματος και τη μειώνει. Λόγω αυτού, στις τροπικές περιοχές του κόσμου, οι άνθρωποι καταναλώνουν ένα είδος κόκκινης καυτερής πιπεριάς με το όνομα „cayenne“, επειδή τους βοηθά να αντιμετωπίσουν ευκολότερα τις μεγάλες θερμοκρασίες της ημέρας.
Εκτός αυτού, η καψαḯνη έχει ισχυρή αναλγητική δράση, η οποία εφαρμόζεται τοπικά στο δέρμα. Μειώνει τον πόνο, αποκλείοντας την χημική ουσία Π, η οποία βρίσκεται στα νευρικά κύτταρα και είναι υπεύθυνη για τη μεταφορά της αίσθησης του πόνου στο μυαλό. Επίσης, η καψαḯνη αυξάνει το επίπεδο της ισταμίνης στο αίμα, η οποία αποτελεί το κύριο αμυντικό σύστημα του ανθρώπινου οργανισμού εναντίων των ρευματικών παθήσεων.  
Το 89% περίπου της πιπεριάς είναι νερό. Από υδατάνθρακες περιέχει μονοσακχαρίτες και δισακχαρίτες. Οι μονοσακχαρίτες είναι κατα 90-98% γλυκόζη και το υπόλοιπο φρουκτόζη και σακχαρόζη.
Σε ότι αφορά τις βιταμίνες, η πιπεριά περιέχει μεγάλη ποσότητα βιταμίνης C. Είναι αποδεδειγμένο ότι περιέχει 4-5 φορές περισσότερη βιταμίνη C από τα πορτοκάλια και τα λεμόνια και για το λόγο αυτό συστήνεται για την βελτίωση του ανοσοποιητικού συστήματος. Η ποσότητα αυτή ανέρχεται σε περίπου 100-250 mg σε 100γρ φρέσκιας πιπεριάς. Επίσης περιέχει σημαντικές ποσότητες βιταμίνης Β (ιδιαίτερα Β1 και Β2), όπως και βιταμίνης Ε και για το λόγο αυτό έχει και αντικαρκινικές ιδιότητες. Περιέχει επίσης παντοθενικό οξύ και προβιταμίνη Α, η οποία υπάρχει ως Βήτα Καροτίνη και κρυπτοξανθίνη. Σε ότι αφορά τα μεταλικά στοιχεία, η πιπεριά είναι πολύ πλούσια σε ασβέστιο, φόσφωρο και σίδηρο.
Εκτός από την χρήση της στην προετοιμασία φαγητών και σαλάτας, χρησιμοποιείται και στη δημιουργία διάφορων ποτών. Βελτιώνει την όρεξη, όπως και τις εργασίες του στομαχιού. Η σκόνη της καυτερής πιπεριάς χρησιμοποιήται και στη θεραπεία προβλημάτων στην πέψη όπως και στη θεραπεία των αιμοροḯδων. Λόγω της μεγάλης ποσότητας ασβεστίου που περιέχει, δρα αποτελεσματικά και σε διουρητικά προβλήματα. Επίσης, θετικά επιδρά και σε προβλήματα τριχοειδούς κυκλοφορίας λόγω της περιεκτικότητάς της σε σιτρίνη, η οποία επιδρά στην ελαστικότητα των φλεβιδίων στην επιφάνεια του δέρματος. Για το λόγο αυτό, χρησιμοποιείται και στην θεραπεία της  αθητοσκλήρωσης. Βελτιώνει την κυκλοφορία του αίματος και με χυμό πιπεριάς αντιμετωπίζονται διάφορες φλεγμονώδεις διεργασίες , όπως φλεγμονές του λάρυγγα και λυμώδη νοσήματα.

Затоа пиперка и …на здравје  -  Γι΄αυτό πιπεριά και …στην υγειά σας !!

Στις 13 Ιανουαρίου 1948, πραγματοποιήθηκε το Πρώτο Συνέδριο του НОФ (ΝΟΦ-Νάροντνο Οσλομποντίτελεν Φροντ – Λαικό Απελευθερωτικό Μέτωπο), όπου από τους 500 σύνεδρους, οι 250 ήταν γυναίκες.  Στο Συνέδριο, έκθεση για τις δραστηριότητες του АФЖ (ΑΦΖ-Αντιφασίσστιτσσκι Φροντ να Ζζένιτε-Αντιφασιστικό Μέτωπο Γυναικών) κατέθεσε η Вера Фотева-Βέρα Φότεβα, η οποία τόνισε: «Η Μακεδόνισσα, οργανωμένη και καθοδηγημένη από το АФЖ και σε κοινό αγώνα με την Ελληνίδα, αποτελεί σήμερα πολιτικό και αγωνιστικό παράγοντα στη χώρα και για το λόγο αυτό ο εχθρός χρησιμοποιεί όλα τα μέσα για να την αποτρέψει, αλλά παρόλα αυτά, αυτή συνεχίζει τις μάχες στο μέτωπο και στις πίσω γραμμές».

