ЗАБРДЕНИ – ΖΑΜΠ΄ΡΝΤΕΝΙ

Το χωριό Ζαμπ΄ρντενι ανήκει στο Δήμο Φλώρινας και σύμφωνα με την απογραφή του 2011, έχει 400 περίπου κάτοικους. Μετά την προσάρτισή του στο ελληνικό κράτος το 1913, το Ζαμπ΄ρντενι μετονομάστηκε προσωρινά με το εξελληνισμένο Ζαπύρδανη ή Ζαμπύρδενη και μετονομάστηκε επίσημα σε Λόφοι το 1926, με μερική μετάφραση του ονόματός του, αφού Ζαμπ΄ρντενι σημαίνει ζαντ μπρντα = πίσω από λόφους.

Το χωριό απλώνεται στην ανατολική πλευρά του κάμπου του Λέριν (Φλώρινας), στις παρυφές των λόφων του βουνού Мало Ниџе Веливор (Μάλο Νίτζζε Βέλιβορ), σε απόσταση 24 χιλιομέτρων από το κέντρο της περιοχής, την πόλη Λέριν/Φλώρινα. Δίπλα του απλώνεται δάσος από βελανιδιές με το όνομα Гоница (Γκόνιτσα).

Βορειοανατολικά από το Ζαμπ΄ρντενι, στην τοποθεσία Селиште (Σέλισστε) βρέθηκαν λείψανα κεραμικής, αλλά αρχαιολογικές ανασκαφές δεν έγιναν. Στην τοποθεσία Симитрија (Σιμίτριγια) υπάρχουν απομεινάρια παμπάλαιου οικισμού.

Το χωριό βόρεια συνορεύει με το χωριό Овчарани (Οβτσσάρανι – Μελίτη), νότια με το χωριό Баница (Μπάνιτσα – Βεύη), ανατολικά με το Горничево (Γκορνίτσσεβο – Κέλλη) και δυτικά με το χωριό Росен (Ρόσεν – Σιταριά).

Για πρώτη φορά το χωριό αναφέρεται στα οθωμανικά τεφτέρια του 1481 με το όνομα Ζαμπ΄ρντενι, με 80 νοικοκυριά, τα οποία ασχολούνται με την αμπελουργία, την παραγωγή καρυδιών και μελιού.

Στα οθωμανικά φορολογικά μητρώα του μη μουσουλμανικού πληθυσμού του βιλαετίου Λέριν 1626-1627, το χωριό σημειώνεται με το όνομα Ζαμπίρντανι, με 62 οικογένειες. Το 1848, ο Ρώσος ιστορικός και ερευνητής Βίκτορ Γκριγκόροβιτς περιγράφει στη μελέτη του „Έκθεση ταξιδιού στην Ευρωπαϊκή Τουρκία“ το Ζαμπ΄ρντενι ως μακεδόνικο χωριό.

Το 1900, σύμφωνα με το Βούλγαρο μελετητή Βάσιλ Κάντσσοβ („Μακεδονία. Εθνογραφία και Στατιστική“) στο Ζαμπ΄ρντενι ζούσαν 325 ,,βούλγαροι,, χριστιανοί. Από τα τέλη του 19ου αιώνα και μέχρι και τη λήξη των Βαλκανικών Πολέμων, το χωριό ανήκε στην Εξαρχία και δεν μπόρεσαν να το εξαναγκάσουν να δεχτεί το Πατριαρχείο ούτε και οι πολλές επιθέσεις των Ελλήνων ανταρτών. Στο βιβλίο του Γραμματέα της Εξαρχίας, Ντιμίταρ Μίσσεβ („La Macédoine et sa Population Chrétienne“)  το 1905, το Ζαμπ΄ρντενι είχε 344 κάτοικους, όλοι τους εξαρχικοί και λειτουργούσε σχολείο στη μακεδόνικη γλώσσα.

