ЛАЗАРКИ – ΛΑΖΑΡΚΙ – (ΛΑΖΑΡΙΝΕΣ) [ΤΟ ΚΑΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ]

Ја го Лазар на пазар(х2)

Дека се коват м’згите(х2)

Да туваре бел бисер(х2)

Да дунесе на Лазарки(х2)

Рефрен

Вивур вивур Лазарки

Вивур вивур

Не е Лазар ката дена

Пу еднашкиш на годината

Пу еднашкиш

Излези причекај црнооко дивојко(х2)

Ја го си греде под мали вратки(х2)

Под мали вратки, под ж’лти дујни(х2)

Ια γκο Λάζαρ να πάζαρ(х2)

Ντέκα σε κόβατ μ’ζγκιτε(х2)

Ντα τουβάρε μπελ μπίσερ(х2)

Ντα ντουνέσε να Λαζάρκι(х2)

Ρεφρέν

Βίουρ βίουρ Λαζάρκι

Βίουρ βίουρ

Νε ε Λάζαρ κάτα ντένα

Που εντνάσσκιςς να γκοντίνατα

Που εντνάσσκιςς

Ίζλεζι πριτσσέκαϊ τσ’ρνοόκο ντιβόικο(х2)

Ια γκο σι γκρέντε ποντ μάλι βράτκι(х2)

Ποντ μάλι βράτκι, ποντ ζζ’λτι ντούινι(х2)

Νάτος ο Λάζαρος στο παζάρι(х2)

Εκεί που πεταλώνονται τα μουλάρια(х2)

Να φορτώσει λευκό μαργαριτάρι(х2)

Να το παέι στις Λαζάρκι(х2)

Ρεφραίν

Ανεμοστρόβιλος, ανεμοστρόβιλος Λαζάρκι

Ανεμοστρόβιλος (κάντε γρήγορα)

Δεν είναι του Λαζάρου κάθε μέρα

Μια φορά το χρόνο

Μια φορά

Βγες να υποδεχτείς μαυρομάτα κοπέλα(х2)

Νάτος έρχεται από μικρές πορτούλες(х2)

Από πορτούλες, από κίτρινες κυδωνιές(х2)

Την ημέρα των Цветници – Τσβέτνιτσι (Κυριακή των Βαḯων), αντηχούσαν τα χωριά από τραγούδια και γέλια κοριτσιών. Ήταν οι Лазарки – Λάζαρκι (Λαζαρίνες) που επισκέπτονταν, κατά το έθιμο, όλα τα σπίτια του χωριού και στις αυλές των σπιτιών έστηναν χορό, όχι με μουσική, αλλά με τραγούδι.

Βδομάδες πριν από τα Τσβέτνιτσι, σε κάθε γειτονιά μαζεύονταν τα немажени чупи – νεμάζζενι τσσούπι (ελεύθερα κορίτσια) και οργάνωναν τις επισκέψεις τους σ΄όλα τα σπίτια του χωριού. συνήθως σχηματίζονταν δύο ομάδες κοριτσιών σε κάθε γειτονιά, εκείνη των μικρών από 8 εώς 12 περίπου χρονών και εκείνη των μεγάλων, από 13 χρονών και πάνω.

Για κάθε σπίτι ξεχωριστός χορός και ιδιαίτερο τραγούδι και όχι τυχαίο αλλά одбрано – όντμπρανο (επιλεγμένο). Στα σπίτια που είχαν машки неженети – μάσσκι νεζζένετι (αγόρια ελεύθερα) πρόσεχαν να ταιριάζει το τραγούδι είτε με τ΄όνομα του αγοριού, είτε με το χρώμα των μαλλιών του ή των ματιών του, είτε να έχει σχέση με τ΄όνομα ή άλλα χαρακτηριστικά της κρυφής του αγάπης.

Αν σ΄ένα σπίτι τα αγόρια ήταν περισσότερα απ΄ένα, αφιέρωναν για το καθένα ξεχωριστό χορό και τραγούδι επιλεγμένο. Αν δεν το έκαναν οι κοπέλες το ζητούσε η μάνα των αγοριών. Ήταν προγραμματισμένο ποιά κοπέλα θα σύρει το χορό σε κάθε σπίτι και συνήθως έσερνε το χορό η κοπέλα που ενδιαφερόταν να γίνει νύφη στο σπίτι αυτό. Όταν τ΄αγόρια ήταν περισσότερα από ένα, τότε έκαναν τόσους  χορούς όσα ήταν τ΄αγόρια και σε κάθε χορό άλλαζε αυτή που έσερνε το χορό. Παρεξηγήσεις και ζήλιες δεν υπήρχαν γιατί όλα ήταν προσυμφωνημένα και προκαθορισμένα. Έτσι, καθώς έμπαιναν σε κάποια αυλή, όλες γνώριζαν ποιά κοπέλα θα σύρει το χορό. Από την άλλη μεριά, μάθαιναν και οι σπιτικοί της αυλής που χόρευαν, ποιές κοπέλες ενδιαφέρονταν για τ΄αγόρια τους. Η νοικοκυρά του σπιτιού τους έδινε για φιλοδώρημα αβγά και κάποια κέρματα μικρής αξίας.

Τ΄αβγά οι κοπέλες τα έβαζαν σε καλάθια πλατύστομα, στολισμένα με λουλούδια και το κάθε καλάθι το κρατούσαν δυό δυό κοπέλες, ακόμα και όταν χόρευαν.

