ПРИСТРАС И СУЕВЕРИЈА (ΠΡΙΣΤΡΑΣ Ι ΣΟΥΕΒΕΡΙΑ – ΠΡΟΚΑΤΑΛΗΨΕΙΣ ΚΑΙ ΔΕΙΣΙΔΑΙΜΟΝΙΕΣ)

Πολλά καθημερινά γεγονότα

ο λαός μας τα βλέπει με μια κακή

διάθεση, κάτι που μας είναι γνωστό

ως προκαταλήψεις.

Στην καθημερινή του ζωή ένας άνθρωπος που έχει βαθιά ριζωμένες στην συνείδησή του κάποιες προκαταλήψεις και παρατηρήσει κάτι που θα προκαλέσει κάτι μη επιθυμητό, του χαλάει τη διάθεση και δουλεύοντας κακοδιάθετος δεν είναι σπάνιο να του συμβεί κάτι κι αυτό ενισχύει την πεποίθησή του για το σωστό των προκαταλήψεων. Θα αναφερθούμε στην συνέχεια σε ορισμένες από τις προκαταλήψεις που επί αιώνες – εν μέρει και σήμερα – κατείχαν θέση στη ζωή του μακεδόνικου λαού.

-Μη μετράς τ΄άστρα (ѕвезди – τζβέζντι) γιατί θα βγάλεις бенки (μπένκι – φακίδες). Η ύπαρξη φακίδων σε κάποια άτομα οφείλεται στη μερική έλλειψη μελανίνης, το φως της μέρας τους είναι ενοχλητικό και αρέσκονται να κάθονται τη νύχτα και να παρατηρούν τον ουρανό. Όσοι τους έβλεπαν νόμιζαν ότι μετράνε τ΄άστρα και έτσι τους δημιουργούνται οι φακίδες.

-Το Μάρτιο πρέπει να φοράμε τη Мартинка (Μάρτινκα) τη διπλή κόκκινη και άσπρη κλωστή σαν βραχιόλι, για να μη μας κάψει ο ήλιος. Είναι γεγονός ότι το Μάρτη (21) περνάμε στην εαρινή ισημερία και αυξάνει η διάρκεια φωτισμού, οι ακτίνες του ήλιου λόγω κλίσης είναι πιο δραστικές και κινδυνεύουμε από сончевица (σοντσσέβιτσα – ηλίαση) δηλαδή πονοκέφαλο και εμετό και άρα πρέπει να φυλαγόμαστε.

-Θα έχει καλή τύχη ένα σπίτι αν στην εξώπορτα, στο πανωκάσι, καρφωθεί μια потковица (ποτκόβιτσα – πέταλο). Το πέταλο χρησιμοποιείται στα υποζύγια και τα ζώα μεταφοράς και έτσι ερμηνεύεται το ,,γούρι,,.

-Όταν κάποιος δικός τους πήγαινε ταξίδι, δεν σκούπιζαν μέχρι να φτάσει στον προορισμό του. Αν σκούπιζαν ήταν να μην ήθελαν τίποτα δικό του και φαινόταν να ήθελαν ν΄απαλλαγούν απ΄αυτόν, δηλαδή σαν να τον έδιωχναν.

-Το καρβέλι του ψωμιού το έκοβε ο νοικοκύρης του σπιτιού κι έπρεπε να το αφήνουμε στο τραπέζι απ΄τη μεριά που ,,πλαγιάζει,, δηλαδή όπως ψήθηκε κι όχι ανάποδα γιατί αν το κάναμε αυτό θα μας έλειπε και θα πεινούσαμε. Ο καθένας όταν ήθελε ψωμί ζητούσε από το νοικοκύρη και δεν έπρεπε να μείνει κομμάτι που δε φαγώθηκε.

-Αν μας πέσει κάτω ψωμί έπρεπε να το πάρουμε, να το φυσήξουμε για να φύγει η σκόνη, να το φιλήσουμε και να το φάμε. Ήταν πολύ κακό να το πετάξουμε.

-Αν έχεις φαγούρα στη μύτη, θα κλάψεις. Αν έχεις στο δεξί χέρι, θα δώσεις χρήματα. Αν έχεις στο αριστερό χέρι, θα πάρεις λεφτά. Αν έχεις στην πλάτη, θα φας ξύλο.

-Αν σφυρίζει το δεξί σου αυτί, κάποιοι μιλάνε για εσένα και λένε καλά λόγια. Αν σφυρίζει το αριστερό σου αυτί, κάποιοι σε κακολογούν.

-Αν ,,παίζει,, το δεξί σου μάτι, θα μαλώσεις με κάποιον και το δίκιο θα το έχεις εσύ. Αν ,,παίζει,, το αριστερό σου μάτι, θα μαλώσεις με κάποιον και το δίκιο θα το έχει ο άλλος.

-Αν δώσεις σε κάποιον με το χέρι, σαπούνι, θα τον μισήσεις. Πρέπει να το ακουμπήσεις κάπου και να το πάρει ο άλλος από εκεί. Αν δώσεις σε κάποιον με το χέρι, μαχαίρι, θα μαλώσεις μαζί του κι αυτό πρέπει να το αφήσεις κάπου και να το πάρει ο άλλος από εκεί.

-Αν μπει στο σπίτι σου пајак (πάιακ – αράχνη) να περιμένεις επισκέπτη, ο οποίος θα σου πει νέα.

