ВАМПИРИТЕ – ΒΑΜΠΙΡΙΤΕ – ΒΡΙΚΟΛΑΚΕΣ

 ,,Μολονότι η δοξασία αυτή – για
τους βάμπιρ – είναι διαδεδομένη      
στην Ασία και την Ευρώπη, είναι
βασικά σλαβικός θρύλος,,.
ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΑ
Πάπυρος-Λαρούς-Μπριτάνικα 

Κυρίαρχη δοξασία στα μακεδόνικα χωριά μας, στο κοντινό σχετικά παρελθόν κι όταν τα χωριά μας δε φωτίζονταν, ήταν εκείνη περί βάμπιρι (βρικόλακες).

Για τα βάμπιρι πίστευαν πως ήταν νεκρά άτομα, που σηκώνονταν από το гроб-γκρομπ (τάφο) τους και κυκλοφορούσαν τη νύχτα μέχρι το полноќ-πόλνοκ (μεσάνυχτα), δηλαδή μέχρι να λαλήσουν τα κοκόρια (петлиглуво време-πετλίγκλουβο βρέμε). Πίστευνα ότι είχαν ανθρώπινο σώμα, πως δεν είχαν κόκαλα (коски-κόσκι), αλλά μόνο δέρμα (кожа-κόζζα) και αίμα (крв-κρβ). Τρέφονταν με αίμα κατά προτίμηση ανθρώπινο. Πολλές φορές έπαιρναν τη μορφή лилјак-λίλιακ (νυχτερίδας) κι έκαναν επιθέσεις στους ανθρώπους για να ρουφήξουν αίμα απ΄αυτούς. Όποιον δάγκωνε και μάλιστα προτιμούσε το λαιμό, όπου περνάνε οι καρωτίδες και είναι μεγάλα αγγεία αυτές, οπότε αντλούσε αίμα, το άτομο αυτό πέθαινε κι όταν το έθαβαν се вампирваше – σε βαμπίρβασσε (βρικολάκιαζε).

Δεν τα θεωρούσαν επικύνδυνα για όλους, αλλά μόνο ενοχλητικά, γιατί όταν έμπαιναν σε ένα σπίτι έκαναν θορύβους, χτυπούσαν τα κρεμασμένα κουδούνια (клопотарци, ѕвонци – κλοποτάρτσι, τζβόντσι), έλυναν τα угламници-ουγκλάμνιτσι (καπίστρια) των ζώων από τα јасли-ιάσλι (παχνιά) και άλλα τέτοια. Για άτομα όμως που επέλεγαν ήταν πολύ επικύνδυνα κι αυτά μετά το δάγκωμα, θα πέθαιναν.

Δεν ήταν ορατά από τον άνθρωπο παρά μόνο αν το ήθελαν τα ίδια. Ήταν όμως ορατά από τα σκυλιά που είχαν ,,τέσσερα μάτια,, (четворооки-τσσετβοροόκι), δηλαδή πάνω από τα κανονικά μάτια είχαν δύο βούλες με διαφορετικό χρώμα τριχώματος, που έμοιαζαν με μάτια, όπως π.χ. τα σκυλιά ντόμπερμαν. Ακόμη πίστευαν πως τα βάμπιρι είχαν σχέσεις με γυναίκες και ότι τεκνοποιούσαν. Όταν ήθελαν να είναι ορατά, το σώμα τους δεν έκανε σκια και δεν σχημάτιζε είδωλο στον καθρέφτη κι έτσι οι άνθρωποι μπορούσαν να τα αναγνωρίσουν.

Καμιά φορά, όταν γίνονταν ορατά, οι άνθρωποι προσπαθούσαν να τα ξεγελάσουν λέγοντας τους με διάφορα τεχνάσματα να κρατήσουν με το μικρό τους δαχτυλάκι το βαρίδιο του κανταριού, οπότε το δαχτυλάκι κοβόταν, αφού δεν είχε κοκαλάκια και κρέας και από εκεί άδειαζε όλο το αίμα τους και εξοντώνονταν.

