ЕДИНАЕСЕТИ ЧАС – ΕΝΔΕΚΑΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

Στο μάθημα αυτό, θα δούμε τον τρόπο ανάπτυξης των παραθετικών των επιθέτων, δηλαδή τους βαθμούς των επιθέτων στη μακεδόνικη γλώσσα: позитив-θετικός, компаратив-συγκριτικός, суперлатив-υπερθετικός.

Επίσης θα δούμε τον τρόπο δημιουργίας ρηματικών μετοχών (ενεργητικές ματοχές) – глаголски прилози  και θα δωθούν και παραδείγματα, σχετικά με τα δύο παραπάνω θέματα.

ΒΑΘΜΟΙ ΕΠΙΘΕΤΟΥ – СТЕПЕНУВАЊЕ НА ПРИДАВКАТА

Τα παραθετικά επιθέτου στη μακεδόνικη γλώσσα, είναι όπως και στην ελληνική, ο θετικός – позитив, ο συγκριτικός – компаратив και ο υπερθετικός – суперлатив.

Ο τρόπος βαθμοποίησης είναι ένας. Δεν υπάρχει δηλαδή ο μονολεκτικός τρόπος όπως στην ελληνική γλώσσα. Ο πιο καλός ή ο καλύτερος.

Στο θετικό βαθμό – позитив (ποζιτίβ), το επίθετο παραμένει όπως έχει.

Στον συγκριτικό βαθμό – компаратив (κομπαρατίβ), προστίθεται πριν το επίθετο το μόριο «по» (πο), που σημαίνει «πιο».

Στον υπερθετικό βαθμό – суперлатив (σουπερλατίβ), προστίθεται πριν από το επίθετο το μόριο «нај» (νάι), που σημαίνει «ο/η/το πιο».

Τα προθέματα / μόρια, δηλαδή το «по» και το «нај», παραμένουν πάντοτε τα ίδια, άσχετα με το γένος του επιθέτου. Επίσης δεν αλλάζουν ούτε στον πληθυντικό αριθμό.

Δηλαδή :

  • Добар (ντόμπαρ) – καλός , по добар – καλύτερος , нај добар – καλύτερος
  • Добра (ντόμπρα) – καλή , по добра – καλύτερη , нај добра – η καλύτερη
  • Добро (ντόμπρο) – καλό , по добро – καλύτερο , нај добро – το καλύτερο
  • Добри (ντόμπρι) – καλοί,καλές,καλά  ,  по добри – καλύτεροι,καλύτερες,καλύτερα ,

нај добри – οι καλύτεροι,οι καλύτερες,τα καλύτερα

  • Дебел (ντέμπελ) – χοντρός , по дебел – πιο χοντρός , нај дебел – ο πιο χοντρός
  • Дебела (ντέμπελα) – χοντρή , по дебела – πιο χοντρή , нај дебела – η πιο χοντρή
  • Дебело (ντέμπελο) – χοντρό , по дебело – πιο χοντρό , нај дебело – το πιο χοντρό
  • Дебели (ντέμπελι) – χοντροί,χοντρές,χοντρά  ,  по дебели – πιο χοντροί,πιο χοντρές,πιο χοντρά

нај дебели – οι καλύτεροι,οι καλύτερες,τα καλύτερα

  • Висок (βίσοκ) – ψηλός , по висок – πιο ψηλός , нај висок – ο πιο ψηλός
  • Висока (βίσοκα) – ψηλή , по висока – πιο ψηλή , нај висока – η πιο ψηλή
  • Високо (βίσοκο) – ψηλό , по високо – πιο ψηλό , нај високо – το πιο ψηλό
  • Високи (βίσοκι) – ψηλοί,ψηλές,ψηλά  ,  по високи – πιο ψηλοί,πιο ψηλές,πιο ψηλά ,

нај високи – οι πιο ψηλοί,οι πιο ψηλές,τα πιο ψηλά

ПРИМЕРИ  -  ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ

-Јас сум висок ама брат ми е по висок од мене – Ιάς σουμ βίσοκ άμα μπρατ μι ε πο βίσοκ οντ μένε – Εγώ είμαι

ψηλός αλλά ο αδερφός μου είναι πιο ψηλός από μένα.

-Стојан е голем. Е по голем и од тебе – Στόγιαν ε γκόλεμ. Ε πο γκόλεμ ι οντ τέμπε – Ο Στόγιαν είναι μεγάλος. Είναι

πιο μεγάλος και από σένα.

-Сакам домати црвени. Нај црвени што имаш – Σάκαμ ντόματι τσ’ρβενι. Νάι τσ’ρβενι σστο ίμαςς – Θέλω ντομάτες

κόκκινες. Τις πιο κόκκινες που έχεις.

-Синот на пријателот е нај добриот ученик – Σίνοτ να πριάτελοτ ε νάι ντόμπριοτ ουτσσενίκ – Ο γιος του φίλου είναι

ο καλύτερος μαθητής.

-Мојата сестра е по мала од мене, но е нај убава на светот – Μόιατα σέστρα ε πο μάλα οντ μένε, νο ε νάι

ούμπαβα να σβέτοτ – Η δική μου αδερφή είναι πιο μικρή από μένα αλλά είναι η ομορφότερη στον κόσμο.