-Όταν μας ρωτάνε, πώς είναι η υγεία μας να λέμε: ,,καλά,, για να είμαστε καλά. Αν πούμε ότι δεν είμαστε καλά, ενδέχεται να μην περάσει το ,,αμήν,, (да не помине аминот – ντα νε πόμινε αμίνοτ) και να πραγματοποιηθεί.

-Αν στο σπίτι μας υπάρχουν лиљаци (λίλιατσι – νυχτερίδες) θεωρείται γρουσουζιά. [απεναντίας οι Κινέζοι το θεωρούν μεγάλη τύχη].

-Θεωρείται πολύ κακός οιωνός όταν στα ζώα παρατηρούνται τερατογενέσεις.

-Αν μια έγκυος γυναίκα καθίσει τυχαία πάνω σε ανοιχτό ψαλίδι, θα γεννήσει αγόρι.

-Πολλές φορές μια κότα μπορεί να αρρωστήσει στις ωοθήκες και αυτές να καταστραφούν και να αναπτυχθούν οι ιστοί των όρχεων και τότε η κότα παθαίνει αναστροφή φύλου και συμπεριφέρεται σαν πετεινός. Αυτό θεωρουταν μεγάλη γρουσουζιά και η κότα αυτή σφαζόταν αμέσως.

-Τη μπουγάδα είναι γρουσουζιά να την αφήνουμε τη νύχτα απλωμένη γιατί κυκλοφορούν τα κακά αερικά (лошотии – λοσσότιι) και μπορεί να τα μολύνουν.

-Όταν οι μητέρες ντύνουν τα παιδιά τους, τα ρούχα πρέπει να τα ,,φτύνουν,, για ν΄αποφύγουν το μάτιασμα.

-Θεωρείται κακό να ,,κόβουμε,, κάποιου που βαδίζει το δρόμο του.

-Οικογένεια που ξερίζωσε το лозје (λόζιε – αμπέλι) της, είναι καταδικασμένη να ξεκληριστεί.

-Αν καθρεφτιστείς τη νύχτα θα δεις το χάρο, είναι σίγουρο για όλους, γιατί κάποιος δικός μας θα πεθάνει και κάποτε αυτός που καθρεφτίζεται (се угледва – σε ούγκλεντβα).

-Ο гостин (γκόστιν – επισκέπτης) πρέπει να βγαίνει από την ίδια πόρτα που μπήκε για να μη χαλάνε τα προξενιά στο σπίτι αυτό.

-Όταν έχουμε λεχώνα στο σπίτι δε δεχόμαστε νυχτερινές επισκέψεις μέχρι να σαραντίσει.

-Αν πέσει η εικόνα του σπιτιού και χυθεί λάδι από το καντήλι στο πάτωμα, θα συμβεί κάτι κακό στο σπίτι.

-Αν φοράμε τα ρούχα μας ανάποδα όταν κοιμόμαστε, δεν μας πιάνουν οι κατάρες (ати – άτι).

-Αν σε ένα σπιτι το σκυλί ουρλιάζει, κάποιος από το σπίτι αυτό θα πεθάνει ή το ίδιο το σκυλί.

-Το κράξιμο του гарван (γκάρβαν – κοράκι) την ώρα της ταφής κάποιου, προμηνύει και άλλο θάνατο.

-Πρέπει να τινάξουμε τα ψίχουλα του δείπνου (вечера – βέτσσερα) στην αυλή για να τα φάνε τα ветри (βέτρι – πνεύματα) κι έτσι θα είναι καλά μαζί μας.

-Αν η νύχτα του Божик (Μπόζζικ – Χριστούγεννα) είναι ανέφελη και έναστρη, αυτό σήμαινε ότι η φετινή χρονιά θα είχε καλή σοδειά.

-Άνθρωπος με ψυχικές ασθένειες ή που σεληνιάζεται (επιληψία) δε θα πρέπει να τρώει κατσίκια, επειδή ο σατανάς είναι τραγοπόδαρος και οι ασθένειες αυτές προκαλούνται απ΄αυτόν.

Αυτά και άλλα πολλά υπάρχουν στις προκαταλήψεις των Μακεδόνων και γενικά όλων των βαλκανικών λαών. Όλα έχουν την ερμηνεία τους και αποτελούν στοιχεία λαογραφικά του πολιτισμού μας και των παραδόσεών μας. Πολλά από τα παραπάνω είναι κοινά για όλους τους βαλκανικούς λαούς και θα πρέπει – αν και εν μέρει αυτό έχει γίνει – να αποβληθούν.

ΑΙΓΑΙΑΤΗΣ  ΜΑΚΕΔΟΝΑΣ

δεν επιτρέπονται τα σχόλια.

Κατηγορίες

Ευχαριστούμε θερμά τους Μακεδόνες οικονομικούς μας μετανάστες σε Αυστραλία, Καναδά και δυτική Ευρώπη, όπως και τους φίλους μας απ’ όλα τα μέρη της Ελλάδας, για την οικονομική στήριξη της έκδοσης της Нова Зора. Благодариме - Μπλαγκοντάριμε


ALPHA BANK

Account 852 00 2101 031390

IBAN: GR47 0140 8520 8520 0210 1031 390

BIC: CRBAGRAA

Μηνιαίες Εκδόσεις

Македонска Ризница
  • ,ΞΕΦΥΛΛΙΣΜΑ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΤΕΥΧΩΝ
    РАЗГЛЕДУВАЊЕ НА ПРЕТХОДНИ БРОЕВИ
  • 2016 (147)
  • 2015 (416)
  • 2014 (404)
  • 2013 (377)
  • 2012 (372)
  • 2011 (323)
  • 2010 (202)