Η κύρια ηγεσία του АФЖ σε συνεδρίαση που έγινε στις 23 Φεβρουαρίου 1948, αποφάσισε την σύγκλιση Συνεδρίου. Αυτή η απόφαση ήταν αναγκαία λόγω άυξησης των μελών και των επιτυχιών του АФЖ , όπως και των αναγκών του κινήματος. Πριν το Συνέδριο έγιναν πολλές προσυνεδριακές δραστηριότητες. Οργανώθηκαν τοπικές, περιφερειακές συναντήσεις, όπως και συναντήσεις περιοχών. Η συνάντηση για την περιοχή του Βόντεν (Έδεσσας), έλαβε μέρος στις 5 Απριλίου 1948 και έκθεση κατέθεσε η γραμματέας της ηγεσίας της περιοχής Ленка Стојкова–Мирка (Λένκα Στόικοβα-Μίρκα). Η συνεδρίαση της περιοχής Κόστουρ (Καστοριάς) έγινε στις 12 Απριλίου, παρουσία 200 συνέδρων και έκθεση ανάγνωσε η Хриса Ганзова (Χρύσα Γκάνζοβα). Στην περιοχή Λέριν (Φλώρινα) η συνεδρίαση έγινε στις 15 Απριλίου 1948, επίσης με συμμετοχή 200 συνέδρων και έκθεση ανέγνωσε η Махи Пилева (Μάχη Πίλεβα), γραμματέας της οργάνωσης της περιοχής.

Στις 29 Απριλίου 1948, με παρουσία και συμμετοχή 520 συνέδρων και επισκεπτών, στο χωριό Трново, Леринско-Τ’ρνοβο Λέρινσκο (Πράσινο Φλώρινας), πραγματοποιήθηκε το Πρώτο Συνέδριο του АФЖ. Πολιτικό ρεφεράτο κατέθεσε η  Вера Фотева. Την τεράστια σημασία του Συνεδρίου τόνισε με τα παρακάτω λόγια: «Σήμερα πραγματοποιήθηκε το πρώτο ελεύθερο δημοκρατικό συνέδριο του Αντιφασιστικού Μετώπου των Μακεδόνισσων της Ελλάδας. Αυτό το γεγονός αποτελεί την πλέον δοξασμένη και φωτεινή σελίδα της μέχρι σήμερα ιστορίας αγώνων της». Το Συνέδριο ενέκρινε ψήφισμα, το οποίο ταυτόχρονα αποτελούσε και το σημαντικότερο ντοκουμέντο, στο οποίο σε τέσσερα σημεία διαμορφώθηκαν οι στόχοι του АФЖ και χαράκτηκε ο δρόμος τον οποίο έπρεπε να διαβεί η οργάνωση για την εκπλήρωση των μελλοντικών της δράσεων και αγώνων.

Το ψήφισμα ζητούσε από τη Μακεδόνισσα:

1. Μαζικά να ενταχθεί στις μονάδες και στις βοηθητικές υπηρεσίες του Δημοκρατικού Στρατού.
2. Μαζική και ενεργή συμμετοχή στα όργανα της λαικής εξουσίας.
3. Παγίωση και ενίσχυση της ενότητας του μακεδόνικου και ελληνικού λαού.
4. Μαζικοποίηση του АФЖ με την ένταξη όλων των Μακεδόνισσων στις τάξεις του.

Το Συνέδριο έστειλε χαιρετιστήρια τηλεγραφήματα στο АФЖ της Γιουγκοσλαβίας και της Λαικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας, όπου τονιζόταν: «Εμείς, 520 σύνεδροι, αδερφές σας από την ελληνική Μακεδονία, συγκεντρωμένες σήμερα στο Πρώτο ελεύθερο Συνέδριο υπο την ηγεσία του АФЖ, σας στέλνουμε θερμούς, από καρδιάς χαιρετισμούς». Στο Συνέδριο είχε προσκληθεί και αντιπροσωπεία του АФЖ της Δημοκρατίας της Μακεδονίας, αλλά λόγω εμποδίων από πλευράς των Ελλήνων εκπροσώπων στην Αλβανία, δεν έφτασε την ημέρα του Συνεδρίου, αλλά την επομένη. Το Συνέδριο εξέλεξε ηγεσία της οργάνωσης, η οποία αποτελούταν από το την Κύρια Επιτροπή, την Εκτελεστική Επιτροπή και τη Γραμματεία.