Κατά τη διάρκεια της επανάστασης του μακεδόνικου λαού κατά της οθωμανικής κυριαρχίας, γνωστή στην ιστορία ως Επανάσταση του Ίλιντεν, οι κάτοικοι του Ζαμπ΄ρντενι εντάχθηκαν μαζικά στον ξεσηκωμό, δίνοντας πολλά θύματα στον αγώνα για τα δίκαια του λαού τους. Βόιβοντα (οπλαρχηγός) του χωριού ήταν ο Дине Минчев Ташеминов (Ντίνε Μίντσσεβ Τασσεμίνοβ), ο οποίος σκοτώθηκε το στις 23 Σεπτεμβρίου 1903, μαζί με το βόιβοντα του χωριού Церово (Τσέροβο – Κλειδί), Лечо Настев (Λέτσσο Νάστεβ), σε μάχη με τον τουρκικό στρατό στο βουνό Ποπάντινσκα Πλάνινα. Επίσης γνωστός επαναστάτης του χωριού ήταν και ο Георги Динев (Γκεόργκι Ντίνεβ), ο οποίος σκοτώθηκε επίσης στην προαναφερθούσα μάχη.

Το 1905 ήταν η χρονιά που το χωριό δέχτηκε περισσότερες επιθέσεις από πλευράς ελληνικών αντάρτικων σωμάτων και τότε ήταν που έκαψαν τη μεγάλη εκκλησία του χωριού, το Σβέτι Νίκολα, έναν πέτρινο ναό βασιλικού ρυθμού, χωρίς  θόλο, με μεγάλο γυναικώνα.

Κατά τη έναρξη των Βαλκανικών Πολέμων το 1912, ένας άντρας από το Ζαμπ΄ρντενι παρουσιάστηκε εθελοντής στο Македонско-Одринско ополчение (Μακεδόνικο – Θρακικό Σώμα). Ήταν ο Тимо Алексов (Τίμο Αλέξοβ), 24 ετών, 4ος λόχος του Έκτου τάγματος του Όχριντ, τιμημένος με μετάλλιο Θάρρους IV βαθμού.

Κατά τη διάρκεια του πολέμου, δίπλα στο Ζαμπ΄ρντενι έλαβε χώρα μεγάλη μάχη, όπου ο ελληνικός στρατός ηττήθηκε από τις δυνάμεις του Ντζζάβιντ Πασά και αναγκάστηκε να υποχωρήσει. Σύντομα όμως, ο ελληνικός στρατός μπήκε στο Ζαμπ΄ρντενι. Το 1913, το χωριό προσαρτίθηκε στο ελληνικό βασίλειο και άμεσα ξεκίνησε η τρομοκρατία του πληθυσμού με σκοπό να ,,γίνει ελληνικός,, και να αρχίσει να ομιλεί την ελληνική γλώσσα. Το 1932, σύμφωνα με στοιχεία των ελληνικών αρχών, το Ζαμπ΄ρντενι είχε 71 ,,βουλγαρόφωνες,, οικογένειες, από τις οποίες οι 60 „δεδηλωμένης μη ελληνικής εθνικής συνείδησης“ και 11 οικογένειες με ,,ρευστή ελληνική εθνική συνείδηση,,. Την περίοδο αυτή αρκετές οικογένειες, λόγω πολιτικών κυρίως αιτιών, αναγκάζονται να μεταναστεύσουν στις γύρω χώρες.

Το 1941, μετά την ήττα της Ελλάδας από τις φασιστικές δυνάμεις και την εγκατάσταση κατοχικών αρχών, στο Ζαμπ΄ρντενι άρχισε η ζωή να επιστρέφει στο μακεδόνικο τρόπο της και μάλιστα είχε εκλεγεί και τοπικό συμβούλιο, στο οποίο συμμετείχαν οι Πάντιλ Μίτκοβ, Ίλια Ντάφοβ, Μπόζζιν Κονσταντίνοβ, Νίκολα Γιάνεβ, Σόφτε Ζίκοβ, Ίβαν Γκέσσοβ, Μπόρις Τασσοκίροβ, Λάζαρ Αβράμοβ, Ίλια Μίτκοβ και Γκεόργκι Μπεσσέροβ.

