Κατηγορία | ΠΡΟΣΩΠΑ | Личности

КРАЛЕ МАРКО – ΚΡΑΛΕ ΜΑΡΚΟ

Ο Крале Марко (περίπου 1335 – 17 Μάη 1395 , κραλ=βασιλιάς) — ήταν ο τελευταίος βασιλιάς που βασίλεψε στο μεγαλύτερο τμήμα της

Εικόνα του Κράλε Μάρκο, Μάρκοβ Μάναστιρ, χωριό Σούσσιτσα Σκόπιε, μεταξύ 1366 και 1371

Εικόνα του Κράλε Μάρκο, Μάρκοβ Μάναστιρ, χωριό Σούσσιτσα Σκόπιε, μεταξύ 1366 και 1371

Μακεδονίας, πριν την έναρξη της περισσοτέρων αιώνων κυριαρχίας των Οθωμανών σουλτάνων. Παράλληλα, είναι και το γνωστότερο παλικάρι τησ επικής λαϊκής παράδοσης, όχι μόνο των Μακεδόνων, αλλά και ευρύτερα. Το Βασίλειο του Μάρκο είχε ως πρωτεύουσα την πόλη Прилеп (Πρίλεπ).

Ο Κράλε Μάρκο ήταν ένας από τους τέσσερις γιούς του βασιλιά Волкашин (Βόλκασσιν) και της συζύγου του Έλενα. Εκτός από τους αδερφούς του Άντρεαςς, Ίβανιςς και Ντιμίτρι, ο Μάρκο είχε και αδερφές: την Ολιβέρα, τη Μίλιτσα, ενώ στις προφορικές αφηγήσεις και θρύλους του λαού αναφέρονται και οι Μάρια, Ούγκρα, Κίτα, Τζβέζντα, Ντέβα, Βίντα, Σσάινα και Μπέντα. Ο Μάρκο είχε δύο συζύγους, την Έλενα και τη Τόντορκα, αλλά δεν είναι γνωστό εάν είχε και διάδοχο.

Κατά τη περίοδο της βασιλείας του πατέρα του, ο Μάρκο έφερε τον τίτλο “млад крал“ (νεαρός βασιλιάς), δηλαδή ο διάδοχος του θρόνου. Στη μάχη της Μάριτσσκα το 1371, ο Μάρκο δεν συμμετείχε, αλλά είχε παραμείνει για να διοικήσει τα εδάφη του πατέρα του και του θείου του. Μετά τη μάχη αυτή και το θάνατο των αδερφών Μ΄ρνιάβτσσεβι, ο Μάρκο στέφθηκε βασιλιάς και νομικά-τυπικά συγκυβερνήτης του βασιλιά Урош (Ούροςς).

Η κυριαρχία όμως του Κράλε Μάρκο αντιμετώπιζε συνεχείς πιέσεις και από από πλευράς των Σέρβων αρχόντων, όπως και από πλευράς των Τούρκων, οι οποίοι σταδιακά επέκτειναν την κυριαρχία τους στα Βαλκάνια. Σύντομα, κάποια τμήματα του βασιλείου του, έπεσαν στα χέρια του Κνεζ Λάζαρ, του Νίκολα Αλτομάνοβιτς, του Μπάλσσα και των Τούρκων. Ήταν εκείνη η περίοδος που πολλοί από τους άρχοντες της ευρύτερης περιοχής υπέγραφαν σύμφωνο ειρήνης με τους Οθωμανούς και γίνονταν υποτελείς τους με κάποιο τίτλο. Έτσι, μετά από πολύχρονες πιέσεις και πολιορκίες, και ο Μάρκο αναγνώρισε την ανώτατη εξουσία του σουλτάνου Μούρατ Ι, αποδέχτηκε να του καταβάλει φόρους και να υπηρετεί με τους άντρες του τον οθωμανικό στρατό στις εκστρατείες του.