Το Πρώτο Συνέδριο του АФЖ ήταν πολύ σημαντικό γεγονός όχι μόνο ως πρώτη  μεγάλη εκδήλωση των Μακεδόνισσων στην Ελλάδα, αλλά και λόγω του ότι αποτέλεσε μαρτυρία για την αξία και την σπουδαιότητα που δινόταν στη Μακεδόνισσα εκείνες τις δύσκολες μέρες της νεότερης ιστορίας του μακεδόνικου λαού.

СПАНАЌ-КРАЛ НА ЗЕЛЕНЧУКОТ  – ΣΠΑΝΑΚΙ-Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΤΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ

Το σπανάκι είναι γνωστό ως ,,ο βασιλιάς των λαχανικών με χλωροφύλλη,, επειδή αφθονεί σε μεταλλικά στοιχεία και βιταμίνες, ενώ τα φύλλα του περιέχουν μεγάλη ποσότητα χλωροφύλλης. Σε 100 και μόνο γραμμάρια σπανακιού, περιέχονται 1400μγρ μεταλλικών στοιχείων.

Μεταλλικά στοιχεία: το πλουσιότερο λαχανικό σε μαγνήσιο (56μγρ) και σίδηρο, περιέχει επίσης και κάλιο, ασβέστιο, νάτριο, φόσφωρο, ιώδιο, χαλκό, ψευδάργυρο και κοβάλτιο.

Βιταμίνες: περιέχει κυρίως βιταμίνη C (60μγρ), όλες τις βιταμίνες της ομάδας Β, ενώ η παρουσία καροτίνης εξασφαλίζει και την προβιταμίνη А.

Θερμιδική αξία: μπορεί να καταναλώνεται απεριόριστα, επειδή περιέχει ελάχιστες πρωτεϊνες  (2,2%), υδατάνθρακες (3,9%) και λίπη (0,3%).

Οξέα: Το φολικό οξύ που περιέχει το σπανάκι διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στο σχηματισμό των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Το σπανάκι όμως περιέχει και οξαλικό οξύ, του οποίου τα κρύσταλα μπορούν να φράξουν τα νεφρικά κανάλια και για το λόγο αυτό, άτομα με προβλήματα στα νεφρά, θα πρέπει να το αποφεύγουν ή να καταναλώνουν μικρότερες ποσότητες, συνδιασμένες με γιαούρτι ή γάλα (το οξαλικό οξύ ενώνεται με το ασβέστιο του γάλακτος και ως ένα σώμα αποβάλεται από τον οργανισμό).

Το σπανάκι θα πρέπει να καταναλώνεται φρέσκο και ωμό. Κάνετε σαλάτα με λίγο ελαιόλαδο και λεμόνι. Με τον τρόπο αυτό είστε σίγουροι για την χρησιμότητά του. Αν αποφασίσετε να το μαγειρέψετε, καταναλώστε το αμέσως μετά τη θερμική του επεξεργασία. Το μαγειρεμένο σπανάκι δεν θα πρέπει να καταναλώνεται την επόμενη μέρα και ακόμη λιγότερο να ξαναζεσταίνεται. Κατα τη διάρκεια του ζεστάματος ή της βράσης δημιουργούνται νιτρώδη, τα οποία σε συνδιασμό με τη δράση των βακτιριδίων του παχέως εντέρου, μετατρέπονται σε νιτροζαμίνες, οι οποίες δρουν καρκινογόνα. Να αποφεύγετε να το μαγειρεύετε με αλεύρι ή με ζωικά λίπη, επειδή υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να προκαλέσει προβλήματα υγείας (διάρροια).

Καθαρισμός του οργανισμού: η παρουσία κυτταρίνης (620μγρ) δίνει στο σπανάκι αξία πολίτιμου βοτάνου ως προς την πέψη και τον καθαρισμό του οργανισμού. Πολύ συχνά χρησιμοποιήται και κατα της δυσκοιλιότητας.
Συνταγή: 5-10γρ σπόρων σπανακιού τα βράζετε σε 200ml νερού επι 20 λεπτά της ώρας. Αφήνετε το σκεύος καλυμμένο εωσότου κρυώσει. Στραγγίζετε και το καταναλώνετε σε τρεις φορές μετά από γεύματα.

Βελτίωση όρασης: οι επιστήμονες εξελίσουν τεχνική με την οποία θα μπορούν να εξαχθούν από το σπανάκι χρωστικές ουσίες και να τοποθετηθούν σε νευρικά κύτταρα του κερατοειδούς. Θεωρούν ότι αυτές οι χρωστικές ουσίες, υπεύθυνες  για την απορρόφηση του φωτός, θα μπορούν να βοηθήσουν στην θεραπεία κάποιων μορφών τύφλωσης.