Άλλοι τρόποι εξόντωσης τους ήταν τα σκυλιά με τα ,,τέσσερα μάτια,, που αν προλάβαιναν τα βάμπιρι και τα δάγκωναν, χυνόταν όλο το αίμα τους από την πληγή. Επίσης, εάν τα  διατρυπούσαν με έναν πάσσαλο καθώς ήταν ξαπλωμένα στα φέρετρά τους, το αίμα τους άδειαζε.

Αν δεν τα κατάφερναν με τα σκυλιά ή με τον πάσσαλο, εφάρμοζαν έναν τρόπο που πίστευαν ότι ήταν ο πιο αποτελεσματικός. Ξεγελούσαν το βάμπιρ οργανώνοντας επίσκεψη σε δήθεν γάμο, που ήταν καλεσμένο. Έτσι, με μουσική, όπως και στους γάμους, από τα τοπικά συγκροτήματα, ξέθαβαν το υποτιθέμενο βάμπιρ, το φόρτωναν σ΄ένα κάρο και με την συνοδεία μουσικής ξεκινούσαν προς τα βουνά για να πάνε στο χωριό που υποτίθεται ήταν καλεσμένο το βάμπιρ σε πλούσιο γάμο. Μπροστά η μουσική, πίσω το νέο φέρετρο με τα κόκαλα ή τη μούμια του βάμπιρ και η πομπή έκλεινε με πλήθος κόσμου, όλοι ενήλικες, οι οποίοι τραγουδούσαν χαρούμενους σκοπούς και επαναλάμβαναν συχνά πόσο ωραία θα περνούσαν στο γάμο. Περνούσαν από τα кладенци-κλαντέντσι (πηγές) που είχαν баена вода-μπάενα βόντα (μαγικό νερό) και απ΄αυτές ράντιζαν συχνά το φέρετρο γιατί έτσι πίστευαν πως ημέρευε το βάμπιρ και δεν έφευγε. Κάπου σταματούσαν, άνοιγαν έναν λάκκο και το έθαβαν. Το βάμπιρ, στη νέα του θέση, δεν τολμούσε να βγει γιατί στο βουνό κυκλοφορούσε ο άσπρος λύκος, θα τον αντιλαμβανόταν από πολύ μακριά και θα τον ξέσχιζε.

Τρέφονταν με αίμα, κυκλοφορούσαν τη νύχτα μέχρι τα μεσάνυχτα γιατί απέφευγαν το φως, είχαν ασπριδερό δέρμα και κόκκινα μάτια. Το λάλημα του πετεινού τα έδιωχνε αφού ερχόταν η μέρα και τα βάμπιρι είχαν φωτοφοβία. Αποστρέφονταν επίσης τα σκόρδα, γι΄αυτό πολλοί που φοβόντουσαν τα βάμπιρι είχαν στις κρεβατοκάμαρές τους κρεμασμένες низи-νίζι (αρμαθιές) με лук-λουκ (σκόρδα) και μερικοί κρεμούσαν σκόρδα στο λαιμό τους. Επίσης πίστευαν ότι ο σταυρός τα απωθούσε και έτσι πολλοί φορούσαν μόνιμα σταυρό για να τους προστατεύει.

Από πού όμως να προέρχονται αυτές οι δοξασίες και ποιά η ερμηνεία τους, γιατί σίγουρα βάμπιρι δεν υπήρξαν ποτέ.

Πολλές φορές το σώμα ενός νεκρού μουμιοποιείται λόγω του εδάφους και όταν τον ξέθαβαν – συνήθως στα τρία χρόνια – αυτό τους εντυπωσίαζε. Πολλές φορές μάλιστα, λόγω μεταβολής των συνθηκών, έβλεπαν και αλλαγές στην έκφραση του προσώπου από σύσπαση του δέρματος. Επειδή δε μπορούσαν να ερμηνεύσουν όλα αυτά, τα απέδιδαν σε κάτι μεταφυσικό, δηλαδή ότι είχε βρικολακιάσει. Σε τέτοιες περιπτώσεις έφερναν δεσπότη και ,,διάβαζε,, τη μούμια, κάτι σαν εξορκισμό, γιατί ο δεσπότης ανέβαινε στη μούμια για να πατήσει το κακό.