Υπάρχουν διάφορες παραδοχές σχετικά με το έτος το οποίο ο Κράλε Μάρκο έγινε υποτελής των Τούρκων. Κάποιες θεωρούν ότι αυτό συνέβη το 1371, αμέσως μετά τη μάχη της Μάριτσσκα, αλλά υπάρχουν και έγγραφα που αναφέρουν τις τουρκικές πολιορκίες του Πρίλεπ και τησ Μπίτολα το 1385, όπου το βασίλειο του Μάρκο παρουσιάζεται ως ανεξάρτητη περιοχή σχετικά με την τότε Οθωμανική Αυτοκρατορία. Αξίζει να σημειωθεί ότι παρόλο που έγινε υποτελής των Τούρκων, ο Κράλε Μάρκο εξυψώθηκε σε επίπεδο θρυλικού εθνικού ήρωα, υπό την κυριαρχία του οποίου ο λαός αισθανόταν προστατευμένος και περισσότερο ενωμένος σε σύγκριση με τους γειτονικούς λαούς. Ο Μούζαφερ Τούφαν στο βιβλίο του „Ο Κράλε Μάρκο σε κάποιες τουρκικές πηγές“ εξήγησε ότι αυτό οφείλεται στο γεγονός „ότι ο Μάρκο κατάφερε επί μακρόχρονη περίοδο να διατηρήσει την εσωτερική αυτονομία και στο γεγονός ότι αυτό το πέτυχε με βάση την τακτικότητά του, την κρατική του σοφία και την ετοιμότητα για συμμαχίες, ακόμη και αν αυτός θα αυτοθυσιαζόταν, με σκοπό να διατηρηθεί όσο περισσότερο η εσωτερική αυτονομία και η συνεργασία στα Βαλκάνια“.

Ο θάνατος του Κράλε Μάρκο – του Νόβακ Ράντονιτς Μονομαχία του

Ο θάνατος του Κράλε Μάρκο – του Νόβακ Ράντονιτς

Στις 17 Μάη 1395,  στη μάχη του Ρόβινε, στεκόμενος στο πλευρό του Τούρκου Σουλτάνου Μπαγιαζίτ Ι, σε μάχη ενάντια στο Βλάχο άρχοντα Γιόβαν Μίρτσσε, ο Κράλε Μάρκο σκοτώθηκε,  προκαλώντας μια σειρά θεωριών σχετικά για το πού ακριβώς συνέβη το γεγονός κα πού θάφτηκε το νεκρό του σώμα. Σύμφωνα με το Μάβρο Όρμπινι, ο Κράλε Μάρκο έχασε τη μάχη με το Γιόβαν Μίρτσσε κοντά στο Κράλεβο και έπειτα υποχώρησε σε κάποιο δάσος, όπου κατά  λάθος τον σκότωσε ένας Βλάχος, ο οποίος νόμιζε ότι πρόκειται για κάποιο θηρίο. Το σώμα του θάφτηκε τελικά κοντά στην πόλη Σκόπιε, στο μοναστήρι Μπλάτσσανι. Άλλοι επιστήμονες πιστεύουν ότι η μαρμάρινη πλάκα στον τοίχο της τραπεζαρίας του Μάρκοβ Μάναστιρ (Μοναστήρι του Μάρκο – νότια της πόλης Σκόπιε) υποδεικνύει ότι ο τάφος του βρίσκεται στο μέρος αυτό. Ούτε μία όμως από τις θεωρίες αυτές δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί. Ο θρύλος λέει ότι άμεσα πριν τη μάχη, ο Μάρκο είχε πει στον δεσπότη της περιοχής Κουμάνοβο – Κράτοβο, Κόνσταντιν Ντεγιάνοβ (Κόνσταντιν Ντράγκαςς), ο οποίος επίσης μαχόταν στην πλευρά των Οθωμανών και σκοτώθηκε στη μάχη, τις παρακάτω λέξεις: „Παρακαλώ το Θεό να βοηθήσει τους χριστιανούς, ενώ εγώ πρώτος να σκοτωθώ σε αυτήν τη μάχη“.

Ο Κράλε Μάρκο είναι ίσως ο γενναιότερος άντρας στη λαϊκή παράδοση του μακεδόνικου λαού, αλλά και ευρύτερα: για αυτόν υπάρχουν πολυάριθμοι θρύλοι και παραδόσεις και είναι ο πλέον τραγουδισμένος στη λαϊκή επική ποίηση. Επίσης, στα παραδοσιακά τραγούδια, ο Κράλε Μάρκο είναι προικισμένος με ασυνήθιστες ιδιότητες και με τεράστια, απίστευτη δύναμη, την οποία είχε αποκτήσει με τη γέννησή του. Έτσι, ακόμη από την τρίτη μέρα της ζωής του, στο παλάτι του πατέρα του Βόλκασσιν είχαν καταφτάσει οι три Наречници (τρι Ναρέτσσνιτσι – τρεις Μοίρες), και μία από αυτές είχε προβλέψει ότι „ο Μάρκο γενναίος θα είναι, όταν το αγόρι μεγαλώσει, στον πατέρα του κόκαλα να σπάζει“.