Προστασία από τον καρκίνο του προστάτη: η καροτινοειδή χρωστική ουσία που υπάρχει στο σπανάκι, βοηθά στην καταπολέμηση του καρκίνου του προστάτη και αυτό με δύο τρόπους.  Μια μορφή καροτινοειδούς με το όνομα νεοξαντίν, επιδρά στα καρκινικά κύτταρα του προστάτη με τέτοιο τρόπο που βοηθά στη διέγερση της αυτοκαταστροφής τους. Από την άλλη πλευρά, το νεοξαντίν με τις μεταβολικές διαδικασίες των εντέρων, μετατρέπεται επιλέον σε νεόχρωμα, τα οποία με την σειρά τους  αναστέλουν την ανάπτυξη των καρκινικών κυττάρων του προστάτη.   Οι επιστήμονες ανακάλυψαν 15 διαφορετικές φλαβονικές ενώσεις στο σπανάκι, οι οποίες είναι ισχυρά αντιοξειδωτικά. Πολλές από αυτές είναι χρήσιμες για την πρόληψη του καρκίνου. Διάφορες μελέτες απέδειξαν ότι αυτά τα συστατικά επιβραδύνουν την ανάπτυξη των κακοηθών κυττάρων στο δέρμα, όπως και στο στομάχι και τους μαστούς.

Η εμφάνιση του АФЖ κατα τη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου, στη Βόρεια Ελλάδα, στις 23 Απριλίου 1945, αποτελούσε μια συνέχεια του γενικού αγώνα του μακεδόνικου λαού για εθνική, κοινωνική ελευθερία, στον οποίο αγώνα, ποτέ δεν έμεινε πίσω η Μακεδόνισσα γυναίκα. Κατα τη διάρκεια της τουρκοκρατίας, με όλες τις δυνάμεις της, βοηθούσε το επαναστατικό κίνημα, μέχρι και με όπλο στα χέρια, ως κόμιτα και συμμετείχε στις μάχες εναντίων των τυρράνων.

Το АФЖ ήταν τμήμα του НОФ (Νάροντνο οσλομποντίτελεν φροντ – λαικό απελευθερωτικό μέτωπο) και είχε Γενικό Συμβούλιο, συμβούλια περιοχών, επαρχιών και χωριών. Κύριο όργανό του ήταν το Κονγκρέσο. Το οργανωτικό δίκτυο στα χωριά και τις πόλεις, γινόταν κυρίως εκεί όπου υπήρχαν καθεστωτικές δυνάμεις και για το λόγο αυτό η οργάνωση γινόταν με αργά βήματα. Από τις αρχές του 1945 ως και τον Αύγουστο του 1949, το АФЖ είχε οργανώσει 220 χωριά και πόλεις, όπου είχαν οργανωθεί 10.000 γυναίκες και κοπέλες.

Στο Πρώτο Συνέδριο του АФЖ, το οποίο έλαβε μέρος στις 29 Απριλίου 1948, ως πολιτικός γραμματέας είχε εκλεχτεί η Евдокија (Вера) Фотева – Εβντόκια (Βέρα) Φότεβα, ως οργανωτικός γραμματέας η Стерјана Вангелова – Славјанка  -  Στεριάνα Βανγκέλοβα-Σλαβιάνκα, ενώ ως υπεύθυνες για τα Συμβούλια των περιοχών, είχαν εκλεχτεί οι: Махи Пилева во Леринско – Μάχη Πίλεβα για το Λέριν-Φλώρινα, Ленка Стојкова – Мирка во Воденско – Λένκα Στόικοβα-Μίρκα για το Βόντεν-Έδεσσα και Хриса Цанѕовска во Костурско – Χρύσα Τσάντζοβσκα για το Κόστουρ-Καστοριά. Η Фотева, η οποία γεννήθηκε στο χωριό Д’мбени (Костурско)- Δενδροχώρι Καστοριάς, στην ομιλία της, μεταξύ άλλων, τόνισε: «Σήμερα λαμβάνει μέρος το πρώτο ελεύθερο δημοκρατικό συνέδριο του АФЖ στην Ελλάδα. Αυτό το γεγονός αποτελεί την ενδοξότερη και φωτεινότερη σελίδα της μέχρι σήμερα ιστορίας αγώνα της Μακεδόνισσας. Η ιστορική σπουδαιότητα της σημερινής ημέρας, δίνει εντολή στη Μακεδόνισσα να σπάσει το δισταγμό και από όλα τα ελεύθερα, ημιελεύθερα και μη ελεύθερα μέρη, πόλεις και χωριά, μαζικά να ενταχθεί στις τάξεις του Δημοκρατικού Στρατού, επειδή μόνο ο ένοπλος αγώνας της εγγυάται ελευθερία ζωής».