Πίσω από το μύθο πρέπει να βρίσκονται αλφικά άτομα, δηλαδή που είχαν λευκοπάθεια (έλλειψη μελανίνης), τα οποία είναι ασπριδερά, έχουν κόκκινα μάτια, άσπρα μαλλιά, φρύδια και βλεφαρίδες. Τα άτομα αυτά αισθάνονται άνετα μόνο στο ημιφώς, αφού τα ενοχλεί το φως (φωτοφοβία). Αισθάνονται καλύτερα να κυκλοφορούν τη νύχτα κι έτσι να γίνονται αντικοινωνικά και κάποιες φορές δύστροπα. Πίστευαν γι΄αυτά ότι είναι ασπριδερά επειδή τους λείπει αίμα και συνεπώς για να υπάρχουν, πρέπει να πίνουν αίμα.

Επίσης, σε περιπτώσεις νεκροφάνειας που κάποιοι είχαν ενταφιαστεί, όταν συνέρχονταν από τη νεκροφάνεια, στην προσπάθειά τους να ελευθερωθούν έκαναν κινήσεις κι έτσι όταν τους ξέθαβαν, τους έβρισκαν σε περίεργες θέσεις και μάλιστα σε περίπτωση μουμιοποίησης ήταν εμφανέστατες. Η ερμηνεία κι εδώ ήταν αδύνατη και το βρικολάκιασμα τους έλυνε το πρόβλημα.

Δεν έλειπαν και οι περιπτώσεις, που κάποιος είχε πάνω του ακριβά κοσμήματα, κτερίσματα και τον έθαβαν μ΄αυτά, και υπήρχε περίπτωση να τον ξεθάψουν για να κλέψουν τα πολίτιμα αγαθά και επομένως επερχόταν και αλλαγή θέσεως.

Πολλές φορές πανεπιστήμια ,,έκλεβαν,, πτώματα για το μάθημα της ανατομίας, πολλές φορές επέστρεφαν τα πτώματα στον τάφο και όταν γινόταν η εκταφή μπορεί να έλειπε κάποιο κομμάτι του σώματος ή και να μην επέστρεφαν καθόλου το πτώμα κι εδώ η ερμηνεία ήταν μεταφυσική. Όλα αυτά διαδίδονταν από στόμα σε στόμα και γεννιόταν ο μύθος.

Άλλη περίπτωση που ένα άτομο παρουσιάζει φωτοφοβία, σεξουαλική διέγερση και επιθετικότητα ήταν όταν είχε προσβληθεί από τον ιό της λύσσας (бес-μπες). Το λυσσασμένο άτομο δαγκώνει και πίστευαν ότι είχε βρικολακιάσει. Ας σημειώσουμε ότι ο ιός αυτός μεταδίδεται με το αίμα.

Όσο για την τεκνοποίηση που πίστευαν, ότι μπορεί να γίνει από σχέση βάμπιρ με γυναίκα, ήταν δικαιολογία μερικών γυναικών που δε μπορούσαν να δικαιολογήσουν τα αδικαιολόγητα νυχτοπερπατήματά τους.

ΑΙΓΑΙΑΤΗΣ  ΜΑΚΕΔΟΝΑΣ

δεν επιτρέπονται τα σχόλια.

Κατηγορίες

Ευχαριστούμε θερμά τους Μακεδόνες οικονομικούς μας μετανάστες σε Αυστραλία, Καναδά και δυτική Ευρώπη, όπως και τους φίλους μας απ’ όλα τα μέρη της Ελλάδας, για την οικονομική στήριξη της έκδοσης της Нова Зора. Благодариме - Μπλαγκοντάριμε


ALPHA BANK

Account 852 00 2101 031390

IBAN: GR47 0140 8520 8520 0210 1031 390

BIC: CRBAGRAA

Μηνιαίες Εκδόσεις

Македонска Ризница
  • ,ΞΕΦΥΛΛΙΣΜΑ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΤΕΥΧΩΝ
    РАЗГЛЕДУВАЊЕ НА ПРЕТХОДНИ БРОЕВИ
  • 2016 (147)
  • 2015 (416)
  • 2014 (404)
  • 2013 (377)
  • 2012 (372)
  • 2011 (323)
  • 2010 (202)