Σύμφωνα με άλλους θρύλους, ο Μάρκο απέκτησε γενναίο άλογο, το Σσάρετς, το οποίο καταγόταν από τη φοράδα που καβαλούσε ο Βόλκασσιν. Ο Σσάρετς, επίσης ήταν προικισμένος με ασυνήθιστες ικανότητες, όπως παράδειγμα μπορούσε να μιλάει και πολλές φορές να δίνει χρήσιμες συμβουλές στο Μάρκο.

Ένας άλλος θρύλος αναφέρει ότι ο Μάρκο ήταν παντρεμένος με την Αγγελίνα, την κόρη του σιδερά Γιάνο από το Σόλουν, ο οποιός ήταν

Μονομαχία του Μούσα Κεσέτζζια με τον Κράλε Μάρκο

Μονομαχία του Μούσα Κεσέτζζια με τον Κράλε Μάρκο

πομπράτιμος του πατέρα του Βόλκασσιν και του πετάλωνε το άλογο. Επίσης, ο Μάρκο δεν είχε κατακτήσει την Αγγελίνα με τη γενναιότητά του, ούτε είχε τραβήξει την προσοχή της, αλλά την είχε αρπάξει την ημέρα του γάμου της, χρησιμοποιώντας πονηριά: „Η Αγγελίνα τον προσκύνησε και του φίλησε χέρι. Τότε ο Μάρκο της έπιασε το χέρι και την πέταξε πίσω στο άλογό του…και όρμηξε σε λευκούς δρόμους“. Σύμφωνα με παραδοσιακό τραγούδι, αργότερα ο Μάρκο μάλωσε με την Αγγελίνα για κάτι ασήμαντο και εκείνη επέστρεψε στο Σόλουν, όπου παρέμεινε για τρία χρόνια. Από εκεί ξαναπαντρεύτηκε και πήρε τον γενναίο Μπέλε από το Κόστουρ, ο Μάρκο όμως πήγε εκεί και την έκαψε ζωντανή.

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι θρύλοι σχετικά με το παρουσιαστικό του Μάρκο, ο οποίος μόνο με την εμφάνισή του έσπερνε το φόβο. Παράδειγμα, αυτός είχε „μουστάκι ως τρεις προβιές, μάτια γερακιού και άνω αυτών φρύδια βδέλες σαν μαύρα φτερά χελιδονιού“, ενώ κάπου αλλού τα μουστάκια του περιγράφονται ως εξής: „στο στόμα του φέρει κάτι μαύρο, σαν αρνί χρονιάρικο“. Όταν ο Μάρκο καβαλούσε το άλογό του, η δύναμή του ήταν τόσο μεγάλη που „έτρεμε η καταραμένη μαύρη γη, φυσούσαν δυνατοί άνεμοι, σταματούσε η ροή ποταμών και ξεραίνονταν λίμνες, οι άνθρωποι φοβόντουσαν στις πόλεις και τα θηρία κρύβονταν στις σπηλιές, όλοι τους χορταράκια στο χώμα“.

δεν επιτρέπονται τα σχόλια.

Κατηγορίες

Ευχαριστούμε θερμά τους Μακεδόνες οικονομικούς μας μετανάστες σε Αυστραλία, Καναδά και δυτική Ευρώπη, όπως και τους φίλους μας απ’ όλα τα μέρη της Ελλάδας, για την οικονομική στήριξη της έκδοσης της Нова Зора. Благодариме - Μπλαγκοντάριμε


ALPHA BANK

Account 852 00 2101 031390

IBAN: GR47 0140 8520 8520 0210 1031 390

BIC: CRBAGRAA

Μηνιαίες Εκδόσεις

Македонска Ризница
  • ,ΞΕΦΥΛΛΙΣΜΑ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΤΕΥΧΩΝ
    РАЗГЛЕДУВАЊЕ НА ПРЕТХОДНИ БРОЕВИ
  • 2016 (147)
  • 2015 (416)
  • 2014 (404)
  • 2013 (377)
  • 2012 (372)
  • 2011 (323)
  • 2010 (202)