Η οργάνωση АФЖ έπαψε να υπάρχει στα τέλη του Αυγούστου του 1949, όταν οι δυνάμεις του Δημοκρατικού Στρατού της Ελλάδας αναγκάστηκαν να καταφύγουν στα κράτη της Ανατολικής Ευρώπης, αλλά μπορεί να ειπωθεί ότι τυπικά υπήρχε ως το 1952.

Η ιδεολογική-πολιτική δραστηριότητα του АФЖ περιελάμβανε στα πλαίσιά της μεγάλο αριθμό αντικειμένων. Στη γενική συνεδρίαση του НОФ στις 20 Μάη 1947,  αποφασίστηκε ότι το АФЖ είχε τις δυνατότητες να ενεργεί ως ανεξάρτητη οργάνωση.   Η δραστηριότητα της Οργάνωσης παρουσιαζόταν στις Οδηγίες του Κεντρικού Συμβουλίου, οι οποίες είχαν συσταθεί κατα τη διάρκεια του Μάη του 1947 και είχε μοιραστεί σε όλα τα συμβούλια περιοχών και επαρχιών. Κύριο σύνθημα της επιστολής αυτής ήταν η αφύπνιση των εθνικών αισθημάτων της Μακεδόνισσας και για την επιτυχία αυτού του σκοπού προτεινόταν ενημέρωση για την επαναστατική παράδοση των Μακεδόνισσων, κατα τη διάρκεια της Επανάστασης του Ίλιντεν (1903). Στην επιστολή έγραφε: «Για να πετύχει ο αγώνας μας και από αυτό εξαρτάται εάν θα ζούμε ελεύθερες ή σκλαβωμένες, υπάρχει η ιστορική ανάγκη μεγαλύτερου αγωνιστικού πνεύματος από πλευράς Μακεδόνισσας, τέτοιου που είχαν πολλές Μακεδόνισσες κατα τη διάρκεια της Επανάστασης του Ίλιντεν…».

Εκτός των παραπάνω, στις οδηγίες υπήρχαν και άλλα σημεία:

-          Μαζική αντίσταση εναντίων της ερήμωσης των χωριών και της καταστροφής τους.

-          Οργάνωση επιτροπών διαμαρτυρίας, οι οποίες θα διαμαρτύρονται στις οργανωμένες αρχές και τις διπλοματικές αντιπροσωπείες για τους βομβαρδισμούς και τα άλλα κακουργήματα των καθεστωτικών δυνάμεων.

-          Δραστηριοποίηση προσώπων στις επιτροπές των Ηνωμένων Εθνών, με σκοπό να αποκαλυφθεί η αλήθεια για τον αγώνα μας, στους λαούς του κόσμου.

-          Προστασία της λαικήςκαι προσωπικής περιουσίας, με σκοπό να μην ληστευτεί από τον εχθρό, κ.α.

Αν και η ύπαρξη του АФЖ ήταν σύντομη, έπαιξε σημαντικό ρόλο στον αγώνα για μακεδόνικη εθνική ισότητα κατα τη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου στην Ελλάδα. Στις τάξεις του Δημοκρατικού Στρατού της Ελλάδας, μάχονταν περισσότερες από 3000 Μακεδόνισσες. Πολλές από αυτές, με τον πατριωτισμό που έδειξαν, έμειναν για πάντα στην συλλογική μνήμη του μακεδόνικου λαού. Τέτοιο είναι και το παράδειγμα της Мирка Гинова-Μίρκα Γκίνοβα, γραμματέα της Επιτροπής του АФЖ για το Βόντενσκο (περιοχή Έδεσσας) και η πρώτη γυναίκα θύμα του καθεστώτος στην Ελλάδα, μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ένα από τα πλέον διαδεδομένα φαγητά στα Βαλκάνια, συχνό έδεσμα των προγόνων μας και λόγω κρίσης, σύντομα και συχνό έδεσμα στα δικά μας τραπέζια. Αξίζει όμως και δείτε παρακάτω το γιατί.

Το γκραφ ή μπομπ (φασόλια) είναι φυτό με διάρκεια ζωής ενός έτους. Ανήκει στην οικογένεια Fabaceae, έχοντας πολλά είδη, από τα οποία τα 15 εντατικά καλλιεργούνται. Το πλέον συνήθες είναι το απλό γνωστό φασόλι (λατινικά- Phaseolus vulgaris), το οποίο χωρίζεται σε δύο κατηγορίες: το ψηλό φυτό και το χαμηλό.

Σύμφωνα με το σχήμα του σπόρου, χωρίζεται σε πέντε είδη: sphericus, elipticus, oblongus, compresus, subcompresus.

