ИЛИНДЕНСКОТО ВОСТАНИЕ – 20 ЈУЛИ 1903 ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΙΛΙΝΤΕΝ – 20 ΙΟΥΛΙΟΥ 1903

Στην συλλογική μνήμη του μακεδόνικου λαού έχει χαρακτεί βαθιά η ημερομηνία 20 Ιουλίου. Από τη μια πλευρά, αποτελεί θρησκευτική γιορτή, ημέρα που εορτάζεται ο Προφήτης Ηλίας, προς τον οποίο οι Μακεδόνες είχαν μεγάλο εκκλησιαστικό και παραδοσιακό σεβασμό, αλλά ακόμη σπουδαιότερο, είναι η ημέρα που το 1903 ξεκίνησε η παμμακεδονική Επανάσταση του Ίλιντεν. Η πατριωτική πράξη των επαναστατών του Ίλιντεν το 1903 έγινε μια αστείρευτη πηγή επαναστατικής  έμπνευσης και συνεχώς έδινε νέες ωθήσεις στις μετέπειτα μακεδόνικες γενεές, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια του Λαϊκού Απελευθερωτικού Αγώνα το διάστημα του Δευτέρου Παγκοσμίου πολέμου και του Εμφυλίου πολέμου στην Ελλάδα.

Τις τελευταίες δεκαετίες του 19ου αιώνα, στα εδάφη της Μακεδονίας συνέβησαν σημαντικά γεγονότα, τα οποία συνέβαλαν οι Μακεδόνες να αρχίσουν να διαμορφώνουν το δρόμο προς την ελευθερία τους μέσω οργανωμένων μεθόδων ένοπλων ενεργειών..

Лазар Киселинчев - Λάζαρ Κισελίντσσαβ

Лазар Киселинчев - Λάζαρ Κισελίντσσαβ

Τα θεμέλια της οργάνωσης, η οποία χάραξε το δρόμο του μακεδονικού λαού προς την πολιτική, οικονομική και εθνική απελευθέρωση από την οθωμανική κυριαρχία, τέθηκαν στην πόλη Солун-Σόλουν (Θεσσαλονίκη), στις 23 Οκτωβρίου 1893. Την ημερομηνία αυτή, έξι νεαροί Μακεδόνες διανοούμενοι , ίδρυσαν την Внатрешната македонска револуционерна организација (ВМРО) (Εσωτερική Μακεδόνικη Επαναστατική Οργάνωση). Αυτοί ήταν οι: Даме Груев-Ντάμε Γκρούεβ από το χωριό Σμίλεβο της Μπίτολα, Иван Хаџи Николов-Ίβαν Χατζινικόλοβ από το Κούκουςς (Κιλκίς) , д-р. Христо Татарчев-Δόκτορ Χρίστο Τατάρτσσεβ από το Ρέσεν, Петар Поп Арсов-Πέταρ Ποπ Άρσοβ από το χωριό Μπογκόμιλα , Андон Димитров-Άντον Ντιμίτροβ από το χωριό Αϊβάτοβο,Σόλουνσκο (Λητή Θεσσαλονίκης) και Христо Батанџиев-Χρίστο Μπαταντζζίεβ από τη Γκούμεντζζε,Κούκουσσκο (Γουμένισσα Κιλκίς).

Η δεκάχρονη κοπιαστική οργάνωση και μαζικοποίηση του ΒΜΡΟ είχε ως αποτέλεσμα τον ξεσηκωμό και την Επανάσταση του Ίλιντεν. Σ΄αυτήν συμμετείχαν 20.000 κόμιτι και μεγαλύτερη μαζικοποίηση υπήρξε στη δυτική Μακεδονία. Οι επαναστάτες κατάφεραν να απελευθερώσουν τρεις πόλεις, το Крушево-Κρούσσεβο, την Клисура (Κλεισούρα) και τη Невеска-Νέβεσκα (Νυμφαίο), αλλά και μεγάλο αριθμό χωριών, ιδιαίτερα στην περιοχή του Костур-Κόστουρ (Καστοριά).

Μ΄αυτήν την αφορμή, θα παρουσιάσουμε στους αναγνώστες της „Нова Зора“, τμήμα του ημερολογίου (μεταφρασμένο στα ελληνικά) του βόιβοντα (οπλαρχηγού) Лазар Киселинчев-Λάζαρ Κισελίντσσεβ, από τις πρώτες ημέρες της επανάστασης. Ο Лазар Киселинчев γεννήθηκε στις 20 Ιανουαρίου 1874 στο χωριό Косинец,Костурско – Κόσινετς,Κόστουρσκο (Ιεροπηγή Καστοριάς) και πέθανε στις 18 Δεκεμβρίου 1946, στην Σόφια της Βουλγαρίας. Τελείωσε την πέμπτη τάξη του ελληνικού γυμνασίου στην Αθήνα και εκεί ήταν που έθεσε τις βάσεις της Μακεδονικής Επιτροπής (Μακέντονσκι Κομιτέτ).

Η Επανάσταση του Ίλιντεν στην περιοχή του Κόστουρ ανακοινώθηκε στις 20 Ιουλίου 1903 και οι ένοπλες ενέργειες ξεκίνησαν την επόμενη μέρα.