Το 1945, σύμφωνα και πάλι με στοιχεία των ελληνικών αρχών, το χωριό είχε 597 ,,βουλγαρόφωνους,, από τους οποίους οι 400 με „μη ελληνική εθνική συνείδηση“, 50 με ελληνική και 147 με „μη αποδεδειγμένη ελληνική εθνική συνείδηση“. Η συμμετοχή των κατοίκων του στον Εμφύλιο Πόλεμο, στις τάξεις του ΝΟΦ και του Δημοκρατικού Στρατού ήταν μεγάλη και ένας από τους επιτρόπους του χωριού ήταν και ο Κότσσο Τασσομίνοβσκι, ο οποίος έχασε τη ζωή του σε μάχη το 1948.

Μετά το τέλος του Εμφυλίου, πολλοί κάτοικοι αναγκάστηκαν να μεταναστεύσουν σε υπερωκεάνιες χώρες και έτσι, σε συνδυασμό με τους εκδιωγμένους κατά τον Εμφύλιο και τα παιδιά φυγάδες, ο πληθυσμός μειώθηκε δραστικά.

Σύμφωνα με μυστική έκθεση του 1993, το χωριό είναι καθαρά „σλαβόφωνο“ και η μακεδόνικη γλώσσα ομιλείται σε άριστο επίπεδο.

Σήμερα είναι ένα ζωντανό χωριό, με πολύ καλή ποδοσφαιρική ομάδα, η οποία αγωνίζεται σε τοπικά πρωταθλήματα, πολιτιστικό σύλλογο ενεργό και διοργάνωση μακεδόνικων πανηγυριών και γλεντιών ξακουστών στην ευρύτερη περιοχή. Το πανηγύρι του χωριού είναι στις 21 Μάη, προς τιμή των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης.

Με καταγωγή από το Ζαμπ΄ρντενι είναι και η παγκοσμίου φήμης σκηνοθέτης και ηθοποιός, Νάντια Τας, η οποία ζει στην Αυστραλία, όπου και δημιουργεί, σε συνδυασμό με το Χόλιγουντ.

Πριν μερικά χρόνια, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης είχαν ασχοληθεί με το χωριό αυτό, το οποίο είχε ξεσηκωθεί και είχε εμποδίσει τον στρατό να κάνει ασκήσεις στα διπλανά χωράφια, δηλαδή μέσα στην ουσία στα σπίτια του χωριού και στις περιουσίες των κατοίκων. Ίσως μια επίδειξη δύναμης των ελληνικών αρχών επί των ,,αλλόγλωσσων,, χωριών της περιοχής… Η υπόθεση είχε φτάσει στις αίθουσες των δικαστηρίων, αλλά οι κάτοικοι που είχαν κατηγορηθεί για παρεμποδισμό των αρχών,  αθωώθηκαν… (για το όλο γεγονός δείτε άρθρο της Νόβα Ζόρα τεύχος 6)..

δεν επιτρέπονται τα σχόλια.

Κατηγορίες

Ευχαριστούμε θερμά τους Μακεδόνες οικονομικούς μας μετανάστες σε Αυστραλία, Καναδά και δυτική Ευρώπη, όπως και τους φίλους μας απ’ όλα τα μέρη της Ελλάδας, για την οικονομική στήριξη της έκδοσης της Нова Зора. Благодариме - Μπλαγκοντάριμε


ALPHA BANK

Account 852 00 2101 031390

IBAN: GR47 0140 8520 8520 0210 1031 390

BIC: CRBAGRAA

Μηνιαίες Εκδόσεις

Македонска Ризница
  • ,ΞΕΦΥΛΛΙΣΜΑ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΤΕΥΧΩΝ
    РАЗГЛЕДУВАЊЕ НА ПРЕТХОДНИ БРОЕВИ
  • 2016 (147)
  • 2015 (416)
  • 2014 (404)
  • 2013 (377)
  • 2012 (372)
  • 2011 (323)
  • 2010 (202)