ГЛАГОЛСКИ  ПРИЛОЗИ  -  ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΕΣ  ΜΕΤΟΧΕΣ

Οι ενεργητικές μετοχές είναι ρηματικός τύπος που φανερώνει τον τρόπο με τον οποίο εκδηλώνεται η ενέργεια του ρήματος και είναι άκλιτες. Αυτό ισχύει και στη μακεδόνικη και στην ελληνική γλώσσα. Στην ελληνική γλώσσα, οι ενεργητικές μετοχές δημιουργούνται προσθέτοντας στην ρίζα του ρήματος τις καταλήξεις –οντας  ή  -ώντας (τρέχοντας, μιλώντας). Στην μακεδόνικη γλώσσα ακολουθείται η ίδια διαδικασία. Στιν ρίζα του ρήματος προσθέτουμε την κατάληξη –ајки (άικι), όταν πρόκειται για ρήματα της πρώτης ομάδας (τα ρήματα που στο τρίτο πρόσωπο ενικού καταλήγουν σε –а) ή την κατάληξη  -ејки (έικι), όταν πρόκειται για ρήματα που ανήκουν στη δεύτερη ή τρίτη ομάδα ρημάτων της μακεδόνικης γραμματικής (τα ρήματα που στο τρίτο πρόσωπο ενικού καταλήγουν σε –и και σε –е αντίστοιχα).

(για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις κατηγορίες ρημάτων, δείτε τα τεύχη 3 και 4  της ΝόβαΖόρα, στην έντυπη μορφή της ή στο ίντερνετ www.novazora.gr).

Зборувам = зборув-ам = зборув + ајки = зборувајки (μιλώντας)

Јадам = јад – ам = јад + ејки = јадејки (τρώγοντας)

Плачам = плач – ам = плач + ејки = плачејки (κλαίγοντας)

  • Сакам  -σάκαμ – θέλω                   = сакајки – σακάικι – θέλοντας
  • Пишувам  -πίσσουβαμ – γράφω    = пишувајки – πισσουβάικι – γράφοντας
  • Орам -όραμ – οργώνω                   = орајки – οράικι – οργώνοντας
  • Продавам –πρόνταβαμ – πουλάω = продавајки – προνταβάικι – πουλώντας
  • работам – ράμποταμ – δουλεύω   = работејки – ραμποτέικι – δουλεύοντας
  • правам – πράβαμ – κάνω              = правејки – πραβέικι – κάνοντας
  • возам – βόζαμ – οδηγώ                  = возејки – βοζέικι – οδηγώντας
  • чистам – τσσίσταμ – καθαρίζω      = чистејки – τσσιστέικι – καθαρίζοντας
  • кинам – κίναμ – σχίζω                   = кинејки – κινέικι – σχίζοντας
  • тресам – τρέσαμ – τινάζω             = тресејки -  τρεσέικι – τινάζοντας
  • мијам – μίαμ – πλένω                   = миејки – μιέικι – πλένοντας
  • кријам – κρίαμ – κρύβω                = криејки – κριέικι – κρύβοντας

-Цел ден седи и плаче, пишувајки писма – Τσελ ντεν σέντι ι πλάτσσε, πισσουβάικι πίσμα – Όλη τη μέρα κάθεται

και κλαίει, γράφοντας γράμματα.

-Живее добро, продавајки јаболка и праски – Ζζίβεε ντόμπρο, προνταβάικι ιάμπολκα ι πράσκι – Ζει κάλα

πουλώντας μήλα και ροδάκινα.

-Сите луѓе трчат и работат, сакајки да стекнат повеќе – Σίτε λούγκε τ’ρτσσατ ι ράμποτατ, σακάικι ντα στέκνατ

πόβεκε – Όλοι οι άνθρωποι τρέχουν και δουλεύουν, θέλοντας να αποκτήσουν περισσότερα.

4 Σχόλια σε “ЕДИНАЕСЕТИ ЧАС – ΕΝΔΕΚΑΤΟ ΜΑΘΗΜΑ”

  1. ГСтојанов вели:

    Трет час:
    http://www.youtube.com/watch?v=Zf-V4o2wBQk

  2. ГСтојанов вели:

    Четврти час:
    http://www.youtube.com/watch?v=HXo19yA0ogU

  3. ГСтојанов вели:

    Петти час:
    http://www.youtube.com/watch?v=NZB2akkMQOE

  4. ГСтојанов вели:

    Шести час:
    http://www.youtube.com/watch?v=7SMudddih5Y


Κατηγορίες

Ευχαριστούμε θερμά τους Μακεδόνες οικονομικούς μας μετανάστες σε Αυστραλία, Καναδά και δυτική Ευρώπη, όπως και τους φίλους μας απ’ όλα τα μέρη της Ελλάδας, για την οικονομική στήριξη της έκδοσης της Нова Зора. Благодариме - Μπλαγκοντάριμε


ALPHA BANK

Account 852 00 2101 031390

IBAN: GR47 0140 8520 8520 0210 1031 390

BIC: CRBAGRAA

Μηνιαίες Εκδόσεις

Македонска Ризница
  • ,ΞΕΦΥΛΛΙΣΜΑ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΤΕΥΧΩΝ
    РАЗГЛЕДУВАЊЕ НА ПРЕТХОДНИ БРОЕВИ
  • 2016 (147)
  • 2015 (416)
  • 2014 (404)
  • 2013 (377)
  • 2012 (372)
  • 2011 (323)
  • 2010 (202)