“20 Ιουλίου, Κυριακή, Κόσινετς και γιορτή του Προφήτη Ηλία “:

… Περίπου στις 9 η ώρα έφτασε μέσω του βουνού, ο Ντόνε ΠοπΚίροβ από το Σμρντεςς (Κρυσταλοπηγή). Μου έφερε επιστολή από την ηγεσία. Ήμουν μόνος στο σπίτι, με χαιρέτησε και μου είπε: „Άιντε χαρλίτικο να είναι“ και μου έδωσε το φάκελο. Μέσα είχε μία μεγάλη επιστολή και μία άλλη γραμμένη με μεγάλα γράμματα και κάτω από τις υπογραφές υπογράμμιση με κόκκινη γραμμή, από κόκκινο μολύβι, σημάδι ότι ήταν από την ηγεσία! Δεν το διάβασα ως το τέλος και σαν τρελός άρχισα να φωνάζω  „Ура“! „Ура“! „Ура“! (Ζήτω, ζήτω, ζήτω). Η Επανάστηση ανακοινώθηκε. Οι φωνές μου αναστάτωσαν άτομα του σπιτιού και σύντομα είδα τη μητέρα μου να με κοιτάζει με σοβαρό και φοβισμένο βλέμμα και να μου λέει: „Τί φωνάζεις έτσι, τί έχεις;“ Ο Ντόνε ΠοπΚίροβ γρήγορα της είπε ότι ανακοινώθηκε η επανάσταση και γιαυτό χαίρομαι! Καλά, αλλά μη φωνάζετε έτσι, θα ακούσει ο τούρκικος στρατός που βρίσκεται στο σπίτι του Νεμάνοβ, είπε η μητέρα μου. „Ακούσει δεν ακούσει, πέντε φράγκα δεν δίνω τώρα γιαυτό. Η Επανάσταση για το λόγο αυτό γίνεται, για να ακούσουν όλοι, να ακούσει ο Σουλτάνος, να ακούσει η Ευρώπη!“ – πρόσθεσε ο Ντόνε. Κάλεσα τον Τράικο Μάρκοβσκι και τα μέλη της επιτροπής του χωριού, όπως και τους βόιβοντες του χωριού, τους έδωσα εντολή να συγκεντρωθούμε…

Ο Ποπ Πέταρ πήγε να χτυπήσει τις καμπάνες για τη βραδινή λειτουργία στην εκκλησία και του είπα ότι θα ψάλει και αύριο, όταν θα έρθουν όλοι οι επαναστάτες.  Μετά τις διαταγές, έγραψα επιστολή στο Νάτσο από το Σμρντεςς, με την οποία τον καλούσα να έρθει αύριο στις 9 για να επιτεθούμε στον στρατό του Κόσινετς…

21 Ιουλίου, Δευτέρα, „Γκουμένισστε“, βόρεια του Κόσινετς

… Οι πιο ηλικιωμένοι επαναστάτες συγκεντρώνονται γύρω από τους αρχηγούς τους.  Ο ποπ Πέταρ χτυπά τη μικρή καμπάνα, ένα παιδί τη μεγάλη, για να πάνε οι επαναστάτες στην εκκλησία και να λάβουν τις ευλογίες των ιερέων. Οι χτύποι των καμπάνων ήταν σήμα με το οποίο ειδοποιούταν όλος ο πληθυσμός και εμείς, οι σκλάβοι από τη Μακεδονία, ότι ξυπνήσαμε και είμαστε έτοιμοι να αναμετρηθούμε με τους Τούρκους. Οι χτύποι της καμπάνας ήταν σινιάλο, με το οποίο ανακοινωνόταν ότι οι Μακεδόνες ξεσηκώνονται σαν ένα άτομο για την ελευθερία τους! Εμένα μου φαινόταν ότι ο χρόνος περνάει αργά, δεν ήξερα τί μας περιμένει… Κοίταζα τις κορυφές του Γράμμου και σκεφτόμουν, τί αποτελέσματα θα μας φέρει αυτή η επανάσταση; Ορίστε ένα νέο ερώτημα μεγάλης σημασίας για μας! Εμείς πλέον ξεσηκωθήκαμε, μας περιμένει ένας σκληρός αγώνας για ζωη ή θάνατο. θα μπορέσουμε εμείς άραγε, μια χούφτα Μακεδόνες, να πολεμήσουμε εναντίων των στρατών του Σουλτάνου; Θα επιτρέψει άραγε η Ευρώπη νέες σφαγές; Δεν πιστεύω! Αν δεν εμπλεχτεί η Ευρώπη με τη δική μας πλευρά, τουλάχιστον θα στείλει πολεμικά πλοία στα νερά του Σόλουν και έτσι στην ουσία κάτι θα κάνει!…

Νταν! Νταν! Νταν! Οι τελευταίοι χτύποι της καμπάνας. Αυτοί οι χτύποι για πολύ καιρό ηχούσαν στα αυτιά μου. Γιατί;…

δεν επιτρέπονται τα σχόλια.

Κατηγορίες

Ευχαριστούμε θερμά τους Μακεδόνες οικονομικούς μας μετανάστες σε Αυστραλία, Καναδά και δυτική Ευρώπη, όπως και τους φίλους μας απ’ όλα τα μέρη της Ελλάδας, για την οικονομική στήριξη της έκδοσης της Нова Зора. Благодариме - Μπλαγκοντάριμε


ALPHA BANK

Account 852 00 2101 031390

IBAN: GR47 0140 8520 8520 0210 1031 390

BIC: CRBAGRAA

Μηνιαίες Εκδόσεις

Македонска Ризница
  • ,ΞΕΦΥΛΛΙΣΜΑ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΤΕΥΧΩΝ
    РАЗГЛЕДУВАЊЕ НА ПРЕТХОДНИ БРОЕВИ
  • 2016 (147)
  • 2015 (416)
  • 2014 (404)
  • 2013 (377)
  • 2012 (372)
  • 2011 (323)
  • 2010 (202)