Οι χοροί δε γίνονταν με μουσικά όργανα αλλά με τραγούδια που τα τραγουδούσαν οι κοπέλες που είχαν κάνει πολλές πρόβες για να τα μάθουν σωστά όλες, για να τα λένε σωστά και καλά.

Στα σπίτια που δεν είχαν ελεύθερα αγόρια ή άτεκνα ζευγάρια, έλεγαν απλά τραγούδια, που δε χωρούσαν υπονοούμενα ή απ΄αυτά που αναφέρονταν στο Λάζαρο και κυρίως στην ανάστασή του.

Τ΄αβγά και τα χρήματα που μάζευαν οι κοπέλες, τα μοιράζονταν εξίσου και δίκαια μεταξύ τους κι έτσι είχαν μπόλικα αβγά για να τσουγκρίζουν τις ημέρες του Велигден – Βέλιγκντεν (Πάσχα) και λίγο χαρτζιλίκι για να αγοράσουν κάποιο ζαχαρωτό.

Οι φορεσιές των κοριτσιών που υποδύονταν τις Λάζαρκι ήταν шарени – σσάρενι (πολύχρωμες). Τα πλατύστομα καλάθια ήταν πάντα στολισμένα με πολλά λουλούδια, το καθένα ένα έργο τέχνης.

Είναι σίγουρο πως το έθιμο του χορού των Λάζαρκι θα έλκει την καταγωγή του σε παλαιές παγανιστικές γιορτές και πρέπει να σχετίζεται με την пролет – πρόλετ (άνοιξη) και τη γονιμότητα της φύσης. Στα κατοπινά χρόνια συνδέθηκε με την ανάσταση του Λάζαρου, επειδή την άνοιξη η φύση ,,ανασταίνεται,, ύστερα από τη χειμερινή νάρκη των ζώων και τη χειμωνιάτικη ανάπαυλα των φυτών, όπως ο Λάζαρος.

Δεν είναι τυχαίο ότι η γιορτή των Λάζαρκι γίνεται την άνοιξη, που είναι η εποχή της γονιμότητας και το όλο σκηνικό αποτελείται από πολύχρωμα λουλούδια, χρωματιστά φορέματα που ικανοποιούν και αποσπούν τα βλέμματα των ανθρώπων και ταυτόχρονα η ατμόσφαιρα με τα τραγούδια και το χορό δίνει γιορταστικό και χαρούμενο χαρακτήρα. Την άνοιξη, το μεγαλειώδες ένστικτο της αναπαραγωγής αφυπνίζεται και το κάλεσμα της φύσης ακολουθεί το δρόμο της πραγματοποίησής του. Οι αισθητήριοι υποδοχείς των νέων είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι στο κάλεσμα της φύσης.

Δεν είναι τυχαίο ακόμη και το ότι τα ελεύθερα θηλυκά την ημέρα αυτή εκφράζουν έμμεσα την παρόρμησή τους και γίνονται με το χορό, το τραγούδι και τη φορεσιά, από διακριτά εώς προκλητικά. Η φύση φροντίζει με κάθε τρόπο να πραγματοποιηθεί η αναπαραγωγή και να συντελεστεί η διαιώνιση του είδους.

Πρέπει να ομολογήσουμε και να παραδεχτούμε, ότι η ευρηματικότητα της λαικής μούσας, τόσο στην στιχοπλοκή όσο και στις μελωδίες, είναι αξιοθαύμαστη.

Το έθιμο των Λάζαρκι στα μακεδόνικα χωριά και πόλεις πρέπει να διασωθεί και να συνεχιστεί, γιατί αποτελεί στάδιο της πολιτιστικής μας πορείας και εξέλιξης. Οι τοπικές κοινωνίες πρέπει ν΄αγκαλιάσουν το έθιμο, να το προστατεύσουν και να το συνεχίσουν. Πάντα τα γνήσια και τα παραδοσιακά είναι αξιοθαύμαστα και η σωστή αφομοίωση τους δημιουργική. Οι πιθηκισμοί και κάθε είδους μιμητισμοί και η υιοθέτηση ξένων πολιτιστικών στοιχείων, χωρίς χρόνια επεξεργασία και αφομοίωση, μόνο γέλωτα και αποστροφή προκαλούν, αλλοιώνουν τον πολιτιστικό τους χαρακτήρα και μας γελοιοποιούν προς όλους.

ΑΙΓΑΙΑΤΗΣ  ΜΑΚΕΔΟΝΑΣ

δεν επιτρέπονται τα σχόλια.

Κατηγορίες

Ευχαριστούμε θερμά τους Μακεδόνες οικονομικούς μας μετανάστες σε Αυστραλία, Καναδά και δυτική Ευρώπη, όπως και τους φίλους μας απ’ όλα τα μέρη της Ελλάδας, για την οικονομική στήριξη της έκδοσης της Нова Зора. Благодариме - Μπλαγκοντάριμε


ALPHA BANK

Account 852 00 2101 031390

IBAN: GR47 0140 8520 8520 0210 1031 390

BIC: CRBAGRAA

Μηνιαίες Εκδόσεις

Македонска Ризница
  • ,ΞΕΦΥΛΛΙΣΜΑ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΤΕΥΧΩΝ
    РАЗГЛЕДУВАЊЕ НА ПРЕТХОДНИ БРОЕВИ
  • 2016 (147)
  • 2015 (416)
  • 2014 (404)
  • 2013 (377)
  • 2012 (372)
  • 2011 (323)
  • 2010 (202)