Κατάγεται από τη Νότια Αμερική και σήμερα καλλιεργούνται περισσότερα από 230.000.000 εκτάρια (1 εκτάριο=10 στρέμματα). Είναι φυτό που αγαπά το ήπιο κλίμα και η καλύτερη θερμοκρασία ανάπτυξής του είναι 20-22 βαθμούς Κελσίου. Η καλλιέργειά του γίνεται σχεδόν αποκλειστικά για τον καρπό του, ο οποίος έχει υψηλή τροφική αξία: πρωτεḯνες (26%), λίπη (2%),υδατάνθρακες (52%), μεταλλικές ουσίες (2,5%), βιταμίνες (B1, B2, С, Е, К, PP) και αμινοξέα.

Τα φασόλια αποτελούν τέλεια πηγή υψηλής ποιότητας πρωτείνης, η οποία περιέχει όλα τα απαραίτητα αμινοξέα και για το λόγο αυτό αντικαθιστά εξ’ολοκλήρου το κρέας. Επειδή δεν περιέχει μεθιονίνη και κυστίνη, η κατανάλωσή του θα πρέπει να συνδιάζεται με  δημητριακά, όπως και με φρέσκα λαχανικά. Με τον τρόπο αυτόν, εισάγονται στον οργανισμό όλα τα αναγκαία ουσιώδη αμινοξέα.

Δεν πρέπει να τρώγεται μαζί με κρέας, ψάρι και αυγά, επειδή έτσι αυξάνεται η οξύτητα στο αίμα και τα ούρα.

Τα φασόλια έχουν υψηλή ενεργητική αξία (100γρ. φασόλια -143 kcal). Η υψηλή περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες, κυρίως άμυλο, δίνει μακράς διάρκειας αίσθηση κορεσμού (χορτασιάς) και επειδή έχει  μικρότερο γλυκαιμικό δείκτη από τα άλλα τρόφιμα με άμυλο, επιτρέπεται να υπάρχει στη διατροφή των διαβητικών (σε μικρότερες ποσότητες).

Τα φασόλια μειώνουν το επίπεδο χοληστερίνης στο αίμα, δεσμεύει τις τοξίνες στο έντερο και βοηθά στην απομάκρυνσή τους. Με τον τρόπο αυτό καθαρίζει τον οργανισμό από τις τοξίνες.

Λόγω της υψηλής περιεκτικότητας σε φολικό οξύ, ουσία αναγκαία κατα την περίοδο της εγκυμωσύνης, τα φασόλια συνιστούνται στις έγκυους για την φυσιολογική ανάπτυξη του εμβρύου.

Εξαιτίας της περιεκτικότητας σε φυτινικά οξέα, η κατανάλωση του φασολιού θα πρέπει να περιορίζεται κατα τη διάρκεια θεραπείας ανεμίας και οστεοπόρωσης, επειδή η ουσία αυτή επιβραδύνει την απορρόφηση του σιδήρου και του ασβεστίου από τα έντερα.

Τα φασόλια είναι τροφή η οποία δύσκολα περνά τη διαδικασία της πέψης. Η φλούδα τους είναι πλούσια σε ακατέργαστες ίνες, οι οποίες μετά την πέψη, σχεδόν ανέγγιχτες φτάνουν στο παχύ έντερο και συσσορεύονται εκεί, προκαλώντας την αίσθηση φουσκώματος και τη δημιουργία αερίων.

Τα άτομα που υποφέρουν από αρρώστιες του στομάχου, των εντέρων και της καρδιάς, θα πρέπει να καταναλώνουν φασόλια σε μικρότερες ποσότητες, λόγω της δύσκολης πέψης, όπως και λόγω της τάσης να αυξάνει τα οξέα στο στομάχι. Λόγω της υψηλής περιεκτικότητας σε πρωτείνες, μικρότερες ποσότητες φασολιού θα πρέπει να καταναλώνουν και τα άτομα με αρρώστια στα νεφρά.

Κάθε λαός έχει και την ιστορία του, ιστορικές διαδικασίες και εξέλιξη στο ιστορικό χρόνο. Αυτή, η ιστορία ενός λαού, πάντοτε είναι συνδεδεμένη με βάσανα και χαρές, σκαμπανεβάσματα, αλλά και διαπλέξεις με την ιστορία άλλων λαών, συνήθως των γειτονικών.  Κάποια από τα ιστορικά φαινόμενα και γεγονότα είναι μοναδικά και χαρακτηριστικά μόνο για ένα λαό ή άτομο και δεν επαναλαμβάνονται, αλλά υπάρχουν και τέτοια που μπορούν να συμβούν περισσότερες φορές. Τέτοια είναι και η περίπτωση του Εμφυλίου πολέμου στην Ελλάδα, στον οποίο υπήρξαν πολλές ομοιότητες με άλλους πολέμους, αλλά και πολλά στοιχεία, μοναδικά στην ιστορία.   Μοναδική ίσως ήταν και η περίπτωση της Александра Цветановска (Αλεξάντρα Τσβετάνοβσκα), η οποία, μετά από 54 ολόκληρα χρόνια, βρήκε τον αδερφό της Γκιόργκι στην Αυστραλία.

Η μικρή  Александра ήταν μόλις 2,5 χρονών όταν από το χωριό Штрково, Преспанско – Σστ’ρκοβο, Πρέσπανσκο (Πλατύ Πρεσπών), μέσα στον τυφώνα του Εμφυλίου πολέμου, την οδήγησαν στην Πολωνία, στο οικοτροφείο παιδιών φυγάδων (ντέτσα μπέγκαλτσι) στο Σσστσσένιν, όπου και παρέμεινε μέχρι και τα 19 της χρόνια.   Όταν οι διαλυμένες οικογένειες άρχισαν να ενώνονται και πάλι και οι πατεράδες και μητέρες έψαχναν για τα παιδιά τους, την Αλεξάντρα κανείς δεν αναζήτησε.  Ο μοναδικός συγγενής που γνώριζε ήταν ένας θείος, ο οποίος της ζήτησε να πάει και να ζήσει μαζί του στην πόλη Σκόπιε της Δημοκρατίας της Μακεδονίας, μαζί με τα πέντε παιδιά του.

Μετά από πολλά χρόνια, η κόρη της Αλεξάντρα, η Λίντια, ξεκίνησε να αναζητά στοιχεία για τις ρίζες της. Το βασικό ίχνος που οδήγησε την Αλεξάντρα στη Μελβούρνη της Αυστραλίας κοντά στον αδερφό της Γκιόργκι, ήταν μια φωτογραφία του, η οποία είχε τραβηχτεί στο Σκόπιε, όταν ήταν μικρό αγοράκι. Όταν η τραγική ιστορία εξαπλώθηκε ανάμεσα στους Μακεδόνες της Αυστραλίας, την άκουσε και ο Γκιόργκι και αναγνώρισε τον εαυτό του σε φωτογραφία που δημοσιεύτηκε σε εφημερίδα της Αυστραλίας. Έμαθε από τη μητέρα του ότι δεν είχε μία, αλλά δύο αδερφές και του αφηγήθηκε ότι κατα τη διάρκεια του Εμφυλίου πολέμου, τη μεγαλύτερη αδερφή Αλεξάντρα την πήραν οι παρτιζάνοι και είπαν ότι θα την επιστρέψουν σε δύο εβδομάδες, ενώ την άλλη αδερφή, την Σλομποντάνκα, την πήρε μαζί του ο πατέρας του όταν έφευγε κυνηγημένος από τους φασίστες. Του είπε επίσης ότι με τον πατέρα του, το 1952 μέσω Γιουγκοσλαβίας, αναχώρησαν για την Τεργέστη της Ιταλίας και μετά από δύο χρόνια έφτασαν στην Αυστραλία. Όλα αυτά όμως αποδείχτηκαν ψέμματα.

«Όταν ο Γκιόργκι μας τηλεφώνησε, ήταν πολύ ταραγμένος, έκλαιγε συνεχώς και μας εξηγούσε ότι κανένας σε όλη του τη ζωή δεν του είχε πει ότι έχει αδερφή. Επέμενε να ειδοθούμε όσο το δυνατό συντομότερα. Βγάλαμε βίζα και μαζί με τη μητέρα μου πήγαμε στη Μελβούρνη για να συναντήσουμε το θείο μου», αφηγήθηκε η Λίντια, κόρη της Αλεξάντρα. Ποιά όμως ήταν η αλήθεια; Η ιστορία μοιάζει πολύ με πολλές άλλες ιστορίες οικογενειών από τη Μακεδονία της Ελλάδας, αλλά ταυτόχρονα διαφέρει σε πολλά πράγματα. Μετά τη λήξη του Εμφυλίου, η μητλερα Τσβέτα κατέφυγε στη Μπίτολα, ο πατέρας Βάσιλ με την άλλη κόρη Σλομποντάνκα βρέθηκαν στο Βελιγράδι, ενώ η Αλεξάντρα βρισκόταν ήδη στην Πολωνία. Οι γονείς της έζησαν κάποιο διάστημα μαζί και εκείνη την περίοδο γεννήθηκε ο Γκιόργκι. Αργότερα η μητέρα ξαναπαντρεύτηκε με άλλον άντρα, Μακεδόνα από τη Μακεδονία του Πίριν (σήμερα Βουλγαρία) και μαζί του πήγαν στην Ιταλία και έπειτα στην Αυστραλία. Ο πατέρας και η άλλη κόρη, μέσω άλλων καναλιών, πήγαν και αυτοί στην Αυστραλία, χωρίς να γνωρίζουν ότι η μητέρα και ο Γκιόργκι βρίσκονταν ήδη εκεί. «Ο πατέρας μου βρισκόταν όλο το διάστημα με την αδερφή μου Σλομποντάνκα και της είπε κάποτε για μένα και τον Γκιόργκι. Με την Σλομποντάνκα συναντηθήκαμε μετά από τριάντα χρόνια, όταν ήρθε και με βρήκε στο Σκόπιε. Πριν να πεθάνει, ο πατέρας μου άφησε αμανάτι να βρούμε το Γκιόργκι» εξήγησε η Αλεξάντρα.

Για την τραγική, δραματική συνάντηση μεταξύ της Αλεξάντρα και του αδερφού της Γκιόργκι, έμαθε όλη η Αυστραλία και άκουσαν οι Μακεδόνες όλου του κόσμου. Ειδικό πρόγραμμα πρόβαλε το αυστραλιανό κανάλι εθνικής εμβέλειας Κανάλι 7. Σήμερα, για την ιστορία αυτή, μέσω της Нова Зора, μαθαίνουν και όλοι οι δημοκράτες Έλληνες πολίτες.

ЛЕЌА или ЛЕШТА (Λέκια ή Λέσστα) – ΦΑΚΕΣ

Леќата се вбројува во групата на зрнести мешунки заедно со гравот, грашокот, бобот и наутот. Има околу 40 сорти на леќа, кои ги разликуваме според бојата, големината и обликот.
Кај нас најчесто се подготвува кафеавата леќа, а може да се најде зелена и црвена.
Леќата била одгледувана уште во младата камена доба, а се претпоставува дека потекнува од jугозападна Азија од каде преку Средоземјето се проширува и во Европа. Се претпоставува дека леќата била првиот продукт кој почнал да се одгледува.
Пред 8000 години е пронајдена на археолошките наоѓалишта, а ја имаат најдено и во гробницата на Египетските фараони.
Лековитост.
Леќата не содржи заситени масни киселини, ниту штетен холестерол, а е извонреден извор на растопливи и нерастопливи влакна.
Растопливите масла го намалуваат нивото на гликозата и холестеролот во крвта, со што се намалува потребата за инсулин  кај лицата заболени од дијабетес.
Нерастопливите влакна ја подобруваат “столицата”.

Леќата е позната како многу вреден енергетски продукт. Во 100 грама леќа содржи 338 калории, изобилува со витамин Б, и големо количество јаглено хидрати. Исто така изобилува и со железо, фосфор, протеини. Не треба да се конзумира претерано бидејки предизвикува штета на очите.

Најголем производител на леќа во светот е Индија и следат Канада, Австралија, Непал и Турција.

Οι φακές ανήκουν στην ομάδα των οσπρίων, μαζί με τα φασόλια, τον αρακά, τα κουκιά και τα ρεβίθια. Υπάρχουν περίπου σαράντα ποικιλίες φακής και διακρίνονται από το χρώμα, το μέγεθος και το σχήμα τους.

Στις περιοχές μας συνήθως καταναλώνεται η καφέ φακή και σπανιότερα η πράσινη και η κόκκινη. Καλλιεργείται από τη νεολιθική εποχή και θεωρείται ότι κατάγεται από τη νοτιοδυτική Ασία, απ’όπου μέσω της Μεσογείου, εξαπλώθηκε και στην Ευρώπη. Θεωρείται επίσης ότι ήταν το πρώτο προϊόν που ξεκίνησε ο άνθρωπος να το καλλιεργεί συστηματικά. Έχει βρεθεί σε ανασκαφές με ευρύματα 8000 ετών και σε τάφους Φαραώ της Αιγύπτου.

Θεραπευτικές ιδιότητες.

Η φακή δεν περιέχει κορεσμένα λιπαρά οξέα, ούτε βλαβερή χολιστερίνη, ενώ είναι πολύ καλή πηγή διαλυτών και αδιάλυτων φυτικών ινών.

Τα διαλυτά έλαια μειώνουν το επίπεδο γλυκόζης και χολιστερίνης στο αίμα και έτσι μειώνεται η ανάγκη ινσουλίνης για τα άτομα που πάσχουν από διαβήτη.

Οι αδιάλυτες ίνες βελτιώνουν το μεταβολισμό.

Η φακή είναι επίσης μεγάλη πγή ενέργειας. 100γρ φακής περιέχουν 338 θερμίδες, αφθονία βιταμίνης Β και μεγάλη ποσότητα υδατανθράκων. Επίσης, αφθονεί σε σίδηρο, φόσφωρο και πρωτεḯνες. Δεν θα πρέπει όμως να γίνεται υπερβολική κατανάλωση, επειδή προκαλεί βλάβες στα μάτια.

Ο μεγαλύτερος παραγωγός φακής στον κόσμο είναι η Ινδία και ακολουθεί ο Καναδάς, η Αυστραλία, το Νεπάλ και η Τουρκία.